Vergaderjaar 2025‒2026
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Kamerstukken
36 850
IX

Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën (IXB) en de begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota)
Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
Ontvangen 28 november 2025
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 en 2
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in:
- 1.
de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën (IXB);
- 2.
de begrotingsstaat inzake de Nationale Schuld (IXA).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Financiën,
E.
Heinen
B.

BEGROTINGSTOELICHTING
1

Leeswijzer
De voorliggende suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de suppletoire begroting September 2025 van het ministerie van Financiën (IXB) en Nationale Schuld (IXA).
In hoofdstuk 2 zijn de overzichten opgenomen met de belangrijkste mutaties: in paragraaf 2.1 voor artikel 1 t/m 13 van IXB en in paragraaf 2.2 voor artikel 11 en 12 van IXA.
Hoofdstuk 3 en hoofdstuk 4 bevatten per beleidsartikel een budgettaire tabel. Hoofdstuk 5 bevat budgettaire tabellen voor de niet-beleidsartikelen. Conform de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) worden per artikel de mutaties die groter of gelijk zijn aan de ondergrenzen in de onderstaande staffel (tabel 1) toegelicht. Vanwege de staffel kan de som van de toegelichte mutaties afwijken van de totale mutatie op het artikel.

Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) | Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
< 50 | 1 | 2
=> 50 en < 200 | 2 | 4
=> 200 en < 1000 | 5 | 10
=> 1000 | 10 | 20
De toelichting op de mutatie van de belastingontvangsten is in de Najaarsnota opgenomen.
2

Beleid
2.1

Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties IXB
In onderstaande tabellen worden de belangrijkste suppletoire uitgaven- (tabel 2) en niet-belastingontvangstenmutaties (tabel 3) weergegeven. Dit zijn de wijzigingen ten opzichte van de suppletoire begroting September 2025 van het ministerie van Financiën (IXB) en Nationale Schuld (IXA) en bevat de nieuwe mutaties voor 2025.

Tabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
| Artikelnummer | Uitgaven 2025
Vastgestelde begroting 2025 | | 27.626.425
Stand suppletoire begroting September 2025 (incl. NvW) | | 29.294.078
Belangrijkste suppletoire mutaties | |
1) Eigen personeel Belastingdienst | 1 | 18.500
2) Opdrachten ICT Belastingdienst | 1 | 21.500
3) Inhuur Belastingdienst | 1 | ‒ 25.900
4) Belasting- en invorderingsrente | 1 | 40.000
5) Bijstelling schade-uitkeringen ekv | 5 | 17.500
6) Bijstelling Btw-compensatiefonds (BCF) | 6 | 194.874
7) Eigen personeel Douane | 9 | 16.518
8) Toeslagen herstel | 13 | ‒ 302.046
9) Interdepartementale overboekingen | Div | ‒ 18.947
10) Overige mutaties | | 20.125
Stand 2^e suppletoire begroting 2025 | | 29.276.202
Toelichting
1. Eigen personeel Belastingdienst
Bij de Belastingdienst worden er meer uitgaven aan eigen personeel verwacht. Afgelopen jaren heeft de Belastingdienst een succesvolle werving van eigen personeel gehad. Zo zijn recent veel ICT'ers en uitzendkrachten (voor inning) verambtelijkt. Hierdoor heeft de Belastingdienst minder inhuur nodig. Zie ook mutatie nr. 3.
2. Opdrachten ICT Belastingdienst
Het budget voor Opdrachten is verhoogd met € 21,5 mln. De ICT uitgaven die hieronder vallen zijn in 2025 hoger uitgevallen dan vooraf begroot. Dit is met name het gevolg van prijsstijgingen en investeringen in onder andere de vervanging van het omzetbelastingsysteem en het SAP-systeem. Daarnaast zijn er meer contracten getekend dan waarvoor eerder is begroot, zoals de uitgaven voor de IT-infrastructuur (servers, opslag en netwerk).
3. Inhuur Belastingdienst
Afgelopen jaren heeft de Belastingdienst een succesvolle werving van eigen personeel gehad. Zo zijn recent veel ICT'ers en uitzendkrachten (voor inning) verambtelijkt. Hierdoor heeft de Belastingdienst minder inhuur nodig. Daarnaast is er sprake van onderuitputting op het dossier herstel FSV/MSNP (Fraude Signalering Voorziening/Minnelijke Schuldsanering Natuurlijke Personen).
4. Belasting- en invorderingsrente
Op basis van actuele realisatiecijfers wordt de uitgavenraming van de belasting- en invorderingsrente met € 40 mln. verhoogd. Ook de ontvangstenkant van de belasting- en invorderingsrente wordt opwaarts bijgesteld (met € 200 mln.; zie ook toelichting nr. 2 onder Tabel 3.). Per saldo betreft het een meevaller van circa € 160 mln.
5. Bijstelling schade-uitkeringen ekv
Op basis van de ramingen van Atradius Dutch State Business (ADSB) wordt er € 17,5 mln. meer schade verwacht dan geraamd op de nieuwe en/of lopende door de exportkredietverzekering (ekv) gedekte transacties. Dit komt door meerdere schade-uitkeringen. De schade-uitkeringen zijn moeilijk te ramen doordat het lastig is om definitief te stellen welke schades uiteindelijk uitgekeerd moeten worden.
6. Bijstelling Btw-compensatiefonds (BCF)
Als gevolg van overhevelingen van budget van ministeries naar decentrale overheden wordt er uitgavenbudget in het gemeente- of provinciefonds gestort. Het geraamde btw-deel van dit budget wordt in het BCF gestort (circa € 194,9 mln.). Gemeentes en provincies kunnen de betaalde btw die verband houdt met de budgetoverhevelingen naar het gemeente- en provinciefonds terugvragen bĳ het BCF.
7. Eigen personeel Douane
Per saldo vallen de uitgaven op eigen personeel met € 16,5 mln. hoger uit dan vooraf begroot. Dit komt door een hogere dan verwachte fte-instroom, en daardoor hogere bezettingsgraad (96%) eind 2025, dan eerder dit jaar verwacht (93%). Dit leidt tot hogere uitgaven op het personeelsbudget van Douane.
8. Toeslagen Herstel
Door een later moment van uitvoering van de aanvullende schaderoutes, de wettelijke rente en de HZK-regeling
1
Huurtoeslag, Zorgtoeslag en Kindgebondenbudget
en een lagere realisatie in 2025 voor het kwijtschelden van private schulden wordt in 2025 circa € 210 mln. minder besteed aan compensatiemiddelen van de Hersteloperatie Toeslagen. Ook vallen de declaraties voor de Regeling specifieke uitkering (SPUK) gemeentelĳke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek in 2025 lager uit dan vooraf verwacht (circa € 20 mln.). Vanwege een later moment van uitvoering van de aanvullende schadeprogramma's, de wettelijke rente en de HZK-regeling wordt ook het apparaatsbudget in 2025 verlaagd (circa € 67 mln.). Bij de voorjaarsnota wordt de meerjarenraming van Toeslagen Herstel opnieuw bezien.
9. Interdepartementale overboekingen
Dit betreft verschillende overboekingen met andere departementen, bijvoorbeeld een bijdrage van de FIOD aan Defensie voor de overname van de broncode voor de module Handhaving door de Koninklijke Marechaussee (€ 4,3 mln.) en budgettaire herijkingingen als gevolg van lagere uitvoeringskosten bij de Belastingdienst (€ 3,1 mln.) en als gevolg van vertraagde incidentele extra werkzaamheden in de uitvoering Dienst Toeslagen Kinderopvang Toeslag (€ 5 mln.).

