Vergaderjaar 2025-2026
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Kamerstukken
36 820
IX

Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën (IXB) en de begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Miljoenennota)
Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 en 2
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in:
de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Financiën (IXB);
de begrotingsstaat inzake de Nationale Schuld (IXA).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenaamde begrotingstoelichting).
De Minister van Financiën,
E.
Heinen
B.

BEGROTINGSTOELICHTING
1.

Leeswijzer
De voorliggende suppletoire begroting bevat de voorgestelde wijzigingen ten opzichte van de eerste suppletoire begroting 2025 van het Ministerie van Financiën (IXB) en Nationale Schuld (IXA).
Hoofdstuk 2 en hoofdstuk 3 bevatten per beleidsartikel een budgettaire tabel. Conform de Rijksbegrotingsvoorschriften worden per artikel de mutaties die groter of gelijk zijn aan de ondergrenzen in de onderstaande (tabel 1) toegelicht. Vanwege de staffel kan de som van de toegelichte mutaties afwijken van de totale mutaties op het artikel.

Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) | Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
< 50 | 1 | 2
=> 50 en < 200 | 2 | 4
=> 200 en < 1.000 | 5 | 10
=> 1.000 | 10 | 20
De toelichting op de mutatie van de belastingontvangsten is in de Miljoenennota opgenomen.
2.

Beleidsartikelen Ministerie van Financiën (IXB)
Artikel 1 Belastingen
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 Belastingen (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 4.124.446 | 190.196 | 4.314.642
Uitgaven (1) + (2) | 3.798.777 | 190.196 | 3.988.973
Apparaatsuitgaven (1) | 3.615.865 | 116.895 | 3.732.760
Personele uitgaven | 3.073.988 | 165.632 | 3.239.620
Eigen personeel | 2.613.938 | 172.086 | 2.786.024
Inhuur externen | 418.390 | – 1.454 | 416.936
Overig personeel | 41.660 | – 5.000 | 36.660
Materiële uitgaven | 541.877 | – 48.737 | 493.140
ICT | 49.894 | – 5.000 | 44.894
Bijdrage aan SSO's | 375.978 | – 53.873 | 322.105
Overig materieel | 116.005 | 10.136 | 126.141
Programma-uitgaven (2) | 182.912 | 73.301 | 256.213
Garanties | 181 | 0 | 181
Garantie procesrisico's | 181 | 0 | 181
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 15.447 | 17 | 15.464
Waarderingskamer | 2.489 | 17 | 2.506
Kadaster | 2.933 | 0 | 2.933
Kamer van Koophandel | 341 | 0 | 341
Overige bijdrage ZBO's/RWT's | 9.684 | 0 | 9.684
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 3.435 | 0 | 3.435
Internationale Douaneraad | 0 | 0 | 0
Overige internationale organisaties | 3.435 | 0 | 3.435
Opdrachten | 413.542 | 88.164 | 501.706
ICT opdrachten | 353.166 | 77.233 | 430.399
Overige opdrachten | 60.376 | 10.931 | 71.307
Bijdrage aan agentschappen | 14.059 | 0 | 14.059
Bijdrage Logius | 4.287 | 3.000 | 7.287
Bijdrage overige agentschappen | 9.772 | – 3.000 | 6.772
(Schade)vergoeding | 27.950 | – 12.000 | 15.950
(Schade)vergoedingen | 24.558 | – 12.000 | 12.558
Vergoeding proceskosten | 3.392 | 0 | 3.392
Rente | 175.269 | – 2.880 | 172.389
Belasting- en invorderingsrente | 175.269 | – 2.880 | 172.389
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | – 466.971 | 0 | – 466.971
Toerekening uitgaven aan Douane | – 219.419 | 0 | – 219.419
Toerekening uitgaven aan Toeslagen | – 247.552 | 0 | – 247.552
Ontvangsten (3) + (4) | 207.765.782 | 1.815.080 | 209.580.861
Programma-ontvangsten (3) | 207.654.333 | 1.778.880 | 209.433.212
waarvan: Belastingontvangsten | 206.049.988 | 1.772.448 | 207.822.435
Bekostiging | 230.864 | 0 | 230.864
Doorbelasten kosten vervolging | 230.864 | 0 | 230.864
Rente | 1.119.840 | – 13.568 | 1.106.272
Belasting- en invorderingsrente | 1.119.840 | – 13.568 | 1.106.272
Boetes en schikkingen | 253.641 | 20.000 | 273.641
Ontvangsten boetes en schikkingen | 253.641 | 20.000 | 273.641
Apparaatsontvangsten (4) | 111.449 | 36.200 | 147.649

