Vergaderjaar 2024-2025
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Kamerstukken
36 725
XVI

Wijziging van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in:
de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport:
de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie;
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.
Agema
B.

BEGROTINGSTOELICHTING
1.

Leeswijzer
De mutaties in deze suppletoire begroting bestaan uit herschikkingen binnen de begrotingsuitgaven, overboekingen van en naar andere begrotingshoofdstukken, financieringsverschuivingen en middelen die ten laste of ten gunste van het generale beeld aan de begroting van VWS worden toegevoegd of vrijvallen.
De gepresenteerde cijfers sluiten aan bij de Voorjaarsnota 2025, die de Minister van Financiën aan de Tweede Kamer aanbiedt (Kamerstukken II, 36 725, nr.1).
Om de leesbaarheid van de toelichting op de beleidsartikelen te bevorderen zijn de volgende uitgangspunten toegepast:
- – Naast de politiek en beleidsmatig relevante mutaties worden mutaties op de instrumenten toegelicht op basis van onderstaande grenzen voor het totale mutatiebedrag voor de uitgaven en ontvangsten. Hiermee wordt aangesloten bĳ de RBV 2025.
- – De verplichtingenmutaties worden op artikelniveau toegelicht.

Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV
Omvang begrotingsartikel (stand ontwerpbegroting) in € miljoen | Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € miljoen) | Technische mutaties (ondergrens in € miljoen)
< 50 | 1 | 2
=> 50 en < 200 | 2 | 4
=> 200 < 1.000 | 5 | 10
=> 1.000 | 10 | 20
Voor wat betreft de uitgaven en ontvnagsten behorend tot de Premiegefinancierde Zorguitgaven worden mutaties die groter zijn dan € 10 miljoen toegelicht.
2.

Beleid
2.1.

Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
Begrotingsgefinancierde zorguitgaven

Tabel 2 Overzicht belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Uitgaven | Art.nr. | Uitgaven 2025 | Uitgaven 2026 | Uitgaven 2027 | Uitgaven 2028 | Uitgaven 2029 | Uitgaven 2030
Vastgestelde begroting 2025 | | 36.498.950 | 38.549.208 | 40.212.715 | 42.624.570 | 44.789.641 | 44.804.652
Instandhouding liquiditeitspositie NRG Pallas | 2 | 76.261 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Backpay weduwen KNIL-militairen en ambtenaren | 11 | 50.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
RSV-immunisatieprogramma | 1 | 29.100 | 26.200 | 25.400 | 24.900 | 24.300 | 24.000
Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV) | 2 | 26.000 | 27.000 | 27.000 | 26.000 | 25.000 | 25.000
Wisselkoers BES-eilanden | 4 | 16.881 | 19.096 | 18.555 | 16.650 | 12.997 | – 5.102
Dekking OCW begroting | 11 | 15.070 | 15.070 | 15.070 | 15.070 | 15.070 | 15.070
Uitspraak kosten kinderopvang pleegouders | 5 | 7.300 | 7.300 | 7.300 | 400 | 400 | 400
Stijgende aantallen abortussen | 1 | 4.986 | 8.719 | 8.635 | 8.635 | 8.635 | 8.635
Nieuwe directie Open Overheid | 10 | 492 | 18.377 | 18.926 | 9.000 | 9.000 | 9.000
Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo | - | 0 | – 225.000 | 0 | 0 | 0 | 0
COVID-19 vaccinatieprogramma | 1 | 0 | 140.000 | 0 | 0 | 0 | 0
PGB2.0 | 10 | 0 | 33.500 | 32.500 | 0 | 0 | 0
Zorguitgaven BES-eilanden | 4 | 0 | 22.114 | 17.651 | 15.295 | 18.532 | 21.050
Inzet vrijwilligers in de palliatieve terminale zorg | 3 | 0 | 6.000 | 8.000 | 10.000 | 17.000 | 17.000
Meerkosten nieuwbouw PALLAS | 2 | 0 | 0 | 96.559 | 94.087 | 125.735 | 104.596
Overige mutaties | | 106.000 | 1.169.216 | 1.201.321 | 235.023 | 507.596 | 3.273.624
Stand 1e suppletoire begroting 2025 | | 36.781.040 | 40.041.800 | 41.689.632 | 43.079.630 | 45.553.906 | 48.297.925
Instandhouding liquiditeitspositie NRG Pallas
Er is sprake van een verslechterde balans van het bedrijf NRG PALLAS ten opzichte van de oorspronkelijke businesscase van 2021. Hierdoor wordt in 2025 € 76,3 miljoen aan toegevoegd aan het budget.
Backpay weduwen KNIL-militairen en ambtenaren
Er wordt een eenmalige reservering van € 50 miljoen getroffen ten behoeve van de backpay voor weduwen van voormalig KNIL-militairen en ambtenaren in Nederlands-Indië. Voor deze mutatie ontvangt uw Kamer de onderbouwing conform de werkwĳze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1) voordat hierover wordt gestemd.
RSV-immunisatieprogramma
Het streven is om in het najaar 2025 te starten met het vaccineren van baby’s in hun eerste levensjaar. De uitvoering en de kosten voor de vaccins zijn hoger uitgevallen dan van tevoren geraamd. De meerkosten hiervoor bedragen in 2025 € 29,1 miljoen, aflopend naar € 24 miljoen in 2030. Daarna is er structureel € 21,9 miljoen beschikbaar.
Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV)
Het CAK vergoedt zorgkosten aan zorgaanbieders die medisch noodzakelijke zorg verlenen aan onverzekerde personen. Op basis van de uitgavenrealisatie in 2024 verwacht het CAK dat deze uitgaven vanaf 2025 hoger uitvallen dan het beschikbare budget. Het budget voor 2025 wordt met € 26 miljoen verhoogd. Structureel wordt het budget met € 25 miljoen verhoogd.
Wisselkoers BES-eilanden
Door een gewijzigd wisselkoerseffect met de BES-eilanden, is er een tegenvaller van € 16,9 miljoen in 2025, aflopend naar € 13 miljoen in 2029. In 2030 leidt het tot een meevaller van € 5,1 miljoen.
Dekking OCW begroting
Ter dekking van de terugdraaiing van de bezuinigingen op de OCW-begroting, heeft VWS een taakstelling gekregen van € 15,1 miljoen structureel. Deze taakstelling wordt structureel ingevuld bij de 1e suppletoire begroting van VWS.
Uitspraak kosten kinderopvang pleegouders
Een recente gerechtelijke uitspraak heeft bepaald dat pleegzorgaanbieders kosten voor kinderopvang als bijzondere kosten van pleegouders moeten vergoeden. Er wordt in de jaren 2025 tot en met 2027 € 7,3 miljoen toegevoegd aan het Gemeentefonds, zodat pleegzorgaanbieders deze kosten kunnen dekken. Structureel wordt vanaf 2028 € 0,4 miljoen toegevoegd aan het Gemeentefonds.
Stijgende aantallen abortussen
Door een stijging in het aantal uitgevoerde zwangerschapsafbrekingen in abortusklinieken, nemen de totale kosten van de subsidieregeling abortusklinieken toe. Omdat er de komende jaren rekening gehouden moet worden met een verhoogd aantal zwangerschapsafbrekingen, wordt het budget opgehoogd met structureel € 8,6 miljoen.
Nieuwe directie Open Overheid
Ter financiering van de nieuwe directie Open Overheid wordt structureel € 9 miljoen vrijgemaakt.
Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo
De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelĳke eigen bĳdrage Wmo 2015 kan niet eerder dan per 1 januari 2027 plaatsvinden. Dit leidt tot een besparingsverlies in het Gemeentefonds van € 225 miljoen euro. Dit wordt vanaf de VWS-begroting overgeheveld naar het Gemeentefonds.
COVID-19 vaccinatieprogramma
Er worden middelen vrijgemaakt om in 2026 uitvoering mogelijk te maken voor het COVID-19 vaccinatieprogramma. Dit kost incidenteel € 140 miljoen. Voor deze mutatie ontvangt uw Kamer de onderbouwing conform de werkwĳze Beleidskeuzes uitgelegd (CW3.1) voordat hierover wordt gestemd
PGB2.0
Omdat het beheer van PGB 2.0 in ieder geval tot en met 2027 in het beheer van VWS blijft, is budget voor personeel en het aanhouden van doorlopende contracten en licenties blijvend benodigd. Om de huidige werkzaamheden te kunnen blijven uitvoeren is hiervoor in 2026 en 2027 respectievelijk € 33,5 miljoen en € 32,5 miljoen benodigd.
Zorguitgaven BES-eilanden
Er komt structureel € 21 miljoen extra budget beschikbaar voor de toegenomen zorguitgaven op de BES-eilanden voor zowel de prijsstijging als de volumegroei.
Inzet vrijwilligers in de palliatieve terminale zorg
Er wordt structureel € 17 miljoen toegevoegd aan de subsidieregeling om de tegemoetkoming voor de inzet, opleiding en coördinatie van de vrijwilligers in organisaties voor palliatieve terminale zorg te kunnen voortzetten.
Meerkosten nieuwbouw PALLAS
Op basis van meer gedetailleerde kosteninformatie is er een herberekening van de verwachte bouwkosten uitgevoerd. Deze herberekening leidt tot een verhoging van de raming van de bouwkosten van € 421 miljoen, verspreid over meerdere jaren. De stijging komt met name door hogere kosten die volgen uit het detailontwerp, langere doorlooptijd, hogere indirecte kosten en prijsstijgingen van materialen en arbeid.

Tabel 3 Overzicht belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
| Art.nr. | Uitgaven 2025 | Uitgaven 2026 | Uitgaven 2027 | Uitgaven 2028 | Uitgaven 2029 | Uitgaven 2030
SPUK MEOZ | 1 | 30.100 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Bevolkingsonderzoeken 2024 | 1 | 11.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Surplus eigen vermogen CIBG | 9 | 10.800 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Surplus eigen vermogen RIVM | 9 | 10.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Toelichting
SPUK MEOZ
Uit de verantwoording van gemeenten over 2023 blijkt dat een deel van de beschikbare middelen voor de SPUK MEOZ niet tot besteding is gekomen. Hiervoor ontvangt VWS € 30,1 miljoen terug.
Bevolkingsonderzoeken 2024
In 2024 zijn minder bevolkingsonderzoeken naar borstkanker verricht dan waar in de raming mee rekening was gehouden. Het aantal bevolkingsonderzoeken naar baarmoederhalskanker en darmkanker was hoger dan geraamd. Per saldo leidt dit tot een incidentele terugontvangst in 2025 van € 11 miljoen.
Surplus eigen vermogen CIBG
Het eigen vermogen van het CIBG is hoger dan maximaal is toegestaan conform de regeling agentschappen. Het surplus leidt tot een incidentele terugontvangst van € 10,8 miljoen voor VWS.
Surplus eigen vermogen RIVM
Het eigen vermogen van het RIVM is hoger dan maximaal is toegestaan conform de regeling agentschappen. Het surplus leidt tot een incidentele terugontvangst van € 10 miljoen voor VWS.
3.

Beleidsartikelen
3.1.

