Vergaderjaar 2020-2021
Eerste Kamer der Staten-Generaal
1
Kamerstukken
35 529

Machtiging tot oprichting van de Nederlandse financierings- en ontwikkelingsinstelling Invest International (Machtigingswet oprichting Invest International)
P

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 juli 2021
Op 6 juli jl. vond de voortzetting plaats van de behandeling in uw Kamer van het voorstel voor een Machtigingswet oprichting Invest International. Met deze brief geef ik mede namens de Minister van Financiën opvolging aan een aantal toezeggingen dat tijdens de tweede termijn van de behandeling is gedaan.
1.
Ik heb aan de VVD-fractie toegezegd nadere informatie te sturen over de verschillende financiële middelen en regelingen die in Invest International samen worden gebracht. Die zijn als volgt:
De Minister van Financiën zal een kapitaalstorting doen ter hoogte van totaal EUR 833 miljoen
1
De uiteindelijke hoogte van de kapitaalstorting wordt bepaald in een tussentijdse evaluatie van de EUR 2,5 miljard kapitaal die het Kabinet voor Invest-NL en Invest International gezamenlijk heeft gereserveerd.
. Deze storting zal plaatsvinden in verschillende tranches en vormt het investeringskapitaal waarmee Invest International voor eigen rekening en risico zal investeren. Dit kapitaal wordt, zoals in het wetsvoorstel bepaald, additioneel aan de markt ingezet en moet een (nog te bepalen) rendement opleveren.
Daarnaast zal een aantal bestaande regelingen worden overgeheveld van RVO naar Invest International. Het gaat hierbij om DRIVE, ORIO, D2B, DGGF-spoor 1 (alle vier ODA) en DTIF (non-ODA). Onder deze regelingen, die nu door RVO worden uitgevoerd, valt een bestaande en verwachte projectenportefeuille van in totaal ca. EUR 1,5 miljard. Dit betreft de al lopende projecten vermeerderd met nog aan projecten toe te kennen middelen.
De regelingen zullen worden uitgevoerd door Invest International, in opdracht en mandaat van de Minister van Buitenlandse Zaken. Ze blijven daarmee op de begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking staan, en worden uitgevoerd voor rekening en risico van de Minister van Buitenlandse Zaken. De regelingen worden niet gebruikt ter subsidiëring van het investeringskapitaal, in lijn met de beschikking van de Europese Commissie
2
Goedkeuringsbeschikking Steunmaatregel SA.55465 (2020/N), C (2020) 3410 final d.d. 29 mei 2020
. Over de uitvoering wordt jaarlijks aan het parlement verantwoording afgelegd via het reguliere begrotingsproces. De rol van het parlement ten aanzien van deze regelingen verandert dan ook niet.
Tot slot krijgt Invest International de beschikking over subsidiegelden voor projectontwikkeling. Dit betreft een jaarlijks bedrag van EUR 9 miljoen. Deze subsidies komen eveneens ten laste van de begroting van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking.
De hierboven genoemde verschillende financiële middelen worden gebundeld in Invest International. De ondernemer zal te maken krijgen met één aanspreekpunt. In het kader hieronder wordt dit toegelicht met een voorbeeld.
Voorbeeldproject (fictief): koelhuizen in Afrika
Een Nederlands mkb-bedrijf is, met financiering uit de DGGF-regeling, succesvol gestart met de opzet van een koelhuis in Afrika. Het bedrijf zoekt nu vervolgfinanciering voor uitbreiding van het project.
Nederlandse banken vinden deze grotere vervolginvestering nog te risicovol vanwege de onbekende lokale situatie en de omvang van de financiering. Invest International financiert vervolgens een deel van dit project uit het investeringskapitaal, wat risicovol is maar past binnen de investeringskaders, incl. het gestelde normrendement. Daardoor is de huisbank van de mkb-er vervolgens bereid om het restant van de investering te financieren.
Het ontwerp van het koelhuis gebeurt in Nederland, en draagt zo bij aan de Nederlandse economie. De investering zorgt daarnaast voor lokale werkgelegenheid in het Afrikaanse land en zorgt ervoor dat vlees, groente en fruit gekoeld naar de inwoners in het binnenland kunnen worden getransporteerd.
