Vergaderjaar 2024-2025
Eerste Kamer der Staten-Generaal
1
Kamerstukken
36 736

Mededeling van de Commissie aan het Europees parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's. Een visie voor landbouw en voedsel. Samen de landbouw- en voedselsector van de EU aantrekkelijk maken voor de toekomstige generaties
B

BRIEF VAN DE VOORZITTER VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT
Aan EU-commissaris Šefčovič voor Handel en Economische Veiligheid
Den Haag, 23 mei 2025
De leden van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) hebben met belangstelling kennisgenomen van de mededeling Een visie voor landbouw en voedsel. Samen de landbouw- en voedselsector van de EU aantrekkelijk maken voor de toekomstige generaties.
1
COM(2025)75.
De leden van de fracties van de BBB en de PVV wensen u hierover in het kader van de politieke dialoog enkele vragen te stellen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de BBB
De leden van de BBB-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de mededeling en wensen u hierover de volgende vragen te stellen.
Krimp veestapel voorkomen en behoud dierlijke productiecapaciteit
Onderschrijft de Commissie dat dierlijke productie een essentieel onderdeel blijft van het Europese voedselsysteem, en dus géén verdere structurele krimp nodig is? Op welke wijze voorkomt de Commissie dat klimaat-, stikstof- en biodiversiteitsdoelen leiden tot onhaalbare druk op de veehouderij en indirecte gedwongen krimp? Welke waarborgen zijn er dat maatregelen ten behoeve van duurzaamheid niet leiden tot verplaatsing van productie naar landen met lagere standaarden? Hoe wordt voorkomen dat het benchmarkingsysteem voor duurzaamheid onbedoeld als instrument voor inperking van veehouderij wordt ingezet?
Verdienvermogen en eerlijke ketenpositie
De Commissie erkent dat boeren soms geen keuze hebben dan onder hun kostprijs te verkopen. Hoe wordt dat juridisch en handhaafbaar opgelost, zodat dit structureel verandert? Wordt overwogen om minimumprijzen te hanteren die gebaseerd zijn op kostprijs plus marge, zoals sommige lidstaten bepleiten? Wat zijn de concrete gevolgen van de aangekondigde herziening van de Richtlijn Oneerlijke Handelspraktijken voor Nederlandse boeren?
Alternatieven voor krimp: belonen, niet belasten
Hoe wordt ingezet op stimulatie in plaats van ontmoedigen van veehouderij, bijvoorbeeld via beloning voor ecosysteemdiensten, carbon farming en circulaire landbouw? Worden Nederlandse innovaties zoals RENURE, luchtwassers en mestverwerking als volwaardige oplossingen erkend op Europees niveau? Wat is de inzet van de Commissie ten aanzien van snelle toelating van duurzame staltechnieken en biologische gewasbescherming?
Concurrentiepositie en importstandaarden
Hoe garandeert de Commissie dat importproducten van buiten de EU aan gelijke duurzaamheidseisen voldoen? En hoe wordt dit gecontroleerd? Wordt voorkomen dat Europese boeren extra kosten maken door EU-regels, terwijl importeurs vrij spel krijgen? Wat is het standpunt ten aanzien van «unilaterale eisen» aan import? Ziet de Commissie dat als noodzakelijk voor fair play?
Toekomst van de jonge boer en toegang tot grond
Hoe wordt toegang tot betaalbare landbouwgrond gewaarborgd, in het licht van grondspeculatie en druk van niet-agrarische functies? Wat zijn de doelen van het «EU-observatorium voor landbouwgrond» en hoe wordt dit concreet gekoppeld aan beleid? Hoe zorgt de Commissie ervoor dat jonge boeren niet worden uitgesloten van grond en financiering? Is deze markt in de optiek van de Commissie momenteel toegankelijk genoeg voor jonge boeren? Hoe garandeert de Commissie toegang voor deze jonge boeren tot deze markt?
Beleidsruimte voor lidstaten en maatwerk
Wordt erkend dat lidstaten en regio’s verschillen in landbouwstructuur? Onderschrijft de Commissie bijvoorbeeld de unieke context en belangen van de landbouw op grasland in Nederland? Wordt er ruimte geboden om nationaal beleid te maken dat inzet op behoud van intensieve veehouderij mits deze actief verduurzaamt ofwel duurzaam is?
Lastenverlichting en uitvoerbaarheid
Hoe garandeert de Commissie versnelde toelatingsprocedures voor biologische gewasbeschermingsmiddelen? En hoe garandeert zij sneller groen licht voor innovatieve staltechnieken die bijdragen aan emissiereductie van ofwel CO_2 ofwel NO_x? Hoe wordt de administratieve last concreet verminderd op bedrijfsniveau? Kan worden gegarandeerd dat nieuwe verplichtingen (zoals het benchmarkingsysteem) niet leiden tot extra controle- en rapportagedruk? Acht de Commissie het wenselijk dat nieuwe verplichtingen niet leiden tot extra controle- en rapportagedruk?
Voedselsoevereiniteit en zelfvoorziening
Wordt het begrip «voedselsoevereiniteit» beleidsmatig verankerd? Wordt er gestuurd op zelfvoorziening van onder andere dierlijke eiwitten? Hoe zorgt de Commissie ervoor dat afhankelijkheid van import (bijvoorbeeld soja, kunstmest) afneemt zonder productie binnen Europa te ondermijnen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PVV
In de mededeling staat dat de Europese landbouw en visserij in 2022 900 miljard euro genereerde en aan 30 miljoen mensen werk bood. En dat de landbouw en visserij strategische sectoren zijn die 450 miljoen Europeanen veilig, kwalitatief en betaalbaar voedsel bieden en een sleutelrol spelen in de mondiale voedselzekerheid waaraan niet mag worden getornd. Aan de andere kant bestaat er strenge Europese regelgeving. Om de ecologische doelen te halen zijn er de Habitatrichtlijn en de Kaderrichtlijn Water, worden beperking van de veestapel en vangstbeperkingen en beperking van landgebruik in natuurgebieden gestimuleerd, bestaan er strenge regels over het gebruik van mest en gewasbeschermingsmiddelen en het dierenwelzijn.
Kan de Commissie aangeven op welke wijze Europese regelgeving bijdraagt aan een eerlijk mondiaal speelveld voor de Europese landbouw en visserij en aan het behoud van de Europese productiecapaciteit van kwalitatief en betaalbaar voedsel, de werkgelegenheid in betreffende sectoren en de Europese sleutelrol in de mondiale voedselzekerheid?
De leden van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit zien de reactie van de Europese Commissie met belangstelling tegemoet en ontvangen deze graag binnen drie maanden na dagtekening van deze brief.
Voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
G.J.
Oplaat