Artikel 1 Volksgezondheid
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid art. 1 Volksgezondheid (bedragen x € 1.000)
| | Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Art. | Verplichtingen | 1.602.511 | 3.151 | 1.605.662 | 141.111 | 1.746.773 | 238.501 | 88.099 | 34.392 | 57.627 | 1.158.806
| Uitgaven | 2.268.650 | 3.151 | 2.271.801 | 74.306 | 2.346.107 | 250.481 | 95.099 | 99.392 | 57.627 | 1.290.785
1.10 | Gezondheidsbeleid | 937.936 | – 1.458 | 936.478 | 41.329 | 977.807 | 72.116 | 52.365 | 64.182 | 25.590 | 503.503
| Subsidies (regelingen) | 57.696 | 0 | 57.696 | – 1.470 | 56.226 | 0 | 0 | – 32 | – 32 | 45.424
| (Lokaal) gezondheidsbeleid | 57.696 | 0 | 57.696 | – 1.470 | 56.226 | 0 | 0 | – 32 | – 32 | 45.423
| Overige | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1
| Opdrachten | 5.950 | 0 | 5.950 | 642 | 6.592 | – 430 | – 415 | – 415 | – 415 | 4.780
| (Lokaal) gezondheidsbeleid | 5.950 | 0 | 5.950 | 642 | 6.592 | – 430 | – 415 | – 415 | – 415 | 4.780
| Bijdrage aan agentschappen | 175.608 | – 881 | 174.727 | 6.244 | 180.971 | 253 | 90 | – 26 | 32 | 177.303
| Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit | 142.536 | 575 | 143.111 | 2.977 | 146.088 | 100 | 100 | 100 | 100 | 153.935
| RIVM: Wettelijke taken en beleidsondersteuning zorgbreed | 31.594 | – 1.456 | 30.138 | 3.446 | 33.584 | 252 | 83 | – 63 | – 34 | 22.480
| Overige | 1.478 | 0 | 1.478 | – 179 | 1.299 | – 99 | – 93 | – 63 | – 34 | 888
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 390.653 | – 577 | 390.076 | 36.050 | 426.126 | 72.639 | 53.075 | 64.655 | 26.005 | 182.521
| ZonMw: Programmering | 390.653 | – 577 | 390.076 | 35.635 | 425.711 | 72.224 | 52.660 | 64.240 | 25.590 | 182.106
| Overige | 0 | 0 | 0 | 415 | 415 | 415 | 415 | 415 | 415 | 415
| Bijdrage aan medeoverheden | 308.029 | 0 | 308.029 | – 137 | 307.892 | – 346 | – 385 | 0 | 0 | 93.475
| Lokale aanpak | 307.874 | 0 | 307.874 | – 137 | 307.737 | – 346 | – 385 | 0 | 0 | 93.320
| Overige | 155 | 0 | 155 | 0 | 155 | 0 | 0 | 0 | 0 | 155
1.20 | Ziektepreventie | 1.127.631 | 4.676 | 1.132.307 | 25.690 | 1.157.997 | 167.002 | 31.590 | 25.958 | 23.540 | 624.177
| Subsidies (regelingen) | 425.924 | 8.000 | 433.924 | 5.507 | 439.431 | 47.740 | – 760 | – 760 | – 760 | 343.014
| Ziektepreventie | 66.982 | 8.000 | 74.982 | 29.507 | 104.489 | 47.740 | – 760 | – 760 | – 760 | 8.273
| Bevolkingsonderzoeken | 248.402 | 0 | 248.402 | 0 | 248.402 | 0 | 0 | 0 | 0 | 252.433
| Vaccinaties | 110.540 | 0 | 110.540 | – 24.000 | 86.540 | 0 | 0 | 0 | 0 | 82.308
| Opdrachten | 94.101 | 0 | 94.101 | – 29.876 | 64.225 | 5.000 | 0 | 0 | 0 | 2.535
| Ziektepreventie | 83.139 | 0 | 83.139 | – 29.740 | 53.399 | 5.000 | 0 | 0 | 0 | 2.535
| Pandemische paraatheid | 10.962 | 0 | 10.962 | – 136 | 10.826 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Bijdrage aan agentschappen | 452.733 | – 3.324 | 449.409 | 94.961 | 544.370 | 50.262 | 32.350 | 26.718 | 24.300 | 278.628
| RIVM: Opdrachtverlening aan kenniscentra | 174.971 | – 1.222 | 173.749 | 112.578 | 286.327 | 27.016 | 7.467 | 1.818 | 0 | 93.329
| RIVM: Bevolkingsonderzoeken | 59.824 | – 598 | 59.226 | – 240 | 58.986 | – 240 | 0 | 0 | 0 | 60.738
| RIVM: Vaccinaties | 151.038 | – 1.504 | 149.534 | 49.510 | 199.044 | 25.658 | 24.883 | 24.900 | 24.300 | 124.548
| Pandemische paraatheid | 66.887 | 0 | 66.887 | – 66.887 | 0 | – 2.172 | 0 | 0 | 0 | 0
| Overige | 13 | 0 | 13 | 0 | 13 | 0 | 0 | 0 | 0 | 13
| Bijdrage aan medeoverheden | 141.563 | 0 | 141.563 | – 31.592 | 109.971 | 64.000 | 0 | 0 | 0 | 0
| Pandemische paraatheid | 71.533 | 0 | 71.533 | – 31.280 | 40.253 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Overige | 70.030 | 0 | 70.030 | – 312 | 69.718 | 64.000 | 0 | 0 | 0 | 0
| Vermogensverschaffing/-onttrekking | 13.310 | 0 | 13.310 | – 13.310 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Afwikkeling Intravacc | 13.310 | 0 | 13.310 | – 13.310 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
1.30 | Gezondheidsbevordering | 160.044 | 0 | 160.044 | 2.352 | 162.396 | 2.597 | 2.439 | 675 | – 100 | 114.876
| Subsidies (regelingen) | 76.577 | 0 | 76.577 | 2.877 | 79.454 | 1.613 | 1.492 | 1.492 | 702 | 48.298
| Preventie van schadelijk middelengebruik | 29.213 | 0 | 29.213 | 630 | 29.843 | 0 | 0 | 0 | 0 | 15.630
| Gezonde leefstijl en gezond gewicht | 26.981 | 0 | 26.981 | 1.490 | 28.471 | 927 | 775 | 775 | 0 | 14.178
| Letselpreventie | 5.132 | 0 | 5.132 | 2.157 | 7.289 | 686 | 717 | 717 | 702 | 4.850
| Bevordering van seksuele gezondheid | 12.326 | 0 | 12.326 | 200 | 12.526 | 0 | 0 | 0 | 0 | 12.657
| Overige | 2.925 | 0 | 2.925 | – 1.600 | 1.325 | 0 | 0 | 0 | 0 | 983
| Opdrachten | 13.137 | 0 | 13.137 | – 2.093 | 11.044 | – 882 | – 965 | – 817 | – 802 | 4.664
| Gezondheidsbevordering | 13.137 | 0 | 13.137 | – 2.093 | 11.044 | – 882 | – 965 | – 817 | – 802 | 4.664
| Bijdrage aan agentschappen | 2.823 | 0 | 2.823 | 1.568 | 4.391 | 1.866 | 1.912 | 0 | 0 | 122
| Overige | 2.823 | 0 | 2.823 | 1.568 | 4.391 | 1.866 | 1.912 | 0 | 0 | 122
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 876 | 0 | 876 | 0 | 876 | 0 | 0 | 0 | 0 | 877
| Overige | 876 | 0 | 876 | 0 | 876 | 0 | 0 | 0 | 0 | 877
| Bijdrage aan medeoverheden | 66.631 | 0 | 66.631 | 0 | 66.631 | 0 | 0 | 0 | 0 | 60.915
| Heroïnebehandeling op medisch voorschrift | 16.711 | 0 | 16.711 | 0 | 16.711 | 0 | 0 | 0 | 0 | 14.920
| Seksuele gezondheid | 49.920 | 0 | 49.920 | 0 | 49.920 | 0 | 0 | 0 | 0 | 45.995
1.40 | Ethiek | 43.039 | – 67 | 42.972 | 4.935 | 47.907 | 8.766 | 8.705 | 8.577 | 8.597 | 48.229
| Subsidies (regelingen) | 37.925 | 0 | 37.925 | 4.888 | 42.813 | 8.719 | 8.635 | 8.489 | 8.489 | 43.167
| Abortusklinieken | 23.784 | 0 | 23.784 | 4.934 | 28.718 | 8.719 | 8.635 | 8.635 | 8.635 | 28.770
| Medische ethiek | 14.141 | 0 | 14.141 | – 46 | 14.095 | 0 | 0 | – 146 | – 146 | 14.397
| Opdrachten | 2.399 | 0 | 2.399 | 0 | 2.399 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.400
| Medische ethiek | 2.399 | 0 | 2.399 | 0 | 2.399 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.400
| Bijdrage aan agentschappen | 2.715 | – 67 | 2.648 | 47 | 2.695 | 47 | 70 | 88 | 108 | 2.662
| CIBG: Uitvoeringstaken medische ethiek | 2.715 | – 67 | 2.648 | 47 | 2.695 | 47 | 70 | 88 | 108 | 2.662
| Ontvangsten | 102.059 | 0 | 102.059 | 41.100 | 143.159 | 0 | 23.685 | 0 | 0 | 40.610
Toelichting
Verplichtingen
De opdrachtbrief RIVM 2025 is in 2025 verzonden in plaats van 2024. Hiervoor wordt het verplichtingenbudget in 2025 verhoogd met € 413,2 miljoen. Het verplichtingenbudget wordt daarnaast in 2025 verlaagd door het vastleggen van (meerjarige) verplichtingen in 2024 voor de jaren 2025 en verder. Hiervoor zijn verplichtingen in 2024 naar voren gehaald uit het jaar 2025. Dit betreft onder andere € 59 miljoen voor de opdrachtenbrief NVWA 2025, € 18,5 miljoen voor de subsidie preventie schadelijk middelengebruik, € 28,5 miljoen voor de subsidie Voeding en Gezond Gewicht, € 17 miljoen voor de Heroïnebehandeling op medisch voorschrift, € 12 miljoen voor de gezondheidsbescherming, € 18 miljoen voor de bevolkingsonderzoeken, € 27 miljoen voor de SPUK seksuele gezondheid, € 50 miljoen aan verplichtingenruimte voor opdrachtverlening aan het RIVM en € 60 miljoen voor de vaccinaties aan het RIVM.
Tezamen met een aantal kleinere mutaties wordt het verplichtingenbudget op artikel 1 met € 141,1 miljoen verhoogd.
1. Gezondheidsbeleid
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
ZonMw: Programmering
In de 1^e suppletoire begroting 2024 zijn voor 2025 te veel middelen ingeleverd voor het ZonMw-programma Kwaliteitsgelden 2024–2026. Hiervoor wordt het budget nu opgehoogd met € 5,2 miljoen. Daarnaast is sprake van een overboeking voor het ZonMw-programma Voor Elkaar! van circa € 4,1 miljoen t/m 2028. Voor het stimuleren van de kennisontwikkeling en onderzoeksinfrastructuur ten dienste van de beweging die met VVTB (Verbetering en Verbreden Toets op Basispakket) voor € 14,3 miljoen in 2025. Meerjarig wordt hier tot en met 2029 minimaal € 24,6 miljoen voor vrijgemaakt. Voor het programma Goed Gebruik Geneesmiddelen valt van 2028 tot 2030 € 2 miljoen vrij. Deze middelen zijn niet nodig om het programma uit te voeren.
Tezamen met een aantal kleinere mutaties wordt het budget voor 2025 voor bijdrage ZBO’s/RWT’s verhoogd met € 36,1 miljoen.
2. Ziektepreventie
Subsidies
Ziektepreventie
In totaal is er voor het COVID-vaccinatieprogramma € 140 miljoen beschikbaar in 2026. Dit bedrag wordt over verschillende instrumenten binnen artikel 1 verspeid.
Voor het uitvoeren van het COVID-vaccinatieprogramma en voor de aanschaf van COVID-vaccins is het budget in 2026 eenmalig verhoogd met € 40 miljoen. Het gaat hier om de kosten voor de coördinatie van het Covid-vaccinatieprogramma door de GGD-GHOR.
Om de mensen die lijden aan een Post-Acuut Infectieus Syndroom (PAIS) te kunnen blijven ondersteunen, wordt in 2026 € 8,5 miljoen vrijgemaakt.
Tezamen met een aantal kleinere mutaties wordt dit budget met € 29,5 miljoen verhoogd.
Vaccinaties
Voor de vaccinatie van ouderen tegen pneumokokken is € 24 miljoen overgeheveld van het instrument subsidies naar het instrument bijdrage aan agentschappen. Dit vaccinatieprogramma valt onder het RIVM en wordt door hen uitgevoerd.
Opdrachten
Ziektepreventie
Voor de aanschaf van COVID-19 vaccins door het RIVM is € 31,6 miljoen overgeheveld naar het instrument Bijdrage aan agentschappen RIVM: Opdrachtverlening aan kenniscentra. Daarnaast betreft dit een verhoging van het budget voor de verbouwing van locaties voor opslag en distributie van vaccins en aanverwante producten. De kosten betreffen € 3,9 miljoen.
Tezamen met een aantal kleinere mutaties wordt dit budget met € 29,7 miljoen verlaagd.
Bijdrage aan agentschappen
RIVM: Opdrachtverlening aan kenniscentra
Voor de RIVM programma’s Informatievoorziening Infectieziektebestrĳding (€ 16,8 miljoen), Pandemische paraatheid (€ 33,8 miljoen) en Landelĳke Functionaliteit Infectieziekten (LFI) (€ 15,9 miljoen) zijn middelen overgeheveld van bĳdrage aan agentschappen «Pandemische Paraatheid» naar het «RIVM: Opdrachtverlening aan kenniscentra».
Verder zijn middelen toegevoegd ten behoeve van Rotavirusvaccinatie (€ 13,9 miljoen), Implementatieplan RS vaccinatie en pneumokokken (€ 2,3 miljoen), Implementatie kosten HPV virus (€ 1,1 miljoen) en overige programma's (€ 20,3 miljoen).
Als laatste betreft dit de kosten voor het uitvoeren van het COVID-vaccinatieprogramma en voor de aanschaf van COVID-vaccins. Het gaat hier om onder andere het uitvoeren van de coördinerende taken en de aanschaf van de vaccins door het RIVM. De kosten voor 2026 bedragen € 31 miljoen.
Tezamen met een aantal kleinere mutaties wordt dit budget met € 112,6 miljoen verhoogd.
RIVM-vaccinaties
Ten behoeve van de uitvoering van het vaccinatieprogramma pneumokokken voor ouderen door het RIVM is € 24 miljoen overgeboekt vanaf subsidies naar vaccinaties. Daarnaast is er sprake van een tegenvaller bij het RSV-immunisatieprogramma. Voor 2025 betreft dit € 29,1 miljoen hogere kosten dan van tevoren geraamd. De kosten lopen af van € 26,2 miljoen in 2026 naar € 24 miljoen in 2030. Daarna is er structureel € 21,9 miljoen beschikbaar. Ook wordt per saldo het budget van RIVM asset met € 8,5 miljoen verhoogd in 2025.
Tezamen met een aantal kleinere mutaties wordt het budget in totaal met € 49,5 miljoen verhoogd.
Pandemische Paraatheid
Voor de uitvoering van de RIVM programma’s Informatievoorziening Infectieziektebestrĳding (€ 16,8 miljoen), Pandemische paraatheid (€ 33,8 miljoen) en Landelĳke Functionaliteit Infectieziekten (LFI) (€ 15,9 miljoen) wordt in totaal € 66,9 miljoen overgeheveld naar RIVM: Opdrachtverlening aan kenniscentra.
Bijdrage aan medeoverheden
Pandemische Paraatheid
Het programma Informatievoorziening Infectieziektebestrijding is belegd bij het RIVM en GGD-GHOR. Ten behoeve van de uitvoering van het programma door GGD-GHOR is € 31,3 miljoen beschikbaar gesteld aan deze partijen.
Overige
Hieronder vallen kosten voor het uitvoeren van het COVID-vaccinatieprogramma en voor de aanschaf van COVID-vaccins. Dit zijn de kosten voor het uitvoeren van de vaccinatiecampagne door de GGD’en. De kosten voor 2026 bedragen incidenteel € 64 miljoen.
Vermogenverschaffing/-onttrekking
Afwikkeling Intravacc
Bij de verkoop van Intravacc aan FDI is overeengekomen dat ook een bedrag aan Intravacc B.V. als vermogensverschaffing wordt overgemaakt. Aangezien deze bijdrage in 2024 is geëffectueerd, valt het budget van € 13,3 miljoen in 2025 vrij.
3. Gezondheidsbevordering
4. Ethiek
Subsidies
Abortusklinieken
Door een stijging in het aantal uitgevoerde zwangerschapsafbrekingen in abortusklinieken, nemen de totale kosten van de subsidieregeling abortusklinieken toe. Omdat er de komende jaren rekening gehouden moet worden met een verhoogd aantal zwangerschapsafbrekingen, wordt het budget opgehoogd met structureel € 8,6 miljoen.
Ontvangsten
In totaal wordt het ontvangstenbudget verhoogd met € 41,1 miljoen in 2025. Het gaat om twee terugontvangsten vanuit bevolkingsonderzoeken (€ 11 miljoen) en de SPUK MEOZ (meerkosten energie openbare zwembaden) van € 30,1 miljoen. Uit de verantwoording van gemeenten over 2023 blijkt dat een deel van de beschikbare middelen voor de Brede SPUK niet tot besteding is gekomen. Dit leidt tot een verwachte ontvangst in 2027 van circa € 23,7 miljoen.
3.2