Tabel 3 Belangrijkste suppletoire niet-belastingontvangstenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
| Artikelnummer | Ontvangsten 2025
Vastgestelde begroting 2025 | | 3.658.166
Stand suppletoire begroting September 2025 (incl. NvW) | | 4.740.967
Belangrijkste suppletoire mutaties | |
1) Niet-belastingontvangsten | 1 | 29.000
2) Belasting- en invorderingsrente | 1 | 200.001
3) Renteontvangsten lening TenneT | 3 | ‒ 18.137
4) Verkoop aandelen ABN AMRO | 3 | 202.122
5) Dividend ABN AMRO | 3 | 136.940
6) Vervroegde aflossing Greek Loan Facility | 4 | 320.200
7) Overige mutaties | | 21.061
Stand 2^e suppletoire begroting 2025 | | 5.632.154
Toelichting
1. Niet-belastingontvangsten
De realisatiecijfers waren afgelopen maanden hoger dan verwacht en daarom verwacht de Belastingdienst € 29 mln. meer boeteontvangsten en ontvangsten uit het doorbelasten van invorderingsmaatregelen dan eerder geraamd.
2. Belasting- en invorderingsrente
De ontvangstenraming van de belasting- en invorderingsrente wordt met € 200 mln. omhoog bijgesteld wegens hogere ontvangsten dan eerder geraamd. Tesamen met de bijstelling van de uitgavenraming van de belasting- en invorderingsrente, bedraagt de per saldo bijstelling circa € 160 mln. Zie ook toelichting nr. 4 onder Tabel 2.
3. Renteontvangsten lening TenneT
Doordat de laatste betaling voor de renteontvangsten op de lening TenneT reeds is gedaan, wordt de stand van de begroting gelijkgesteld aan de daadwerkelijke renteontvangsten over 2025. De afwijking tussen de daadwerkelijke renteontvangsten en de raming kan worden verklaard door andere rentestanden dan oorspronkelijk aangenomen bij de begroting en een ander ritme van opname van de lening door TenneT.
4. Verkoop aandelen ABN AMRO
De ontvangsten worden met € 202 mln. naar boven bijgesteld als gevolg van de verkoopopbrengst van aandelen ABN AMRO door het lopende verkoopprogramma van de Staat. Dit betreffen de verkoopopbrengsten tot en met 9 oktober 2025.
5. Dividend ABN AMRO
De dividenden van de staatsdeelnemingen worden met € 136,9 mln.
omhoog bijgesteld. Dit betreft de verwerking van het ontvangen interimdividend van ABN AMRO.
6. Vervroegde aflossing Greek Loan Facility
Griekenland lost een deel van de uitstaande leningen onder de Greek Loan Facility vervroegd af (€ 320,2 mln.). Deze vervroegde aflossing zal op 15 december plaatsvinden. Dit betreft een gedeeltelijke betaling van de aflossing die was voorzien voor de jaren 2033-2041.
2.2

Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties IXA
In onderstaande tabellen worden de belangrijkste suppletoire uitgaven- (tabel 4) en ontvangstenmutaties (tabel 5) weergegeven.

Tabel 4 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1000)
| Artikelnummer | Uitgaven 2025
Vastgestelde begroting 2025 | | 33.281.701
Stand suppletoire begroting September 2025 | | 31.637.577
Belangrijkste suppletoire mutaties | |
1) Rente vaste schuld | 11 | ‒ 65.000
2) Rente vlottende schuld | 11 | ‒ 185.000
3) Rente kasbeheer | 12 | 83.577
4) Overige mutaties | | 2.355
Stand 2^e suppletoire begroting 2025 | | 31.473.509
Toelichting
1. Rente vaste schuld
De raming van de rentelasten vaste schuld valt naar verwachting € 65,0 mln. lager uit doordat de uitgifte van staatsobligaties op een later moment in het jaar heeft plaatsgevonden dan waarmee in de raming rekening was gehouden. Hierdoor wordt er minder rente toegerekend aan het lopende jaar.
2. Rente vlottende schuld
De raming van de rentelasten vlottende schuld valt naar verwachting € 185,0 mln. lager uit als gevolg van de realisaties op de geldmarkt.
3. Rente kasbeheer
De rentelasten kasbeheer vallen naar verwachting € 83,6 mln. hoger uit. Dit is het gevolg van het bijwerken van de realisatie.

Tabel 5 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025 (Tweede suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
| Artikelnummer | Ontvangsten 2025
Vastgestelde begroting 2025 | | 84.307.569
Stand suppletoire begroting September 2025 | | 72.994.511
Belangrijkste suppletoire mutaties | |
1) Vlottende schuld | 11 | ‒ 8.674.000
2) Rente kasbeheer | 12 | 6.453
3) Ontvangen aflossingen | 12 | 17.831
4) Mutaties in rekening-courant en deposito's | 12 | ‒ 3.238.319
5) Overige mutaties | | 5
Stand 2^e suppletoire begroting 2025 | | 61.106.481
Toelichting
1. Vlottende schuld
De mutatie vlottende schuld is in 2025 lager als gevolg van een lagere financieringsbehoefte doordat de raming van het kastekort voor het lopende begrotingsjaar is afgenomen. Schommelingen in de financieringsbehoefte in een lopend begrotingsjaar worden zo veel mogelĳk opgevangen op de geldmarkt.
2. Rente kasbeheer
De rentebaten kasbeheer vallen naar verwachting € 6,5 mln. hoger uit. Dit is het gevolg van het bĳwerken van de realisatie.
3. Ontvangen aflossingen
Op basis van de actuele inzichten wordt verwacht dat de aflossingen op de leningen, die door agentschappen en rechtspersonen met een wettelijke taak (RWT's) in het kader van schatkistbankieren zijn afgesloten, in 2025 € 17,8 mln. hoger zullen uitvallen dan eerder geraamd.
4. Mutaties in rekening-courant en deposito's
Uit de actualisatie van de raming van uitgaven en inkomsten van sociale fondsen blĳkt dat deze fondsen in 2025 minder middelen storten in de schatkist dan eerder verwacht. Dit betekent dat de geraamde mutatie in het saldo op de rekeningen-courant en deposito’s daalt ten opzichte van de laatste raming.
3

Beleidsartikelen Ministerie van Financiën (IXB)