Tabel 3 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 4.124.446 | 190.196 | 4.314.642
waarvan garantieverplichtingen | 336 | 0 | 336
Garantie procesrisico's | 336 | 0 | 336
waarvan overige verplichtingen | 4.124.110 | 190.196 | 4.314.306
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Personele uitgaven
De personele uitgaven van de Belastingdienst worden in 2025 € 165,6 mln. hoger geraamd. Dit is met name het gevolg van stijgende loonkosten waarvoor de departementale begrotingen loonbijstelling ontvangen (€ 133 mln. in 2025 voor de Belastingdienst). Daarnaast wordt er vanaf de Aanvullende Post van de Rijksbegroting € 10 mln. voor 2025 overgeheveld ten behoeve van uitvoeringskosten van het aanvullend herstel box 3. Dit is aanvullend op de overheveling die bij 1e suppletoire begroting reeds heeft plaatsgevonden. Het gaat hierbĳ om uitvoeringskosten die gemoeid zĳn met de Wet tegenbewĳsregeling box 3. Ook zijn de uitgaven hoger vanwege extra werkzaamheden voor andere ministeries (€ 9 mln.). Hier staan hogere ontvangsten tegenover (zie ontvangsten). De Belastingdienst ontvangt tevens een bijdrage van SZW voor de uitvoeringskosten die met het opheffen van het handhavingsmoratorium (in relatie tot de wet DBA) per 1 januari 2025 met zich meebrengt (€ 7,9 mln. in 2025).
Materiële uitgaven
De materiële uitgaven worden in 2025 € 48,7 mln. lager geraamd. Dit betreft met name een herschikking van € 40 mln. van het budget voor overheadkosten wat onder dat instrument is geraamd naar ICT opdrachten (zie ook kopje hieronder) vanwege de stijgende ICT-uitgaven.
Opdrachten
De uitgaven onder opdrachten worden € 88,2 mln. hoger geraamd, waarvan € 77 mln. ICT opdrachten betreft. DG Belastingdienst kent stijgende ICT-uitgaven (programma). De stijging wordt veroorzaakt door i) sterke prijsstijgingen en ii) groei in politiek-bestuurlijke ICT-opdrachten, zoals de modernisering van het omzetbelasting en vervanging van het SAP-systeem.
(Schade)vergoedingen
De mutatie betreft een kasschuif van € 12 mln. naar 2027. Het betreft budget voor het tegemoetkomingsbeleid voor personen die nadelige gevolgen hebben ondervonden aan de Fraude Signalering Voorziening (FSV) of onterecht zijn afgewezen voor het traject Minnelijke Schuldsanering Natuurlijke Personen (MSNP). Dit budget wordt in 2025 niet uitgegeven. De totale kasschuif in relatie tot FSV/MSNP is € 15,3 mln., waarvan € 3,3 mln. op externe inhuur.
Ontvangsten
Rente
De raming van de belasting- en invorderingsrente wordt geactualiseerd naar aanleiding van de nieuwe raming van de korte rente uit de Macro Economische Verkenning (MEV) van het Centraal Planbureau (CPB).
Boetes en schikkingen
De maandelijkse realisaties van de boeteontvangsten zijn hoger dan verwacht. De raming wordt daarom met € 20 mln. naar boven bijgesteld.
Apparaatsontvangsten
De apparaatsontvangsten worden € 36,2 mln. hoger geraamd. Dit heeft te maken met hoger dan geraamde ontvangsten van het UWV voor de vangnetregeling (ziekteverzuim) en vanwege rijksbrede dienstverlening (O&P en ICT gerelateerd) onder beheer van de Belastingdienst waar ook uitgaven tegenover staan.
Belastingontvangsten
In de Miljoenennota 2026 worden de mutaties van de Belastingontvangsten in het lopende begrotingsjaar 2025 toegelicht (zie hoofdstuk 2.6 – Horizontale ontwikkeling inkomsten en lasten en bijlage 4 – De belasting- en premieontvangsten. De aansluiting met de Miljoenennota en de bedragen in de begrotingstoelichting (artikel 1 Belastingen, tabel budgettaire gevolgen van beleid) ziet er als volgt uit.

Tabel 4 Belastingontvangsten (bedragen x 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen, NvW) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Totaal belastingontvangsten | 279.069.959 | 3.152.290 | 282.222.249
-/- Afdracht Gemeentefonds | 46.255.633 | 1.356.077 | 47.611.710
-/- Afdracht Provinciefonds | 3.778.949 | 200.013 | 3.978.962
-/- Afdracht BES-fonds | 97.376 | 623 | 97.999
-/- Belastingontvangsten artikel 6 Btw-compensatiefonds | 4.264.673 | 216.975 | 4.481.648
-/- Belastingontvangsten artikel 9 Douane | 18.623.340 | – 393.846 | 18.229.495
Belastingontvangsten artikel 1 Belastingen | 206.049.988 | 1.772.448 | 207.822.435
Artikel 2 Financiële markten
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 2 Financiële markten (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 30.964 | 2.948 | 33.912
Uitgaven | 31.117 | 2.948 | 34.065
Bekostiging | 7.910 | – 1.118 | 6.792
Accountantskamer | 1.460 | 21 | 1.481
Muntcirculatie | 5.115 | 69 | 5.184
IMVO convenanten | 32 | 2 | 34
Overig | 1.303 | – 1.210 | 93
Opdrachten | 9.346 | 3.053 | 12.399
Wijzer in geldzaken | 1.634 | 254 | 1.888
Vakbekwaamheid | 4.660 | 0 | 4.660
Uitvoeringskosten SRH | 0 | 0 | 0
Schadeloosstelling SRH | 0 | 1.500 | 1.500
Convertibiliteit Oekraïense hryvnia | 0 | 0 | 0
Uitvoeringskosten omwisselen Oekraïense hryvnia | 0 | 0 | 0
Overig | 3.052 | 1.299 | 4.351
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 12.570 | 998 | 13.568
Bijdrage AFM BES-toezicht | 737 | 32 | 769
Bijdrage DNB toezicht en DGS BES | 2.112 | 90 | 2.202
Bijdrage toezicht en handhaving MIF | 158 | 25 | 183
Bijdrage PSD II | 397 | 31 | 428
Bijdrage FEC | 4.532 | 684 | 5.216
Overig | 4.634 | 136 | 4.770
Storting/onttrekking begrotingsreserve | 625 | 0 | 625
Dotatie begrotingsreserve DGS BES | 0 | 0 | 0
Dotatie begrotingsreserve NHT | 625 | 0 | 625
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 666 | 15 | 681
IASB | 441 | 6 | 447
(Caribean) Financial Action Task Force | 225 | 9 | 234
Ontvangsten | 9.905 | 1.388 | 11.293
Bekostiging | 2.000 | 0 | 2.000
Ontvangsten muntwezen | 2.000 | 0 | 2.000
Toename munten in circulatie | 0 | 0 | 0
Opdrachten | 1.455 | 0 | 1.455
Wijzer in geldzaken | 1.455 | 0 | 1.455
Convertabiliteit Oekraïense hryvnia | 0 | 0 | 0
Ontvangsten | 6.450 | 1.388 | 7.838
Overig | 6.450 | 1.388 | 7.838