Artikel 2 Curatieve Zorg
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleid art. 2 Curatieve Zorg (bedragen x € 1.000)
| | Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Art. | Verplichtingen | 5.079.188 | 20.002 | 5.099.190 | 604.756 | 5.703.946 | 208.439 | 154.057 | 175.005 | 132.307 | 4.725.399
| Uitgaven | 4.268.747 | 20.002 | 4.288.749 | – 45.317 | 4.243.432 | – 156.581 | 78.272 | 66.030 | 173.311 | 4.884.595
2.10 | Kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg | 513.586 | 19.752 | 533.338 | 23.469 | 556.807 | – 65.731 | 104.516 | 115.191 | 141.399 | 428.992
| Subsidies (regelingen) | 194.785 | 20.200 | 214.985 | – 14.911 | 200.074 | – 20.334 | – 9.977 | 4.820 | 2.344 | 171.805
| Medisch specialistische zorg | 75.106 | 0 | 75.106 | – 1.155 | 73.951 | – 3.777 | 308 | 554 | – 1.400 | 79.564
| Curatieve ggz | 13.311 | 200 | 13.511 | 5.371 | 18.882 | 3.864 | 5.856 | 5.856 | 5.856 | 22.226
| Eerstelijnszorg | 9.386 | 0 | 9.386 | – 2.861 | 6.525 | 270 | – 751 | 0 | 0 | 8.743
| Lichaamsmateriaal | 24.566 | 0 | 24.566 | 90 | 24.656 | – 180 | – 180 | – 180 | 0 | 23.857
| Medische producten | 72.416 | 20.000 | 92.416 | – 16.356 | 76.060 | – 20.511 | – 15.210 | – 1.410 | – 2.112 | 37.415
| Opdrachten | 23.551 | 0 | 23.551 | 1.781 | 25.332 | 4.818 | 4.985 | 5.266 | 5.288 | 18.563
| Medisch specialistische zorg | 12.514 | 0 | 12.514 | 2.735 | 15.249 | 5.405 | 5.100 | 5.150 | 5.150 | 7.248
| Curatieve ggz | 2.136 | 0 | 2.136 | – 669 | 1.467 | – 430 | – 115 | 116 | 138 | 2.589
| Eerstelijnszorg | 1.661 | 0 | 1.661 | – 205 | 1.456 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.300
| Lichaamsmateriaal | 2.205 | 0 | 2.205 | – 1.157 | 1.048 | – 1.157 | – 1.000 | – 1.000 | – 1.000 | 984
| Medische producten | 5.035 | 0 | 5.035 | 1.077 | 6.112 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 6.442
| Bijdrage aan agentschappen | 24.534 | – 448 | 24.086 | 3.870 | 27.956 | 2.413 | 3.741 | 5.596 | 6.277 | 24.195
| aCBG | 6.165 | – 62 | 6.103 | 475 | 6.578 | 147 | 500 | 2.113 | 2.683 | 5.913
| CIBG | 18.119 | – 386 | 17.733 | 3.395 | 21.128 | 2.266 | 3.241 | 3.483 | 3.594 | 18.282
| Overige | 250 | 0 | 250 | 0 | 250 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 4.716 | 0 | 4.716 | 0 | 4.716 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.585
| Overige | 4.716 | 0 | 4.716 | 0 | 4.716 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.585
| Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 1.000 | 0 | 1.000 | 0 | 1.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 500
| Overig | 1.000 | 0 | 1.000 | 0 | 1.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 500
| Leningen | 0 | 0 | 0 | 97.505 | 97.505 | 95.602 | 82.153 | 55.822 | 42.473 | 20.836
| Leningen Pallas | 0 | 0 | 0 | 97.505 | 97.505 | 95.602 | 82.153 | 55.822 | 42.473 | 20.836
| Vermogensverschaffing/-onttrekking | 265.000 | 0 | 265.000 | – 64.776 | 200.224 | – 148.230 | 23.614 | 43.687 | 85.017 | 190.508
| Kapitaalverschaffing Pallas | 265.000 | 0 | 265.000 | – 64.776 | 200.224 | – 148.230 | 23.614 | 43.687 | 85.017 | 190.508
2.34 | Ondersteuning van het zorgstelsel | 3.755.161 | 250 | 3.755.411 | – 68.786 | 3.686.625 | – 90.850 | – 26.244 | – 49.161 | 31.912 | 4.455.603
| Subsidies (regelingen) | 146.733 | 250 | 146.983 | 16.278 | 163.261 | 31.807 | 29.801 | 25.853 | 24.936 | 82.898
| Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen | 1.816 | 0 | 1.816 | 0 | 1.816 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.545
| Regeling medisch noodzakelijke zorg onverzekerden | 96.640 | 0 | 96.640 | 20.000 | 116.640 | 32.250 | 29.250 | 26.000 | 25.000 | 67.267
| Regeling veelbelovende zorg | 26.807 | 0 | 26.807 | 0 | 26.807 | 0 | 0 | 0 | 0 | 11.551
| Medisch specialistische zorg | 199 | 0 | 199 | 4.100 | 4.299 | 0 | – 200 | – 147 | – 64 | 0
| Medisch specialistische zorg | 440 | 0 | 440 | 0 | 440 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Curatieve ggz | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.534
| Eerstelijnszorg | 11.230 | 0 | 11.230 | – 122 | 11.108 | – 443 | 751 | 0 | 0 | 0
| Overige | 9.601 | 250 | 9.851 | – 7.700 | 2.151 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1
| Bekostiging | 3.467.308 | 0 | 3.467.308 | – 4.000 | 3.463.308 | – 57.400 | – 9.500 | – 14.500 | 19.000 | 4.262.909
| Rijksbijdrage 18- | 3.397.700 | 0 | 3.397.700 | 0 | 3.397.700 | – 53.400 | – 5.500 | – 10.500 | 23.000 | 4.196.800
| Zorg illegalen en andere onverzekerbare vreemdelingen | 69.608 | 0 | 69.608 | – 4.000 | 65.608 | – 4.000 | – 4.000 | – 4.000 | – 4.000 | 66.109
| Inkomensoverdrachten | 20.530 | 0 | 20.530 | 0 | 20.530 | 0 | 0 | 0 | 0 | 17.105
| Overgangsregeling FLO/VUT ouderenregeling ambulancepersoneel | 20.430 | 0 | 20.430 | 0 | 20.430 | 0 | 0 | 0 | 0 | 17.005
| Overige | 100 | 0 | 100 | 0 | 100 | 0 | 0 | 0 | 0 | 100
| Opdrachten | 101.255 | 0 | 101.255 | – 81.064 | 20.191 | – 65.257 | – 46.545 | – 60.514 | – 12.024 | 74.277
| Risicoverevening | 2.580 | 0 | 2.580 | 0 | 2.580 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.290
| Uitvoering zorgverzekeringsstelsel | 11.308 | 0 | 11.308 | 0 | 11.308 | 0 | 0 | 0 | 0 | 783
| Medisch specialistische zorg | 370 | 0 | 370 | – 370 | 0 | – 358 | – 150 | – 150 | – 150 | 0
| Curatieve ggz | 1.173 | 0 | 1.173 | – 408 | 765 | – 405 | – 137 | – 137 | – 138 | 0
| Eerstelijnszorg | 115 | 0 | 115 | 0 | 115 | 0 | 0 | 0 | 0 | 115
| Passende Zorg | 84.133 | 0 | 84.133 | – 81.003 | 3.130 | – 64.964 | – 47.097 | – 60.591 | – 12.079 | 68.793
| Overige | 1.576 | 0 | 1.576 | 717 | 2.293 | 470 | 839 | 364 | 343 | 2.296
| Bijdrage aan agentschappen | 8.917 | 0 | 8.917 | 0 | 8.917 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9.339
| CJIB: Onverzekerden en wanbetalers | 8.917 | 0 | 8.917 | 0 | 8.917 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9.339
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 10.418 | 0 | 10.418 | 0 | 10.418 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9.075
| Sociale Verzekeringsbank: Onverzekerden | 7.966 | 0 | 7.966 | 0 | 7.966 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7.982
| Overige | 2.452 | 0 | 2.452 | 0 | 2.452 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.093
| Ontvangsten | 78.701 | 0 | 78.701 | 0 | 78.701 | 0 | 0 | 0 | 0 | 87.171
Toelichting
Verplichtingen
In de Veegbrief 2024 is voor subsidies medisch specialistische zorg aanvullend € 33 miljoen aan verplichtingenbudget naar voren gehaald. Het verplichtingenbudget voor 2025 is hierdoor met € 33 miljoen verlaagd. Deze verhoging wordt nu gecorrigeerd door het verplichtingenbudget uit 2030 te schuiven naar 2025.
Een herberekening van de verwachte bouwkosten voor Pallas laat een toename van kosten zien verspreid over meerdere jaren. Hiervoor wordt het verplichtingenbudget in 2025 met ongeveer € 422 miljoen verhoogd.
Voor Passende Zorg hebben er in de afgelopen jaren mutaties plaatsgevonden waarbij wel het kasbudget maar niet het verplichtingenbudget is verhoogd. Voor 2025 wordt het verplichtingenbudget verhoogd met € 67 miljoen, aflopend naar € 55 miljoen in 2029.
Tezamen met kleinere mutaties wordt het verplichtingenbudget in 2025 met € 604,8 miljoen verhoogd.
1. Kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg
Subsidies
Curatieve ggz
Een beperkt deel van het programmabudget voor het dossier verwarde personen stond gereserveerd binnen de premiegefinancierde uitgaven. Aangezien de afgelopen jaren de uitgaven voor dit programma voornamelijk op de VWS-begroting zijn geweest en dit ook de verwachting is voor toekomstige jaren, worden de middelen structureel overgeheveld naar de begrotingsgefinancierde uitgaven. Het budget wordt hierdoor in 2025 met € 6,4 miljoen verhoogd (€ 5,9 miljoen structureel).
Tezamen met een aantal kleinere mutaties wordt dit budget met € 5,4 miljoen verhoogd.
Medische Producten
In de zomer van 2024 is een meerjarige verplichting aangegaan voor IPCEI Health. Om de middelen in het juiste kasritme te zetten, wordt uit de jaren 2025 t/m 2027 voor in totaal € 6,2 miljoen verschoven naar 2028 t/m 2030.
Voor het programma medicatieoverdracht moeten langdurige verplichtingen aangegaan kunnen worden met ICT-leveranciers. Om deze verplichtingen aan te kunnen gaan dient er voor € 6,1 miljoen aan kasbudget uit 2025 naar 2028 te worden verschoven. Daarnaast wordt er geld vrijgemaakt voor een Pilot IHSI Medical devices. Hiermee komt beter zicht op de komst van risicovolle medische technologie. De pilotfase loopt in 2025 en 2026. Indien de pilotfase succesvol blijkt, zijn ook structurele middelen voor latere jaren gereserveerd ten hoogte van circa € 1 miljoen per jaar.
Voor een pilot van twee jaar (2025 en 2026) om antimicrobiële middelen uit te zonderen van de Geneesmiddelenvergoedingslimiet wordt in 2025 € 3 miljoen, in 2026 € 6 miljoen en in 2027 € 3 miljoen overgeheveld naar de premiegefinancierde uitgaven. Hiermee wordt onderzocht in hoeverre de vergoedingslimieten effect hebben op de beschikbaarheid van deze antimicrobiële middelen.
In totaal wordt het budget voor Medische Producten in 2025 met € 16,4 miljoen verlaagd.
Leningen
Leningen Pallas
Tot voor kort was er voor Pallas uitsluitend een budget voor vermogensverschaffing met daarin de totale beschikbare middelen voor Pallas. In de loop van 2025 wordt de deelneming NRG PALLAS B.V. opgericht. Vanaf dan vindt financiering plaats met zowel eigen vermogen als vreemd vermogen. Deze middelen worden verschoven vanuit Vermogensverschaffing. Voor 2025 bedraagt dit € 97,5 miljoen en aflopend tot € 20,8 miljoen in 2030.
Vermogensverschaffing/-onttrekking
Kapitaalverschaffing Pallas
Met name door de stijging in de hogere kosten die volgen uit het detailontwerp, langere doorlooptijd, hogere indirecte kosten en prijsstijgingen van materialen en arbeid, vallen de kosten voor Pallas € 421 miljoen hoger uit. Dit bedrag is verspreid over meerdere jaren (van € 96,6 miljoen in 2027 naar € 104,6 miljoen in 2030).
Daarnaast wordt voor de instandhouding van de liquiditeitspositie van NRG (€ 76,3 miljoen in 2025) beschikbaar gesteld.
Verder worden beschikbare PALLAS-middelen (€ 97,5 miljoen en aflopend tot € 20,8 miljoen in 2030) overgeheveld naar Leningen.
Als gevolg van een aangepaste liquiditeitsprognose voor het Pallas project zijn de middelen in een nieuw kasritme gezet. Hierbij is € 106,7 miljoen uit 2025 en 2026 doorgeschoven naar 2030.
3. Ondersteuning van het zorgstelsel
Subsidies
Regeling medisch noodzakelijke zorg onverzekerden
Het CAK vergoedt zorgkosten aan zorgaanbieders die medisch noodzakelijke zorg verlenen aan onverzekerde personen. Op basis van de uitgavenrealisatie in 2024 verwacht het CAK dat deze uitgaven ook in de jaren vanaf 2025 hoger zullen uitvallen dan het beschikbare budget. Dit komt bijvoorbeeld door grotere bekendheid van de regeling. Het budget wordt daarom met € 26 miljoen verhoogd in 2025 en structureel met € 25 miljoen. Hiernaast wordt het budget voor medisch noodzakelijke zorgkosten voor ontheemden uit Oekraïne in de jaren 2025 tot en met 2027 aangepast. Het gaat daarbij om een verlaging met € 6 miljoen in 2025 en een verhoging in 2026 met € 5,3 miljoen en een verhoging met € 2,3 miljoen in 2027.
Bekostiging
Rijksbijdrage 18-
De Rijksbijdrage 18- wordt voor 2026 en verder bijgesteld. In 2026, 2027 en 2028 betreft het een neerwaartse bijstelling van respectieve € 53,4 miljoen, € 5,5 miljoen en € 10,5 miljoen. Structureel wordt de Rijksbijdrage 18- verhoogd met € 159,3 miljoen.
Zorg illegalen en andere onverzekerbare vreemdelingen
Het CAK vergoedt zorgkosten aan zorgaanbieders die medisch noodzakelijke zorg verlenen aan in betalingsonmacht verkerende vreemdelingen die vanwege hun verblijfsstatus zijn uitgesloten van toegang tot de sociale zorgverzekeringen. Op basis van de uitgavenrealisatie in 2024 wordt verwacht dat deze uitgaven vanaf 2025 € 4 miljoen lager uitvallen dan het beschikbare budget.
Opdrachten
Passende Zorg
Er wordt over de jaren 2026–2030 € 197 miljoen verdeeld om kennisontwikkeling en onderzoeksinfrastructuur te stimuleren ten dienste van de beweging die met VVTB (Verbeteren en verbreden toets op het basispakket) is ingezet. Om het programma in het juiste ritme te zetten vindt er een kasschuif plaats van € 39 miljoen naar latere jaren. Omdat niet het hele budget benodigd blijkt te zijn in 2025, valt er in dat jaar € 20 miljoen vrij. Daarnaast wordt er voor het stimuleren van kennisontwikkeling en onderzoeksinfrastructuur € 14,3 miljoen overgeheveld naar artikel 1 «ZonMw Programmering».
Tezamen met kleinere mutaties wordt het budget in 2025 met € 81 miljoen verlaagd.
3.3

Artikel 3 Langdurige Zorg en ondersteuning
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid art. 3 Langdurige Zorg en ondersteuining (bedragen x € 1.000)
| | Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Art. | Verplichtingen | 18.973.029 | – 11.453 | 18.961.576 | 3.256.181 | 22.217.757 | 2.278.232 | 2.139.794 | 1.924.651 | 2.233.598 | 31.864.456
| Uitgaven | 19.864.052 | – 11.453 | 19.852.599 | – 761.557 | 19.091.042 | 556.132 | 239.661 | – 754.716 | – 557.702 | 29.349.865
3.10 | Participatie en zelfredzaamheid van kwetsbare groepen | 486.683 | – 5.000 | 481.683 | – 56.958 | 424.725 | – 39.030 | – 50.335 | – 75.352 | – 1.150 | 317.507
| Subsidies (regelingen) | 48.398 | – 4.000 | 44.398 | 50.079 | 94.477 | – 14.453 | – 21.449 | – 54.235 | 10.197 | 53.178
| Toegang tot zorg en ondersteuning | 8.630 | 0 | 8.630 | 16.249 | 24.879 | 11.308 | 6.104 | 3.046 | 439 | 8.517
| Passende zorg en levensbrede ondersteuning | 2.454 | 0 | 2.454 | – 2.454 | 0 | – 2.119 | – 2.211 | – 1.749 | – 1.731 | 0
| Inclusieve samenleving | 27.964 | – 4.000 | 23.964 | 15.602 | 39.566 | – 43.441 | – 46.553 | – 72.130 | – 4.923 | 19.408
| Kennis en informatiebeleid | 9.109 | 0 | 9.109 | 20.923 | 30.032 | 20.189 | 21.604 | 17.022 | 16.838 | 25.253
| Overige | 241 | 0 | 241 | – 241 | 0 | – 390 | – 393 | – 424 | – 426 | 0
| Opdrachten | 141.013 | – 1.000 | 140.013 | – 47.951 | 92.062 | 876 | – 7.076 | – 11.555 | – 9.923 | 73.803
| Bovenregionaal gehandicaptenvervoer | 64.090 | 0 | 64.090 | 5.291 | 69.381 | 5.169 | 4.847 | 9.055 | 10.669 | 68.950
| Toegang tot zorg en ondersteuning | 2.369 | 0 | 2.369 | – 2.369 | 0 | – 2.360 | – 1.871 | – 1.956 | – 1.962 | 0
| Passende zorg en levensbrede ondersteuning | 4.854 | 0 | 4.854 | – 4.854 | 0 | – 4.841 | – 2.877 | – 3.008 | – 3.017 | 0
| Inclusiviteit | 48.329 | 0 | 48.329 | – 41.117 | 7.212 | 14.375 | – 391 | – 8.245 | – 8.194 | 0
| Kennis, informatie en innovatiebeleid | 1.649 | 0 | 1.649 | – 1.649 | 0 | – 1.642 | – 1.650 | – 1.725 | – 1.730 | 0
| Overige | 19.722 | – 1.000 | 18.722 | – 3.253 | 15.469 | – 9.825 | – 5.134 | – 5.676 | – 5.689 | 4.853
| Bijdrage aan agentschappen | 24.929 | 0 | 24.929 | – 17.572 | 7.357 | – 13.520 | – 11.629 | – 565 | 3.994 | 4.887
| Overige | 24.929 | 0 | 24.929 | – 17.572 | 7.357 | – 13.520 | – 11.629 | – 565 | 3.994 | 4.887
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 14.581 | 0 | 14.581 | 14.811 | 29.392 | 15.184 | 11.676 | 11.355 | 11.458 | 26.072
| Doventolkvoorzieningen | 14.581 | 0 | 14.581 | 4.471 | 19.052 | 3.522 | 3.528 | 3.531 | 3.486 | 18.100
| Participatie en zelfredzaamheid kwetsbare groepen | 0 | 0 | 0 | 10.340 | 10.340 | 11.662 | 8.148 | 7.824 | 7.972 | 7.972
| Bijdrage aan medeoverheden | 178.712 | 0 | 178.712 | 22.725 | 201.437 | 7.633 | – 1.307 | – 18.602 | – 15.126 | 159.567
| Oekraïne | 0 | 0 | 0 | 28.016 | 28.016 | 7.004 | 0 | 0 | 0 | 0
| Overige | 178.712 | 0 | 178.712 | – 5.291 | 173.421 | 629 | – 1.307 | – 18.602 | – 15.126 | 159.567
| Storting/onttrekking begrotingsreserve | 79.050 | 0 | 79.050 | – 79.050 | 0 | – 34.750 | – 20.550 | – 1.750 | – 1.750 | 0
| Stimuleringsregeling wonen en zorg | 79.050 | 0 | 79.050 | – 79.050 | 0 | – 34.750 | – 20.550 | – 1.750 | – 1.750 | 0
3.21 | Langdurige zorg tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten | 19.377.369 | – 6.453 | 19.370.916 | – 704.599 | 18.666.317 | 595.162 | 289.996 | – 679.364 | – 556.552 | 29.032.358
| Subsidies (regelingen) | 300.919 | – 1.914 | 299.005 | 58.293 | 357.298 | 85.657 | 100.242 | 93.785 | 21.700 | 133.858
| Zorg merkbaar beter maken | 193.767 | – 3.639 | 190.128 | 58.293 | 248.421 | 74.957 | 87.542 | 79.085 | 0 | 45.086
| Kennis, informatie en innovatiebeleid | 31.420 | – 1.361 | 30.059 | 0 | 30.059 | 4.700 | 4.700 | 4.700 | 4.700 | 23.412
| Palliatieve zorg en ondersteuning | 75.732 | 3.086 | 78.818 | 0 | 78.818 | 6.000 | 8.000 | 10.000 | 17.000 | 65.360
| Bekostiging | 18.816.800 | 0 | 18.816.800 | – 767.900 | 18.048.900 | 498.400 | 179.400 | – 774.500 | – 579.600 | 28.675.800
| Bijdrage in de kosten van kortingen (BIKK) | 6.016.800 | 0 | 6.016.800 | 32.100 | 6.048.900 | – 51.600 | – 20.600 | – 24.500 | 20.400 | 7.425.800
| Bijdrage Wlz | 12.800.000 | 0 | 12.800.000 | – 800.000 | 12.000.000 | 550.000 | 200.000 | – 750.000 | – 600.000 | 21.250.000
| Opdrachten | 30.073 | – 3.086 | 26.987 | – 345 | 26.642 | 9.000 | 9.000 | 0 | 0 | 8.307
| Zorgdragen voor langdurige zorg | 30.073 | – 3.086 | 26.987 | – 345 | 26.642 | 9.000 | 9.000 | 0 | 0 | 8.307
| Bijdrage aan agentschappen | 718 | 0 | 718 | – 5 | 713 | – 4 | – 5 | – 8 | – 11 | 483
| Algemeen | 718 | 0 | 718 | – 5 | 713 | – 4 | – 5 | – 8 | – 11 | 483
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 201.859 | – 1.453 | 200.406 | 4.852 | 205.258 | 2.109 | 1.359 | 1.359 | 1.359 | 213.910
| Uitvoeringskosten Sociale Verzekeringsbank | 56.541 | 0 | 56.541 | 4.244 | 60.785 | 2.109 | 1.359 | 1.359 | 1.359 | 53.824
| Uitvoeringskosten Centrum Indicatiestelling Zorg | 145.318 | – 1.453 | 143.865 | 608 | 144.473 | 0 | 0 | 0 | 0 | 160.086
| Bijdrage aan medeoverheden | 27.000 | 0 | 27.000 | 506 | 27.506 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Overige | 27.000 | 0 | 27.000 | 506 | 27.506 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Ontvangsten | 8.376 | 0 | 8.376 | 0 | 8.376 | 0 | 0 | 0 | 0 | 8.062
Toelichting
Verplichtingen
Om het naar voren halen van verplichtingenbudget in de 2^e suppletoire begroting te voorkomen, wordt het verplichtingenbudget voor de Rijksbijdragen Wlz en BIKK eenmalig in het goede verplichtingenritme gezet. Om dit te bewerkstelligen zal het verplichtingenbudget 2025 eenmalig worden verhoogd met € 3,3 miljard. Dit is de uitvoering van de toezegging die is gedaan naar aanleiding van verschillende Kamervragen over de 2^e suppletoire begroting 2024. Dit heeft als doel om het hele jaar door een realistische verplichtingenstand te hebben.
Tezamen met een aantal kleinere mutaties wordt het verplichtingenbudget in 2025 met € 3,3 miljard verhoogd.
1. Participatie en zelfredzaamheid van kwetsbare groepen
Door een structuurwijziging binnen artikel 3 vinden een aantal technische verschuivingen van budgetten plaats. Het totaalbudget is hierdoor niet gewijzigd.
Subsidies
Toegang tot zorg en ondersteuning
Door een technische schuif van budgetten binnen artikel 3 wordt het budget voor dit subsidieonderdeel opgehoogd met € 16,2 miljoen. Subsidies die hier onder vallen zijn bijvoorbeeld Veilig Thuis, Vrouwenopvang, Stichting werken en mantelzorg, Respijtzorg en de uitvoering aan het Amendement Straatdokters.
Inclusieve samenleving
Door een technische schuif van budgetten binnen artikel 3 wordt het budget voor dit subsidieonderdeel opgehoogd met € 15,6 miljoen. Hieronder vallen subsidies als de Stimuleringsregeling Technologie in Ondersteuning en Zorg (STOZ), Fonds Woon coöperaties, Leefomgeving en Digitale vaardigheden burgers. Daarnaast wordt er € 68 miljoen overgeboekt naar het begrotingsonderdeel «Langdurige zorg tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten» voor de subsidie Stimuleringsregeling Zorggeschikte woningen.
Kennis en informatiebeleid
Door een technische schuif van budgetten binnen artikel 3 wordt het budget voor dit subsidieonderdeel opgehoogd met € 20,9 miljoen. Hieronder vallen subsidies als Werkplaatsen sociaal domein, instellingsubsidies Movisie, luisterlijn en de Zonnebloem.
Opdrachten
Inclusiviteit
De meerkosten in het sociaal domein voor Oekraïense ontheemden worden voor 2025 met € 7,2 miljoen opgehoogd. Daarnaast wordt deze regeling met 1 jaar verlengd tot en met het eerste kwartaal 2027. Dit leidt tot een verhoging van het budget van € 30,6 miljoen in 2026 en € 9,4 miljoen in 2027.
Door een technische schuif binnen de VWS-begroting wordt het budget voor dit opdrachtenonderdeel verlaagd met in totaal € 41,1 miljoen.
Bijdrage aan agentschappen
Overige
Door een technische schuif van budgetten binnen artikel 3 wordt het budget voor CIBG, RVO en Justis met € 17,6 miljoen verlaagd.
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Participatie en zelfredzaamheid kwetsbare groepen
Door een technische schuif van budgetten binnen artikel 3 wordt het budget voor participatie en zelfredzaamheid kwetsbare groepen opgehoogd met in totaal € 10,3 miljoen. Hiervan worden onder andere diverse regelingen bekostigd zoals invoering van de EDC, RDI Europese Toegankelijkheidsrichtlijn, Gratis VOG en de uitvoeringsregeling STOZ.
Bijdrage aan medeoverheden
Oekraïne
Door een technische schuif van budgetten binnen artikel 3 wordt het budget voor Oekraïne met € 28 miljoen opgehoogd. Dit betreft de meerkosten die gemeenten in 2025 maken ten behoeve van zorg voor Oekraïense ontheemden.
Storting/ontrekking begrotingsreserve
Stimuleringsregeling wonen en zorg
Een bedrag van € 79,1 miljoen in 2025 is overgeheveld naar de juiste plek in de begroting. Deze middelen hebben voornamelijk betrekking op de subsidieregeling Zorggeschikte Woningen en behoren toe aan artikel 3 begrotingsonderdeel «Langdurige zorg tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten».
2. Langdurige zorg tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten
Subsidies
Zorg merkbaar beter maken
De Stimuleringsregeling voor Zorggeschikte Woningen (SZGW) ondersteunt woningcorporaties en zorgaanbieders bij de bouw en transformatie van woningen. In het kader van het Woon- en Zorgakkoord (WOZO) hebben het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en andere betrokken partijen vastgesteld dat er tot en met 2030 290.000 woningen voor ouderen moeten worden gebouwd, waarvan 40.000 zorggeschikte woningen. Voor de periode van 2023 tot en met 2028 is er in totaal € 312 miljoen beschikbaar gesteld voor de realisatie van deze zorggeschikte woningen. In de Voorjaarnota is het gereserveerde budget voor de jaren 2025 tot en met 2028 verhoogd met: € 68 miljoen voor 2025, € 79,7 miljoen voor 2026, € 77,8 miljoen voor 2027 en € 59,5 miljoen voor 2028.
Daarnaast vindt op dit artikelonderdeel een kasschuif plaats van 2025 en 2026 naar 2027 en 2028. Dit betreft middelen voor de Gespecialiseerde Cliëntondersteuning (GCO) van circa € 9 miljoen. Ook heeft een kasschuif van 2025 naar 2027 van € 5,9 miljoen voor Medisch-generalistische zorg (MGZ) in de regio plaatsgevonden.
Palliatieve zorg en ondersteuning
Dit betreft een ophoging van het budget voor de subsidieregeling palliatieve terminale zorg en geestelijke verzorging thuis. Er wordt structureel € 17 miljoen toegevoegd aan de subsidieregeling om de tegemoetkoming voor de inzet, opleiding en coördinatie van de vrijwilligers in organisaties voor palliatieve terminale zorg te kunnen voortzetten.
Bekostiging
Bijdrage in de kosten van kortingen (BIKK)
De Bijdrage in de Kosten van Kortingen (BIKK) is bedoeld om het Fonds langdurige zorg (Flz) te compenseren voor gederfde premie-inkomsten door de toename van heffingskortingen. Naar aanleiding van de CPB-raming over de omvang van de heffingskortingen in het CEP 2025 wordt de raming van de BIKK voor 2025 verhoogd met € 32,1 miljoen. Voor de jaren 2026, 2027 en 2028 is de raming van de BIKK verlaagd met respectievelijk € 51,6 miljoen, € 20,6 miljoen en € 24,5 miljoen. Structureel wordt de raming verhoogd met € 204,6 miljoen.
Bijdrage Wet langdurige zorg
De Rijksbijdrage Wlz is bedoeld om te voorkomen dat er tekorten ontstaan in het Fonds langdurige zorg (Flz). Op basis van nieuwe informatie over de inkomsten en uitgaven van het fonds in 2024 en 2025 en op basis van het vastgestelde jaarverslag van het Flz over 2023 is de verwachting dat het fondstekort over 2025 lager uitvalt dan werd geraamd in de ontwerpbegroting. De raming van de Rijksbijdrage Wlz voor 2025 wordt daarom verlaagd met € 800 miljoen. Voor de daaropvolgende jaren is de raming van de Rijksbijdrage eveneens bijgesteld.
Opdrachten
PGB 2.0
Omdat het beheer van PGB 2.0 in ieder geval tot 2027 in het beheer van VWS blijft, blijft budget benodigd voor het aanhouden van doorlopende contracten en licenties. Om de huidige werkzaamheden te kunnen blijven uitvoeren is hiervoor in 2026 en 2027 jaarlijks € 9 miljoen nodig.
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Gevolgen gerechtelijke uitspraak RDAH
Na een gerechtelijke uitspraak en navolgende wetswijziging is het vanaf 2026 niet meer mogelijk om gebruik te maken van de Regeling dienstverlening aan huis (RDAH) binnen het PGB. Dat betekent dat een grote groep budgethouders die werkgever zijn, vanaf dat jaar ook verplicht zijn een premieafdracht te doen voor werknemersverzekeringen. De SVB voert het trekkingsrecht uit voor het PGB en moet haar werkzaamheden en ICT-voorzieningen aanpassen blijkt uit de uitvoeringstoets. Deze kosten bedragen structureel € 4,6 miljoen, waarvan € 3,3 miljoen naar het Fonds langdurige zorg gaat.
3.4

