Vergaderjaar 2024-2025
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Kamerstukken
36 725
III

Wijziging van de begrotingsstaat van het Ministerie van Algemene Zaken (IIIA), de begrotingsstaat van het Kabinet van de Koning (IIIB) en de begrotingsstaat van de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (IIIC) voor het jaar 2025 (wijziging samenhangende met de Voorjaarsnota)
Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan te brengen in:
de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Algemene Zaken (IIIA);
de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie;
de begrotingsstaat van het Kabinet van de Koning (IIIB) en de begrotingsstaat van de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (IIIC).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
De Minister-President,
Minister van Algemene Zaken,
H.W.M.
Schoof
B.

BEGROTINGSTOELICHTING
1.

Leeswijzer
In de navolgende paragrafen 2.1, 2.2 en 2.3 worden de voorgestelde mutaties toegelicht, voor het Ministerie van Algemene Zaken, het Kabinet van de Koning en de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten.
2.

Beleidsartikelen
2.1.

Artikel 1 Eenheid van het algemeen regeringsbeleid
Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties

Tabel 1 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
| Artikelnummer | Uitgaven 2025 | Uitgaven 2026 | Uitgaven 2027 | Uitgaven 2028 | Uitgaven 2029
Vastgestelde begroting 2025 | | 92.785 | 92.365 | 90.749 | 88.137 | 87.119
Belangrijkste suppletoire mutaties | | | | | |
1) Verwerking toedeling taakstelling | 1 | 1.124 | 2.113 | 2.994 | 3.875 | 4.670
2) Toedeling taakstelling RVD | 1 | – 397 | – 656 | – 810 | – 962 | – 1.028
3) Toedeling taakstelling overige diensten | 1 | – 407 | – 817 | – 1.224 | – 1.634 | – 2.042
4) Toedeling taakstelling DPC | 1 | 0 | 0 | – 960 | – 1.280 | – 1.600
5) Inrichting tijdelijke huisvesting AZ | 1 | 9.680 | 2.180 | 2.180 | 2.180 | 2.180
6) ICT en informatiebeveiliging | 1 | 3.000 | 2.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000
7) Apparaat | 1 | 2.000 | 3.000 | 4.000 | 4.000 | 4.000
8) Dekken terugdraaien apparaatstaakstelling CTIVD door AZ | 1 | 0 | – 150 | 0 | 0 | 0
9) Dekking AZ kosten tijdelijke huisvesting | 1 | – 680 | – 680 | – 680 | – 680 | – 680
10) Negatieve EJM voor compenseren overschrijding 2024 | 1 | – 1.529 | 0 | 0 | 0 | 0
11) Loon- en prijsbijstelling 2025 | 1 | 3.689 | 3.661 | 3.625 | 3.576 | 3.558
12) Loon- en prijsbijstelling toedeling naar KvdK | 1 | – 151 | – 150 | – 150 | – 150 | – 150
13) Loon- en prijsbijstelling toedeling naar CTIVD | 1 | – 204 | – 193 | – 182 | – 171 | – 166
14) Loon- en prijsbijstelling toedeling naar de TIB | 1 | – 93 | – 93 | – 93 | – 93 | – 93
15) Diverse overboekingen van en naar de begroting van AZ | 1 | 516 | 87 | 87 | 87 | 87
Stand 1e suppletoire begroting 2025 | | 109.333 | 102.667 | 100.536 | 97.885 | 96.855
Toelichting
- 1.
Interne verwerking van de taakstelling van en naar de diensten binnen het artikelonderdeel apparaatskosten en naar overige artikelonderdelen van de diensten binnen artikel 1.
Toedeling taakstelling RVD.
Toedeling taakstelling overige diensten.
Toedeling taakstelling agentschap DPC vanaf 2027.
Het Ministerie van Algemene Zaken heeft in 2025 hogere kosten in verband met de inrichting van tijdelijke huisvesting en vanaf 2026 met daarmee samenhangende hogere operationele kosten.
Dit betreft de verhogingen van de uitgaven voor ICT waaronder o.a. AZ-Next.
Door het beleidsarme karakter en de beperkte omvang van de begroting van AZ is het niet mogelĳk de tegenvallers op apparaat volledig op de begroting in te passen.
Dekking voor terugdraaien apparaatstaakstelling CTIVD.
Gedeeltelijke dekking voor de hogere operationele kosten rond de tijdelijke huisvesting van het Ministerie van Algemene Zaken.
Dekking binnen eigen begroting van de negatieve eindejaarsmarge door overschrĳding van de uitgaven over 2024 van € 1,5 miljoen.
Loon- en prijsbijstelling 2025
De doorverdeling van de loon- en prijsbijstelling naar het KvdK.
De doorverdeling van de loon- en prijsbijstelling naar de CTIVD.
De doorverdeling van de loon- en prijsbijstelling naar de TIB.
Dit is het saldo van diverse overboekingen van en naar de begroting van Algemene Zaken.