Tabel 6 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 30.964 | 2.948 | 33.912
waarvan garantieverplichtingen | – 153 | 0 | – 153
Garantie DGS BES | – 153 | 0 | – 153
waarvan overige verplichtingen | 31.117 | 2.948 | 34.065
Muntcirculatie | 5.115 | 69 | 5.184
Vakbekwaamheid | 4.660 | 0 | 4.660
Schadeloosstelling SRH | 0 | 1.500 | 1.500
Uitvoeringskosten omwisselen Oekraïense hryvnia | 0 | 0 | 0
Bijdrage DNB toezicht en DGS BES | 2.112 | 90 | 2.202
Bijdrage FEC | 4.532 | 684 | 5.216
Overige betalingsverplichtingen | 14.698 | 605 | 15.303
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Bekostiging
Overig
Voor 2025 is de post overig onder bekostiging met € 1,2 mln. naar beneden bijgesteld. Deze bijstelling ziet op een overboeking naar de Belastingdienst. Het gaat hier om kosten die door de Belastingdienst gemaakt worden in het kader van het verbod op contante betalingen van boven de 3.000 euro.
Opdrachten
Schadeloosstelling SRH
De post schadeloosstelling SRH is met € 1,5 mln. omhoog bijgesteld voor 2025. Vanwege mogelijke uitbetalingen na afloop van het beroep en de juridische ondersteuning worden in 2025 al kosten gemaakt. Zodoende is € 1,5 mln. van het budget uit 2026 naar 2025 gehaald.
Overig
De post overig is met circa € 1,3 mln. omhoog bijgesteld voor 2025. Dit komt met name doordat kosten inzake de bijstand aan vitale sectoren door het Nationale Cybersecurity Centrum (NCSC) die eerst in 2026 verwacht werden al in 2025 benodigd zijn.
Ontvangsten
Overige ontvangsten
De overige ontvangsten zijn circa € 1,4 mln. omhoog bijgesteld. Dit ziet op hogere ontvangsten van het aan de staat toekomende deel van de boeteontvangsten en dwangsommen van DNB.
Artikel 3 Financieringsactiviteiten publiek-private sector
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 3 Financieringsactiviteiten publiek-private sector (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 74.942.021 | – 1.400.256 | 73.541.765
Uitgaven | 17.783.593 | – 1.400.256 | 16.383.337
Garanties | 20 | 0 | 20
Regeling Bijzondere Financieringen | 20 | 0 | 20
Leningen | 14.200.000 | – 1.400.000 | 12.800.000
Lening TenneT | 14.200.000 | – 1.400.000 | 12.800.000
Opdrachten | 4.704 | – 341 | 4.363
Uitvoeringskosten staatsdeelnemingen | 4.704 | – 341 | 4.363
Opstart Invest International | 0 | 0 | 0
Vermogensverschaffing/-onttrekking | 3.574.000 | 0 | 3.574.000
Kapitaalinjectie TenneT | 3.000.000 | 0 | 3.000.000
Aan-/verkoop vermogenstitels | 0 | 0 | 0
Afdrachten Staatsloterij | 100.000 | 0 | 100.000
Kapitaalinjectie Invest-NL | 330.000 | 0 | 330.000
Kapitaalinjectie Invest International | 144.000 | 0 | 144.000
Kapitaalinjectie regionale netbeheerders | 0 | 0 | 0
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 4.869 | 85 | 4.954
NLFI | 4.869 | 85 | 4.954
Ontvangsten | 1.911.555 | 730.575 | 2.642.130
Garanties | 4.000 | 0 | 4.000
Premieontvangsten garantie TenneT | 3.000 | 0 | 3.000
Premieontvangsten garantie FMO | 1.000 | 0 | 1.000
Leningen | 628.118 | – 43.892 | 584.226
Renteontvangsten lening KLM | 0 | 0 | 0
Renteontvangsten lening TenneT | 628.118 | – 43.892 | 584.226
Vermogensverschaffing/-onttrekking | 1.274.937 | 774.467 | 2.049.404
Aan-/verkoop vermogenstitels | 409.737 | 901.338 | 1.311.075
Afdrachten Staatsloterij | 100.000 | 0 | 100.000
Dividenden staatsdeelnemingen | 765.200 | – 126.871 | 638.329
Winstafdracht DNB | 0 | 0 | 0
waarvan: Griekse inkomsten SMP | 0 | 0 | 0
waarvan: rente-inkomsten ESM | 0 | 0 | 0
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 4.500 | 0 | 4.500
NLFI | 4.500 | 0 | 4.500

Tabel 8 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 74.942.021 | – 1.400.256 | 73.541.765
waarvan garantieverplichtingen | 51.966.760 | 0 | 51.966.760
Garantie FMO | – 33.240 | 0 | – 33.240
Garantie TenneT | 52.000.000 | 0 | 52.000.000
waarvan overige verplichtingen | 22.975.261 | – 1.400.256 | 21.575.005
Lening SRH | – 8.332 | 0 | – 8.332
Lening TenneT | 19.400.000 | – 1.400.000 | 18.000.000
Kapitaalinjectie TenneT | 3.000.000 | 0 | 3.000.000
Afdrachten Staatsloterij | 100.000 | 0 | 100.000
Kapitaalinjectie Invest-NL | 330.000 | 0 | 330.000
Kapitaalinjectie Invest International | 144.000 | 0 | 144.000
Overige betalingsverplichtingen | 9.593 | – 256 | 9.337
Verplichtingen en uitgaven
Leningen
De lening aan TenneT is in 2025 met € 1,4 mld. naar beneden bijgesteld. Dit deel van de leningsfaciliteit wordt van 2025 naar 2026 doorgeschoven, omdat een aantal investeringsuitgaven is verschoven in de tijd.
Ontvangsten
Leningen
Renteontvangsten lening TenneT
De raming van de rente-ontvangsten op de TenneT-lening wordt naar beneden bijgesteld aan de hand van de meest recente inzichten en de hoogte van de rente. Doordat de lening in 2025 € 1,4 mld. lager is dan begroot, worden de geraamde renteontvangsten daarop bijgesteld.
Vermogensverschaffing/ -onttrekking
Aan-/-verkoop vermogenstitels
De verwachte ontvangsten worden in 2025 met circa € 901 mln. naar boven bijgesteld, als gevolg van de verkoopopbrengst door de verkoop van aandelen ABN AMRO. Dit betreft de stand tot en met 31 juli 2025. In de Kamerbrief van 25 juli 2025 is hierover geïnformeerd.
Dividenden staatsdeelnemingen
De totale dividenden voor de financiële en niet-financiële deelnemingen worden naar beneden bijgesteld. Ten aanzien van de financiële deelnemingen komt dit met name doordat ASN Bank
1
Per 1 juli 2025 heeft een naamsverandering plaatsgevonden van de Volksbank naar ASN Bank.
geen dividend uitkeert over 2025 en doordat de dividendontvangsten afnemen door de verdere verkoop van de aandelen ABN AMRO. Voor de niet-financiële deelnemingen betreft het een beperkte positieve bijstelling als gevolg van de meest recente inzichten in de bedrijfsresultaten van verschillende staatsdeelnemingen.
Artikel 4 Internationale financiële betrekkingen
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 9 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4 Internationale financiële betrekkingen (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 2.591.476 | 18.721.855 | 21.313.331
Uitgaven | 992.282 | – 252.900 | 739.382
Garanties | 41.400 | 0 | 41.400
EIB pan-Europees garantiefonds | 41.400 | 0 | 41.400
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 948.373 | – 252.900 | 695.473
Multilaterale ontwikkelingsbanken en fondsen | 1.519 | 0 | 1.519
Wereldbank | 652.518 | 0 | 652.518
EBRD | 0 | 0 | 0
Kapitaalinleg ESM | 252.900 | – 252.900 | 0
Bijdrage EU voor rente Oekraïne | 41.436 | 0 | 41.436
Leningen | 0 | 0 | 0
Lening aan Oekraïne | 0 | 0 | 0
Opdrachten | 2.509 | 0 | 2.509
Technische assistentie | 2.361 | 0 | 2.361
Overige opdrachten | 148 | 0 | 148
Ontvangsten | 58.427 | 0 | 58.427
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 3.733 | 0 | 3.733
Ontvangsten IFI's | 3.733 | 0 | 3.733
Leningen | 54.694 | 0 | 54.694
Aflossing lening Griekenland | 0 | 0 | 0
Renteontvangsten lening Griekenland | 54.694 | 0 | 54.694
Aflossing lening Oekraïne | 0 | 0 | 0
Renteontvangsten lening Oekraïne | 0 | 0 | 0