Omdat Invest International de klant al eerder financierde vanuit de DGGF-regeling, is veel informatie over de klant en de investering al bekend. Doordat de voorwaarden voor financiering lastens de regelingen en het investeringskapitaal op elkaar zijn afgestemd, kan Invest International snel beoordelen of het bedrijf in aanmerking komt voor een lening. Zo kan Invest International in verschillende fases van dit project de ondernemer van dienst zijn.
2.
Ik heb de VVD-fractie toegezegd de Kamer een overzicht te sturen van de projecten-pijplijn van NL-Business (NLB). Dit treft u bijgaand aan. NL-Business richt zich binnen FMO op de financiering van internationale activiteiten van Nederlandse bedrijven. De projecten-portefeuille en pijplijn van NLB zullen overgaan naar Invest International.
De bijlage betreft zowel al vastgelegde financieringen als nog niet gecontracteerde projecten in verschillende stadia van voorbereiding op een eventuele financiering. Of die daadwerkelijk zullen worden gefinancierd, moet blijken na verdere voorbereiding en toetsing aan de criteria van het investeringsbeleid, waaronder IMVO en additionaliteit. Het overzicht laat zien met welke doelgroepen (van mkb tot grootbedrijf) en in welke regio’s en sectoren van de economie NLB actief is. Vanwege bedrijfsgevoeligheid en daarmee vertrouwelijkheid van de informatie zijn projectdetails en namen van bedrijven weggelaten.
Voor het kleinere mkb zijn de regelingen die van RVO overgaan naar Invest International interessant. DGGF en DTIF beschikken over een pijplijn aan (kleinere) mkb-transacties. Ook die zal onder Invest International verder worden uitgebouwd.
3.
De Fractie-Nanninga vroeg naar de verhouding van de overzeese Koninkrijksdelen tot zowel Invest-NL als Invest International. Die verhouding is voor het investeringskapitaal als volgt.
Zoals het wetsvoorstel aangeeft, vallen Bonaire, Sint Eustatius en Saba (BES) voor de oprichtingswet onder het begrip «Nederlandse economie». Ondernemingen kunnen dus een beroep doen op financiering door zowel Invest-NL als Invest International.
Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn aparte landen binnen het Koninkrijk. De wet Invest-NL en het wetsvoorstel Invest International respecteren de bijzondere positie binnen het Koninkrijk van deze landen door niet met een financieringsinstelling als Invest-NL respectievelijk Invest International in de invloedssfeer van deze landen te treden. Daarmee behoren deze landen voor het wetsvoorstel Invest International tot het buitenland. Invest International kan natuurlijk wel Nederlandse ondernemingen, waaronder ondernemingen op de BES-eilanden, ondersteuning bieden bij activiteiten in Aruba, Curaçao en Sint Maarten.
4.
De VVD-fractie vroeg om inzicht in de samenwerkingsovereenkomsten die Invest International zal sluiten met bijvoorbeeld FMO en RVO.
Gesprekken hierover zijn nog gaande. In de samenwerkingsovereenkomst met FMO worden ook afspraken gemaakt over bijvoorbeeld de inkoop van administratieve diensten, om daarmee de administratieve lasten (overhead) voor Invest International zo laag mogelijk te houden. Ik zal er in mijn rol als beleidsverantwoordelijk Minister bij de betreffende besturen op aandringen dat er zoveel mogelijk naar synergie wordt gestreefd en wil de mogelijkheden bezien om dit uitgangspunt ook op te nemen in de aanvullende overeenkomst.
In de samenwerkingsovereenkomst met RVO wordt o.a. nauw gekeken naar hoe het mkb-segment op een zo efficiënt mogelijke manier voorzien kan worden van de juiste informatie en financiering.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A.M.
