Vergaderjaar 2024-2025
Eerste Kamer der Staten-Generaal
1
Kamerstukken
36 349

Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met verlenging van de beslistermijnen in asiel- en nareiszaken
J

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 9 september 2025
De vaste commissie voor Immigratie & Asiel / JBZ-raad
1
Samenstelling:
Marquart Scholtz (BBB), Griffioen (BBB), Karimi (GroenLinks-PvdA), Lagas (BBB), Kemperman (Fractie-Kemperman), Veldhoen (GroenLinks-PvdA), Ramsodit (GroenLinks-PvdA), Thijssen (GroenLinks-PvdA), Recourt (GroenLinks-PvdA), Kaljouw (VVD), Meijer (VVD), Van Toorenburg (CDA), Bakker-Klein (CDA), Dittrich (D66), Croll (D66), Aerdts (D66) (ondervoorzitter), Van Hattem (PVV) (voorzitter), Koffeman (PvdD), Nanninga (JA21), Janssen (SP), Huizinga-Heringa (CU), Van den Oetelaar (FVD), Schalk (SGP), Perin-Gopie (Volt), Van Rooijen (50PLUS), Van der Goot (OPNL)
heeft schriftelijk overleg gevoerd met de Minister van Asiel en Migratie over de actuele situatie asielketen en Oekraïense ontheemden. Bijgaand brengt de commissie hiervan verslag uit. Dit verslag bestaat uit:
- – De uitgaande brief van 24 juni 2025.
- – De antwoordbrief van 5 september 2025.
De griffier van de vaste commissie voor Immigratie ＆ Asiel / JBZ-Raad,
Dragstra
BRIEF VAN DE VOORZITTER VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR IMMIGRATIE & ASIEL / JBZ-RAAD
Aan de Minister van Asiel en Migratie
Den Haag, 24 juni 2025
De vaste commissie voor Immigratie & Asiel / JBZ-raad heeft kennisgenomen van de brief van de toenmalige Minister van Asiel en Migratie van 30 mei 2025, waarbij zij de Kamer een afschrift aanbood van haar brief aan de Tweede Kamer inzake de Actuele situatie asielketen en Oekraïense ontheemden.
2
Kamerstukken I 2024/25, 36 349, I.
Met de toezending van het afschrift acht de commissie aan toezegging T03988 voldaan. Wel wensen de leden van de fractie van ChristenUnie nog twee vragen aan u voor te leggen. De leden van de fractie van de SP sluiten zich bij de gestelde vragen aan.
- 1.
De toenmalige Minister van Asiel en Migratie geeft in de aanbiedingsbrief bij het afschrift aan dat de cijfers die in de brief worden genoemd niet meer overeenkomen met de huidige aantallen. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering daarom welke gevolgen deze, volgens de regering sterk veranderde, situatie heeft voor de versterking van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).
- 2.
Bij haar toezegging om deze brief ook aan de Eerste Kamer te versturen, heeft de Minister aangegeven dat de IND inzet op automatisering van processen. Welk effect verwacht de regering daarvan?
De vaste commissie voor Immigratie & Asiel / JBZ-raad ziet met belangstelling uit naar uw reactie en ontvangt deze graag voor het einde van het zomerreces van de Kamer.
Voorzitter van de vaste commissie voor Immigratie & Asiel / JBZ-raad
A.W.J.A. van
Hattem
BRIEF VAN DE MINISTER VAN ASIEL EN MIGRATIE
Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 september 2025
Naar aanleiding van de brief die mijn ambtsvoorganger op 30 mei 2025 aan uw Kamer deed toekomen inzake de Actuele situatie asielketen en Oekraïense ontheemden, hebben de leden van de fractie van ChristenUnie nog twee vragen gesteld:
- 1.
De toenmalige Minister van Asiel en Migratie geeft in de aanbiedingsbrief bij het afschrift aan dat de cijfers die in de brief worden genoemd niet meer overeenkomen met de huidige aantallen. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering daarom welke gevolgen deze, volgens de regering sterk veranderde, situatie heeft voor de versterking van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND).
- 2.
Bij haar toezegging om deze brief ook aan de Eerste Kamer te versturen, heeft de Minister aangegeven dat de IND inzet op automatisering van processen. Welk effect verwacht de regering daarvan?
In deze brief zal ik, mede namens de Minister voor Asiel en Migratie M.C.G. Keijzer, de vragen beantwoorden.
Er is een dalende trend zichtbaar bij de asielinstroom ten opzichte van de cijfers uit de hiervoor genoemde brief. De oorzaak van deze daling is te verklaren door verschillende factoren waaronder internationale ontwikkelingen zoals afname van conflicten in bepaalde regio's, betere afspraken met landen van herkomst of transitlanden maar ook strengere internationale grenscontroles kunnen een rol spelen. Migratiestromen zijn continu in beweging en het is belangrijk om de ontwikkelingen nauwlettend te volgen. De komende periode blijft de inzet van het kabinet om de grip op Migratie te verstevigen. Dit wordt gedaan te focussen op verschillende ontwikkelingen, zowel nationaal als internationaal, beleidsvoornemens- en trajecten die elkaar snel zullen opvolgen. Voorbeelden hiervan zijn het wetsvoorstel Asielnoodmaatregelenwet, het Tweestatusstelsel, maar ook de invoering van het Europees Migratiepact op 12 juni 2026. Een dalende asielinstroom is positief voor de IND, hierdoor kunnen medewerkers de liggende voorraden asielaanvragen in behandeling nemen. Het effect hiervan zal, door de omvang van de voorraden, niet gelijk zichtbaar zijn.
De effecten van de verschillende ontwikkelingen binnen de migratieketen worden op dit moment verder uitgezocht en nader in kaart gebracht. Dit gebeurt onder andere door diverse uitvoeringstoetsen. Als de effecten inzichtelijk zijn worden ze doorgerekend en opgenomen in nieuwe prognoses voor de keten.
De IND heeft de ambitie om zich verder te ontwikkelen van een taakgerichte organisatie naar een opgavegerichte organisatie. Dit doet zij door zowel de dienstverlening te verbeteren als de productiviteit te verhogen en betere sturing te realiseren. In 2025 zijn de eerste stappen hiervoor ingezet met de focus op slimmer werken, het vereenvoudigen van processen en in beperkte mate meer personeel.
Het slimmer werken ziet op het efficiënter inrichten van processen binnen asiel, naturalisatie, bezwaar, aanvraagprocedure gezinsmigratie, betalingen en het beroep niet tijdig beslissen. Maar het gaat ook over het verbeteren van de functionaliteiten binnen het huidig IV-landschap en het continueren van data-gedreven werken. De sturing op complexiteitsreductie wordt de komende jaren duurzaam binnen de IND belegd. Zo wordt bezien of werkinstructies aanpassing behoeven, naar mogelijkheden om meer te standaardiseren. Daarnaast zet de IND zich onder het Europees Migratiepact in voor een efficiënte asielprocedure met zo min mogelijk verplichte stappen.
De opgave binnen de migratieketen is groot en niet eenvoudig, niet in de laatste plaats voor de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Het blijft de insteek van het kabinet om de IND op het niveau te brengen waarbij zij in staat is de instroom bij te houden en de voorraad op termijn weg te werken.
De Minister van Asiel en Migratie,
D.M. van
Weel