Tabel 2 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
| Artikelnummer | Ontvangsten 2025 | Ontvangsten 2026 | Ontvangsten 2027 | Ontvangsten 2028 | Ontvangsten 2029
Vastgestelde begroting 2025 | | 5.399 | 5.399 | 5.399 | 5.399 | 5.399
Belangrijkste suppletoire mutaties | | | | | |
1) Ontvangsten a.g.v. doorbelasting loon- en prijs bijstelling RVD/CKH 2025 | 1 | 95 | 95 | 95 | 95 | 95
2) Extra ontvangsten ter dekking claim VJN | 1 | 100 | 200 | 300 | 400 | 500
3) Toedeling taakstelling DPC | 1 | 320 | 640 | 0 | 0 | 0
Stand 1e suppletoire begroting 2025 | | 5.914 | 6.334 | 5.794 | 5.894 | 5.994
Toelichting
- 1.
Dit betreffen technische ontvangstenmutaties als gevolg van de doorbelasting van de loon- en prijs bijstelling 2025.
De ontvangsten van het Ministerie van Algemene Zaken worden geleidelijk taakstellend opgehoogd de komende jaren, gebaseerd op de ervaring met de ontwikkeling van de ontvangsten in het verleden en toekomstige prijsontwikkelingen.
Voor de toedeling van de taakstelling worden door het agentschap DPC voor het jaar 2025 en 2026 extra ontvangsten ingezet in plaats van lagere uitgaven via de taakbijdrage.
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid art. 1 Eenheid van het algemeen regeringsbeleid (bedragen x € 1.000)
| Ontwerpbegroting 2025 (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting 2025 (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Verplichtingen | 93.906 | – 1.121 | 92.785 | 16.548 | 109.333 | 10.302 | 9.787 | 9.749 | 9.736 | 97.722
Uitgaven | 93.906 | – 1.121 | 92.785 | 16.548 | 109.333 | 10.302 | 9.787 | 9.749 | 9.736 | 97.722
1.1 Coördinatie van het algemeen communicatie- en regeringsbeleid (RVD) apparaatsuitgaven | 2.440 | 0 | 2.440 | – 435 | 2.005 | – 618 | – 772 | – 923 | – 989 | – 989
Extrapolatie | | | | | | | | | | 5.448
1.2 Bijdrage aan de lange termijn beleidsontwikkeling (WRR) apparaatsuitgaven | 644 | 0 | 644 | – 6 | 638 | – 13 | – 19 | – 26 | – 32 | – 32
Extrapolatie | | | | | | | | | | 644
1.3 Apparaatsuitgaven | 56.811 | – 1.121 | 55.690 | 14.835 | 70.525 | 9.424 | 10.030 | 10.470 | 10.847 | 10.847
Extrapolatie | | | | | | | | | | 47.883
1.4 Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB) | 2.013 | 0 | 2.013 | 93 | 2.106 | 93 | 93 | 93 | 93 | 93
Extrapolatie | | | | | | | | | | 2.014
Bijdrage aan agentschap | | | | | | | | | |
1.5 Dienst Publiek en Communicatie | 31.998 | 0 | 31.998 | 2.061 | 34.059 | 1.416 | 455 | 135 | – 183 | – 183
Extrapolatie | | | | | | | | | | 31.997
Ontvangsten | 5.399 | 0 | 5.399 | 515 | 5.914 | 935 | 395 | 495 | 595 | 5.994
Toelichting
Uitgaven
De uitgaven van het Ministerie van Algemene Zaken (AZ) zijn voor het jaar 2025 met € 16,6 miljoen toegenomen. Dit bedrag betreft het saldo van meerdere mutaties.
In verband met de tijdelijke huisvesting van het Ministerie van AZ door de renovatie van het Binnenhof is het budget opgehoogd met € 9,7 miljoen in 2025 en vanaf 2026 met € 2,2 miljoen.
Daarnaast is er ook sprake van een tegenvaller van 5 miljoen euro in 2025 en verder. Dit betreft in 2025 en 2026 voor een belangrijk deel de ICT-voorzieningen voor de inrichting van de tĳdelĳke huisvesting, het creëren van een tweede datacenter en apparaatskosten. Structureel betreft het vooral het op niveau houden van de informatiebeveiliging en vervanging van apparatuur en systemen en overige apparaatskosten.
Om een deel van de kosten te dekken zet het Ministerie van AZ uit eigen begroting een bedrag van € 680 duizend in.
Eindejaarsmarge
In 2024 had het ministerie een overschrĳding van € 1,5 miljoen wat heeft geleid tot een negatieve eindejaarsmarge die binnen de eigen begroting zal worden gedekt.
Loon- en prijsbijstelling
Tevens zijn de tranches loon- en prijsbijstelling 2025 van respectievelijk € 3,1 miljoen en € 0,6 miljoen toegevoegd aan de begroting.
Overboekingen met andere begrotingen
Als gevolg van lagere realisaties van de banenafspraak in de sector overheid betalen departementen vanuit hun verantwoordelijkheid een heffing voor elke niet-gerealiseerde baan. Het Ministerie van AZ draagt op basis van een verdeelsleutel € 176 duizend bĳ aan de dekking van dit besparings verlies.
Toedeling apparaatstaakstelling
De budgettaire taakstelling van 22% op de apparaatskosten zoals afgesproken in het hoofdlijnenakkoord en het regeerprogramma is in de ontwerpbegroting 2025 verwerkt. De verdere (budgetneutrale) verdeling van deze reeks binnen het artikelonderdeel apparaatsuitgaven en naar verschillende artikelonderdelen is in het najaar bezien en wordt verwerkt bij deze eerste suppletoire begroting 2025.
Extrapolatie
Met de extrapolatiemutaties worden de begrotingsstanden in het extrapolatiejaar 2030 toegevoegd aan de begroting van het Ministerie van AZ.
Ontvangsten
Om een deel van de kosten te dekken worden de begrote ontvangsten de komende jaren geleidelijk taakstellend opgehoogd naar € 0,5 miljoen vanaf 2029.
2.2