Kaag

2021 pijplijn
private sector of publieke sector | Regio Project | Transactiebedrag (schatting) | Fase | Bedrijfsgrootte | Sector
publiek | Afrika | EUR 36,000,000 | Gecommitteerd | Grootbedrijf | Water en Infrastructuur
publiek | Afrika | EUR 92,000,000 | Contracteerfase | Grootbedrijf | Water en Infrastructuur
privaat | Afrika | USD 40,000,000 | Contracteerfase | MKB | Financiële instellingen
publiek | Azië | EUR 15,400,000 | Gemandateerd voor financieringsvoorstel | MKB | Financiële instellingen
publiek | Azië | EUR 12,600,000 | Gemandateerd voor financieringsvoorstel | MKB | Water en Infrastructuur
privaat | Afrika | EUR 12,900,000 | Gemandateerd voor financieringsvoorstel | MKB | Maakindustrie
privaat | Afrika | EUR 38,000,000 | Gemandateerd voor financieringsvoorstel | MKB | Financiële instellingen
publiek | Afrika | EUR 15,000,000 | Gemandateerd voor financieringsvoorstel | Grootbedrijf | Water en Infrastructuur
publiek | Azië | EUR 81,000,000 | Vroege fase | Grootbedrijf | Hernieuwbare energie en klimaat
publiek | Azië | Nog te bepalen | Vroege fase | MKB | Water en Infrastructuur
publiek | Azië | EUR 5,000,000 | Vroege fase | Grootbedrijf | Water en Infrastructuur
privaat | Latijns Amerika & Caribisch gebied | EUR 20,000,000 | Vroege fase | Grootbedrijf | Landbouw en voedselproductie
publiek | Afrika | EUR 35,000,000 | Vroege fase | Grootbedrijf | Maakindustrie
publiek | Afrika | EUR 50,000,000 | Vroege fase | MKB | Gezondheidszorg
privaat | Azië | EUR 10,000,000 | Vroege fase | MKB | Maakindustrie
publiek | Azië | Nog te bepalen | Vroege fase | Grootbedrijf | Hernieuwbare energie en klimaat
privaat | Afrika | EUR 15,000,000 | Vroege fase | Middelgroot | Gezondheidszorg
publiek | Latijns Amerika & Caribisch gebied | Nog te bepalen | Vroege fase | MKB | Hernieuwbare energie en klimaat
publiek | Latijns Amerika & Caribisch gebied | EUR 40,000,000 | Vroege fase | Onbekend | Financiële instellingen
publiek en privaat | Afrika | EUR 20,000,000 | Vroege fase | Grootbedrijf | Gezondheidszorg
privaat | Azië | EUR 135,000,000 | Vroege fase | Grootbedrijf | Hernieuwbare energie en klimaat
privaat | Global | | Zeer vroege fase | Grootbedrijf | Maakindustrie
privaat | Azië | | Zeer vroege fase | Grootbedrijf | Maakindustrie
publiek | Afrika | | Zeer vroege fase | Grootbedrijf | Water en Infrastructuur
publiek | Azië | | Zeer vroege fase | MKB | Gezondheidszorg
privaat | Azië | | Zeer vroege fase | Grootbedrijf | Gezondheidszorg
privaat | Afrika | | Zeer vroege fase | Grootbedrijf | Gezondheidszorg
publiek | Azië | | Zeer vroege fase | MKB | Hernieuwbare energie en klimaat
publiek | Afrika | | Zeer vroege fase | Grootbedrijf | Water en Infrastructuur
privaat | Europa & Centraal Azië | | Zeer vroege fase | Grootbedrijf | Financiële instellingen
privaat | Afrika | | Zeer vroege fase | Grootbedrijf | Landbouw en voedselproductie
privaat | Afrika | | Zeer vroege fase | Grootbedrijf | Landbouw en voedselproductie
privaat | Europa & Centraal Azië | | Zeer vroege fase | Grootbedrijf | Maakindustrie
publiek | Afrika | | Zeer vroege fase | Grootbedrijf | Water en Infrastructuur
publiek en privaat | Azië | | Zeer vroege fase | Middelgroot | Water en Infrastructuur
privaat | Afrika | | Zeer vroege fase | MKB | Maakindustrie