Artikel 4 Zorgbreed Beleid
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 7 Budgettaire gevolgen van beleid art. 4 Zorgbreed Beleid (bedragen x € 1.000)
| | Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Art. | Verplichtingen | 1.384.287 | – 13.277 | 1.371.010 | – 195.807 | 1.175.203 | – 104.241 | 100.827 | 35.295 | 34.804 | 1.209.363
| Uitgaven | 1.553.178 | – 13.277 | 1.539.901 | – 50.501 | 1.489.400 | 48.451 | 100.786 | 35.295 | 34.804 | 1.209.363
4.10 | Positie cliënt en transparantie van zorg | 86.193 | – 125 | 86.068 | – 12.230 | 73.838 | – 2.932 | – 3.010 | – 2.581 | – 107 | 71.928
| Subsidies (regelingen) | 71.855 | – 125 | 71.730 | – 9.783 | 61.947 | – 4.440 | – 4.499 | – 4.056 | – 1.527 | 56.244
| Patiënten- en gehandicaptenorganisaties | 44.275 | 0 | 44.275 | – 4.151 | 40.124 | – 4.440 | – 4.499 | – 4.056 | – 1.527 | 49.949
| Transparantie van zorg | 27.580 | – 125 | 27.455 | – 5.632 | 21.823 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6.295
| Opdrachten | 4.154 | 0 | 4.154 | – 2.372 | 1.782 | 1.582 | 1.599 | 1.640 | 1.640 | 5.700
| Transparantie van zorg | 1.696 | 0 | 1.696 | – 1.687 | 9 | 1.800 | 1.800 | 1.800 | 1.800 | 3.851
| Overige | 2.458 | 0 | 2.458 | – 685 | 1.773 | – 218 | – 201 | – 160 | – 160 | 1.849
| Bijdrage aan agentschappen | 10.184 | 0 | 10.184 | – 75 | 10.109 | – 74 | – 110 | – 165 | – 220 | 9.984
| CIBG | 10.184 | 0 | 10.184 | – 75 | 10.109 | – 74 | – 110 | – 165 | – 220 | 9.984
4.20 | Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt | 675.972 | – 10.000 | 665.972 | – 72.085 | 593.887 | 8.401 | 62.703 | – 3.932 | – 6.753 | 544.002
| Subsidies (regelingen) | 640.370 | – 10.000 | 630.370 | – 69.134 | 561.236 | 12.424 | 69.135 | 2.526 | – 324 | 516.542
| Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt | 454.313 | – 10.000 | 444.313 | – 67.016 | 377.297 | 13.062 | 69.135 | 2.526 | – 324 | 224.492
| Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt | 174.001 | 0 | 174.001 | 0 | 174.001 | 0 | 0 | 0 | 0 | 292.050
| Overige | 12.056 | 0 | 12.056 | – 2.118 | 9.938 | – 638 | 0 | 0 | 0 | 0
| Opdrachten | 17.379 | 0 | 17.379 | – 3.283 | 14.096 | – 4.356 | – 4.280 | – 4.220 | – 4.100 | 11.531
| Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt | 17.159 | 0 | 17.159 | – 3.133 | 14.026 | – 4.206 | – 4.280 | – 4.220 | – 4.100 | 11.511
| Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt | 20 | 0 | 20 | 0 | 20 | 0 | 0 | 0 | 0 | 20
| Overige | 200 | 0 | 200 | – 150 | 50 | – 150 | 0 | 0 | 0 | 0
| Bijdrage aan agentschappen | 16.185 | 0 | 16.185 | 2.310 | 18.495 | 2.311 | – 176 | – 262 | – 347 | 15.869
| CIBG | 16.185 | 0 | 16.185 | 2.310 | 18.495 | 2.311 | – 176 | – 262 | – 347 | 15.869
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 1.978 | 0 | 1.978 | – 1.978 | 0 | – 1.978 | – 1.976 | – 1.976 | – 1.982 | 0
| ZiNL | 1.978 | 0 | 1.978 | – 1.978 | 0 | – 1.978 | – 1.976 | – 1.976 | – 1.982 | 0
| Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 60 | 0 | 60 | 0 | 60 | 0 | 0 | 0 | 0 | 60
| OECD | 60 | 0 | 60 | 0 | 60 | 0 | 0 | 0 | 0 | 60
4.30 | Informatiebeleid | 253.274 | – 125 | 253.149 | 2.099 | 255.248 | – 1.570 | – 400 | – 370 | – 368 | 89.650
| Subsidies (regelingen) | 86.133 | – 125 | 86.008 | 1.884 | 87.892 | 0 | 0 | 0 | 0 | 55.064
| Informatiebeleid | 80.025 | – 125 | 79.900 | 1.785 | 81.685 | 0 | 0 | 0 | 0 | 55.064
| Overige | 6.108 | 0 | 6.108 | 99 | 6.207 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Opdrachten | 147.994 | 0 | 147.994 | – 5.997 | 141.997 | – 5.761 | – 236 | – 235 | – 253 | 27.207
| Informatiebeleid | 142.726 | 0 | 142.726 | – 3.425 | 139.301 | – 3.215 | 0 | 0 | 0 | 23.112
| Overige | 5.268 | 0 | 5.268 | – 2.572 | 2.696 | – 2.546 | – 236 | – 235 | – 253 | 4.095
| Bijdrage aan agentschappen | 18.340 | 0 | 18.340 | 6.212 | 24.552 | 4.191 | – 164 | – 135 | – 115 | 7.379
| Informatiebeleid | 18.340 | 0 | 18.340 | 6.212 | 24.552 | 4.191 | – 164 | – 135 | – 115 | 7.379
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 807 | 0 | 807 | 0 | 807 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Overige | 807 | 0 | 807 | 0 | 807 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
4.40 | Inrichting zorgstelsel | 312.173 | – 3.027 | 309.146 | 4.768 | 313.914 | – 236 | 1.715 | 6.624 | 6.778 | 277.747
| Opdrachten | 619 | 0 | 619 | 0 | 619 | 0 | 0 | 0 | 0 | 622
| Overige | 619 | 0 | 619 | 0 | 619 | 0 | 0 | 0 | 0 | 622
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 311.554 | – 3.027 | 308.527 | 4.768 | 313.295 | – 236 | 1.715 | 6.624 | 6.778 | 274.519
| CAK | 145.195 | – 1.452 | 143.743 | 2.916 | 146.659 | – 495 | 1.463 | 6.603 | 6.778 | 130.824
| NZa | 77.151 | – 758 | 76.393 | 440 | 76.833 | 0 | 0 | 0 | 0 | 73.043
| ZiNL | 87.808 | – 804 | 87.004 | 1.412 | 88.416 | 259 | 252 | 21 | 0 | 69.285
| CSZ | 1.400 | – 13 | 1.387 | 0 | 1.387 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.367
| Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.606
| EZ: ACM | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.606
4.50 | Zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch Nederland | 225.566 | 0 | 225.566 | 26.947 | 252.513 | 44.788 | 39.778 | 35.554 | 35.254 | 226.036
| Subsidies (regelingen) | 4.366 | 0 | 4.366 | 368 | 4.734 | 528 | 518 | 462 | 407 | 4.739
| Algemeen | 4.366 | 0 | 4.366 | 368 | 4.734 | 528 | 518 | 462 | 407 | 4.739
| Bekostiging | 211.679 | 0 | 211.679 | 25.117 | 236.796 | 40.280 | 35.631 | 31.530 | 31.404 | 213.117
| Zorg en welzijn | 16.231 | 0 | 16.231 | – 7.575 | 8.656 | – 8.222 | – 8.227 | – 8.259 | – 8.317 | 6.931
| Zorg en welzijn | 195.448 | 0 | 195.448 | 32.692 | 228.140 | 48.502 | 43.858 | 39.789 | 39.721 | 206.186
| Opdrachten | 97 | 0 | 97 | 973 | 1.070 | 3.641 | 3.641 | 3.641 | 3.641 | 3.740
| Zorg | 97 | 0 | 97 | 884 | 981 | 3.641 | 3.641 | 3.641 | 3.641 | 3.740
| Welzijn | 0 | 0 | 0 | 89 | 89 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Bijdrage aan medeoverheden | 9.424 | 0 | 9.424 | 489 | 9.913 | 339 | – 12 | – 79 | – 198 | 4.440
| Overige | 9.424 | 0 | 9.424 | 489 | 9.913 | 339 | – 12 | – 79 | – 198 | 4.440
| Ontvangsten | 32.574 | – 1.000 | 31.574 | 0 | 31.574 | 0 | 0 | 0 | 0 | 11.920
Toelichting
Verplichtingen
Met de 2^e suppletoire begroting 2024 is voor subsidies de verplichtingenruimte verhoogd in verband met het aangaan van meerjarige verplichtingen voor de bekostiging van zorg op de BES-eilanden. Er is hiervoor € 67 miljoen aan verplichtingenbudget naar voren gehaald. Daarnaast is € 2,7 miljoen aan verplichtingenbudget naar voren gehaald om de verplichting voor subsidies ten aanzien van jeugd en sport op de BES-eilanden aan te kunnen gaan.
Met de subsidieregeling Werkgeverskosten Opleiden Wijkverpleging wordt de afspraak ingevuld uit het investeringsakkoord opleiden wijkverpleging (IOW) om het opleiden in de wijkverpleging te borgen. Om de middelen die hiervoor bestemd zijn zo doelmatig en doeltreffend mogelijk in te zetten wordt het verplichtingenbudget met € 60 miljoen vanuit 2025 naar 2027 geschoven.
Tezamen met andere mutaties wordt het verplichtingenbudget verlaagd met € 195,8 miljoen.
2. Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt
Subsidies
Opleidingen, beroepenstructuur en arbeidsmarkt
Met de subsidieregeling Werkgeverskosten Opleiden Wijkverpleging wordt de afspraak ingevuld uit het investeringsakkoord opleiden wijkverpleging (IOW) om het opleiden in de wijkverpleging te borgen. Om de middelen die hiervoor bestemd zijn zo doelmatig en doeltreffend mogelijk in te zetten wordt de bekostigingssystematiek aangepast van bevoorschotting naar betalingen achteraf, waardoor € 60 miljoen vanuit 2025 naar 2027 wordt geschoven.
Ook wordt € 9 miljoen budget toegevoegd aan de STOZ-regeling (Stimuleringsregeling technologie in ondersteuning en zorg) voor uitwerking in de jaren 2027 t/m 2029. Hiermee wordt de subsidie voortgezet die als doel heeft het werk van zorg- of ondersteuningsmedewerkers te besparen en verlichten door het toepassen van digitale of hybride processen. Zo wordt een bijdrage geleverd aan het terugdringen van het arbeidsmarkttekort.
Tezamen met een aantal kleinere mutaties wordt het budget met € 67 miljoen verlaagd.
5. Zorg, welzijn en jeugdzorg op Caribisch Nederland
Bekostiging
Zorg
Er wordt structureel extra budget vrijgemaakt voor de toegenomen zorguitgaven op de BES-eilanden voor zowel de prijsstijging als de volumegroei (structureel € 21,1 miljoen). Voor het versterken van eerstelijns huisartsenzorg wordt structureel budget beschikbaar gesteld (structureel € 0,6 miljoen) en er wordt incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de renovatie van het zorgcentrum op Sint-Eustatius (€ 2,1 miljoen in 2025). Voor overlopende verplichtingen uit 2024 wordt het bekostigingsbudget in 2025 met € 6 miljoen opgehoogd. Ook is er een tegenvaller door een gewijzigd wisselkoerseffect met de BES-eilanden van € 16,9 miljoen in 2025, aflopend naar € 13 miljoen in 2029. Vanaf 2030 doet zich een meevallend wisselkoerseffect voor van structureel € 5,1 miljoen.
Tot slot is het budget structureel € 8,5 miljoen opgehoogd als gevolg van een technische mutatie vanaf bekostiging Jeugd, Welzijn en Sport.
3.5