Artikel 1 Belastingen
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 Belastingen (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 4.314.642 | 74.051 | 4.388.693
Uitgaven (1) + (2) | 3.988.973 | 74.051 | 4.063.024
Apparaatsuitgaven (1) | 3.732.760 | ‒ 9.386 | 3.723.374
Personele uitgaven | 3.239.620 | 197 | 3.239.817
Eigen personeel | 2.786.024 | 17.081 | 2.803.105
Inhuur externen | 416.936 | ‒ 16.884 | 400.052
Overig personeel | 36.660 | 0 | 36.660
Materiële uitgaven | 493.140 | ‒ 9.583 | 483.557
ICT | 44.894 | ‒ 2.862 | 42.032
Bijdrage aan SSO's | 322.105 | ‒ 2.436 | 319.669
Overig materieel | 126.141 | ‒ 4.285 | 121.856
Programma-uitgaven (2) | 256.213 | 83.437 | 339.650
Garanties | 181 | 0 | 181
Garantie procesrisico's | 181 | 0 | 181
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 15.464 | 306 | 15.770
Waarderingskamer | 2.506 | 0 | 2.506
Kadaster | 2.933 | ‒ 168 | 2.765
Kamer van Koophandel | 341 | ‒ 196 | 145
Overige bijdrage ZBO's/RWT's | 9.684 | 670 | 10.354
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 3.435 | ‒ 306 | 3.129
Overige internationale organisaties | 3.435 | ‒ 306 | 3.129
Opdrachten | 501.706 | 33.287 | 534.993
ICT opdrachten | 430.399 | 25.805 | 456.204
Overige opdrachten | 71.307 | 7.482 | 78.789
Bijdrage aan agentschappen | 14.059 | 0 | 14.059
Bijdrage Logius | 7.287 | ‒ 5.700 | 1.587
Bijdrage overige agentschappen | 6.772 | 5.700 | 12.472
(Schade)vergoeding | 15.950 | ‒ 3.600 | 12.350
(Schade)vergoedingen | 12.558 | ‒ 3.600 | 8.958
Vergoeding proceskosten | 3.392 | 0 | 3.392
Rente | 172.389 | 40.000 | 212.389
Belasting- en invorderingsrente | 172.389 | 40.000 | 212.389
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | ‒ 466.971 | 13.750 | ‒ 453.221
Toerekening uitgaven aan Douane | ‒ 219.419 | ‒ 967 | ‒ 220.386
Toerekening uitgaven aan Toeslagen | ‒ 247.552 | 14.717 | ‒ 232.835
Ontvangsten (3) + (4) | 209.586.861 | 9.485.218 | 219.072.080
Programma-ontvangsten (3) | 209.439.212 | 9.476.718 | 218.915.931
waarvan: Belastingontvangsten | 207.822.435 | 9.247.717 | 217.070.153
Bekostiging | 236.864 | 19.000 | 255.864
Doorbelasten kosten vervolging | 236.864 | 19.000 | 255.864
Rente | 1.106.272 | 200.001 | 1.306.273
Belasting- en invorderingsrente | 1.106.272 | 200.001 | 1.306.273
Boetes en schikkingen | 273.641 | 10.000 | 283.641
Ontvangsten boetes en schikkingen | 273.641 | 10.000 | 283.641
Apparaatsontvangsten (4) | 147.649 | 8.500 | 156.149

Tabel 7 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 4.314.642 | 74.051 | 4.388.693
waarvan garantieverplichtingen | 336 | 0 | 336
Garantie procesrisico's | 336 | 0 | 336
waarvan overige verplichtingen | 4.314.306 | 74.051 | 4.388.357
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Opdrachten
Het budget voor Opdrachten is verhoogd met € 33 mln. De ICT-uitgaven die hieronder vallen zijn in 2025 hoger dan geraamd. Dit is met name het gevolg van prijsstijgingen en investeringen in o.a. de vervanging van het omzetbelastingsysteem en het SAP-systeem. Daarnaast zijn er meer contracten getekend dan waarvoor eerder is begroot, zoals de uitgaven voor de IT-infrastructuur (servers, opslag en netwerk). Naast hogere ICT-uitgaven zijn de prijzen van het postcontract hoger geworden en hevelt Dienst Toeslagen budget over naar de Belastingdienst vanwege een opdrachtverlening tot het versturen van extra brieven. Ook Douane hevelt enkele miljoenen over naar de Belastingdienst voor de ICT-kosten die de Belastingdienst maakt voor de Douane.
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
Hier staan de uitgaven die de Belastingdienst ten behoeve van Dienst Toeslagen en Douane maakt. Dit betreft onder andere activiteiten als facilitaire zaken, ICT, klantinteractie, gegevensbeheer en administratieve afhandeling. De mutatie van € 13,8 mln. betreft een actualisatie van deze post.
Ontvangsten
Belastingontvangsten
In de Najaarsnota 2025 worden de mutaties van de Belastingontvangsten toegelicht. Zie «Bijlage 3: Volledige belasting- en premieontvangsten» voor de bedragen en «Hoofdstuk 1.3 Het inkomstenbeeld» voor een algemene toelichting. De aansluiting met de bedragen in de begrotingstoelichting (artikel 1 Belastingen, tabel budgettaire gevolgen van beleid) ziet er als volgt uit:

Tabel 8 Belastingontvangsten (bedragen x € 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (3) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Totaal belastingontvangsten | 282.222.249 | 9.662.150 | 291.884.399
– /– Afdracht Gemeentefonds | 47.611.710 | 226.358 | 47.838.068
– /– Afdracht Provinciefonds | 3.978.962 | 132.420 | 4.111.382
– /– Afdracht BES-fonds | 97.999 | 780 | 98.779
– /– Belastingontvangsten artikel 6 Btw-compensatiefonds | 4.481.648 | 194.874 | 4.676.522
– /– Belastingontvangsten artikel 9 Douane | 18.229.495 | ‒ 139.999 | 18.089.495
Belastingontvangsten artikel 1 Belastingen | 207.822.435 | 9.247.717 | 217.070.153
Bekostiging
De realisatiecijfers waren afgelopen maanden hoger dan verwacht en daarom wordt € 19 mln. meer ontvangsten uit het doorbelasten van vervolgingskosten verwacht dan eerder geraamd.
Boetes en schikkingen
De realisatiecijfers waren afgelopen maanden hoger dan verwacht en daarom wordt € 10 mln. meer boeteontvangsten verwacht dan eerder geraamd.

Artikel 2 Financiële markten
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 9 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2 Financiële markten (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 33.912 | ‒ 342 | 33.570
Uitgaven | 34.065 | ‒ 342 | 33.723
Bekostiging | 6.792 | ‒ 15 | 6.777
Accountantskamer | 1.481 | 0 | 1.481
Muntcirculatie | 5.184 | 0 | 5.184
IMVO convenanten | 34 | 0 | 34
Overig | 93 | ‒ 15 | 78
Opdrachten | 12.399 | ‒ 238 | 12.161
Wijzer in geldzaken | 1.888 | 0 | 1.888
Vakbekwaamheid | 4.660 | 962 | 5.622
Uitvoeringskosten SRH | 0 | 0 | 0
Schadeloosstelling SRH | 1.500 | 0 | 1.500
Convertibiliteit Oekraïense hryvnia | 0 | 0 | 0
Uitvoeringskosten omwisselen Oekraïense hryvnia | 0 | 0 | 0
Overig | 4.351 | ‒ 1.200 | 3.151
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 13.568 | 0 | 13.568
Bijdrage AFM BES-toezicht | 769 | 0 | 769
Bijdrage DNB toezicht en DGS BES | 2.202 | 0 | 2.202
Bijdrage toezicht en handhaving MIF | 183 | 0 | 183
Bijdrage PSD II | 428 | 0 | 428
Bijdrage FEC | 5.216 | 0 | 5.216
Overig | 4.770 | 0 | 4.770
Storting/onttrekking begrotingsreserve | 625 | ‒ 89 | 536
Dotatie begrotingsreserve DGS BES | 0 | 0 | 0
Dotatie begrotingsreserve NHT | 625 | ‒ 89 | 536
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 681 | 0 | 681
IASB | 447 | 0 | 447
(Caribean) Financial Action Task Force | 234 | 0 | 234
Ontvangsten | 11.293 | 6.194 | 17.487
Bekostiging | 2.000 | 0 | 2.000
Ontvangsten muntwezen | 2.000 | 0 | 2.000
Toename munten in circulatie | 0 | 0 | 0
Opdrachten | 1.455 | 0 | 1.455
Wijzer in geldzaken | 1.455 | 0 | 1.455
Convertibiliteit Oekraïense hryvnia | 0 | 0 | 0
Ontvangsten | 7.838 | 6.194 | 14.032
Overig | 7.838 | 6.194 | 14.032

