Vergaderjaar 2024–2025
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Kamerstukken
36 740
IV

Jaarverslag en slotwet Koninkrijksrelaties en het BES-fonds 2024
Nr. 4

MEMORIE VAN TOELICHTING
Ontvangen 21 mei 2025
A

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 afzonderlijk bij wet vastgesteld en ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2024 wijzigingen aan te brengen in:
- 1.
de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties (IV);
- 2.
de begrotingsstaat van het BES-fonds (H).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
J.J.M.
Uitermark
B

ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN (SLOTVERSCHILLEN)
1

Leeswijzer
De beleidsmatige mutaties en technische mutaties groter of gelijk aan de ondergrenzen zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, worden toegelicht. In het kader van transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties beneden deze ondergrenzen ook worden toegelicht.

Tabel 1 Ondergrenzen conform RVB 2025 (Stand op basis van de ontwerpbegroting 2024)
Begrotingsartikel | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) | Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
1. Versterken rechtsstaat | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln. Ontvangsten: 2 mln.
2. Slavernijverleden | Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln.
4. Bevorderen sociaaleconomische structuur | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln. Ontvangsten: 2 mln.
5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen | Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln.
8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden | Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln.
6. Apparaat | Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln.
7. Nog onverdeeld | Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten: 1 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln.
1. BES-fonds | Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten: 2 mln. | Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln. Ontvangsten: 4 mln.
2

Beleidsartikelen Koninkrijksrelaties
2.1

Artikel 1 Versterken rechtsstaat
Op dit artikel is in 2024 circa € 3,5 mln. minder verplicht dan begroot. Daarnaast is er circa € 2,7 mln. minder uitgegeven dan begroot.
Toelichting
De grootste verschillen worden hieronder toegelicht.
Er is een onderschrijding van € 1,1 mln. op de verplichtingen doordat de verplichting aan het National Recovery Program Bureau (NRPB) in 2023 meerjarig is aangegaan waardoor het verplichtingenbudget in 2024 niet tot uitputting is gekomen.
Op artikel 4 worden middelen verstrekt aan Sint Eustatius. Een deel van de benodigde middelen (€ 2,5 mln.) wordt gerealloceerd vanaf artikel 1. Dit is in de veegbrief in december 2024 (Kamerstukken II, 2024/2025, 36600, nr. 123) gemeld aan de Tweede Kamer.
2.2

Artikel 4 Bevorderen sociaaleconomische structuur
Op dit artikel is 2024 circa € 1,4 mln. minder uitgegeven dan begroot. Verder is er € 1,7 mln. meer verplicht dan begroot.
Toelichting
Er zijn door de Tijdelijke Werkorganisatie (TWO) minder subsidies en opdrachten versterkt aan derde partijen dan aanvankelijk werd verondersteld. Derhalve is er minder uitputting in 2024.
De overschrijding van de verplichtingen komt voornamelijk omdat de subsidie aan de Omgevingdienst NL meerjarig is vastgelegd terwijl hier budgettair geen rekening mee was gehouden.
2.3

Artikel 5 Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen
Op dit artikel is in 2024 circa € 2,2 mln. minder aan ontvangsten ontvangen dan begroot.
Toelichting
De leningen van Curaçao en Aruba zijn in 2024 geherfinancierd tegen nieuwe leningsvoorwaarden. In plaats van 6,9% betaalt Aruba nu 5,1% en in plaats van 5,1% betaalt Curaçao nu 3,4% rente. Hierdoor zijn er minder ontvangsten binnengekomen.
3

Niet-Beleidsartikelen
3.1

Artikel 6 Apparaat
Op dit artikel is in 2024 circa € 16,1 mln. meer verplicht dan begroot. Daarnaast is er circa € 12,7 mln. meer uitgegeven dan begroot. Er zijn € 1,1 mln. minder ontvangsten dan eerder begroot.
Toelichting
De overschrijding op de uitgaven en verplichtingen wordt voor het grootste deel veroorzaakt door een tegenvaller op de wisselkoers van circa € 10,7 mln. Dit is in de veegbrief in december 2024 (Kamerstukken II, 2024/2025, 36600, nr. 123) gemeld aan de Tweede Kamer.
Daarnaast zijn met de Slotwet nog twee interdepartementale overboekingen verwerkt voor SSO CN. Het betreft één overboeking van € 3,0 mln. van het ministerie van Justitie en Veiligheid voor de doorberekening van de kosten van de basisdienstverlening en één overboeking van € 1,2 mln. naar het ministerie van Financiën voor een correctie op de verrekenbrief. Deze overboekingen konden niet bij Najaarsnota plaatsvinden. Dit is in de veegbrief in december 2024 (Kamerstukken II, 2024/2025, 36600, nr. 123) gemeld aan de Tweede Kamer.
De ontvangsten van SSO CN zijn lager dan initieel geraamd doordat enkele ontvangsten niet in 2024 gerealiseerd zijn.
4

Beleidsartikel BES-fonds
4.1

Artikel 1 BES-fonds
Op dit artikel is in 2024 circa € 2,9 mln. meer verplicht dan begroot.
Toelichting
In 2024 zijn er verplichtingen meerjarig aangegaan terwijl het budget hiervoor niet aangepast is.