﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<kamerwrk kamer="2" publtype="nota">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-30397-6/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <titel>Tweede Kamer der Staten-Generaal</titel>
    <subtitel>2</subtitel>
    <subtitel>Vergaderjaar 2005-2006</subtitel>
  </kop>
  <frontm>
    <versie dtd="0.10" conv="wit.xns__3.5" markup="1xa"></versie>
    <ordernr>KST96834</ordernr>
    <vergjaar>2005-2006</vergjaar>
    <onderw>
      <nummer>30 397</nummer>
      <naam>Nieuwe regels inzake tuchtrechtspraak ten aanzien van accountants (Wet
tuchtrechtspraak accountants)</naam>
    </onderw>
  </frontm>
  <body>
    <stuk>
      <ltrlabel>Nr. </ltrlabel>
      <nummer>6</nummer>
      <titel>NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG</titel>
      <datum>Ontvangen 24 april 2006</datum>
      <al>Met belangstelling hebben wij kennis genomen van de vragen en opmerkingen
van de fracties van het CDA, de PvdA, de SP en de VVD. Wij constateren dat
de reactie van de verschillende fracties op het wetsvoorstel uiteenloopt.
Uit de vragen en opmerkingen blijkt de behoefte aan verduidelijking. Wij maken
van de gelegenheid gebruik erop te wijzen dat gelijktijdig met deze nota naar
aanleiding van het verslag een nota van wijziging wordt uitgebracht. Deze
is van technische aard.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van het CDA vragen in hoeverre
het principe vorm heeft/krijgt voor de verschillende beroepsgroepen, dat afhandeling
van klachten primair door de beroepsgroep zelf plaatsvindt en pas wanneer
het algemeen belang erbij betrokken is afhandeling plaatsvindt via het publieke
tuchtrecht. Daarbij vragen deze leden en de leden van de fractie van de VVD
de regering in te gaan op de stelling van accountants met de nieuwe systematiek
van het tuchtrecht op achterstand te zijn gezet ten opzichte van andere beroepsgroepen.
De leden van de fractie van het CDA achten het gewenst dat het tuchtrecht
voor de verschillende beroepsgroepen zoveel mogelijk op elkaar is afgestemd.
In dit verband vragen deze leden en de leden van de fractie van de PvdA de
regering nader in te gaan op de punten waarop het tuchtrecht afwijkt van dat
van andere beroepsgroepen. Daarnaast vragen deze leden of het niet voor de
hand ligt een model voor tuchtprocedures te formuleren aan de hand waarvan
tuchtrechtprocedures voor verschillende beroepsgroepen kunnen worden geformuleerd.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>De vragen van de leden van de fracties van het CDA, PvdA en VVD vormen
aanleiding nader stil te staan bij de systematiek van het tucht- en klachtrecht
zoals dat in het thans voorliggende wetsvoorstel is opgenomen. Bij de behandeling
van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta) is voor wat betreft de systematiek
van het tuchtrecht de aandacht vooral gericht op accountants. Uit de vragen
van de leden van de verschillende fracties komt naar voren dat behoefte bestaat
aan het in breder perspectief plaatsen van de nieuwe systematiek van het tuchtrecht.
In het navolgende zal worden ingegaan op de aard van het tuchtrecht, de verhouding
tot het klachtrecht, zullen de verschillen in het thans bestaande wettelijk
geregelde tuchtrecht worden toegelicht, zal worden ingegaan op
de stelling van accountants en zal tot slot worden stilgestaan bij de optie
een model voor tuchtprocedures te formuleren.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het wettelijk geregeld tuchtrecht voor de beoefenaren van de zogenaamde
vertrouwensberoepen moet worden onderscheiden van het privaatrechtelijke tuchtrecht,
het economisch tuchtrecht (PBO, Landbouw) en het ambtenarentuchtrecht (waaronder
het militair tuchtrecht). Bij het privaatrechtelijk verenigingstuchtrecht
staan de particuliere belangen van de privaatrechtelijke vereniging als organisatie
van een bepaalde, op basis van vrijwilligheid tot stand gekomen groep centraal.