Tabel 10 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 2.591.476 | 18.721.855 | 21.313.331
waarvan garantieverplichtingen | 1.407.067 | 18.974.755 | 20.381.822
Kredieten EU-betalingsbalanssteun | 0 | 203.981 | 203.981
Garantie aan DNB inzake IMF | 57.124 | 0 | 57.124
ESM | 1.364.000 | 0 | 1.364.000
EFSM | 0 | 118.868 | 118.868
AIIB | – 1.678 | 0 | – 1.678
Wereldbank | – 12.379 | 0 | – 12.379
SURE | 0 | 0 | 0
NGEU | 0 | 3.127.190 | 3.127.190
MFA+ | 0 | 57.263 | 57.263
MFB-ULCM | 0 | 78.045 | 78.045
Oekraïne faciliteit | 0 | 102.624 | 102.624
SAFE – garantie | 0 | 15.286.784 | 15.286.784
waarvan overige verplichtingen | 1.184.409 | – 252.900 | 931.509
Multilaterale ontwikkelingsbanken en fondsen | 0 | 0 | 0
Wereldbank | 929.000 | 0 | 929.000
EBRD | 0 | 0 | 0
Kapitaalinleg ESM | 252.900 | – 252.900 | 0
Bijdrage EU voor rente Oekraïne | 0 | 0 | 0
Technische assistentie | 2.361 | 0 | 2.361
Overige betalingsverplichtingen | 148 | 0 | 148
Toelichting
Verplichtingen
Garantieverplichtingen
Voor een aantal garantieverplichtingen geldt dat Nederland garant staat voor haar aandeel in het EU-bni. De garanties kredieten EU-betalingsbalanssteun, EFSM, MFA+, MFB-ULCM en de Oekraïne faciliteit worden positief bijgesteld als gevolg van een actualisatie van het bni-aandeel op basis van de cijfers van de Europese Commissie.
NGEU
Next Generation EU (NGEU) is ingesteld in reactie op de coronacrisis en bedoeld om het herstel van de gevolgen ervan te ondersteunen. Nederland Staat voor haar aandeel in het EU-bni garant voor NGEU. De bijstelling van € 3,1 mld. is het gevolg van een actualisatie van het bni-aandeel, de (verwachte) renteontwikkeling en de data over uitgegeven bonds en verstrekte leningen aan lidstaten onder NGEU.
SAFE garantie
Het «Security Action for Europe»-instrument (SAFE) is bedoeld om financiële steun te verlenen aan lidstaten om te voorzien in de toegenomen behoefte aan overheidsuitgaven voor de productie van defensiemateriaal en gezamenlijke aanschaf van defensieproducten en diensten te bevorderen. Lidstaten kunnen bij de Commissie leningen aangaan tot een maximum van in totaal € 150 mld. De bijstelling van € 15,3 mld. is het gevolg van een nieuwe nationale garantie gebaseerd op het Nederlandse bni-aandeel in het EU-bni en een inschatting van de rentekosten.
Overige verplichtingen
Kapitaalinleg ESM
De toetreding van Kroatië tot het Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM) startte het proces om de ESM-kapitaalsleutel (uit 2009) te herzien. Hieruit volgt dat Nederland een groter aandeel in de Europese economie en bevolking had dan voorheen. Nederland heeft toentertijd de aanvullende kapitaalstorting voor 2025 begroot om, indien nodig, voorafgaand aan de uiterlijke wijziging van de kapitaalsleutel op 1 januari 2026 de storting te kunnen doen. De verwachting is dat betaling van de aanvullende storting pas in 2026 nodig zal zijn, daarom wordt de reservering van 2025 naar 2026 geschoven.
Uitgaven
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties
Kapitaalinleg ESM
Zie: Overige verplichtingen – kapitaalinleg ESM
Artikel 5 Exportkredietverzekeringen, -garanties en investeringsverzekeringen
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 11 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 5 Exportkredietverzekeringen, -garanties en investeringsverzekeringen (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 10.098.744 | 34.606 | 10.133.350
Uitgaven | 155.744 | 85.106 | 240.850
Opdrachten | 21.972 | 350 | 22.322
Kostenvergoeding Atradius DSB | 21.119 | 350 | 21.469
Uitvoeringskosten herverzekering leverancierskredieten | 750 | 0 | 750
Overige uitgaven | 103 | 0 | 103
Garanties | 63.000 | 52.900 | 115.900
Schade-uitkering ekv | 57.000 | 50.500 | 107.500
Schade-uitkering herverzekering leverancierskredieten | 6.000 | 0 | 6.000
Herverzekerde schades ekv – premies | 0 | 2.000 | 2.000
Herverzekerde schades ekv – restituties na 2019 | 0 | 200 | 200
Herverzekerde schades ekv – restituties 1999–2019 | 0 | 100 | 100
Herverzekerde schades ekv – restituties voor 1999 | 0 | 100 | 100
Storting/onttrekking begrotingsreserve | 70.772 | 31.856 | 102.628
Mutatie begrotingsreserve ekv | 70.772 | 31.856 | 102.628
Ontvangsten | 135.294 | 42.106 | 177.400
Garanties | 109.175 | 39.656 | 148.831
Premies ekv | 70.244 | 31.756 | 102.000
Premies herverzekering leverancierskredieten | 7.000 | 0 | 7.000
Schaderestituties ekv voor 1999 | 26.743 | 100 | 26.843
Schaderestituties ekv vanaf 1999 tot 2019 | 528 | 100 | 628
Schaderestituties ekv na 2019 | 3.660 | 200 | 3.860
Schaderestituties herverzekering leverancierskredieten | 1.000 | 0 | 1.000
Herverzekerde schades ekv – schadeuitkeringen | 0 | 7.500 | 7.500
Storting/onttrekking begrotingsreserve | 26.119 | 2.450 | 28.569
Mutatie begrotingsreserve ekv | 26.119 | 2.450 | 28.569