Tabel 10 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 33.912 | ‒ 342 | 33.570
waarvan garantieverplichtingen | ‒ 153 | 0 | ‒ 153
Garantie DGS BES | ‒ 153 | 0 | ‒ 153
waarvan overige verplichtingen | 34.065 | ‒ 342 | 33.723
Muntcirculatie | 5.184 | 0 | 5.184
Vakbekwaamheid | 4.660 | 962 | 5.622
Schadeloosstelling SRH | 1.500 | 0 | 1.500
Uitvoeringskosten omwisselen Oekraïense hryvnia | 0 | 0 | 0
Bijdrage DNB toezicht en DGS BES | 2.202 | 0 | 2.202
Bijdrage FEC | 5.216 | 0 | 5.216
Overige betalingsverplichtingen | 15.303 | ‒ 1.304 | 13.999
Toelichting
Verplichtingen
Overige betalingsverplichtingen
Dit betreft met name een overboeking van € 1,2 mln. naar het ministerie van Justitie en Veiligheid ten behoeve van het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) vanwege verplichtingen in het kader van de Europese NIS2-richtlijn. De middelen worden ingezet in het kader van sectorale CSIRT-taken voor 2025.
Uitgaven
Opdrachten
Overig
Zie toelichting onder 'overige betalingsverplichtingen'.
Ontvangsten
Overig
De overige ontvangsten vallen circa € 6,2 mln. hoger uit dan begroot. Dit komt met name doordat er meer boeteontvangsten van De Nederlandse Bank (DNB) waren.

Artikel 3 Financieringsactiviteiten publiek-private sector
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 11 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3 Financieringsactiviteiten publiek-private sector (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 73.541.765 | 1.399.819 | 74.941.584
Uitgaven | 16.383.337 | ‒ 1.181 | 16.382.156
Garanties | 20 | 0 | 20
Regeling Bijzondere Financieringen | 20 | 0 | 20
Leningen | 12.800.000 | 0 | 12.800.000
Lening TenneT | 12.800.000 | 0 | 12.800.000
Opdrachten | 4.363 | 0 | 4.363
Uitvoeringskosten staatsdeelnemingen | 4.363 | 0 | 4.363
Opstart Invest International | 0 | 0 | 0
Vermogensverschaffing/-onttrekking | 3.574.000 | 0 | 3.574.000
Kapitaalinjectie TenneT | 3.000.000 | 0 | 3.000.000
Aan-/verkoop vermogenstitels | 0 | 0 | 0
Afdrachten Staatsloterij | 100.000 | 0 | 100.000
Kapitaalinjectie Invest-NL | 330.000 | 0 | 330.000
Kapitaalinjectie Invest International | 144.000 | 0 | 144.000
Kapitaalinjectie regionale netbeheerders | 0 | 0 | 0
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 4.954 | ‒ 1.181 | 3.773
NLFI | 4.954 | ‒ 1.181 | 3.773
Ontvangsten | 2.642.130 | 317.198 | 2.959.328
Garanties | 4.000 | ‒ 3.000 | 1.000
Premieontvangsten garantie TenneT | 3.000 | ‒ 3.000 | 0
Premieontvangsten garantie FMO | 1.000 | 0 | 1.000
Leningen | 584.226 | ‒ 18.137 | 566.089
Renteontvangsten lening TenneT | 584.226 | ‒ 18.137 | 566.089
Vermogensverschaffing/-onttrekking | 2.049.404 | 339.062 | 2.388.466
Aan-/verkoop vermogenstitels | 1.311.075 | 202.122 | 1.513.197
Afdrachten Staatsloterij | 100.000 | 0 | 100.000
Dividenden staatsdeelnemingen | 638.329 | 136.940 | 775.269
Winstafdracht DNB | 0 | 0 | 0
waarvan: Griekse inkomsten SMP | 0 | 0 | 0
waarvan: rente-inkomsten ESM | 0 | 0 | 0
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 4.500 | ‒ 727 | 3.773
NLFI | 4.500 | ‒ 727 | 3.773

Tabel 12 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 73.541.765 | 1.399.819 | 74.941.584
waarvan garantieverplichtingen | 51.966.760 | 0 | 51.966.760
Garantie FMO | ‒ 33.240 | 0 | ‒ 33.240
Garantie TenneT | 52.000.000 | 0 | 52.000.000
waarvan overige verplichtingen | 21.575.005 | 1.399.819 | 22.974.824
Lening SRH | ‒ 8.332 | 0 | ‒ 8.332
Lening TenneT | 18.000.000 | 1.400.000 | 19.400.000
Kapitaalinjectie TenneT | 3.000.000 | 0 | 3.000.000
Afdrachten Staatsloterij | 100.000 | 0 | 100.000
Kapitaalinjectie Invest-NL | 330.000 | 0 | 330.000
Kapitaalinjectie Invest International | 144.000 | 0 | 144.000
Overige betalingsverplichtingen | 9.337 | ‒ 181 | 9.156
Toelichting
Verplichtingen
Waarvan overige verplichtingen
Lening TenneT
Bij de kasschuif op de lening aan TenneT in de Ontwerpbegroting 2026 is per abuis ook het verplichtingenbudget verschoven. Als gevolg van gewijzigde regelgeving
2
Fiche-Verplichtingenbeheer-bij-het-Rijk.pdf
had dit niet meer zo verwerkt mogen worden en daarom wordt deze kasschuif gecorrigeerd. De correctie op het verplichtingenbudget is puur technisch van aard en heeft geen gevolgen voor de trekkingsrechten van TenneT op de lening zelf en ook geen gevolgen voor geraamde EMU-saldo en -schuld.
Ontvangsten
Leningen
Renteontvangsten lening TenneT
Doordat de laatste betaling voor de renteontvangsten op de lening TenneT reeds is gedaan, wordt de stand van de begroting gelijkgesteld aan de daadwerkelijke renteontvangsten over 2025. De afwijking tussen de daadwerkelijke renteontvangsten en de raming kan worden verklaard door andere rentestanden dan oorspronkelijk aangenomen bij de begroting en een ander ritme van opname van de lening door TenneT.
Vermogensverschaffing/-onttrekking
Aan-/verkoop vermogenstitels
De ontvangsten worden met € 202 mln. naar boven bijgesteld als gevolg van de verkoopopbrengst van aandelen ABN AMRO door het lopende verkoopprogramma van de Staat. Dit betreffen de verkoopopbrengsten tot en met 9 oktober 2025.
Dividenden staatsdeelnemingen
De dividenden van de staatsdeelnemingen worden met € 136,9 mln.
omhoog bijgesteld. Dit betreft de verwerking van het ontvangen interimdividend van ABN AMRO.