Artikel 1 Kabinet van de Koning
Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties

Tabel 4 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
| Artikelnummer | Uitgaven 2025 | Uitgaven 2026 | Uitgaven 2027 | Uitgaven 2028 | Uitgaven 2029
Vastgestelde begroting 2025 | | 3.279 | 3.266 | 3.266 | 3.266 | 3.266
Belangrijkste suppletoire mutaties | | | | | |
1) Loonbijstelling KvdK 2025 | 1 | 143 | 143 | 143 | 143 | 143
2) Prijsbijstelling KvdK 2025 | 1 | 8 | 7 | 7 | 7 | 7
Stand 1e suppletoire begroting 2025 | | 3.430 | 3.416 | 3.416 | 3.416 | 3.416
Toelichting
- 1.
De tranche 2025 van de loonbijstelling, inclusief die voor het KvdK en de CTIVD, is toegevoegd aan de begrotingsstaat van het Ministerie van AZ. De loonbijstelling voor het KvdK is vanuit de begroting van Algemene Zaken doorverdeeld naar de begrotingsstaat van het KvdK.
De tranche 2025 van de prijsbijstelling, inclusief die voor het KvdK en de CTIVD, is toegevoegd aan de begrotingsstaat van het Ministerie van AZ. De prijsbijstelling voor het KvdK is vanuit de begroting van het Ministerie van AZ doorverdeeld naar de begrotingsstaat van het KvdK.

Tabel 5 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
| Artikelnummer | Ontvangsten 2025 | Ontvangsten 2026 | Ontvangsten 2027 | Ontvangsten 2028 | Ontvangsten 2029
Vastgestelde begroting 2025 | | 3.279 | 3.266 | 3.266 | 3.266 | 3.266
Belangrijkste suppletoire mutaties | | | | | |
1) Ontvangsten a.g.v. doorbelasting loonbijstelling KvdK 2025 | 1 | 143 | 143 | 143 | 143 | 143
2) Ontvangsten a.g.v. doorbelasting prijsbijstelling KvdK 2025 | 1 | 8 | 7 | 7 | 7 | 7
Stand 1e suppletoire begroting 2025 | | 3.430 | 3.416 | 3.416 | 3.416 | 3.416
Toelichting
Dit betreffen technische mutaties die in het kader van de doorbelasting naar de begroting van de Koning (I) tot ontvangsten leiden op de begrotingsstaat van het Kabinet van de Koning.
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid art. 1 Kabinet van de Koning (bedragen x € 1.000)
| Ontwerpbegroting 2025 (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting 2025 (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Verplichtingen | 3.279 | 0 | 3.279 | 151 | 3.430 | 150 | 150 | 150 | 150 | 3.416
Uitgaven | 3.279 | 0 | 3.279 | 151 | 3.430 | 150 | 150 | 150 | 150 | 3.416
Kabinet van de Koning | 3.279 | 0 | 3.279 | 151 | 3.430 | 150 | 150 | 150 | 150 | 150
Extrapolatie | | | | | | | | | | 3.266
Ontvangsten | 3.279 | 0 | 3.279 | 151 | 3.430 | 150 | 150 | 150 | 150 | 3.416
Toelichting
Zie toelichting bij Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties.
Extrapolatie
Met de extrapolatiemutaties worden de begrotingsstanden in het extrapolatiejaar 2030 toegevoegd aan de begrotingsstaat van het Kabinet van de Koning.
2.3.