Tabel 12 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)
| Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 10.098.744 | 34.606 | 10.133.350
waarvan garantieverplichtingen | 10.000.000 | 0 | 10.000.000
Herverzekering leverancierskredieten | 0 | 0 | 0
Exportkrediet-verzekeringen | 10.000.000 | 0 | 10.000.000
waarvan: aangegane garantieverplichtingen | 10.000.000 | 0 | 10.000.000
waarvan: vervallen garantieverplichtingen | 0 | 0 | 0
waarvan overige verplichtingen | 98.744 | 34.606 | 133.350
Kostenvergoeding Atradius DSB | 21.119 | 350 | 21.469
Uitvoeringskosten herverzekering leverancierskredieten | 750 | 0 | 750
Schade-uitkering herverzekering leverancierskredieten | 6.000 | 0 | 6.000
Herverzekerde schades ekv – premies | 0 | 2.000 | 2.000
Herverzekerde schades ekv – restituties na 2019 | 0 | 200 | 200
Herverzekerde schades ekv – restituties 1999–2019 | 0 | 100 | 100
Herverzekerde schades ekv – restituties voor 1999 | 0 | 100 | 100
Storting begrotingsreserve ekv | 70.772 | 31.856 | 102.628
Overige betalingsverplichtingen | 103 | 0 | 103
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Garanties
Schade-uitkering ekv
Vanwege de realisatie op dit moment wordt de raming van de niet-definitieve schades voor 2025 met € 43 mln. opgehoogd. Omdat de ekv een vraaggestuurd instrument is, kan de uiteindelĳke stand van de niet-definitieve schades afwĳken van de ramingen. Tevens vindt een (technische) correctie van € 7,5 mln. plaats voor de ontvangsten uit hoofde van herverzekeren, waardoor deze ontvangsten niet langer worden gesaldeerd onder deze post, maar apart inzichtelijk worden gemaakt onder de ontvangsten.
Herverzekerde schades ekv- premies
Voor de ekv kan ADSB een deel van het risico voor de Staat herverzekeren bij een andere (buitenlandse) Export Credit Agency (ECA). Er vindt nu een (technische) correctie plaats, waardoor de uitgaven en ontvangsten uit hoofde van herverzekeren voortaan apart inzichtelijk zijn.
Storting/onttrekking begrotingsreserves
De raming van de premies ekv wordt met € 31,8 mln. naar boven bijgesteld (zie toelichting bij belangrijkste mutaties ontvangsten). Aangezien de premieontvangsten in de begrotingsreserve worden gestort (uitgave voor de Financiënbegroting), wordt ook de raming van de storting naar boven bijgesteld. Daarnaast is sprake van een kleine bijstelling vanwege de (technische) correctie uit hoofde van herverzekeren.
Ontvangsten
Garanties
Premies ekv
Als een ekv-polis wordt afgegeven, is de verzekerde premie verschuldigd. De gerealiseerde premies zijn op dit moment hoger dan begroot en er worden nog premies verwacht. Mede daarom wordt de raming met € 31,8 mln. naar boven bijgesteld.
Herverzekerde schades ekv- schadeuitkeringen
Zie: Uitgaven – Schade-uitkering ekv
Storting/onttrekking begrotingsreserves
Deze bijstelling bestaat hoofdzakelijk uit een bijstelling vanwege de (technische) correctie uit hoofde van herverzekeren (€ 2,1 mln.).
Artikel 6 Btw-compensatiefonds
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 13 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 6 Btw-compensatiefonds (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 4.264.673 | 216.975 | 4.481.648
Uitgaven | 4.264.673 | 216.975 | 4.481.648
Bijdrage aan medeoverheden | 4.264.673 | 216.975 | 4.481.648
Bijdragen aan gemeenten | 3.815.100 | 226.900 | 4.042.000
Bijdragen aan provincies | 449.573 | – 9.925 | 439.648
Ontvangsten | 4.264.673 | 216.975 | 4.481.648
Toelichting
Verplichtingen, uitgaven en ontvangsten
Bijdrage aan medeoverheden
Als gevolg van overhevelingen van budget van ministeries naar decentrale overheden wordt er een bedrag in het gemeente of provinciefonds gestort. Het geraamde btw-deel van dit bedrag wordt in het BCF gestort (circa € 12 mln. in 2025). Gemeentes en provincies kunnen de betaalde btw in verband met de overhevelingen terugvragen bĳ het BCF. Deze uitgaven worden gedekt vanuit de belastingontvangsten. Daarnaast vindt er een jaarlijkse bĳstelling van de raming van het BCF plaats (€ 205 mln. in 2025) op basis van de beschikking van het afgelopen jaar, betalingen van het vierde kwartaal van het afgelopen jaar en driemaal het voorschot van het eerste kwartaal uit het lopende jaar.
Artikel 9 Douane
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 14 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 9 Douane (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 833.964 | 60.078 | 894.042
Uitgaven (1) + (2) | 833.964 | 60.078 | 894.042
Apparaatsuitgaven (1) | 570.145 | 33.368 | 603.513
Personele uitgaven | 565.149 | 25.843 | 590.992
Eigen personeel | 544.803 | 611 | 545.414
Inhuur externen | 19.676 | 21.200 | 40.876
Overig personeel | 670 | 4.032 | 4.702
Materiële uitgaven | 4.996 | 7.525 | 12.521
ICT | 1.261 | 2.021 | 3.282
Bijdrage aan SSO's | 0 | 1.000 | 1.000
Overig materieel | 3.735 | 4.504 | 8.239
Programma-uitgaven (2) | 263.819 | 26.710 | 290.529
Bekostiging | 0 | 0 | 0
Overige bekostiging | 0 | 0 | 0
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 1.488 | 25 | 1.513
Overige bijdrage ZBO's/RWT's | 1.488 | 25 | 1.513
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 1.281 | 28.163 | 29.444
Wereld Douane Organisatie | 196 | 3 | 199
Bijdragen vertragingsrente EU | 1.085 | 28.160 | 29.245
Bijdrage aan overige (inter)nationale organisaties | 0 | 0 | 0
Opdrachten | 24.977 | – 3.137 | 21.840
ICT opdrachten | 13.705 | – 8.717 | 4.988
Overige opdrachten | 11.272 | 5.580 | 16.852
Bijdrage aan agentschappen | 3.514 | 1.658 | 5.172
Bijdrage overige agentschappen | 3.514 | 1.658 | 5.172
Rente | 13.000 | 0 | 13.000
Belasting- en invorderingsrente | 13.000 | 0 | 13.000
(Schade)vergoeding | 140 | 1 | 141
(Schade)vergoedingen | 0 | 0 | 0
Vergoeding proceskosten | 140 | 1 | 141
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 219.419 | 0 | 219.419
Toegerekende uitgaven van Belastingen | 219.419 | 0 | 219.419
Ontvangsten (3) + (4) | 18.646.045 | – 393.846 | 18.252.200
Programmaontvangsten (3) | 18.645.440 | – 393.846 | 18.251.595
waarvan: Belastingontvangsten | 18.623.340 | – 393.846 | 18.229.495
Bekostiging | 500 | 0 | 500
Doorbelasten kosten vervolging | 500 | 0 | 500
Rente | 17.600 | 0 | 17.600
Belasting- en invorderingsrente | 17.600 | 0 | 17.600
Boetes en schikkingen | 4.000 | 0 | 4.000
Ontvangsten boetes en schikkingen | 4.000 | 0 | 4.000
Apparaatontvangsten (4) | 605 | 0 | 605
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Personele uitgaven
De belangrijkste mutaties ten opzichte van de vastgestelde begroting zijn:
- – De tranche 2025 van de loon- en prijsbijstelling is bij de eerste suppletoire begroting toegevoegd aan de begroting (artikel 10). Deze loon- en prijsbijstelling is nu naar rato doorgezet naar de begroting van Douane (€ 27,1 mln.).
- – Er is budget toegevoegd op eigen personeel vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken voor € 4,1 mln. voor het versterken van de grenstoezicht.
- – Binnen de Personele uitgaven heeft een budgetherschikking plaatsgevonden van eigen personeel naar externe inhuur (€ 21,2 mln.), voor onder andere het realiseren van de digitale transformatie. Met de digitale transformatie zet douane in op slimme handhaving door data gedreven te werk te gaan. Ook wordt er externe inhuur ingezet voor de operaties van de Douane. Hiermee worden achterstanden weggewerkt.
- – Hiernaast is er budget overgeheveld van eigen personeel naar materiële uitgaven en (€ 7,5 mln.). Zie toelichting onder «Materiële uitgaven».
Materiële uitgaven
Er is budget overgeheveld van eigen personeel naar materiële uitgaven (€ 7,5 mln.). voor onder andere hogere uitgaven voor end-user services en licenties en de rijksroosterapplicatie.
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
Vertragingsrente: er zijn nabetalingen gedaan over de Traditionele Eigen Middelen (TEM) aan de Europese Commissie. De Nederlandse douaneautoriteiten voeren een zelfanalyse uit op casussen waarvan de invoerrechten nog niet met zekerheid zijn vastgesteld of nog niet door de lidstaat zijn geïnd. Als gevolg van de zelfanalyses heeft Nederland de aansprakelijkheid op een aantal dossiers geaccepteerd. Dit heeft geleid tot circa € 10,2 mln. aan TEM nabetalingen via de begroting van Buitenlandse Zaken. De vertragingsrente op de nabetalingen bedraagt circa € 28,2 mln. en wordt door Douane verantwoord op Artikel 9 van de begroting Financiën.
Ontvangsten
Belastingontvangsten
Op artikel 9 Douane worden de belastingontvangsten begroot die geheven en geïnd worden via de Douanesystemen. Het gaat om invoerrechten, accijnzen, verbruiksbelasting, een deel van de omzetbelasting.
In de Miljoenennota 2026 worden de mutaties van de Belastingontvangsten in het lopende begrotingsjaar 2025 toegelicht (zie hoofdstuk 2.6 – Horizontale ontwikkeling inkomsten en lasten en bijlage 4 – De belasting- en premieontvangsten). De aansluiting van de belastingontvangsten met de Miljoenennota is te vinden onder tabel 4.
Artikel 13 Toeslagen
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 15 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 13 Toeslagen (bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 2.042.004 | – 174.307 | 1.867.697
Uitgaven (1) + (2) | 2.202.573 | – 174.307 | 2.028.266
Apparaatsuitgaven (1) | 646.353 | – 29.397 | 616.956
Personele uitgaven | 622.398 | – 32.005 | 590.393
Eigen personeel | 274.669 | 5.794 | 280.463
Inhuur externen | 346.574 | – 37.859 | 308.715
Overig personeel | 1.155 | 60 | 1.215
Materiële uitgaven | 23.955 | 2.608 | 26.563
ICT | 275 | 5 | 280
Bijdrage aan SSO's | 0 | 0 | 0
Overige materiële uitgaven | 23.680 | 2.603 | 26.283
Programma-uitgaven (2) | 1.556.220 | – 144.910 | 1.411.310
Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 106 | 2 | 108
Bijdrage overige ZBO's/RWT's | 106 | 2 | 108
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 4.130 | 0 | 4.130
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties | 4.130 | 0 | 4.130
Opdrachten | 82.545 | – 4.029 | 78.516
ICT opdrachten | 27 | 500 | 527
Overige opdrachten | 82.518 | – 4.529 | 77.989
Bijdrage aan agentschappen | 0 | 567 | 567
Bijdrage overige agentschappen | 0 | 567 | 567
Bijdrage aan medeoverheden | 130.658 | 115.240 | 245.898
Bijdrage aan medeoverheden | 130.658 | 115.240 | 245.898
(Schade)vergoeding | 1.089.229 | – 256.690 | 832.539
Compensatie toeslagengedupeerden | 269.603 | – 18.447 | 251.156
Kwijtschelden private schulden | 54.100 | – 12.000 | 42.100
Herstelprogramma voor kinderen | 113.518 | – 10.818 | 102.700
Herstelregeling voor ex-partners | 35.000 | – 3.000 | 32.000
Herstelregeling voor gedupeerden andere toeslagen | 17.280 | 0 | 17.280
Aanvullende schade | 522.548 | – 212.428 | 310.120
Overige (schade)vergoedingen | 77.180 | 3 | 77.183
Subsidies | 2.000 | 0 | 2.000
Subsidie toeslagen herstel | 2.000 | 0 | 2.000
Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 247.552 | 0 | 247.552
Toegerekende uitgaven van Belastingen | 247.552 | 0 | 247.552
Ontvangsten | 0 | 320 | 320
Apparaatsontvangsten | 0 | 320 | 320
Programma-ontvangsten | 0 | 0 | 0
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Personele uitgaven
Er vinden verschillende mutaties op het personeelsbudget plaats, de belangrijkste zijn:
- – Er wordt circa € 25 mln. herstelbudget vanuit 2025 naar 2026 en 2027 geschoven om het budget aan te laten sluiten bij de uitvoering van de bezwaarbehandelingen.
- – Binnen het reguliere budget van Dienst Toeslagen vinden er enkele kasschuiven naar latere jaren plaats, met name voor de voortzetting van het verkenningsonderzoek alternatieve financiering kinderopvang (€ 1,7 mln.), voortzetting van ICT-uitvoeringswerkzaamheden (€ 2,2 mln.) en de uitvoering van de definitieve toekenning van de Kinderopvangtoeslag (€ 8 mln.).
Bijdrage aan medeoverheden
Om de verwachte declaraties vanuit gemeenten ten behoeve van de brede hulp aan toeslagengedupeerden te kunnen voldoen, wordt er in 2025 € 57,7 mln. herschikt naar de post bijdrage aan medeoverheden. Deze middelen zijn voornamelijk afkomstig uit de ontvangen prijsbijstelling en de ruimte die is ontstaan op de regelingen voor private schulden, ex-partners en de kindregeling als gevolg van het bijstellen van het verwachte aantal gedupeerden. Ook wordt er benodigd budget (€ 58 mln.) naar 2025 geschoven vanuit latere jaren.
(Schade)vergoeding
Er vinden verschillende mutaties op het budget (schade)vergoeding plaats, de belangrijkste zijn:
- – Er is in 2025 € 25,8 mln. ruimte ontstaan op de regelingen voor private schulden, ex-partners en de kindregeling als gevolg van het bijstellen van het verwachte aantal gedupeerden. Deze middelen worden herschikt naar de post bijdrage aan medeoverheden ten behoeve van de brede hulp aan toeslagengedupeerden en de verwachte declaraties van gemeenten.
- – Er wordt € 18,5 mln. overgeheveld naar het Ministerie van Justitie en Veiligheid voor de kosten die de Raad voor Rechtsbijstand in 2024 heeft gemaakt ten behoeve van de rechtsbijstandregeling voor toeslagengedupeerden.
- – Tot slot wordt er circa € 212 mln. aan compensatiemiddelen vanuit 2025 naar 2026 en 2027 verschoven in lĳn met het verwachte moment van uitvoering van het nieuwe stelsel van aanvullende schaderoutes.
3.