Die belangen worden binnen de vereniging beschermd door de leden die daarop
inbreuk maken aan (verenigings)tuchtrecht te onderwerpen. De vereniging als
belanghebbende en de mogelijk gelaedeerde beschermen met behulp van het tuchtrecht
zich zelf. Openbare belangen zijn bij deze tuchtrechtspraak doorgaans niet
betrokken.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>In het ambtenaren- en economisch tuchtrecht ontbreekt het privaatrechtelijke
of het vrijwillige element geheel. Voor zover het daar aanwezig is –
bijvoorbeeld in het landbouwtuchtrecht – wordt het gedomineerd door
publiekrechtelijke voorschriften die ter bescherming van typisch openbare
belangen strekken. Deze vorm van tuchtrecht is een publiekrechtelijk sanctierecht,
dat het strafrecht benadert. De voor het privaatrechtelijke verenigingstuchtrecht
zo kenmerkende vrijwilligheid van de verhouding tussen de organisaties die
het tuchtrecht toepassen en hun leden is hier sterk naar de achtergrond gedrongen.
Het wettelijk geregelde tuchtrecht voor de vertrouwensberoepen ligt in menig
opzicht tussen het privaatrechtelijk verenigingstuchtrecht en het ambtenaren-
en economisch tuchtrecht in. Het openbaar belang komt bij een goede uitoefening
van deze beroepen onder meer tot uiting in de publiekrechtelijke regelgeving
voor de toelating daartoe. Deze beoogt te waarborgen dat de beoefenaren van
deze vertrouwensberoepen tenminste voldoen aan geobjectiveerde minimumstandaarden
van kennis en deskundigheid. Voor de uitoefening van het beroep zelf schieten
in het algemeen de geldende strafrechtelijke voorschriften te kort. Deze houden
vooral negatieve gedragsverplichtingen, in de vorm van verboden, in die in
het algemeen voor alle rechtsgenoten gelden. Criteria voor een goede, aan
de eisen van het openbaar belang beantwoordende beroepsbeoefening kan men
aan het gewone strafrecht niet ontlenen. Indien een beroepsbeoefenaar echter
een strafbaar feit begaat, staat de weg naar de strafrechter open. Los hiervan
kan het begane strafbare feit tuchtrechtelijk verwijtbare elementen bevatten.
In dat geval kan ook de tuchtrechtelijke procedure worden gevolgd.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Nu het strafrecht en het privaatrechtelijke- en economisch tuchtrecht
geen criteria bevatten voor een goede, aan de eisen van het openbaar belang
beantwoordende beroepsuitoefening is de wetgever overgegaan tot een wettelijke
regeling van het tuchtrecht voor de vertrouwensberoepen. Dit publiekrechtelijk
geregelde tuchtrecht mag, anders dan de beroepsbeoefenaren van de vrije beroepen
wel eens lijken te veronderstellen, niet worden beschouwd als een recht of
(status verhogende) verworvenheid voor de beroepsgroep als zodanig. Het tuchtrecht
voor de vertrouwensberoepen kan in de verhouding tussen de onderlinge beroepsgenoten
en hun cliënten ook niet de plaats innemen van het privaatrecht. Indien
de beoefenaar van een vrij beroep in zijn verplichtingen tegenover de cliënt
tekortschiet, schaadt hij de particuliere (rechts)belangen van de laatstgenoemde.
Daarnaast schaadt hij mogelijk het publieke belang. Dat laatste belang staat
in het publiekrechtelijk geregelde tuchtrecht centraal; in de tuchtprocedure
dient het optreden van de beroepsbeoefenaar aan dat belang getoetst te worden.