Artikel 1 Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
Overzicht belangrijkste uitgavenmutaties

Tabel 7 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
| Artikelnummer | Uitgaven 2025 | Uitgaven 2026 | Uitgaven 2027 | Uitgaven 2028 | Uitgaven 2029
Vastgestelde begroting 2025 | | 4.540 | 4.074 | 3.861 | 3.649 | 3.563
Belangrijkste suppletoire mutaties | | | | | |
1) Loonbijstelling CTIVD 2025 | 1 | 197 | 186 | 175 | 164 | 159
2) Prijsbijstelling CTIVD 2025 | 1 | 7 | 7 | 7 | 7 | 7
3) Terugdraaien apparaatstaakstelling CTIVD | 1 | 0 | 150 | 0 | 0 | 0
Stand 1e suppletoire begroting 2025 | | 4.744 | 4.417 | 4.043 | 3.820 | 3.729
Toelichting
- 1.
De tranche 2025 van de loonbijstelling, inclusief die voor het KvdK en de CTIVD, is toegevoegd aan de begrotingsstaat van het Ministerie van AZ. De loonbijstelling voor de CTIVD is vanuit de begroting van Algemene Zaken doorverdeeld naar de begrotingsstaat van de CTIVD.
De tranche 2025 van de prijsbijstelling, inclusief die voor het KvdK en de CTIVD, is toegevoegd aan de begrotingsstaat van het Ministerie van AZ. De prijsbijstelling voor de CTIVD is vanuit de begroting van het Ministerie van AZ doorverdeeld naar de begrotingsstaat van de CTIVD.
De taakstelling van de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) wordt voor 2026 teruggedraaid.
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 8 Budgettaire gevolgen van beleid art. 1 Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (bedragen x € 1.000)
| Ontwerpbegroting 2025 (1) | Mutaties via NvW, moties, amendementen en ISB (2) | Vastgestelde begroting 2025 (3) = (1) + (2) | Mutaties 1e suppletoire begroting (4) | Stand 1e suppletoire begroting (5) = (3) + (4) | Mutatie 2026 | Mutatie 2027 | Mutatie 2028 | Mutatie 2029 | Mutatie 2030
Verplichtingen | 4.286 | 254 | 4.540 | 204 | 4.744 | 193 | 182 | 171 | 166 | 3.729
Uitgaven | 4.286 | 254 | 4.540 | 204 | 4.744 | 193 | 182 | 171 | 166 | 3.729
Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten | 4.286 | 254 | 4.540 | 204 | 4.744 | 193 | 182 | 171 | 166 | 166
Extrapolatie | | | | | | | | | | 3.563
Ontvangsten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0
Toelichting
Als gevolg van het amendement-Van Nispen (Kamerstukken II 2024–2025, 36600 III, nr. 5), die gevolgd op de behandeling van de begroting 2025 van het Ministerie van Algemene Zaken is aangenomen, is de taakstelling van de CTIVD voor het jaar 2025 teruggedraaid. Het desbetreffende budget heeft het Ministerie van Algemene Zaken uit eigen begroting gedekt. Voorts heeft de Kamer besloten dat de taakstelling ook meerjarig zal worden teruggedraaid voor de CTIVD. Bij deze suppletoire begroting wordt het aandeel van het ministerie AZ in de taakstelling van de CTIVD voor het jaar 2026 alvast meegenomen (€ 150 duizend).
Extrapolatie
Met de extrapolatiemutaties worden de begrotingsstanden in het extrapolatiejaar 2030 toegevoegd aan de begrotingsstaat van de CTIVD.