Beleidsartikelen Nationale Schuld (IXA)
Artikel 11 Financiering staatsschuld
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 16 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 11 Financiering staatsschuld (bedragen x € 1 mln.)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 27.129 | – 442 | 26.687
Uitgaven | 27.129 | – 442 | 26.687
Opdrachten | 21 | 1 | 22
Overige kosten | 21 | 1 | 22
Rente | 7.157 | – 441 | 6.716
Rente vaste schuld | 5.928 | – 135 | 5.793
Rente vlottende schuld | 1.229 | – 306 | 923
Voortijdige beëindiging schuld | 0 | 0 | 0
Rente derivaten lang | 0 | 0 | 0
Rente derivaten kort | 0 | 0 | 0
Voortijdige beëindiging derivaten | 0 | 0 | 0
Leningen | 19.951 | – 2 | 19.949
Aflossing vaste schuld | 19.951 | – 2 | 19.949
Mutatie vlottende schuld | 0 | 0 | 0
Ontvangsten | 68.233 | – 7.340 | 60.893
Rente | 30 | 0 | 30
Rente vlottende schuld | 30 | 0 | 30
Voortijdige beëindiging schuld | 0 | 0 | 0
Rente derivaten lang | 0 | 0 | 0
Voortijdige beëindiging derivaten | 0 | 0 | 0
Leningen | 68.203 | – 7.340 | 60.863
Uitgifte vaste schuld | 40.000 | 0 | 40.000
Mutatie vlottende schuld | 28.203 | – 7.340 | 20.863
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Rente
Rente vaste schuld
De raming van de rentelasten vaste schuld neemt in 2025 af met € 135 mln. Het Ministerie van Financiën houdt op basis van de MEV-raming van het Centraal Planbureau (CPB) rekening met een hogere rente op de kapitaalmarkt in 2025. Echter, doordat een groter deel van de geraamde schulduitgifte op de kapitaalmarkt op een later moment in het jaar plaatsvindt dan eerder geraamd, nemen de verwachte rentelasten per saldo af.
Rente vlottende schuld
De raming van de rentelasten vlottende schuld in 2025 is met € 306 mln. naar beneden bijgesteld met name als gevolg van wijzigingen in de omvang van de kortlopende schuld. Daarnaast houdt het Ministerie van Financiën rekening met een lagere rente op de geldmarkt op basis van de MEV-raming van het CPB.
Ontvangsten
Leningen
Mutatie vlottende schuld
De mutatie vlottende schuld betreft de toe- of afname van de uitstaande schuld op de geldmarkt. De geraamde mutatie van de vlottende schuld in 2025 is naar beneden bijgesteld met circa € 7,3 mld. Dit is het gevolg van een lagere financieringsbehoefte doordat de raming van het kastekort voor het lopende begrotingsjaar is afgenomen. Schommelingen in de financieringsbehoefte in een lopend begrotingsjaar worden zoveel mogelijk opgevangen op de geldmarkt.
Artikel 12 Kasbeheer
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 17 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 12 Kasbeheer (bedragen x € 1 mln.)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 5.114 | – 163 | 4.951
Uitgaven | 5.114 | – 163 | 4.951
Rente | 2.414 | – 163 | 2.251
Rente kasbeheer | 2.414 | – 163 | 2.251
Uitgaven bij voortijdige beëindiging (hoofdsom) | 0 | 0 | 0
Leningen | 2.700 | 0 | 2.700
Verstrekte leningen | 2.700 | 0 | 2.700
Mutaties in rekening-courant en deposito's | 0 | 0 | 0
Mutaties in rekening courant en deposito | 0 | 0 | 0
Ontvangsten | 13.282 | – 1.181 | 12.102
Rente | 163 | 6 | 169
Rente kasbeheer | 163 | 6 | 169
Voortijdige beëindiging binnen kasbeheer | 0 | 0 | 0
Leningen | 1.363 | 21 | 1.384
Ontvangen aflossingen | 1.363 | 21 | 1.384
Mutaties in rekening-courant en deposito's | 11.756 | – 1.207 | 10.549
Mutaties in rekening courant en deposito | 11.756 | – 1.207 | 10.549
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Rente
Rente kasbeheer
De raming van de rentelasten uit hoofde van het kasbeheer neemt in 2025 af met € 163 mln. ten opzichte van de 1^e suppletoire begroting 2025. Dit is het gevolg van het bijwerken van de realisaties. Ook zijn de nieuwe (lagere) rentestanden die volgen uit de MEV-raming van het Centraal Planbureau (CPB) verwerkt.
Ontvangsten
Rente
Rente kasbeheer
De raming van de rentebaten uit hoofde van het kasbeheer is € 6 mln. hoger dan bĳ de 1^e suppletoire begroting 2025. Dit is met name het gevolg van een correctie voor de rentevergoeding op de betaalrekeningen die door de staat bij ING Bank worden aangehouden voor het betalingsverkeer van het Rijk. Door een technische onvolkomenheid bij ING Bank is er van het tweede tot en met het vierde kwartaal van 2024 te weinig rente ontvangen. Dit is met een eenmalige betaling van circa € 3,5 mln. in 2025 gecorrigeerd.
Leningen
Ontvangen aflossingen
Binnen het kader van schatkistbankieren kunnen agentschappen, rechtspersonen met een wettelĳke taak (RWT's) en derden een lening afsluiten. Op basis van de actuele inzichten is het de verwachting dat de aflossingen op de leningen met € 21 mln. hoger uitvallen dan eerder geraamd.
Mutaties in rekening-courant en deposito's
Mutaties rekening-courant en deposito
De raming van de mutaties van de standen van de rekeningen-courant en deposito’s van de deelnemers van schatkistbankieren wijzigt als gevolg van een nieuwe raming van deze mutaties voor de sociale fondsen. Mutaties in rekeningen-courant en deposito’s worden veroorzaakt door de uitgaven en ontvangsten van de deelnemers van het schatkistbankieren.
4.