Artikel 5 Jeugd
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid art. 5 Jeugd (bedragen x € 1.000)
| | Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Art. | Verplichtingen | 203.753 | 0 | 203.753 | 3.710 | 207.463 | – 1.993 | – 1.999 | – 26 | – 34 | 88.026
| Uitgaven | 203.753 | 0 | 203.753 | – 1.840 | 201.913 | – 1.993 | – 1.999 | – 26 | – 34 | 88.026
5.30 | Effectief en efficiënt werkend jeugdstelsel | 203.753 | 0 | 203.753 | – 1.840 | 201.913 | – 1.993 | – 1.999 | – 26 | – 34 | 88.026
| Subsidies (regelingen) | 157.175 | 0 | 157.175 | – 1.806 | 155.369 | – 1.982 | – 1.982 | 0 | 0 | 51.964
| Kennis en informatiebeleid | 14.383 | 0 | 14.383 | 223 | 14.606 | 0 | 0 | 0 | 0 | 12.793
| Jeugdbeleid | 110.449 | 0 | 110.449 | – 2.029 | 108.420 | – 1.982 | – 1.982 | 0 | 0 | 7.678
| Jeugdstelsel | 32.343 | 0 | 32.343 | 0 | 32.343 | 0 | 0 | 0 | 0 | 31.493
| Opdrachten | 11.126 | 0 | 11.126 | – 173 | 10.953 | 0 | 0 | 0 | 0 | 7.127
| Kennis en informatiebeleid | 2.572 | 0 | 2.572 | 0 | 2.572 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.580
| Jeugdbeleid | 7.912 | 0 | 7.912 | – 173 | 7.739 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3.902
| Jeugdstelsel | 642 | 0 | 642 | 0 | 642 | 0 | 0 | 0 | 0 | 645
| Bijdrage aan agentschappen | 1.598 | 0 | 1.598 | – 12 | 1.586 | – 11 | – 17 | – 26 | – 34 | 1.567
| Overige | 1.598 | 0 | 1.598 | – 12 | 1.586 | – 11 | – 17 | – 26 | – 34 | 1.567
| Bijdrage aan medeoverheden | 33.589 | 0 | 33.589 | 416 | 34.005 | 0 | 0 | 0 | 0 | 27.102
| Overige | 33.589 | 0 | 33.589 | 416 | 34.005 | 0 | 0 | 0 | 0 | 27.102
| Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 265 | 0 | 265 | – 265 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 266
| Overige | 265 | 0 | 265 | – 265 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 266
| Ontvangsten | 2.400 | 0 | 2.400 | 0 | 2.400 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.400
Toelichting
Verplichtingen
Ten behoeve van de toekenning van diverse (meerjarige) subsidies in 2024 is het verplichtingenbudget 2025 met € 9,1 miljoen verlaagd. Zoals toegelicht in de 2^e suppletoire begroting 2024, betreft dit een technische mutatie die verder geen invloed heeft op het kasbudget en tevens geen risico vormt voor de gebudgetteerde uitgaven. Om verplichtingenruimte beschikbaar te hebben voor de continuïteitsregeling cruciale jeugdzorg, wordt het verplichtingenbudget in 2025 met € 14,6 miljoen verhoogd.
Tezamen met andere kleinere mutaties wordt het verplichtingenbudget in 2025 per saldo met € 3,7 miljoen opgehoogd.
3. Effectief en efficiënt werkend jeugdstelsel
Subsidies
Jeugdbeleid
Een recente gerechtelijke uitspraak heeft bepaald dat pleegzorgaanbieders kosten voor kinderopvang als bijzondere kosten van pleegouders moeten vergoeden. Er wordt in 2025, 2026 en 2027 € 7,3 miljoen beschikbaar gesteld als bijdrage voor de kosten die pleegouders maken voor kinderopvang en buitenschoolse opvang van hun pleegkinderen. Structureel vanaf 2028 betreft dit € 0,4 miljoen. Daarnaast wordt voor pleegouders in het vrijwillig kader middelen toegevoegd aan het Gemeentefonds zodat zij dezelfde vergoeding hebben. Dit kost € 5,9 miljoen voor de jaren 2025–2027 en structureel € 2,7 miljoen vanaf 2028.
Tezamen met een aantal kleinere mutaties wordt het budget in 2025 met € 2 miljoen verlaagd.
3.6

Artikel 6 Sport en Bewegen
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 9 Budgettaire gevolgen van beleid art. 6 Sport en Bewegen (bedragen x € 1.000)
| | Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Art. | Verplichtingen | 387.213 | – 46 | 387.167 | 28.065 | 415.232 | 9.580 | 350 | – 250 | 0 | 413.210
| Uitgaven | 429.253 | – 46 | 429.207 | 33.065 | 462.272 | 9.580 | 350 | – 250 | 0 | 413.210
6.40 | Sport verenigt Nederland | 429.253 | – 46 | 429.207 | 33.065 | 462.272 | 9.580 | 350 | – 250 | 0 | 413.210
| Subsidies (regelingen) | 208.655 | 0 | 208.655 | – 310 | 208.345 | 9.580 | 350 | – 250 | 0 | 141.478
| Sportakkoord | 119.679 | 0 | 119.679 | – 1.332 | 118.347 | 8.211 | – 1.013 | – 938 | – 688 | 96.120
| Duurzame en toegankelijke sportaccommodaties | 74.272 | 0 | 74.272 | 0 | 74.272 | 0 | 0 | 0 | 0 | 29.095
| Kennis en innovatie | 14.704 | 0 | 14.704 | 1.022 | 15.726 | 1.369 | 1.363 | 688 | 688 | 16.263
| Inkomensoverdrachten | 18.375 | 0 | 18.375 | 0 | 18.375 | 0 | 0 | 0 | 0 | 18.451
| Financiële voorziening topsporters | 18.375 | 0 | 18.375 | 0 | 18.375 | 0 | 0 | 0 | 0 | 18.451
| Opdrachten | 5.452 | 0 | 5.452 | 375 | 5.827 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4.320
| Sportakkoord | 5.202 | 0 | 5.202 | 353 | 5.555 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4.069
| Kennis en innovatie | 250 | 0 | 250 | 0 | 250 | 0 | 0 | 0 | 0 | 251
| Overige | 0 | 0 | 0 | 22 | 22 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 4.723 | – 46 | 4.677 | 0 | 4.677 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4.624
| Dopingautoriteit | 4.723 | – 46 | 4.677 | 0 | 4.677 | 0 | 0 | 0 | 0 | 4.624
| Bijdrage aan medeoverheden | 191.475 | 0 | 191.475 | 33.000 | 224.475 | 0 | 0 | 0 | 0 | 178.650
| Duurzame en toegankelijke sportaccommodaties | 191.475 | 0 | 191.475 | 33.000 | 224.475 | 0 | 0 | 0 | 0 | 178.650
| Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 500 | 0 | 500 | 0 | 500 | 0 | 0 | 0 | 0 | 500
| Dopingbestrijding | 500 | 0 | 500 | 0 | 500 | 0 | 0 | 0 | 0 | 500
| Bijdrage aan (andere) begrotingshoofdstukken | 73 | 0 | 73 | 0 | 73 | 0 | 0 | 0 | 0 | 65.187
| Sportakkoord | 73 | 0 | 73 | 0 | 73 | 0 | 0 | 0 | 0 | 65.187
| Ontvangsten | 48.427 | 12.200 | 60.627 | 33.000 | 93.627 | 0 | 0 | 0 | 0 | 22.532
Toelichting
Verplichtingen
De bijstellingen op de verplichtingenmutaties hebben betrekking op de wijzigingen op de uitgaven (€ 32,7 miljoen). Daarnaast is in 2024 verplichtingruimte uit 2025 naar voren gehaald om verplichtingen administratief vast te leggen. Het gaat om een bedrag van € 5 miljoen. Het verplichtingenbudget zal met dit bedrag daarom naar beneden worden bijgesteld.
Tezamen met een aantal kleinere mutaties wordt het verplichtingenbudget in 2025 met € 28,1 miljoen verhoogd.
4. Sport verenigt Nederland
Subsidies
Sportakkoord
Voor het programma «Geef Bewegen de ruimte» wordt in 2026 € 7,7 miljoen vrijgemaakt om de reeds ingezette aanpak op bewegen verder vorm te geven.
De brede aanpak van racisme en discriminatie in de sport wordt gecontinueerd. Voor deze voortzetting wordt in 2026 € 1,6 miljoen ingezet.
Bijdrage medeoverheden
Duurzame en toegankelĳke sportaccommodaties
Op de SPUK Stimulering Sport vindt jaarlĳks een vaststelling plaats waaruit enerzĳds terugvorderingen en anderzĳds nabetalingen volgen. De vaststelling van de SPUK-regeling 2023 heeft in het najaar van 2024 plaatsgevonden. De nabetalingen vinden in 2025 plaats en worden betaald vanuit de ontvangsten als gevolg van de terugvorderingen. Via deze technische desaldering wordt het budget met € 33 miljoen verhoogd.
Ontvangsten
Op de SPUK Stimulering Sport vindt jaarlĳks een vaststelling plaats waaruit enerzĳds terugvorderingen en anderzĳds nabetalingen volgen. De vaststelling van de SPUK-regeling 2023 heeft in het najaar van 2024 plaatsgevonden. De terugvorderingen vinden in 2025 plaats. Hiervoor wordt de ontvangstenraming met € 33,0 miljoen verhoogd.
3.7

Artikel 7 Oorlogsgetroffenen en Herinnering WO II
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 10 Budgettaire gevolgen van beleid art. 7 Oorlogsgetroffenen en Herinnering WO II (bedragen x € 1.000)
| | Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Art. | Verplichtingen | 197.919 | 994 | 198.913 | 6.031 | 204.944 | 19.336 | 18.629 | 10.478 | 9.050 | 141.243
| Uitgaven | 198.285 | 994 | 199.279 | 6.031 | 205.310 | 19.336 | 18.629 | 10.478 | 9.050 | 141.243
7.10 | De zorg- en dienstverlening aan verzetsdeeln. en oorlogsgetroffenen WOII en de herinnering aan WOII | 26.073 | 1.000 | 27.073 | 450 | 27.523 | 13.605 | 13.660 | 6.345 | 6.345 | 30.400
| Subsidies (regelingen) | 24.965 | 1.000 | 25.965 | 450 | 26.415 | 13.605 | 13.660 | 6.345 | 6.345 | 29.291
| Nationaal Comité | 6.219 | 0 | 6.219 | 0 | 6.219 | 1.340 | 1.515 | 1.700 | 1.700 | 7.939
| Nationale herinneringscentra | 3.136 | 0 | 3.136 | 0 | 3.136 | 9.595 | 9.795 | 2.295 | 2.295 | 5.283
| Herinnering Indisch Molukse Doelgroep | 3.405 | 0 | 3.405 | 0 | 3.405 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.484
| Zorg- en dienstverlening | 7.222 | 0 | 7.222 | 0 | 7.222 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6.863
| Overige | 4.983 | 1.000 | 5.983 | 450 | 6.433 | 2.670 | 2.350 | 2.350 | 2.350 | 6.722
| Bekostiging | 400 | 0 | 400 | 0 | 400 | 0 | 0 | 0 | 0 | 400
| Overige | 400 | 0 | 400 | 0 | 400 | 0 | 0 | 0 | 0 | 400
| Opdrachten | 482 | 0 | 482 | 0 | 482 | 0 | 0 | 0 | 0 | 483
| Overige | 482 | 0 | 482 | 0 | 482 | 0 | 0 | 0 | 0 | 483
| Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 226 | 0 | 226 | 0 | 226 | 0 | 0 | 0 | 0 | 226
| Overige | 226 | 0 | 226 | 0 | 226 | 0 | 0 | 0 | 0 | 226
7.20 | Pensioenen en uitkeringen voor verzetsdeeln. en oorlogsgetroffenen WOII | 172.212 | – 6 | 172.206 | 5.581 | 177.787 | 5.731 | 4.969 | 4.133 | 2.705 | 110.843
| Inkomensoverdrachten | 161.817 | 0 | 161.817 | 5.581 | 167.398 | 5.731 | 4.969 | 4.133 | 2.705 | 100.695
| Wetten/regelingen verzetsdeelnemers/oorlogsgetroffenen | 161.817 | 0 | 161.817 | 5.581 | 167.398 | 5.731 | 4.969 | 4.133 | 2.705 | 100.695
| Bijdrage aan ZBO's/RWT's | 10.395 | – 6 | 10.389 | 0 | 10.389 | 0 | 0 | 0 | 0 | 10.148
| Sociale Verzekeringsbank | 9.769 | 0 | 9.769 | 0 | 9.769 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9.791
| Pensioen- en Uitkeringsraad | 626 | – 6 | 620 | 0 | 620 | 0 | 0 | 0 | 0 | 357
| Ontvangsten | 3.339 | 0 | 3.339 | 0 | 3.339 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3.339
Toelichting
Verplichtingen
De programma- en uitvoeringskosten voor de wetten en regelingen voor Verzetsdeelnemers en Oorlogsgetroffenen zijn hoger uitgevallen dan het beschikbare budget. Deze uitkeringen zijn gekoppeld aan wetten en regelingen en moeten te allen tijde uitbetaald worden aan gerechtigden. Het daarbijbehorende verplichtingenbudget in 2025 wordt met € 5,6 miljoen verhoogd.
Tezamen met een aantal kleinere mutaties wordt het verplichtingenbudget in 2025 met € 6 miljoen verhoogd.
1. De zorg- en dienstverlening aan verzetsdeeln. en oorlogsgetroffenen WOII en de herinnering aan WOII
Subsidies
Nationale herinneringscentra
Om het verhaal van de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust op een kwalitatief hoogwaardige manier te blijven vertellen en de plekken waar de verschrikkingen hebben plaatsgevonden levend te houden, wordt het budget structureel met € 6,3 miljoen opgehoogd.
Daarnaast wordt er in totaal € 15 miljoen aan middelen vrijgemaakt op de VWS-begroting (€ 7,5 miljoen in 2026 en 2027) om te werken aan de realisatie van het vernieuwingstraject Kamp Westerbork.
2. Pensioenen en uitkeringen voor verzetsdeeln. en oorlogsgetroffenen WOII
Inkomensoverdrachten
Wetten/regelingen verzetsdeelnemers/oorlogsgetroffenen
De programma- en uitvoeringskosten voor de wetten en regelingen voor Verzetsdeelnemers en Oorlogsgetroffenen zijn hoger uitgevallen dan het beschikbare budget. Deze uitkeringen zijn gekoppeld aan wetten en regelingen en moeten te allen tijde uitbetaald worden aan gerechtigden. Hierdoor moet het budget worden opgehoogd met € 5,6 miljoen en € 5,7 miljoen in 2025 en 2026. Structureel wordt het budget met € 2,7 miljoen verhoogd.
3.8

Artikel 8 Tegemoetkoming specifieke kosten
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 11 Budgettaire gevolgen van beleid art. 8 Tegemoetkoming specifieke kosten (bedragen x € 1.000)
| | Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Art. | Verplichtingen | 7.057.449 | 0 | 7.057.449 | 729.417 | 7.786.866 | 588.000 | 774.900 | 839.200 | 902.600 | 10.316.749
| Uitgaven | 7.057.449 | 0 | 7.057.449 | 729.417 | 7.786.866 | 588.000 | 774.900 | 839.200 | 902.600 | 10.316.749
8.10 | Tegemoetkoming specifieke kosten | 7.057.449 | 0 | 7.057.449 | 729.417 | 7.786.866 | 588.000 | 774.900 | 839.200 | 902.600 | 10.316.749
| Inkomensoverdrachten | 7.057.449 | 0 | 7.057.449 | 729.417 | 7.786.866 | 588.000 | 774.900 | 839.200 | 902.600 | 10.316.749
| Zorgtoeslag | 6.969.500 | 0 | 6.969.500 | 729.417 | 7.698.917 | 588.000 | 774.900 | 839.200 | 902.600 | 10.228.800
| Tegemoetkoming specifieke kosten | 87.949 | 0 | 87.949 | 0 | 87.949 | 0 | 0 | 0 | 0 | 87.949
| Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 659.200 | 659.200 | 637.800 | 662.200 | 706.600 | 747.300 | 786.000
Toelichting
1. Tegemoetkoming specifieke kosten
Inkomensoverdrachten
Zorgtoeslag
Op basis van actuele ramingen in het Centraal Economisch Plan (CEP) van het Centraal Planbureau (CPB) wordt de uitgavenraming zorgtoeslag meerjarig bĳgesteld. Daarnaast is besloten de uitgavenramingen voortaan bruto te presenteren, waarbij ook de ontvangsten als gevolg van terugbetalingen in beeld worden gebracht. Dit leidt per saldo tot een stijging van de uitgavenraming voor 2025 met € 729,7 miljoen. Daarnaast is sprake van een wijziging in het toeslagenstelsel; het toeslagpartner-begrip is aangepast. De maatregel behelst het afschaffen van de regel dat mensen toeslagpartner worden als zĳ samenwonen met één andere volwassene en er daarnaast een minderjarig kind van één van beiden op het adres is ingeschreven. Hierdoor ontstaan nu veel onterechte partnerschappen (o.a. bĳ mantelzorgers en woningdelers) waardoor toeslaggerechtigden mogelĳk duizenden euro’s aan ondersteuning mislopen in voornamelĳk de zorgtoeslag en het kindgebonden budget. Met de maatregel worden ruim 10.000 toeslaggerechtigden geholpen. Dekking is gevonden door het verlagen van de vermogensgrenzen in de zorgtoeslag en het kindgebonden budget.
Ontvangsten
Er is besloten de uitgavenramingen zorgtoeslag voortaan bruto te presenteren, waarbij ook de ontvangsten als gevolg van terugbetalingen in beeld worden gebracht. Dit leidt tot een ontvangstenraming van € 659,2 miljoen in 2025, oplopend tot € 786 miljoen in 2030.
4.