Artikel 4 Internationale financiële betrekkingen
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 13 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4 Internationale financiële betrekkingen (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 21.338.972 | 5.936 | 21.344.908
Uitgaven | 765.023 | 0 | 765.023
Garanties | 41.400 | 5.936 | 47.336
EIB - garantie | 0 | 5.936 | 5.936
EIB pan-Europees garantiefonds | 41.400 | 0 | 41.400
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 721.114 | ‒ 5.936 | 715.178
Multilaterale ontwikkelingsbanken en fondsen | 1.519 | 0 | 1.519
Wereldbank | 678.159 | 0 | 678.159
EBRD | 0 | 0 | 0
Kapitaalinleg ESM | 0 | 0 | 0
Bijdrage EU voor rente Oekraïne | 41.436 | ‒ 5.936 | 35.500
Leningen | 0 | 0 | 0
Lening aan Oekraïne | 0 | 0 | 0
Opdrachten | 2.509 | 0 | 2.509
Technische assistentie | 2.361 | 0 | 2.361
Overige opdrachten | 148 | 0 | 148
Ontvangsten | 58.427 | 317.842 | 376.269
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 3.733 | 0 | 3.733
Ontvangsten IFI's | 3.733 | 0 | 3.733
Leningen | 54.694 | 317.842 | 372.536
Aflossing lening Griekenland | 0 | 320.200 | 320.200
Renteontvangsten lening Griekenland | 54.694 | ‒ 2.358 | 52.336
Aflossing lening Oekraïne | 0 | 0 | 0
Renteontvangsten lening Oekraïne | 0 | 0 | 0

Tabel 14 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 21.338.972 | 5.936 | 21.344.908
waarvan garantieverplichtingen | 20.381.822 | 0 | 20.381.822
Kredieten EU-betalingsbalanssteun | 203.981 | 0 | 203.981
Garantie aan DNB inzake IMF | 57.124 | 0 | 57.124
ESM | 1.364.000 | 0 | 1.364.000
EFSM | 118.868 | 0 | 118.868
AIIB | ‒ 1.678 | 0 | ‒ 1.678
Wereldbank | ‒ 12.379 | 0 | ‒ 12.379
SURE | 0 | 0 | 0
NGEU | 3.127.190 | 0 | 3.127.190
MFA+ | 57.263 | 0 | 57.263
MFB-ULCM | 78.045 | 0 | 78.045
Oekraïne faciliteit | 102.624 | 0 | 102.624
SAFE - garantie | 15.286.784 | 0 | 15.286.784
waarvan overige verplichtingen | 957.150 | 5.936 | 963.086
Multilaterale ontwikkelingsbanken en fondsen | 0 | 0 | 0
Wereldbank | 954.641 | 0 | 954.641
EBRD | 0 | 0 | 0
Kapitaalinleg ESM | 0 | 0 | 0
Bijdrage EU voor rente Oekraïne | 0 | 0 | 0
Technische assistentie | 2.361 | 0 | 2.361
Overige betalingsverplichtingen | 148 | 5.936 | 6.084
Toelichting
Uitgaven
Garanties
EIB - garantie
De European Investment Bank (EIB) verricht onder andere activiteiten in de Afrikaanse, Caribische en Pacifische landen, alsmede in Europese Overzeese Gebieden. Hiervoor heeft Nederland een garantie afgegeven. Op één van deze activiteiten is een tegenvaller ontstaan.
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
Bijdrage EU voor rente Oekraïne
De rente op de door de EU aan Oekraïne geleende middelen via de MFA+ lening (€ 18 mld.) wordt door de EU-lidstaten gecompenseerd. De rente bijdrage is geactualiseerd op basis van het Nederlands bni-aandeel en de al verrichte betalingen in 2025. Dit leidt tot € 5,9 mln. lagere uitgaven in 2025.
Ontvangsten
Leningen
Griekenland lost een deel van de uitstaande leningen onder de Greek Loan Facility vervroegd af (€ 320,2 mln.). Deze vervroegde aflossing zal op 15 december plaatsvinden. Dit betreft een gedeeltelijke betaling van de aflossing die was voorzien voor de jaren 2033-2041. Tevens worden de renteontvangsten met € 2,4 mln. naar beneden bijgesteld op basis van de vervroegde aflossing en de gerealiseerde rentestand.

Artikel 5 Exportkredietverzekeringen, -garanties en investeringsverzekeringen
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 15 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 5 Exportkredietverzekeringen, -garanties en investeringsverzekeringen (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 10.133.350 | ‒ 4.961.750 | 5.171.600
Uitgaven | 240.850 | 28.250 | 269.100
Opdrachten | 22.322 | 250 | 22.572
Kostenvergoeding Atradius DSB | 21.469 | 0 | 21.469
Uitvoeringskosten herverzekering leverancierskredieten | 750 | 250 | 1.000
Overige uitgaven | 103 | 0 | 103
Garanties | 115.900 | 20.000 | 135.900
Schade-uitkering ekv | 107.500 | 17.500 | 125.000
Schade-uitkering herverzekering leverancierskredieten | 6.000 | 4.000 | 10.000
Herverzekerde schades ekv - premies | 2.000 | ‒ 1.500 | 500
Herverzekerde schades ekv - restituties na 2019 | 200 | 0 | 200
Herverzekerde schades ekv - restituties na 1999-2019 | 100 | 0 | 100
Herverzekerde schades ekv - restituties voor 1999 | 100 | 0 | 100
Storting/onttrekking begrotingsreserve | 102.628 | 8.000 | 110.628
Mutatie begrotingsreserve ekv | 102.628 | 8.000 | 110.628
Ontvangsten | 177.400 | 7.140 | 184.540
Garanties | 148.831 | 8.640 | 157.471
Premies ekv | 102.000 | 8.000 | 110.000
Premies herverzekering leverancierskredieten | 7.000 | 2.000 | 9.000
Schaderestituties ekv voor 1999 | 26.843 | 0 | 26.843
Schaderestituties ekv vanaf 1999 tot 2019 | 628 | 0 | 628
Schaderestituties ekv na 2019 | 3.860 | ‒ 1.360 | 2.500
Schaderestituties herverzekering leverancierskredieten | 1.000 | 0 | 1.000
Herverzekerde schades ekv - schadeuitkeringen | 7.500 | 0 | 7.500
Storting/onttrekking begrotingsreserve | 28.569 | ‒ 1.500 | 27.069
Mutatie begrotingsreserve ekv | 28.569 | ‒ 1.500 | 27.069

Tabel 16 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. Suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 10.133.350 | ‒ 4.961.750 | 5.171.600
waarvan garantieverplichtingen | 10.000.000 | ‒ 4.982.500 | 5.017.500
Exportkredietverzekeringen | 10.000.000 | ‒ 4.982.500 | 5.017.500
waarvan: aangegane garantieverplichtingen | 10.000.000 | ‒ 4.982.500 | 5.017.500
waarvan: vervallen garantieverplichtingen | 0 | 0 | 0
waarvan overige verplichtingen | 133.350 | 20.750 | 154.100
Kostenvergoeding Atradius DSB | 21.469 | 0 | 21.469
Uitvoeringskosten herverzekering leverancierskredieten | 750 | 5.250 | 6.000
Schade-uitkering herverzekering leverancierskredieten | 6.000 | 9.000 | 15.000
Herverzekerde schades ekv - premies | 2.000 | ‒ 1.500 | 500
Herverzekerde schades ekv - restituties na 2019 | 200 | 0 | 200
Herverzekerde schades ekv - restituties na 1999-2019 | 100 | 0 | 100
Herverzekerde schades ekv - restituties voor 1999 | 100 | 0 | 100
Storting begrotingsreserve ekv | 102.628 | 8.000 | 110.628
Overige betalingsverplichtingen | 103 | 0 | 103
Toelichting
Verplichtingen
Exportkredietverzekeringen
Het plafond van € 10 mld. aan maximaal in een jaar aan te gane verplichtingen zal naar alle waarschijnlijkheid niet volledig worden benut in 2025. Op basis van de verplichtingen die op dit moment zijn aangegaan en de transacties die nog in 2025 worden verwacht, wordt € 5 mld. aan geraamde verplichtingen afgeboekt.
Tevens wordt er € 17,5 mln. meer schade verwacht dan geraamd op de nieuwe en/of lopende door de exportkredietverzekering (ekv) gedekte transacties. Zie ook de toelichting: Uitgaven - Schade-uitkering ekv.
Uitgaven
Garanties
Schade-uitkering ekv
Op basis van de ramingen van Atradius Dutch State Business (ADSB) wordt er € 17,5 mln. meer schade verwacht dan geraamd op de nieuwe en/of lopende door de exportkredietverzekering (ekv) gedekte transacties. Dit komt door meerdere schade-uitkeringen. De schade-uitkeringen zijn moeilijk te ramen doordat het lastig is om definitief te stellen welke schades uiteindelijk uitgekeerd moeten worden.
Storting/ onttrekking begrotingsreserve
Mutatie begrotingsreserve ekv
De raming van de premies ekv wordt met € 8 mln. naar boven bijgesteld (zie toelichting onder ontvangsten). Aangezien de premieontvangsten in de begrotingsreserve worden gestort (een uitgave voor de Financiën-begroting), wordt ook de raming van de storting naar boven bijgesteld.
Ontvangsten
Garanties
Premies ekv
Als een ekv-polis wordt afgegeven, is de verzekerde premie verschuldigd. Op basis van de reeds gerealiseerde en verwachte aanvragen wordt de raming van de premies ekv met € 8 mln. naar boven bijgesteld.
Premies herverzekering leverancierskredieten
Op basis van de huidige ontvangsten is er een prognose gedaan voor het gehele jaar. Er worden meer zaken afgerond, waardoor € 2 mln. meer ontvangsten verwacht worden.