Hierbij zij opgemerkt dat het tuchtrecht soms expliciet en impliciet vormen
van toezicht bevat.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het tuchtrecht heeft als doelstelling het vertrouwen, dat in het maatschappelijk
verkeer in het optreden van de beroepsgroep wordt gesteld, te versterken en
te borgen. Het is in dit verband wel van belang dat het tuchtrecht deze rol
ook kan hebben. In dat kader is het van belang dat het tuchtrecht niet gebruikt
wordt voor de handhaving van interne groepsregels of afspraken en evenmin
voor werkzaamheden waarvoor de beroepsbeoefenaar geen wettelijk monopolie
heeft gekregen. Ook moet het tuchtrecht niet worden benut als een rechtsgang
waarin wordt geoordeeld over de privaatrechtelijke verhoudingen tussen de
beroepsbeoefenaren en hun cliënten.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Deze algemene uitgangspunten, in het licht waarvan de door de verschillende
fracties gestelde vragen zijn beantwoord, hebben tot gevolg hebben dat van
beroepsgroep tot beroepsgroep andere accenten worden gelegd. De verschillende
beroepsgroepen hebben bepaalde kenmerken die hiertoe nopen. Zo dient bij de
advocatuur in het bijzonder te worden gelet op de onafhankelijkheid van de
rechtshulpverlener tegenover de regulerende controlerende overheid. Bij het
notariaat dient te worden gelet op het gegeven dat de notaris een openbaar
ambt bekleedt en als enige de bevoegdheid heeft tot het opstellen van een
authentieke akte die in het maatschappelijk verkeer een bepaalde bewijskracht
heeft. Bij het notariaat speelt voorts dat het toezicht verweven is met het
tuchtrecht. Bij de medici speelt in het kader van de bescherming van de volksgezondheid
een rol die ook terugkeert bij de inrichting van het medisch tuchtrecht.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Bij het opnieuw inrichten van het tuchtrecht voor een bepaalde beroepsgroep
is het van belang de verschillende accenten die een rol spelen te herkennen
en hierbij qua systematiek aan te sluiten.</al>
      <al>Bij het doorlichten van de bestaande regelgeving en de werkzaamheden van
accountants is ons gebleken dat op dit moment tal van zaken aan de tuchtrechter
worden voorgelegd. Het betreft ook zaken waarbij geen directe band bestaat
met het terrein waarvoor de accountant een wettelijke bevoegdheid –
die gepaard gaat met wettelijke exclusiviteit – heeft verkregen. Een
soortgelijke ontwikkeling constateren wij ook bij andere beroepsbeoefenaren.
Steeds meer gaan beroepsbeoefenaren werkzaamheden uitvoeren die geen deel
uitmaken van het takenpakket dat de kern van hun beroep vormt. Het betreft
hierbij activiteiten die los staan van de wettelijke taak of het wettelijk
monopolie en die ook door tal van andere beroepsbeoefenaren verricht worden.
Hierbij kan onder meer gedacht worden aan het verzorgen van de boekhouding,
het geven van belastingadviezen en het geven van automatiseringsadviezen.
Een ander accent waar bij het inrichten van het tuchtrecht voor accountants
rekening mee gehouden is betreft de introductie van publiek onafhankelijk
toezicht in de Wta. Het aspect van het toezicht maakt geen deel meer uit van
het tuchtrecht.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Bij het opnieuw inrichten voor het tuchtrecht van accountants hebben wij
de systematiek van het procesrecht gevolgd van de Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie
2004. Dit daar deze wet geheel is aangepast aan de laatste ontwikkelingen
op het terrein van het tuchtprocesrecht. Verder hebben wij de inrichting van
de Wta gevolgd waarbij verschillende domeinen worden onderscheiden waarbinnen
accountants diensten verlenen. Deze domeinen gaan van wettelijke taken van
accountants (de wettelijke controles) naar werkzaamheden die accountants naast
vele andere beroepsbeoefenaren verrichten. In de Wta is vastgelegd dat klachten
met betrekking tot het zogenoemde domein A dat ziet op werkzaamheden gericht
op het verrichten van wettelijke controles door accountantsorganisaties en
het verstrekken van accountantsverklaringen door externe accountants direct
aan de tuchtrechter kunnen worden voorgelegd. Ditzelfde geldt voor klachten
met betrekking tot werkzaamheden in domein B (andere wettelijke
taken) en domein C (beoordelingsverklaringen en vrijwillige controles).</al>
      <al>Deze tuchtrechter is op grond van de Wta gepositioneerd bij de rechtbank
Zwolle-Lelystad en wordt aangeduid als de Accountantskamer.</al>
      <al>Voor werkzaamheden van accountants die niet samenhangen met de uitoefening
van de publieke taak van de accountant ligt tuchtrecht niet direct voor de
hand aangezien in eerste instantie geen openbaar belang in het geding is dat
wordt geschonden of beschermd. Dit wordt anders indien blijkt dat de wijze
waarop de andere werkzaamheden worden uitgevoerd effect heeft of kan hebben
op het vertrouwen dat in het maatschappelijk verkeer in de beroepsgroep wordt
gesteld. Voor die zaken waarbij in eerste instantie geen openbaar belang in
het geding is kan ten aanzien van accountants op grond van het wetsvoorstel
een klacht worden ingediend bij de klachtencommissie. Het klachtrecht is een
effectieve methode gebleken om op laagdrempelige en informele wijze genoegdoening
te verkrijgen. Ook voor het klachtrecht geldt dat het niet de methode is om
strafrechtelijke of civielrechtelijke klachten te beslechten. In de klachtencommissie
hebben naast de voorzitter twee leden zitting die deskundig zijn ten aanzien
van de werkzaamheden van Accountants-Administratieconsulenten en registeraccountants.