Niet-beleidsartikelen
4.1.

Artikel 9 Algemeen
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 12 Budgettaire gevolgen van beleid art. 9 Algemeen (Bedragen x € 1.000)
| | Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Art. | Verplichtingen | 52.714 | – 420 | 52.294 | 548 | 52.842 | 4.968 | 5.060 | 5.060 | 5.060 | 36.811
| Uitgaven | 61.082 | – 420 | 60.662 | 581 | 61.243 | 5.060 | 5.060 | 5.060 | 5.060 | 36.811
9.10 | Internationale samenwerking | 13.989 | 0 | 13.989 | 686 | 14.675 | 5.060 | 5.060 | 5.060 | 5.060 | 10.537
| Bijdrage aan agentschappen | 1.200 | 0 | 1.200 | 487 | 1.687 | 460 | 460 | 0 | 0 | 0
| Overige | 1.200 | 0 | 1.200 | 487 | 1.687 | 460 | 460 | 0 | 0 | 0
| Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties | 12.789 | 0 | 12.789 | 199 | 12.988 | 4.600 | 4.600 | 5.060 | 5.060 | 10.537
| World Health Organization en Mondiale Gezondheidsstrategie | 4.648 | 0 | 4.648 | 0 | 4.648 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3.868
| EMA | 3.861 | 0 | 3.861 | 0 | 3.861 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.675
| Overige | 4.280 | 0 | 4.280 | 199 | 4.479 | 4.600 | 4.600 | 5.060 | 5.060 | 3.994
9.20 | Verzameluitkering | 105 | 0 | 105 | – 105 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Bijdrage aan medeoverheden | 105 | 0 | 105 | – 105 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Overige | 105 | 0 | 105 | – 105 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
9.30 | Eigenaarsbijdrage | 41.988 | – 420 | 41.568 | 0 | 41.568 | 0 | 0 | 0 | 0 | 21.274
| Bijdrage aan agentschappen | 41.988 | – 420 | 41.568 | 0 | 41.568 | 0 | 0 | 0 | 0 | 21.274
| Eigenaarsbijdrage RIVM | 41.988 | – 420 | 41.568 | 0 | 41.568 | 0 | 0 | 0 | 0 | 21.274
9.40 | Begrotingsreserve achterborg WFZ-garanties | 5.000 | 0 | 5.000 | 0 | 5.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5.000
| Garanties | 5.000 | 0 | 5.000 | 0 | 5.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5.000
| Overige | 5.000 | 0 | 5.000 | 0 | 5.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5.000
| Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 20.816 | 20.816 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Toelichting
Ontvangsten
Het eigen vermogen van het RIVM en het CIBG is hoger dan maximaal is toegestaan conform de regeling agentschappen. Het surplus wordt afgeroomd. Dit bedraagt in 2025 respectievelijk € 10 miljoen en € 10,8 miljoen.
In totaal wordt het ontvangstenbudget verhoogd met € 20,8 miljoen.
4.2.

Artikel 10 Apparaat Kerndepartement

Tabel 13 Apparaatsuitgaven Kerndepartement (bedragen x € 1.000)
| | Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Art. | Verplichtingen | 594.460 | 12.618 | 607.078 | 14.649 | 621.727 | 61.677 | 55.546 | 16.291 | 15.997 | 461.297
| Uitgaven | 597.978 | 12.618 | 610.596 | 23.408 | 634.004 | 61.990 | 55.559 | 16.291 | 15.997 | 461.297
| Personele uitgaven | 479.624 | 9.512 | 489.136 | 21.745 | 510.881 | 49.969 | 47.013 | 13.316 | 13.118 | 347.543
| waarvan eigen personeel | 387.676 | 7.631 | 395.307 | 8.243 | 403.550 | 13.194 | 11.853 | 9.104 | 9.560 | 326.740
| waarvan externe inhuur | 88.882 | 1.750 | 90.632 | 13.458 | 104.090 | 36.775 | 35.160 | 4.212 | 3.558 | 17.614
| waarvan overige personele uitgaven | 3.066 | 131 | 3.197 | 44 | 3.241 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3.189
| Materiële uitgaven | 118.354 | 3.106 | 121.460 | 1.663 | 123.123 | 12.021 | 8.546 | 2.975 | 2.879 | 113.754
| waarvan ICT | 24.914 | 350 | 25.264 | 2.638 | 27.902 | 9.570 | 6.180 | 1.372 | 1.352 | 20.125
| waarvan bijdrage SSO's | 63.465 | 2.531 | 65.996 | 2.772 | 68.768 | 3.349 | 3.313 | 3.278 | 3.242 | 67.557
| waarvan overige materiële uitgaven | 29.975 | 225 | 30.200 | – 3.747 | 26.453 | – 898 | – 947 | – 1.675 | – 1.715 | 26.072
| Ontvangsten | 8.802 | 369 | 9.171 | 2.800 | 11.971 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9.035
| Overige | 8.802 | 369 | 9.171 | 2.800 | 11.971 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9.035
Budgettaire gevolgen apparaatsuitgaven departement

Tabel 14 Nadere uitpsplitsing apparaatsuitgaven (Bedragen x € 1.000)
| | Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Art. | Verplichtingen | 594.460 | 12.618 | 607.078 | 14.649 | 621.727 | 61.677 | 55.546 | 16.291 | 15.997 | 461.297
| Uitgaven | 597.978 | 12.618 | 610.596 | 23.408 | 634.004 | 61.990 | 55.559 | 16.291 | 15.997 | 461.297
10.30 | Kerndepartement | 431.483 | 14.265 | 445.748 | 15.017 | 460.765 | 49.186 | 48.277 | 14.892 | 14.828 | 301.235
| Personele uitgaven | 345.006 | 10.839 | 355.845 | 14.978 | 370.823 | 43.143 | 42.277 | 9.753 | 9.766 | 216.990
| Eigen personeel | 252.745 | 8.840 | 261.585 | 7.500 | 269.085 | 9.494 | 8.392 | 5.786 | 6.453 | 196.356
| Eigen personeel | 2.269 | 98 | 2.367 | 0 | 2.367 | 0 | 0 | 0 | 0 | 1.747
| Externe inhuur | 87.214 | 1.767 | 88.981 | 7.434 | 96.415 | 33.649 | 33.885 | 3.967 | 3.313 | 15.980
| Overige | 2.778 | 134 | 2.912 | 44 | 2.956 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.907
| Materiële uitgaven | 86.477 | 3.426 | 89.903 | 39 | 89.942 | 6.043 | 6.000 | 5.139 | 5.062 | 84.245
| ICT | 13.871 | 466 | 14.337 | – 1.135 | 13.202 | 184 | 181 | 172 | 152 | 7.873
| Bijdrage SSO's | 59.116 | 2.573 | 61.689 | 1.804 | 63.493 | 3.349 | 3.313 | 3.278 | 3.242 | 63.313
| Overige | 13.490 | 387 | 13.877 | – 630 | 13.247 | 2.510 | 2.506 | 1.689 | 1.668 | 13.059
10.40 | Inspecties | 125.776 | – 1.260 | 124.516 | 3.486 | 128.002 | 9.687 | 4.317 | – 1.613 | – 1.823 | 119.684
| Personele uitgaven | 101.393 | – 1.015 | 100.378 | 3.636 | 104.014 | 4.376 | 2.393 | 1.162 | 952 | 97.093
| Eigen personeel | 99.874 | – 999 | 98.875 | 1.111 | 99.986 | 1.571 | 1.413 | 1.162 | 952 | 95.608
| Externe inhuur | 1.231 | – 13 | 1.218 | 2.525 | 3.743 | 2.805 | 980 | 0 | 0 | 1.203
| Overige | 288 | – 3 | 285 | 0 | 285 | 0 | 0 | 0 | 0 | 282
| Materiële uitgaven | 24.383 | – 245 | 24.138 | – 150 | 23.988 | 5.311 | 1.924 | – 2.775 | – 2.775 | 22.591
| ICT | 10.021 | – 101 | 9.920 | 2.602 | 12.522 | 8.086 | 4.699 | 0 | 0 | 11.364
| Bijdrage SSO's | 3.950 | – 40 | 3.910 | 0 | 3.910 | 0 | 0 | 0 | 0 | 3.851
| Overige | 10.412 | – 104 | 10.308 | – 2.752 | 7.556 | – 2.775 | – 2.775 | – 2.775 | – 2.775 | 7.376
10.50 | SCP en Raden | 40.719 | – 387 | 40.332 | 4.905 | 45.237 | 3.117 | 2.965 | 3.012 | 2.992 | 40.378
| Personele uitgaven | 33.225 | – 312 | 32.913 | 3.131 | 36.044 | 2.450 | 2.343 | 2.401 | 2.400 | 33.460
| Eigen personeel | 32.788 | – 308 | 32.480 | – 368 | 32.112 | 2.129 | 2.048 | 2.156 | 2.155 | 33.029
| Externe inhuur | 437 | – 4 | 433 | 3.499 | 3.932 | 321 | 295 | 245 | 245 | 431
| Materiële uitgaven | 7.494 | – 75 | 7.419 | 1.774 | 9.193 | 667 | 622 | 611 | 592 | 6.918
| ICT | 1.022 | – 15 | 1.007 | 1.171 | 2.178 | 1.300 | 1.300 | 1.200 | 1.200 | 888
| Bijdrage SSO's | 399 | – 2 | 397 | 968 | 1.365 | 0 | 0 | 0 | 0 | 393
| Overige | 6.073 | – 58 | 6.015 | – 365 | 5.650 | – 633 | – 678 | – 589 | – 608 | 5.637
| Ontvangsten | 8.802 | 369 | 9.171 | 2.800 | 11.971 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9.035
Toelichting Apparaatsuitgaven Kerndepartement
Kerndepartement
Personele uitgaven
Eigen personeel
De apparaatsbudgetten worden verhoogd vanwege de uitvoering van de Wet Open Overheid (WOO), en de parlementaire enquête corona. In totaal wordt hiervoor het budget in 2026 € 18,4 miljoen en in 2027 € 18,9 miljoen verhoogd. Vanaf 2028 loopt dit af tot structureel € 9 miljoen.
Externe inhuur
Vanwege de uitvoering van de WOO, en de parlementaire enquête corona wordt in 2026 en 2027 € 9 miljoen aan externe inhuur berekend en € 2 miljoen voor de jaren erna. Ook wordt er voor het PGB 2.0-domein € 24,5 en € 23,5 miljoen aan personeelsbudget toegevoegd voor 2026 respectievelijk 2027, waarmee de ontwikkeling van het PGB2.0 systeem wordt vormgegeven.
4.3.

Artikel 11 Nog onverdeeld

Tabel 15 Budgettaire gevolgen van beleid art. 11 Nog onverdeeld (bedragen x € 1.000)
| | Ontwerpbegroting t (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting t (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Art. | Verplichtingen | 24 | – 15.070 | – 15.046 | 274.497 | 259.451 | 112.136 | 110.600 | 138.306 | 123.552 | 121.051
| Uitgaven | 24 | – 15.070 | – 15.046 | 274.497 | 259.451 | 112.136 | 110.600 | 138.306 | 123.552 | 121.051
11.4 | Nog onverdeeld | 24 | – 15.070 | – 15.046 | 274.497 | 259.451 | 112.136 | 110.600 | 138.306 | 123.552 | 121.051
| Nog te verdelen | 24 | – 15.070 | – 15.046 | 274.497 | 259.451 | 112.136 | 110.600 | 138.306 | 123.552 | 121.051
| Loonbijstelling | 0 | 0 | 0 | 181.424 | 181.424 | 69.979 | 70.867 | 101.609 | 88.161 | 81.542
| Prijsbijstelling | 24 | 0 | 24 | 28.003 | 28.027 | 27.087 | 24.663 | 21.627 | 20.321 | 24.439
| Taakstellingen | 0 | – 15.070 | – 15.070 | 15.070 | 0 | 15.070 | 15.070 | 15.070 | 15.070 | 15.070
| Overige | 0 | 0 | 0 | 50.000 | 50.000 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
| Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Toelichting
4. Nog onverdeeld
Loonbijstelling
De ontvangen tranche loonbĳstelling 2025 bedraagt € 250,6 miljoen, aflopend naar € 174 miljoen in 2030. Een deel van deze loonbijstelling wordt ingezet ter dekking van verschillende intensiveringen op de VWS-begroting, waaronder de inzet van vrijwilligers in de palliatieve terminale zorg.
Prijsbijstelling
De ontvangen tranche prijsbĳstelling 2025 bedraagt € 28 miljoen, aflopend naar € 17,3 miljoen in 2030.
Taakstellingen
Dit betreft de invulling van de taakstelling op apparaat van € 15,1 miljoen in het kader van de terugdraaiing van de bezuinigingen op de OCW-begroting. Deze taakstelling wordt structureel ingevuld met de loonbijstelling op de VWS-begroting.
Overig
Er wordt een eenmalige reservering van € 50 miljoen getroffen ten behoeve van de backpay voor weduwen van voormalig KNIL-militairen en ambtenaren in Nederlands-Indië.
5.

Premiegefinancierde Zorguitgaven
5.1.

Inleiding
In dit hoofdstuk zĳn de premiegefinancierde zorguitgaven en -ontvangsten binnen de Zvw en de Wlz, de uitgaven voor Wmo beschermd wonen uit het gemeentefonds en de middelen op de aanvullende post (AP) bĳ Financiën opgenomen en toegelicht.
In deze eerste suppletoire begroting 2025 worden de budgettaire ontwikkelingen voor de jaren 2025–2030 vanaf de stand ontwerpbegroting 2025 toegelicht.
In het regeerprogramma is afgesproken dat het bestaande zorgakkoord dat loopt tot en met 2026 wordt verbreed, geïntensiveerd en geconcretiseerd in een aanvullend zorg en welzijnsakkoord tot en met 2028, waarin we het verschil willen maken voor de mensen die zorg nodig hebben. In dit nieuwe akkoord staan de gelijkwaardigere toegang tot zorg en welzijn en het afwenden van het arbeidsmarkttekort centraal. Ook is afgesproken dat het kabinet het voortouw zal nemen tot een hoofdlijnenakkoord voor de ouderenzorg waarin de onbeheersbare arbeidsmarkttekorten worden afgewend en de ouderenzorg daarmee ook financieel houdbaar wordt. Voor beide akkoorden is het kabinet in een vergevorderd stadium van overleg met alle betrokken veldpartijen. De budgettaire verwerking zal plaatsvinden in de Ontwerpbegroting nadat de akkoorden – onder voorbehoud van parlementaire goedkeuring – zijn afgesloten. De Ontwerpbegroting zal worden voorgelegd aan de Kamer ter autorisatie.
Het PZ-hoofdstuk bestaat uit de volgende onderdelen:
• Paragraaf 5.1: Inleiding
In deze paragraaf is opgenomen de begrotingsstaat van de geraamde bruto zorguitgaven en de ontvangsten van de Zvw en Wlz, de uitgaven voor Wmo beschermd wonen en de AP middelen
• Paragraaf 5.2 Ontwikkeling van de netto premiegefinancierde zorguitgaven
In deze paragraaf wordt ingegaan op de ontwikkeling van de netto zorguitgavenvan van de Zvw en Wlz, de uitgaven voor Wmo beschermd wonen en de AP-middelen.
• Paragraaf 5.3: Verticale ontwikkeling van de premiegefinancierde zorguitgaven en -ontvangsten
In deze paragraaf wordt de verticale ontwikkeling van de Zvw, Wlz, Wmo beschermd wonen en de AP-middelen in drie aparte subparagrafen toegelicht. De onderdelen van deze subparagrafen zĳn:
5.3.1.

Zorgverzekeringswet (Zvw)
Hierin wordt de verticale ontwikkeling van de Zvw-uitgaven en -ontvangsten toegelicht.
5.3.2.

Wet langdurige zorg (Wlz)
Hierin wordt de verticale ontwikkeling van de Wlz-uitgaven en -ontvangsten toegelicht.
5.3.3.

Wmo beschermd wonen en de AP-middelen
Hierin wordt de verticale ontwikkeling van de Wmo beschermd wonen en de AP-middelen toegelicht.
Verdieping van de zorguitgaven in sectoren
Het verdiepingshoofdstuk wordt integraal als open data beschikbaar gesteld op: Overzicht Datasets | Ministerie van Financiën – Rĳksoverheid (rĳksfinancien.nl). Hierin worden de financiële bĳstellingen per sector tussen de ontwerpbegroting 2025 en de 1e suppletoire begroting 2025 voor de jaren 2025–2030 gepresenteerd en toegelicht.
5.1.1

Begrotingsstaat premiegefinancierde zorguitgaven
Begrotingsstaat van de premiegefinancierde zorguitgaven en de ontvangsten van de Zvw en Wlz, de uitgaven van de Wmo beschermd wonen en de AP-middelen.