Artikel 6 Btw-compensatiefonds
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 17 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 6 Btw-compensatiefonds (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 4.481.648 | 194.874 | 4.676.522
Uitgaven | 4.481.648 | 194.874 | 4.676.522
Bijdrage aan medeoverheden | 4.481.648 | 194.874 | 4.676.522
Bijdragen aan gemeenten | 4.042.000 | 169.073 | 4.211.073
Bijdragen aan provincies | 439.648 | 25.801 | 465.449
Ontvangsten | 4.481.648 | 194.874 | 4.676.522
Toelichting
Verplichtingen, uitgaven en ontvangsten
Bijdrage aan medeoverheden
Als gevolg van overhevelingen van budget van ministeries naar decentrale overheden wordt er uitgavenbudget in het gemeente of provinciefonds gestort. Het geraamde btw-deel van dit budget wordt in het BCF gestort (circa € 194,9 mln.). Gemeentes en provincies kunnen de betaalde btw die verband houdt met de budgetoverhevelingen naar het gemeente- en provinciefonds terugvragen bĳ het BCF.
De drie grootste posten binnen deze bijstelling betreffen: € 57,2 mln. aan geraamde btw-afdracht in het kader van de SPUK-mobiliteitspakketten, gericht op mobiliteitsmaatregelen zoals de verbetering van de infrastructuur rondom woningbouwlocaties; € 53,0 mln. aan geraamde btw-afdracht die samenhangt met de specifieke uitkering (SPUK) voor de opvang van Oekraïense ontheemden; en € 20,0 mln. aan geraamde btw-afdracht voor de derde tranche van het Specifiek Provinciefonds (SPV).

Artikel 9 Douane
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 18 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 9 Douane (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 894.042 | 28.808 | 922.850
Uitgaven (1) + (2) | 894.042 | 28.808 | 922.850
Apparaatsuitgaven (1) | 603.513 | 19.853 | 623.366
Personele uitgaven | 590.992 | 21.905 | 612.897
Eigen personeel | 545.414 | 16.715 | 562.129
Inhuur externen | 40.876 | 3.845 | 44.721
Overig personeel | 4.702 | 1.345 | 6.047
Materiële uitgaven | 12.521 | ‒ 2.052 | 10.469
ICT | 3.282 | ‒ 1.384 | 1.898
Bijdrage aan SSO's | 1.000 | 100 | 1.100
Overig materieel | 8.239 | ‒ 768 | 7.471
Programma-uitgaven (2) | 290.529 | 8.955 | 299.484
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 1.513 | 306 | 1.819
Overige bijdrage ZBO's/RWT's | 1.513 | 306 | 1.819
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties | 29.444 | 14.093 | 43.537
Wereld Douane Organisatie | 199 | 0 | 199
Bijdragen vertragingsrente EU | 29.245 | 14.093 | 43.338
Bijdrage aan overige (inter)nationale organisaties | 0 | 0 | 0
Opdrachten | 21.840 | ‒ 1.848 | 19.992
ICT opdrachten | 4.988 | ‒ 1.368 | 3.620
Overige opdrachten | 16.852 | ‒ 480 | 16.372
Bijdrage aan agentschappen | 5.172 | 132 | 5.304
Bijdrage overige agentschappen | 5.172 | 132 | 5.304
(Schade)vergoeding | 141 | 305 | 446
(Schade)vergoedingen | 0 | 0 | 0
Vergoeding proceskosten | 141 | 305 | 446
Rente | 13.000 | ‒ 5.000 | 8.000
Belasting- en invorderingsrente | 13.000 | ‒ 5.000 | 8.000
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 219.419 | 967 | 220.386
Toegerekende uitgaven van Belastingen | 219.419 | 967 | 220.386
Ontvangsten (3) + (4) | 18.252.200 | ‒ 139.005 | 18.113.194
Programmaontvangsten (3) | 18.251.595 | ‒ 140.916 | 18.110.678
waarvan: Belastingontvangsten | 18.229.495 | ‒ 139.999 | 18.089.495
Ontvangsten CBAM | 0 | 0 | 0
Bekostiging | 500 | 0 | 500
Doorbelasten kosten vervolging | 500 | 0 | 500
Rente | 17.600 | 0 | 17.600
Belasting- en invorderingsrente | 17.600 | 0 | 17.600
Boetes en schikkingen | 4.000 | ‒ 917 | 3.083
Ontvangsten boetes en schikkingen | 4.000 | ‒ 917 | 3.083
Apparaatsontvangsten (4) | 605 | 1.911 | 2.516
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Personele uitgaven
De personele uitgaven zijn met € 21,9 mln. verhoogd. De Douane heeft in 2025 een hogere bezetting dan verwacht (€ 16,5 mln.). Daarnaast zijn de uitgaven voor externe inhuur hoger (€ 3,8 mln.) door extra inhuur bij de directies Operaties en Mensen & Middelen van de Douane. De post Overig personeel komt € 1,3 mln. hoger uit door de Regeling Vervroegd Uittreden (RVU).
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties
De vertragingsrente op de Traditionele Eigen Middelen (TEM) bedraagt circa € 14 mln. en wordt gecompenseerd vanuit de Aanvullende Post. De Europese Commissie rekent vertragingsrente als de terbeschikkingstelling van de TEM te laat heeft plaatsgevonden. De nabetalingen over de TEM worden verantwoord op de begroting van Buitenlandse Zaken en zijn het gevolg van een zelfanalyse van de Nederlandse douaneautoriteiten op casussen waarvan de invoerrechten nog niet met zekerheid zijn vastgesteld of nog niet door de lidstaat zijn geïnd. Nederland heeft de aansprakelijkheid op een aantal dossiers geaccepteerd.
Rente
Er is een meevaller van € 5 mln. op de belasting- en invorderingsrente (BIR). Deze meevaller is gebaseerd op het historische uitgavenverloop. In voorgaande jaren lagen uitgaven rond de BIR relatief hoog, als gevolg daarvan is de raming opgehoogd. Voor 2025 wordt uitgegaan van lagere uitgaven, wat resulteert in een geraamde meevaller van € 5 mln.
Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken
In onderstaande tabel is de toerekening van de uitgaven die de Belastingdienst ten behoeve van de Douane doet, verdeeld naar de verschillende activiteiten. Deze is bijgewerkt naar de meest actuele stand.