Niet-beleidsartikelen
Artikel 8 Apparaat

Tabel 18 Apparaatsuitgaven (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 457.375 | 17.536 | 474.911
Uitgaven | 457.370 | 17.536 | 474.906
Personele uitgaven | 292.933 | 6.505 | 299.438
Eigen personeel | 271.813 | 5.645 | 277.458
Inhuur externen | 20.208 | 724 | 20.932
Overig personeel | 912 | 136 | 1.048
Materiële uitgaven | 164.437 | 11.031 | 175.468
ICT | 19.988 | 3.285 | 23.273
Bijdrage aan SSO's | 51.606 | 1.971 | 53.577
Overig materieel | 92.843 | 5.775 | 98.618
Ontvangsten | 59.403 | 4.863 | 64.266
Apparaatsontvangsten | 59.403 | 4.863 | 64.266
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Personele uitgaven
De mutatie op personele uitgaven van € 6,5 mln. zĳn met name het resultaat van:
- – Toevoeging van de loonbijstelling voor stijgende personeelsuitgaven uit hoofde van de cao Rijk (€ 13,9 mln. in 2025).
- – Een correctie van de HLA-taakstelling van materiële uitgaven naar personeel (- € 3,8 mln.).
- – Interne budgetherschikkingen naar materiële uitgaven (- € 2,3 mln.).
- – Een kasschuif voor de fiscale eerstelijnshulp bij de Belangenbehartiger Belastingplichtigen en Toeslaggerechtigden (BBT) (- € 1,4mln.).
Materiële uitgaven
De mutatie op materiële uitgaven zijn € 11 mln. Hieronder worden de belangrijkste mutaties toegelicht:
- – Er is € 2,2 mln. toegevoegd aan de begroting voor de prijsbijstelling.
- – Er zijn budgetten herschikt vanuit personele uitgaven naar materiële uitgaven (€ 2,3 mln.).
- – De apparaatstaakstelling is herschikt vanuit materiële uitgaven (€ 6,6 mln.) naar personele uitgaven en ontvangsten.
Ontvangsten
Apparaatsontvangsten
- – Er zijn extra ontvangsten door verkoop van gouden munten door Dienst Roerende Zaken (€ 2,3 mln.).
- – De apparaatstaakstelling HLA is voor € 2,8 mln. gecorrigeerd van materiële uitgaven naar ontvangsten.
Artikel 10 Nog onverdeeld

Tabel 19 Nog onderdeeld (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving | Vastgestelde begroting (incl. suppletoire begrotingen) (1) | Mutaties suppletoire begroting september (2) | Stand suppletoire begroting september (3) = (1) + (2)
Verplichtingen | 256.077 | – 233.468 | 22.609
Uitgaven | 256.077 | – 233.468 | 22.609
Nog te verdelen | 256.077 | – 233.468 | 22.609
Loonbijstelling | 188.121 | – 188.121 | 0
Prijsbijstelling | 47.487 | – 47.487 | 0
Nog te verdelen | 20.469 | 2.140 | 22.609
Ontvangsten | 0 | 0 | 0
Toelichting
Verplichtingen en uitgaven
Nog te verdelen
Het budget is met € 233,5 mln. verlaagd ten opzichte van de laatst vastgestelde begroting. De loon- en prijsbijstelling, die bij de 1e suppletoire begroting is ontvangen, is naar rato doorverdeeld over de beleidsartikelen en het apparaatsartikel.