Tabel 1 Begrotingsstaat Premiegefinancierde zortguitgaven van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzĳn en Sport (XVI) voor het jaar 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Art. | Omschrijving | Vastgestelde begroting
| | Uitgaven | Ontvangsten
| Totaal | 107.996.870 | 5.935.017
11 | Zorgverzekeringswet (Zvw) | 66.766.996 | 3.395.217
12 | Wet Langdurige Zorg (Wlz) | 39.396.830 | 2.539.800
| Wmo beschermd wonen | 1.833.044 | 0
Bron: VWS-cijfers
5.2

Ontwikkeling van de netto premiegefinancierde zorguitgaven
In de onderstaande tabel is vanaf de stand ontwerpbegroting 2025 de ontwikkeling van de netto zorguitgaven Zvw, Wlz, Wmo beschermd wonen en de AP op hoofdlĳnen te zien.
Tabel 2 Ontwikkeling van de netto zorguitgaven 2025–2030 (bedragen x € 1 miljoen)
1
Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
| | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030
1 | Netto zorguitgaven ontwerpbegroting 2025 | 102.427 | 108.296 | 118.049 | 124.372 | 131.048 | 131.048
2 | Bijstellingen | – 365 | – 565 | – 774 | – 604 | – 995 | 6.551
| Zorgverzekeringswet | 5 | – 505 | – 494 | – 333 | – 674 | 3.583
| Wet langdurige zorg | – 458 | – 407 | – 242 | – 327 | – 427 | 2.853
| Wmo beschermd wonen | 87 | 87 | 87 | 87 | 87 | 87
| Aanvullende Post | 0 | 260 | – 125 | – 31 | 20 | 28
3 | Netto zorguitgaven stand 1^e suppletoire begroting 2025 (= 1+2) | 102.062 | 107.731 | 117.275 | 123.769 | 130.053 | 137.599
Bron: VWS
Toelichting
Ten opzichte van de stand ontwerpbegroting 2025 zĳn de netto zorguitgaven in 2025 neerwaarts bĳgesteld met € 0,4 miljard oplopend tot € 1 miljard in 2029. In het jaar 2030 is sprake van een opwaartse bijstelling van € 6,5 miljard. Dit komt door de extrapolatie van het jaar 2029 naar het jaar 2030. Bĳ deze extrapolatie wordt rekening gehouden met de technische bĳstellingen in 2030 t.o.v. 2029 met betrekking tot volumegroei, raming loon- en prĳsbĳstelling en doorwerking van eerdere beleidsmaatregelen.
In paragraaf 5.3 wordt de ontwikkeling van de netto zorguitgaven verder toegelicht.
5.3.

Verticale ontwikkeling van de premiegefinancierde zorguitgaven en -ontvangsten
De verticale toelichting geeft een cĳfermatig overzicht van de budgettaire veranderingen voor de jaren 2025 tot en met 2030, sinds het opstellen van de ontwerpbegroting 2025.
De afzonderlĳke posten worden toegelicht als het hiermee gepaard gaande bedrag hoger is dan € 10 miljoen.
5.3.1

Verticale ontwikkeling van de Zvw-uitgaven en -ontvangsten
De onderstaande tabel laat vanaf de stand ontwerpbegroting 2025 de verticale ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten van de Zvw zien. Onder de tabel is een toelichting van de verschillende mutaties opgenomen.
Tabel 3 Verticale ontwikkeling van de Zvw-uitgaven en -ontvangsten 2025–2030 (bedragen x € 1 miljoen)
1
Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
| 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030
Bruto Zvw-uitgaven ontwerpbegroting 2025 | 66.761,6 | 70.504,1 | 75.152,0 | 78.273,9 | 82.467,8 | 82.467,8
Bijstellingen | | | | | |
Autonoom | 19,2 | – 394,9 | – 230,5 | – 247,6 | – 395,9 | – 561,9
Actualisatie Zvw-uitgaven (zie tabel 4) | 7,2 | – 142,2 | – 112,2 | – 82,2 | – 62,2 | – 62,2
Loon- en prijsontwikkeling | 0,0 | 134,4 | 144,9 | 94,9 | – 53,8 | – 219,8
Actualisatie wijkverpleging | 0,0 | – 312,1 | – 396,9 | – 393,9 | – 413,6 | – 413,6
Actualisatie multidisciplinaire zorgverlening MDZ | 0,0 | 0,0 | 6,9 | 6,9 | 6,9 | 6,9
Actualisatie geneeskundige geestelijke gezondheidszorg (GGZ) | 0,0 | 0,0 | 201,7 | 201,7 | 201,7 | 201,7
Actualisatie Medisch-specialistische zorg (MSZ) | 0,0 | – 75,0 | – 75,0 | – 75,0 | – 75,0 | – 75,0
Tegenvaller RS-vaccinatie | 12,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0
Beleidsmatig | – 13,9 | 20,0 | – 255,3 | – 76,4 | – 269,7 | 4.215,4
Dekking amendement t.b.v. OCW-begroting | 0,0 | 0,0 | – 315,0 | – 315,0 | – 315,0 | – 315,0
Alternatieve invulling ombuiging subsidie bij- en nascholing medisch-specialisten | 0,0 | 0,0 | 165,0 | 165,0 | 165,0 | 165,0
Besparingsverlies eigen risico | 0,0 | 318,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0
Transformatiemiddelen IZA | 0,0 | – 105,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0
Meer tijd voor patiënt | 0,0 | – 2,6 | – 20,1 | – 30,0 | – 43,3 | – 9,5
Kasschuif transformatiemiddelen | 0,0 | – 180,0 | 0,0 | 180,0 | 0,0 | 0,0
Overboeking transformatiemiddelen | – 10,5 | – 11,0 | – 11,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0
Pakketmaatregel geneesmiddelen | 0,0 | 0,0 | – 70,0 | – 70,0 | – 70,0 | – 70,0
Overig beleidsmatig | – 3,4 | 0,6 | – 4,2 | – 6,4 | – 6,4 | – 4,2
Extrapolatie | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 4.449,1
Totaal bijstellingen | 5,4 | – 374,9 | – 485,9 | – 324,0 | – 665,6 | 3.653,6
Bruto Zvw-uitgaven 1^e suppletoire begroting 2025 | 66.767,0 | 70.129,3 | 74.666,1 | 77.950,0 | 81.802,2 | 86.121,4
Zvw-ontvangsten ontwerpbegroting 2025 | 3.395,2 | 3.323,1 | 1.584,6 | 1.601,6 | 1.619,2 | 1.619,2
Bijstellingen | | | | | |
Autonoom | 0,0 | 12,0 | 7,9 | 8,9 | 8,6 | 8,3
Actualisatie eigen risico | 0,0 | – 4,2 | – 2,5 | – 1,9 | – 2,6 | – 3,3
Actualisatie kostenverdelingen raming eigen risico | 0,0 | 16,2 | 10,4 | 10,8 | 11,2 | 11,6
Beleidsmatig | 0,0 | 118,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 61,9
Besparingsverlies eigen risico | 0,0 | 118,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0
Extrapolatie | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 61,9
Totaal bijstellingen | 0,0 | 130,0 | 7,9 | 8,9 | 8,6 | 70,2
Zvw-ontvangsten 1^e suppletoire begroting 2025 | 3.395,2 | 3.453,1 | 1.592,5 | 1.610,5 | 1.627,8 | 1.689,4
Netto Zvw-uitgaven ontwerpbegroting 2025 | 63.366,4 | 67.181,1 | 73.567,4 | 76.672,3 | 80.848,6 | 80.848,6
Bijstellingen in de netto Zvw-uitgaven | 5,4 | – 504,9 | – 493,8 | – 332,9 | – 674,2 | 3.583,4
Netto Zvw-uitgaven 1^e suppletoire begroting 2025 | 63.371,8 | 66.676,2 | 73.073,6 | 76.339,4 | 80.174,3 | 84.432,0
Bron: VWS, Zorginstituut Nederland en NZa.
Toelichting
Uitgaven
Autonoom
Actualisatie Zvw-uitgaven
Tabel 4 Actualisatie Zvw-uitgaven 2025–2030 (bedragen x € 1 miljoen)
1
Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
| 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030
Eerstelijnszorg | 74,4 | 74,4 | 74,4 | 74,4 | 74,4 | 74,4
Tweedelijnszorg | – 11,9 | – 11,9 | – 11,9 | – 11,9 | – 11,9 | – 11,9
Apotheekzorg en hulpmiddelen | – 118,0 | – 118,0 | – 118,0 | – 118,0 | – 118,0 | – 118,0
Ziekenvervoer | – 28,6 | – 28,6 | – 28,6 | – 28,6 | – 28,6 | – 28,6
Beschikbaarheidbijdragen opleidingen Zvw | – 80,0 | – 80,0 | – 50,0 | – 20,0 | 0,0 | 0,0
Grensoverschrijdende zorg | 171,3 | 21,9 | 21,9 | 21,9 | 21,9 | 21,9
Bijstellingen 1^e suppletoire begroting 2025 | 7,2 | – 142,2 | – 112,2 | – 82,2 | – 62,2 | – 62,2
Bron: VWS, Zorginstituut Nederland en NZa.
In tabel 4 is de post «Actualisatie Zvw-uitgaven» uit tabel 3 naar niet-IZA-sectoren uitgesplitst. Op basis van gegevens uit de vierde kwartaalrapportage 2024 van het Zorginstituut en informatie van de NZa zĳn de Zvw-uitgaven geactualiseerd. De actualisatie leidt tot een structurele doorwerking van per saldo € 62,2 miljoen lagere uitgaven voor de niet-IZA-sectoren. Aanvullend wordt er in 2025 een incidentele tegenvaller bĳ de uitgaven voor grensoverschrijdende zorg (v.w.b. gedragsgerechtigden) verwacht en is er in de periode 2026 tot en met 2028 tĳdelĳk sprake van aflopende meevallers bĳ de beschikbaarheidbijdragen opleidingen Zvw. Bĳ enkele IZA-sectoren vindt een actualisatie plaats (zie hieronder) op basis van cijfers van het Zorginstituut. Een toelichting per sector is te vinden in het verdiepingshoofdstuk premiegefinancierde zorguitgaven (PZ), dat als open data beschikbaar wordt gesteld.
Loon- en prĳsontwikkeling
De raming van de loon- en prĳsontwikkeling is voor 2025 en verder aangepast op basis van actuele macro-economische inzichten van het Centraal Planbureau (CPB).
Actualisatie wijkverpleging
Op basis van uitvoeringsinformatie van het Zorginstituut zijn de Zvw-uitgaven geactualiseerd. De uitgaven aan wijkverpleging vallen structureel € 414 miljoen lager uit dan eerder geraamd. Dit betreft een aanvulling op de actualisatie bij de Ontwerpbegroting 2025.
Actualisatie multidisciplinaire zorgverlening (MDZ)
Op basis van uitvoeringsinformatie van het Zorginstituut zĳn de Zvw-uitgaven geactualiseerd. De uitgaven aan multidisciplinaire zorg vallen structureel € 7 miljoen hoger uit dan eerder geraamd. In de Ontwerpbegroting 2025 is de actualisatie tot en met 2026 reeds verwerkt.
Actualisatie geneeskundige geestelijke gezondheidszorg (GGZ)
Op basis van uitvoeringsinformatie van het Zorginstituut zĳn de Zvw-uitgaven geactualiseerd. De uitgaven aan geestelijke gezondheidszorg vallen structureel € 202 miljoen hoger uit dan eerder geraamd. In de Ontwerpbegroting 2025 is de actualisatie tot en met 2026 reeds verwerkt.
Actualisatie medisch-specialistische zorg (MSZ)
Op basis van uitvoeringsinformatie van het Zorginstituut zĳn de Zvw-uitgaven geactualiseerd. De uitgaven aan de medisch-specialistische zorg vallen op basis van de huidige inzichten structureel € 75 miljoen lager uit dan eerder geraamd.
Tegenvaller RS-vaccinatie
Door opname van het RS-vaccin in het Rĳksvaccinatieprogramma ontstaat een structurele besparing van € 8 miljoen in het kader apotheekzorg en € 8 miljoen in het kader medisch-specialistische zorg. In de voorjaarsbesluitvorming 2024 is abusievelijk verondersteld dat deze besparingen al in 2025 volledig zouden optreden. Aangezien de vaccinatie in het najaar van 2025 start, treedt er een kleinere besparing van € 2 miljoen op in 2025. Er is daarom in 2025 sprake van een incidenteel besparingsverlies van € 6 miljoen bĳ zowel apotheekzorg als medisch-specialistische zorg.
Beleidsmatig
Dekking amendement t.b.v. OCW-begroting
Middels amendement Bontenbal c.s. is een aantal maatregelen op de OCW-begroting teruggedraaid. Vanuit de VWS-begroting worden deze gedekt met de maatregelen bij- en nascholing medisch-specialisten (€ 165 miljoen structureel) en het aanpakken van de beloningen voor medisch-specialisten in maatschappen (€ 150 miljoen structureel). De maatregel bij- en nascholing medisch-specialisten wordt alternatief ingevuld door het inzetten van een deel van de onderuitputting in de wijkverpleging.
Alternatieve invulling ombuiging subsidie bij- en nascholing medisch-specialisten
De Tweede Kamer heeft bij motie TK 2024/2025 29282, nr. 591 gevraagd om een alternatieve invulling te vinden voor de ombuiging «subsidie bij- en nascholing medisch specialisten» binnen het domein van de begroting van VWS. Deze alternatieve invulling is gevonden door een deel van de structurele onderuitputting binnen de sector wijkverpleging hiervoor aan te wenden; zie mutatie actualisatie wijkverpleging.
Besparingsverlies eigen risico
Het kabinet heeft besloten af te zien van de per 2026 voorgenomen tranchering van het eigen risico (€ 150 per behandeling in de MSZ). Dit leidt tot extra uitgaven op de verschillende Zvw-sectoren (€ 318 miljoen, waarvan € 52 miljoen was gereserveerd op Nominaal en onverdeeld Zvw) en hogere ontvangsten eigen risico (€ 118 miljoen). Per saldo is sprake van een besparingsverlies van € 200 miljoen. Dit wordt gedekt binnen de premiegefinancierde uitgaven van de VWS begroting.
Transformatiemiddelen IZA
Ter dekking van het besparingsverlies van het later invoeren van het Trancheren van het eigen risico wordt een deel van de IZA transformatiemiddelen ingezet (€ 105 miljoen in 2025). Tegenover deze verlaging wordt over de jaren 2025 t/m 2027 loon- en prijsbijstelling gealloceerd naar de transformatiemiddelen.
Meer tijd voor de Patiënt
Niet benodigde middelen voor Meer Tijd voor de Patiënt worden ingezet voor andere doeleinden. Het betreft structureel € 9,5 miljoen en cumulatief € 96 miljoen in de jaren 2026 t/m 2029.
Kasschuif transformatiemiddelen
Op basis van actuele verwachtingen over de inzet van transformatiemiddelen worden met deze kasschuif de middelen in de juiste jaren geplaatst.
Overboeking transformatiemiddelen
Met deze mutatie wordt een deel van de IZA transformatiemiddelen (premiegefinancierd) verschoven naar de begrotingsgefinancierde uitgaven, zodat de SPUK transformatiemiddelen kan worden verhoogd. Zorgverzekeraars kunnen namelijk alleen Zvw-aanbieders financieren voor de uitvoering van transformatieplannen. Bĳ een aantal transformatieplannen zĳn echter ook gemeentes betrokken en daarvoor is er de SPUK transformatiemiddelen. Middelen worden overgeheveld op het moment dat die ook daadwerkelĳk nodig zĳn voor het financieren van gemeentes bĳ deelname aan transformatieplannen.
Pakketmaatregel geneesmiddelen
Het kabinet beperkt de aanspraak op zelfzorggeneesmiddelen in de Zorgverzekeringswet. Dit zijn betaalbare geneesmiddelen die beschikbaar zijn in de vrije verkoop. Het bedrag is een taakstellende opbrengst, die wordt ingevuld met de verder uit te werken aanpassing van de aanspraak.
Overig beleidsmatig
Deze post is het saldo van kleine beleidsmatige mutaties.
Extrapolatie
Om de stand van het jaar 2030 te berekenen zĳn de begrotingstanden 2029 geëxtrapoleerd naar 2030. Bĳ deze extrapolatie wordt rekening gehouden met de technische bĳstellingen in 2030 met betrekking tot volumegroei, raming loon- en prĳsbĳstelling en doorwerking van eerdere beleidsmaatregelen. Bĳ deze posten komt de raming 2030 niet overeen met de raming 2029.
Ontvangsten
Autonoom
Actualisatie eigen risico
De mutaties in de uitgavenramingen voor de Zvw leiden samen tot een neerwaartse bĳstelling van de opbrengsten van het eigen risico vanaf 2026.
Actualisatie kostenverdelingen raming eigen risico
Jaarlĳks wordt de raming van het eigen risico in de VWS-begroting geüpdatet met de nieuwste verdeling van zorgkosten en geĳkt aan de raming van het eigen risico uit het onderzoek naar de risicoverevening. Beide gebeuren op basis van data van de Erasmus Universiteit. Dit leidt per saldo tot een opwaartse bĳstelling van de verwachte opbrengsten van het eigen risico.
Beleidsmatig
Besparingsverlies eigen risico
Het kabinet heeft besloten af te zien van de per 2026 voorgenomen tranchering van het eigen risico (€ 150 per behandeling in de MSZ). Dit leidt tot extra uitgaven op de verschillende Zvw-sectoren (€ 318 miljoen) en hogere ontvangsten eigen risico (€ 118 miljoen). Per saldo is sprake van een besparingsverlies van € 200 miljoen.
Extrapolatie
Om de stand van het jaar 2030 te berekenen zĳn de begrotingstanden 2029 geëxtrapoleerd naar 2030. Bĳ deze extrapolatie wordt rekening gehouden met de technische bĳstellingen in 2030 t.o.v. 2029 met betrekking tot volumegroei, raming loon- en prĳsbĳstelling en doorwerking van eerdere beleidsmaatregelen.
5.3.2