Tabel 19 Toegerekende uitgaven ten behoeve van douaneprocessen (bedragen x € 1.000)
Activiteit | Bedrag
IV | 125.367
Huisvesting en facilitaire zaken | 72.655
HRM-activiteiten | 13.121
Management informatie en Data Analyse | 4.173
Team Handel en Team OLGA grote ondernemingen | 2.243
Kanaal & Ketenregie en Kanaal Digitaal/ Webcare | 1.601
Internationale Fiscale Behandeling (IFB) | 649
Gegevens- en betalingsverkeer | 576
Totaal | 220.385
Ontvangsten
Belastingontvangsten
In de Najaarsnota 2025 worden de mutaties van de Belastingontvangsten toegelicht. Zie «Bijlage 3: Volledige belasting- en premieontvangsten» voor de bedragen en «Hoofdstuk 1.3 Het inkomstenbeeld» voor een algemene toelichting. De aansluiting met de bedragen in de begrotingstoelichting is te vinden onder tabel 6 op artikel 1 Belastingen, tabel budgettaire gevolgen van beleid).

Artikel 13 Toeslagen
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 20 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 13 Toeslagen (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 1.867.697 | ‒ 188.389 | 1.679.308
Uitgaven (1) + (2) | 2.028.266 | ‒ 343.557 | 1.684.709
Apparaatsuitgaven (1) | 616.956 | ‒ 94.757 | 522.199
Personele uitgaven | 590.393 | ‒ 91.559 | 498.834
Eigen personeel | 280.463 | ‒ 22.922 | 257.541
Inhuur externen | 308.715 | ‒ 69.447 | 239.268
Overig personeel | 1.215 | 810 | 2.025
Materiële uitgaven | 26.563 | ‒ 3.198 | 23.365
ICT | 280 | 20 | 300
Bijdrage aan SSO's | 0 | 0 | 0
Overige materiële uitgaven | 26.283 | ‒ 3.218 | 23.065
Programma-uitgaven (2) | 1.411.310 | ‒ 248.800 | 1.162.510
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 108 | 0 | 108
Bijdrage overige ZBO's/RWT's | 108 | 0 | 108
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 4.130 | 0 | 4.130
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties | 4.130 | 0 | 4.130
Opdrachten | 78.516 | ‒ 2.285 | 76.231
ICT opdrachten | 527 | 600 | 1.127
Overige opdrachten | 77.989 | ‒ 2.885 | 75.104
Bijdrage aan agentschappen | 567 | 2.277 | 2.844
Bijdrage aan agentschappen | 567 | 2.277 | 2.844
Bijdrage aan medeoverheden | 245.898 | ‒ 23.985 | 221.913
Bijdrage aan medeoverheden | 245.898 | ‒ 23.985 | 221.913
(Schade)vergoeding | 832.539 | ‒ 210.090 | 622.449
Compensatie toeslagengedupeerden | 251.156 | ‒ 65.000 | 186.156
Kwijtschelden private schulden | 42.100 | ‒ 20.000 | 22.100
Herstelprogramma voor kinderen | 102.700 | 0 | 102.700
Herstelregeling voor ex-partners | 32.000 | 0 | 32.000
Herstelregeling voor gedupeerden andere toeslagen | 17.280 | ‒ 10.000 | 7.280
Aanvullende schade | 310.120 | ‒ 134.000 | 176.120
Overige (schade)vergoedingen | 77.183 | 18.910 | 96.093
| | | 0
Subsidies | 2.000 | 0 | 2.000
Subsidie toeslagen herstel | 2.000 | 0 | 2.000
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 247.552 | ‒ 14.717 | 232.835
Toegerekende uitgaven van Belastingen | 247.552 | ‒ 14.717 | 232.835
Ontvangsten | 320 | 0 | 320
Apparaatsontvangsten | 320 | 0 | 320
Programma-ontvangsten | 0 | 0 | 0
Toelichting
Verplichtingen
Het verplichtingenbudget wordt in 2025 per saldo verlaagd met € 188,4 mln. Deze verlaging loopt grotendeels gelijk met de wijzigingen in het uitgavenbudget (zie de toelichting onder 'Uitgaven'), met daarbij een opwaartse bijstelling van het verplichtingenbudget van € 148 mln. voor het verlengen van aflopende inhuurcontracten bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT).
Uitgaven
Personele uitgaven
Er vinden diverse mutaties plaats binnen het personeelsbudget. De voornaamste zijn:
- –
Het herstelbudget wordt in 2025 met € 66 mln. verlaagd, vanwege een later moment van uitvoering van de aanvullende schadeprogramma's, de wettelijke rente en de HZK-regeling
3
Huurtoeslag, Zorgtoeslag en Kindgebondenbudget
.
- –Vanuit het personeelsbudget wordt € 12 mln. herschikt naar de post opdrachten voor de uitvoering van het programma aanvullende schade bij de Stichting Gelijkwaardig Herstel (SGH).
- –Dienst Toeslagen boekt in 2025 € 5,5 mln. over naar artikel 1 Belastingen ter dekking van portikosten bij de Belastingdienst.
- –Dienst Toeslagen boekt het bij de eerste suppletoire begroting ontvangen bedrag van € 5 mln. in 2025 terug naar het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dit bedrag had betrekking op extra werkzaamheden in de uitvoering van de definitieve toekenning kinderopvangtoeslag, maar deze uitvoeringskosten verschuiven naar 2026.
Bijdrage aan medeoverheden
Het herstelbudget voor bijdrage aan medeoverheden wordt in 2025 met circa € 20 mln. verlaagd, omdat gemeenten minder hebben gedeclareerd voor de Regeling specifieke uitkering (SPUK) gemeentelĳke hulp aan gedupeerden kinderopvangtoeslagproblematiek dan vooraf verwacht. Daarnaast wordt het btw-deel van het SPUK-budget in 2025 (€ 4 mln.) overgeboekt naar artikel 6 btw-compensatiefonds.
(Schade)vergoeding
Door een later moment van uitvoering van de aanvullende schaderoutes, de wettelijke rente en de HZK-regeling en een lagere realisatie in 2025 voor het kwijtschelden van private schulden wordt er in 2025 circa € 210 mln. minder besteed aan compensatiemiddelen van de Hersteloperatie Toeslagen.
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken
De toerekening ziet op uitgaven die de Belastingdienst ten behoeve van Dienst Toeslagen maakt. Dit betreft onder andere activiteiten als facilitaire zaken, ICT, klantinteractie, gegevensbeheer en administratieve afhandeling. De mutatie van € 14,7 mln. op deze post betreft een actualisatie van de toerekening van middelen van artikel 1 Belastingen naar artikel 13 Toeslagen.
In de onderstaande tabel is de toerekening van de uitgaven die de Belastingdienst ten behoeve van Dienst Toeslagen doet, verdeeld naar de verschillende activiteiten. Deze is bijgewerkt naar de meest actuele stand.

Tabel 21 Toegerekende uitgaven ten behoeve van toeslagenprocessen (bedragen x € 1.000)
Activiteit | Bedrag
IV | 91.750
Gegevensbeheer en administratieve afhandeling | 49.058
Kanaal & Ketenregie en Kanaal Digitaal/Webcare | 47.406
Huisvesting en facilitaire zaken | 23.244
HRM-activiteiten | 11.690
Balies, buitenlandtaken, toezicht en bezwaarafhandeling | 8.150
Management informatie en Data Analyse | 1.537
Totaal | 232.835
4

Beleidsartikelen Nationale Schuld (IXA)

Artikel 11 Financiering staatsschuld
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 22 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 11 Financiering staatsschuld (bedragen x € 1 mln.)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 26.687 | ‒ 248 | 26.439
Uitgaven | 26.687 | ‒ 248 | 26.439
Opdrachten | 22 | 2 | 24
Overige kosten | 22 | 2 | 24
Rente | 6.716 | ‒ 250 | 6.466
Rente vaste schuld | 5.793 | ‒ 65 | 5.728
Rente vlottende schuld | 923 | ‒ 185 | 738
Voortijdige beëindiging schuld | 0 | 0 | 0
Rente derivaten lang | 0 | 0 | 0
Rente derivaten kort | 0 | 0 | 0
Voortijdige beëindiging derivaten | 0 | 0 | 0
Leningen | 19.949 | 0 | 19.949
Aflossing vaste schuld | 19.949 | 0 | 19.949
Mutatie vlottende schuld | 0 | 0 | 0
Ontvangsten | 60.893 | ‒ 8.674 | 52.219
Rente | 30 | 0 | 30
Rente vlottende schuld | 30 | 0 | 30
Voortijdige beëindiging schuld | 0 | 0 | 0
Rente derivaten lang | 0 | 0 | 0
Voortijdige beëindiging derivaten | 0 | 0 | 0
Leningen | 60.863 | ‒ 8.674 | 52.189
Uitgifte vaste schuld | 40.000 | 0 | 40.000
Mutatie vlottende schuld | 20.863 | ‒ 8.674 | 12.189
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Opdrachten
De overige kosten vallen in 2025 circa € 2 mln. hoger uit met name als gevolg van hogere ICT kosten in verband met de vernieuwing van het treasury management systeem.
Rente
Rente vaste schuld
De raming van de rentelasten vaste schuld valt naar verwachting € 65,0 mln. lager uit doordat de uitgifte van staatsobligaties op een later moment in het jaar heeft plaatsgevonden dan waarmee in de raming rekening was gehouden. Hierdoor wordt er minder rente toegerekend aan het lopende jaar.
Rente vlottende schuld
De raming van de rentelasten vlottende schuld valt naar verwachting
€ 185,0 mln. lager uit als gevolg van de realisaties op de geldmarkt.
Ontvangsten
Leningen
Mutatie vlottende schuld
De mutatie vlottende schuld is in 2025 lager als gevolg van een lagere financieringsbehoefte doordat de raming van het kastekort voor het lopende begrotingsjaar is afgenomen. Schommelingen in de financieringsbehoefte in een lopend begrotingsjaar worden zo veel mogelĳk opgevangen op de geldmarkt.

Artikel 12 Kasbeheer
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 23 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 12 Kasbeheer (bedragen x € 1 mln.)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 4.951 | 84 | 5.034
Uitgaven | 4.951 | 84 | 5.034
Rente | 2.251 | 84 | 2.334
Rente kasbeheer | 2.251 | 84 | 2.334
Uitgaven bij voortijdige beëindiging (hoofdsom) | 0 | 0 | 0
Leningen | 2.700 | 0 | 2.700
Verstrekte leningen | 2.700 | 0 | 2.700
Mutaties in rekening-courant en deposito's | 0 | 0 | 0
Mutaties in rekening courant en deposito | 0 | 0 | 0
Ontvangsten | 12.102 | ‒ 3.214 | 8.888
Rente | 169 | 6 | 176
Rente kasbeheer | 169 | 6 | 176
Voortijdige beëindiging binnen kasbeheer | 0 | 0 | 0
Leningen | 1.384 | 18 | 1.402
Ontvangen aflossingen | 1.384 | 18 | 1.402
Mutaties in rekening-courant en deposito's | 10.549 | ‒ 3.238 | 7.310
Mutaties in rekening courant en deposito | 10.549 | ‒ 3.238 | 7.310
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Rente
Rente kasbeheer
De rentelasten kasbeheer vallen naar verwachting circa € 84 mln. hoger uit. Dit is het gevolg van het bijwerken van de realisatie.
Ontvangsten
Rente
Rente kasbeheer
De rentebaten kasbeheer vallen naar verwachting circa € 6 mln. hoger uit. Dit is het gevolg van het bĳwerken van de realisatie.
Leningen
Op basis van de actuele inzichten wordt verwacht dat de aflossingen op de leningen, die door agentschappen en rechtspersonen met een wettelijke taak (RWT's) in het kader van schatkistbankieren zijn afgesloten, in 2025 crica € 18 mln. hoger zullen uitvallen dan eerder geraamd.
Mutaties in rekening-courant en deposito's
Uit de actualisatie van de raming van uitgaven en inkomsten van sociale fondsen blĳkt dat deze fondsen in 2025 minder middelen storten in de schatkist dan eerder verwacht. Dit betekent dat de geraamde mutatie in het saldo op de rekeningen-courant en deposito’s daalt ten opzichte van de laatste raming.
5

Niet-beleidsartikelen

Artikel 8 Apparaat

Tabel 24 Apparaatsuitgaven (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 474.911 | 16.689 | 491.600
Uitgaven | 474.906 | 4.189 | 479.095
Personele uitgaven | 299.438 | ‒ 726 | 298.712
Eigen personeel | 277.458 | ‒ 445 | 277.013
Inhuur externen | 20.932 | ‒ 302 | 20.630
Overig personeel | 1.048 | 21 | 1.069
Materiële uitgaven | 175.468 | 4.915 | 180.383
ICT | 23.273 | ‒ 240 | 23.033
Bijdrage aan SSO's | 53.577 | 6.000 | 59.577
Overig materieel | 98.618 | ‒ 845 | 97.773
Ontvangsten | 64.266 | 4.318 | 68.584
Apparaatsontvangsten | 64.266 | 4.318 | 68.584
Toelichting
Verplichtingen
Rijksbreed is een nieuwe uniforme werkwijze voor het negatief bijstellen van verplichtingen voorgeschreven
4
Fiche-Verplichtingenbeheer-bij-het-Rijk.pdf
. De verplichtingenbegroting is bijgesteld, zodat dit beter aansluit bij deze werkwijze.
Ontvangsten
Apparaatsontvangsten
De ontvangsten op artikel 8 Apparaat Kerndepartement vallen circa € 4,3 mln. hoger uit dan eerder verwacht. Dit komt met name door hogere verkoopontvangsten van Domeinen Roerende Zaken.

Artikel 10 Nog onverdeeld

Tabel 25 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties 2e suppletoire begroting (2) | Stand 2e suppletoire begroting (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 2.968 | ‒ 2.968 | 0
Uitgaven | 2.968 | ‒ 2.968 | 0
Nog te verdelen | 2.968 | ‒ 2.968 | 0
Nog te verdelen | 2.968 | ‒ 2.968 | 0
Ontvangsten | 0 | 0 | 0
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Nog te verdelen
Circa € 1 mln. komt niet meer tot besteding en valt daarom vrij. Circa € 2 mln. wordt overgeheveld naar andere artikelen voor tegenvallers daar.