Verticale ontwikkeling van de Wlz-uitgaven en -ontvangsten
De onderstaande tabel laat vanaf de stand ontwerpbegroting 2025 de verticale ontwikkeling van de zorguitgaven en -ontvangsten van de Wlz zien. Onder de tabel is een toelichting van de verschillende mutaties opgenomen.
Tabel 5 Verticale ontwikkeling van de Wlz-uitgaven en -ontvangsten 2025–2030 (bedragen x € 1 miljoen)
1
Door afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
| 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030
Bruto Wlz-uitgaven ontwerpbegroting 2025 | 39.849,7 | 42.078,2 | 44.664,2 | 47.710,8 | 50.940,4 | 50.940,4
Bijstellingen | | | | | |
Autonoom | – 365,6 | – 303,7 | – 164,7 | – 225,4 | – 321,7 | – 499,2
Actualisatie Wlz-uitgaven | – 353,3 | – 310,3 | – 223,3 | – 243,3 | – 223,3 | – 223,3
Loon- en prijsontwikkeling | 2,5 | 62,4 | 73,4 | 32,7 | – 83,6 | – 261,1
Meevaller Wmo | 0,0 | – 33,5 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0
Meevaller besparing pgb op maat | 0,0 | – 7,5 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0
Beheerskosten zorgkantoren | – 14,8 | – 14,8 | – 14,8 | – 14,8 | – 14,8 | – 14,8
Beleidsmatig | 0,0 | – 10,6 | 19,4 | 9,4 | 9,4 | 3.597,5
Gewijzigd kasritme bij besparing pgb op maat | 0,0 | – 10,0 | 10,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0
Aanpassing Regeling Dienstverlening Aan Huis (RDAH) | 0,0 | 10,8 | 10,8 | 10,8 | 10,8 | 10,8
Hulpmiddelen: schuif Wmo-Wlz | 0,0 | – 10,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0
Overig beleidsmatig | 0,0 | – 1,4 | – 1,4 | – 1,4 | – 1,4 | – 1,4
Extrapolatie | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 3.588,2
Technisch | – 87,2 | – 87,2 | – 87,2 | – 87,2 | – 87,2 | – 87,2
Loon- en prijsindexatie Wmo beschermd wonen | – 87,2 | – 87,2 | – 87,2 | – 87,2 | – 87,2 | – 87,2
Totaal bijstellingen | – 452,8 | – 401,5 | – 232,6 | – 303,2 | – 399,6 | 3.011,2
Bruto Wlz-uitgaven 1^e suppletoire begroting 2025 | 39.396,8 | 41.676,7 | 44.431,7 | 47.407,5 | 50.540,8 | 53.951,6
Wlz-ontvangsten ontwerpbegroting 2025 | 2.534,9 | 2.734,5 | 2.852,2 | 2.973,3 | 3.092,9 | 3.092,9
Bijstellingen | | | | | |
Autonoom | 9,3 | 6,7 | 10,7 | 25,4 | 29,4 | 28,5
Actualisatie eigen bijdragen Wlz | 9,3 | 9,7 | 13,7 | 28,4 | 32,4 | 31,5
Tegenvaller eerste inkomensgenieters | 0,0 | – 3,0 | – 3,0 | – 3,0 | – 3,0 | – 3,0
Beleidsmatig | – 4,4 | – 1,7 | – 1,5 | – 1,6 | – 1,7 | 129,5
Afroep AP herstel box 3 | – 9,2 | – 1,7 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0
Kasschuif doorwerking herstel box 3 | 4,8 | 0,0 | – 1,5 | – 1,6 | – 1,7 | 0,0
Extrapolatie | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 129,5
Totaal bijstellingen | 4,9 | 5,0 | 9,2 | 23,8 | 27,7 | 158,0
Wlz-ontvangsten 1^e suppletoire begroting 2025 | 2.539,8 | 2.739,5 | 2.861,4 | 2.997,1 | 3.120,6 | 3.250,9
Netto Wlz-uitgaven ontwerpbegroting 2025 | 37.314,8 | 39.343,7 | 41.812,0 | 44.737,5 | 47.847,5 | 47.847,5
Bijstellingen in de netto Wlz-uitgaven | – 457,7 | – 406,5 | – 241,8 | – 327,0 | – 427,3 | 2.853,2
Netto Wlz-uitgaven 1^e suppletoire begroting 2025 | 36.857,0 | 38.937,2 | 41.570,3 | 44.410,4 | 47.420,2 | 50.700,7
Bron: VWS, Zorginstituut Nederland en NZa.
Toelichting
Uitgaven
Autonoom
Actualisatie Wlz-uitgaven
In het Wlz-kader voor 2025 was bij de definitieve kaderbrief Wlz 2025 rekening gehouden met een maximale groei van afgerond € 3,0 miljard, waarvan € 360 miljoen was gereserveerd als mogelijk op een later moment in te zetten herverdeelmiddelen (zie Kamerstukken II, 2024–2025, 34 104, nr. 412). Op basis van de februaribrief van de NZa blijkt dat het niet nodig is om deze herverdeelmiddelen beschikbaar te stellen. De zorgkantoren komen tot dezelfde conclusie. Zij signaleren ook dat het bestaande Wlz-kader voor 2025 toereikend is om voldoende zorg in te kopen. Het niet beschikbaar stellen van de herverdeelmiddelen leidt tot een neerwaartse bĳstelling in de begroting van € 360 miljoen in 2025, maar heeft geen effect op reeds het beschibaar gestelde Wlz-kader voor de zorginkoop door zorgkantoren. Dit blijft voor 2025 ongewijzigd gelijk aan afgerond € 39 miljard, waarmee ten opzichte van 2024 nog steeds afgerond € 2,7 miljard aan extra middelen beschikbaar zijn. Rekening houdend met € 6,7 miljoen aan hogere uitgaven voor Wlz buiten contracteerruimte (tandheelkundige zorg) op basis van de uitvoeringsinformatie van het Zorginstituut bedraagt de actualisatie in 2025 per saldo € 353,3 miljoen Van deze bijstelling werkt € 310,3 miljoen door naar 26 en € 223,3 tot € 243,3 miljoen door naar 2027 en verder.
Loon- en prijsontwikkeling
De raming van de loon- en prĳsontwikkeling is voor 2025 en verder aangepast op basis van actuele macro-economische inzichten van het Centraal Planbureau (CPB).
Meevaller Wmo
Doordat het voorstel van wet vervanging abonnementstarief Wmo 2015 is vertraagd, kan het niet 9 maanden voor 1/1/2026 gepubliceerd worden (de noodzakelijke implementatietermijn). De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage Wmo 2015 (ivb) kan daardoor niet eerder dan per 1/1/2027 plaatsvinden. Dit leidt tot een besparingsverlies in het gemeentefonds (Wmo), aangezien als gevolg van de vertraging de eerdere uitname uit het gemeentefonds voor 2026 teruggedraaid moet worden.
Meevaller besparing pgb op maat
De besparing op grond van pgb op maat valt in 2026 € 7,5 miljoen hoger uit door aanpassingen in het ingroeipad. Structureel blijft de besparing ongewijzigd.
Beheerskosten zorgkantoren
Op het budget voor de beheerskosten Wlz is gedurende 2024 een meevaller ontstaan van € 14,8 miljoen. Deze mutatie wordt structureel verondersteld.
Beleidsmatig
Gewijzigd kasritme bij besparing pgb op maat
Het kasritme van de reeds ingeboekte besparing voor pgb op maat zal het kasritme zich anders voordoen dan eerder ingeboekt. In het jaar 2026 zal de besparing groter zijn dan eerder verwacht en in 2027 zal de besparing lager zijn dan eerder verwacht. Om dit verschil in het kader te verwerken zal er een kasschuif plaatsvinden van € 10 miljoen van het jaar 2026 naar 2027.
Aanpassing Regeling Dienstverlening Aan Huis (RDAH)
Vanaf 1 januari 2026 valt het pgb niet meer onder de Regeling Dienstverlening Aan Huis (RDAH). Dit betekent dat pgb-budgethouders, afhankelijk van het type arbeidscontract, zowel de premieafdrachten als de doorbetalingen bij ziekte binnen hun pgb-budget moeten bekostigen. In sommige gevallen kan dit ertoe leiden dat het pgb-budget van de budgethouder niet toereikend is, en dat de budgethouder ook niet de ruimte ervaart om de zorgvraag aan te passen. Dit zal een stijging veroorzaken in het benodigde pgb-budget van € 10,8 miljoen structureel waarvoor het Wlz-kader wordt aangepast.
Hulpmiddelen: schuif Wmo-Wlz
Het scheiden van wonen en zorg in de Wlz leidt bij gemeenten tot meerkosten. Bepaalde hulpmiddelen die bij zorg met verblijf vanuit de Wlz worden gefinancierd, worden bij andere leveringsvormen vanuit de Wmo gefinancierd. De meerkosten van gemeenten worden gedekt middels een budgetneutrale schuif vanuit de Wlz. De schuif betreft € 10 miljoen in 2026. Voor de jaren 2024 en 2025 is er in de Voorjaarsnota 2024 reeds een kasschuif verwerkt.
Overig beleidsmatig
Deze post is het saldo van kleine beleidsmatige mutaties
Extrapolatie
Om de stand van het jaar 2030 te berekenen zĳn de begrotingstanden 2029 geëxtrapoleerd naar 2030. Bĳ deze extrapolatie wordt rekening gehouden met de technische bĳstellingen in 2030 met betrekking tot volumegroei, raming loon- en prĳsbĳstelling en doorwerking van eerdere beleidsmaatregelen. Bĳ deze posten komt de raming 2030 niet overeen met de raming 2029.
Technisch
Loon- en prĳsindexatie Wmo beschermd wonen
Dit betreft het overboeken van de tranche loon- en prĳsindexatie 2025 naar het budget voor beschermd wonen in het gemeentefonds.
Ontvangsten
Autonoom
Actualisatie eigen bijdragen Wlz
De nieuwe kwartaalcĳfers van het Zorginstituut leiden per saldo tot een meevaller.
Tegenvaller eerste inkomensgenieters
Wegens een wettelĳke onrechtmatigheid en problematiek in de uitvoering is het Ministerie van VWS voornemens de eigen bĳdrage systematiek te wĳzigen zodat bĳ iedereen de hoogte van de eigen bĳdrage berekend zal worden op inkomen t-2. Voorheen werd bĳ de groep «eerste inkomens genieters» het jaar t of t-1 gehanteerd, in de praktĳk bleek dit echter niet uitvoerbaar en heeft het geleid tot ongelijke behandeling van verschillende leeftijdsgroepen, vele correctiefacturen en navorderingen en schuldenproblematiek bĳ Wlz-cliënten. Deze onbedoelde negatieve effecten worden weggenomen door de systematiek aan te passen, wat zal leiden tot lagere eigen bĳdrage inkomsten.
Beleidsmatig
Afroep AP herstel box 3
Burgers met een box 3 vermogen kunnen in bepaalde gevallen in bezwaar gaat tegen hun belastingaangifte, met terugwerkende kracht vanaf 2017, tot aan de invoering van de wet werkelijk rendement, naar verwachting in 2028. Dit leidt tot lagere verzamelinkomens in de betreffende jaren, waardoor Wlz-cliënten ook lagere eigen bijdrages verschuldigd zijn. Hiervoor is de eigen bijdrage met € 9,2 miljoen in 2025 en 1,7 miljoen in 2026 verlaagd.
Kasschuif doorwerking herstel box 3
Over de periode 2017 t/m 2025 zal dit naar schatting € 4,4 miljoen kosten. Voor de bepaling van de eigen bijdrages wordt gebruik gemaakt van inkomensgegevens van twee jaar eerder. Daarom loopt dit effect op de eigen bijdrage Wlz en beschermd wonen Wmo in ieder geval door t/m 2029. Voor de jaren 2026, 2027, 2028 en 2029 zijn de kosten geraamd op respectievelijk € 1,7 miljoen, € 1,5 miljoen, € 1,6 miljoen en € 1,7 miljoen. Hiervoor is een kasschuif verwerkt.
Extrapolatie
Om de stand van het jaar 2030 te berekenen zĳn de begrotingstanden 2029 geëxtrapoleerd naar 2030. Bĳ deze extrapolatie wordt rekening gehouden met de technische bĳstellingen in 2030 t.o.v. 2029 met betrekking tot volumegroei, raming loon- en prĳsbĳstelling en doorwerking van eerdere beleidsmaatregelen.
5.3.3

Verticale ontwikkeling Wmo beschermd wonen en Aanvullende Post
De uitgaven voor Wmo beschermd wonen zĳn de middelen die via een integratie-uitkering vanuit het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld worden. Deze middelen staan op de begroting van het gemeentefonds van het Ministerie van BZK, maar vallen onder de zorguitgaven in het PZ-hoofdstuk. Verder is een deel van de middelen uit de Startnota, die onder de zorguitgaven in het PZ hoofdstuk vallen, opgenomen op de AP van het Ministerie van Financiën.
5.3.3.1 Verticale ontwikkeling Wmo beschermd wonen
In de onderstaande tabel wordt de verticale ontwikkeling van de uitgaven Wmo beschermd wonen gepresenteerd en toegelicht.
Tabel 6 Verticale ontwikkeling beschermd wonen 2025–2030 (bedragen x € 1 miljoen)
1
Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
| 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030
Netto uitgaven beschermd wonen ontwerpbegroting 2025 | 1.745,9 | 1.746,6 | 1.746,6 | 1.746,6 | 1.746,6 | 1.746,6
Bijstellingen | | | | | |
Technisch | 87,2 | 87,2 | 87,2 | 87,2 | 87,2 | 87,2
Loon- en prijsindexatie Wmo beschermd wonen | 87,2 | 87,2 | 87,2 | 87,2 | 87,2 | 87,2
Totaal bijstellingen | 87,2 | 87,2 | 87,2 | 87,2 | 87,2 | 87,2
Netto uitgaven beschermd wonen 1^e suppletoire begroting 2025 | 1.833,0 | 1.833,7 | 1.833,7 | 1.833,7 | 1.833,7 | 1.833,7
Bron: VWS.
Toelichting
Technisch
Loon- en prĳsindexatie Wmo beschermd wonen
Dit betreft het toevoegen van de loon- en prĳsindexatie 2025 op het budget voor beschermd wonen in het gemeentefonds.
5.3.3.2 Verticale ontwikkeling van de Aanvullende Post
In de onderstaande tabel wordt de verticale ontwikkeling van de zorguitgaven op de Aanvullende Post (AP) van het Ministerie van Financiën gepresenteerd en toegelicht. In de tabel zĳn de middelen uit de Startnota opgenomen die overgeheveld zĳn naar de Zvw en Wlz en naar de begrotingsartikelen van de VWS-begroting. Daarnaast zĳn enkele overige bĳstellingen in de tabel verwerkt.
Tabel 7 Verticale ontwikkeling zorguitgaven aanvullende post Financien 2025–2030 (bedragen x € 1 miljoen)
1
Als gevolg van afronding kan de som der delen afwijken van het totaal.
| 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030
Netto Zorguitgaven aanvullende post Financiën ontwerpbegroting 2025 | 0,0 | 24,2 | 923,2 | 1.216,0 | 605,0 | 600,0
Bijstellingen | | | | | |
Beleidsmatig | 0,0 | 259,7 | – 125,4 | – 30,9 | 19,8 | 27,8
Passende zorg | 0,0 | – 20,0 | 5,0 | 5,0 | 10,0 | 0,0
Passende zorg (overboeking naar VWS-begroting) | 0,0 | – 2,4 | – 2,3 | – 0,7 | – 0,2 | 0,0
loon- en prijs passende zorg | 0,0 | 1,1 | 1,0 | 0,7 | 0,2 | 0,0
Loon- en prijsontwikkeling | 0,0 | 0,0 | 41,9 | 56,1 | 27,8 | 27,8
Kasschuif envelop ouderenzorg | 0,0 | 281,0 | – 171,0 | – 92,0 | – 18,0 | 0,0
Overboeking taakstelling externe inhuur | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0 | 0,0
Totaal bijstellingen | 0,0 | 259,7 | – 125,4 | – 30,9 | 19,8 | 27,8
Netto zorguitgaven aanvullende post Financiën 1^e suppletoire begroting 2025 | 0,0 | 283,9 | 797,8 | 1.185,1 | 624,8 | 627,8
Bron: VWS.
Toelichting
Beleidsmatig
Passende zorg
In het kader van realistisch ramen is het kasritme van de envelop passende zorg aangepast.
Passende zorg (overboeking naar VWS-begroting)
Deze mutatie betreft de overboeking van passende zorg naar de VWS-begroting.
Loon- en prijs passende zorg
Deze mutatie betreft de loon- en prijsbijstelling op de passende zorg.
Loon- en prijsontwikkeling
De raming van de loon- en prĳsontwikkeling is voor 2025 en verder aangepast op basis van actuele macro-economische inzichten van het Centraal Planbureau (CPB).
Kasschuif envelop ouderenzorg
Om de envelop ouderenzorg per 2026 in te laten gaan worden vanuit 2027 tot en met 2029 middelen naar 2026 geschoven.
Extrapolatie
Deze mutatie betreft een correctieboeking van de extrapolatie voor het jaar 2030.