De klachtencommissie zal worden geleid door een onafhankelijk voorzitter die
jurist is. Via de klachtencommissie wordt een effectief medium geboden waarbinnen
klachten jegens accountants op deskundige wijze behandeld worden. In het geval
bij de behandeling van een klacht bij de klachtencommissie blijkt dat sprake
is van een optreden van een accountant waarmee deze afbreuk doet aan het vertrouwen
dat in het maatschappelijk verkeer in de beroepsgroep van accountants gesteld
wordt, biedt het wetsvoorstel de mogelijkheid dat de zaak na behandeling door
de klachtencommissie wordt voorgelegd aan de Accountantskamer. In de Memorie
van Toelichting staat beschreven dat dit voorleggen enkel mogelijk is in het
geval de klachtencommissie de klacht gegrond heeft verklaard. Conform de tekst
van het wetsvoorstel merken wij op dat dit voorleggen ook mogelijk is in het
geval de klachtencommissie de klacht ongegrond verklaard.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Bij nota van wijziging hebben wij de NOvAA en het NIVRA de mogelijkheid
geboden de klachtencommissie aan te wijzen als instantie die geschillen over
declaraies kan behandelen. Op deze wijze kunnen de NOVAA en het NIVRA ervoor
kiezen het aantal instanties dat zich met de behandeling van klachten en geschillen
bezig houdt te beperken. Bij de benoeming van de leden van de klachtencommissie
kunnen de NOvAA en het NIVRA rekening houden met deze optie door ook personen
voor te dragen die expertise hebben op dit vlak. Deze personen kunnen dezelfde
personen zijn als degenen die nu reeds zitting hebben in de geschillencommissies.
Op deze wijze kan optimaal gebruik worden gemaakt van de bestaande kennis.
De onafhankelijkheid en het gezag van de klachtencommissie zijn in belangrijke
mate afhankelijk van de te benoemen voorzitter en leden. De voordracht daartoe
geschiedt door de voorzitters van de NOvAA en het NIVRA die bij uitstek in
staat zijn te beoordelen wie binnen het werkterrein als zodanig kunnen worden
aangemerkt. Teneinde de onafhankelijkheid te waarborgen is als laatste toets
de toestemming van de minister van Financiën geregeld.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De klachtencommissie beschikt niet over de bevoegdheid sancties op te
leggen. Een dergelijke bevoegdheid past ook niet bij de klachtencommissie.
Zoals gezegd biedt het klachtrecht een laagdrempelige informele voorziening
waarbij het gaat om genoegdoening en niet om de sanctietoevoeging. Het oordeel
van een klachtencommissie, zonder dat daar rechtsgevolgen aan zijn verbonden,
blijkt in de meeste gevallen een effectief middel te zijn. Indien van het
handelen van een accountant een uitstralende werking uitgaat naar de beroepsgroep
waarvan gesteld kan worden dat het aanzien van de beroepsgroep
in het maatschappelijk verkeer geschaad wordt, is een doorverwijzing naar
de Accountantskamer mogelijk. Het opleggen van sancties is voorbehouden aan
de Accountantskamer waarbij na het opleggen van een sanctie ook hoger beroep
openstaat op het College van beroep voor het bedrijfsleven. Los hiervan zal
een accountant die een klacht gegrond verklaard ziet worden door deskundigen
die de klachtencommissie vormen een dergelijk oordeel zonder enige twijfel
als een correctie ervaren. Ook andere instanties die naast klachtencommissies
klachten behandelen, als bijvoorbeeld de Nationale Ombudsman, kennen geen
vorm van hoger beroep</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fracties van het CDA en de VVD refereren aan de gedachte
die onder accountants kennelijk leeft als zouden accountants met de nieuwe
systematiek van tuchtrechtspraak op achterstand worden gezet ten opzichte
van andere beroepsbeoefenaren. Deze gedachte delen wij niet. Zoals in het
voorgaande is weergegeven past bij een herziening van het tuchtrecht voor
een bepaalde beroepsgroep een beschouwing omtrent de specifieke accenten waarbij
bij die beroepsgroep rekening dient te worden gehouden. Bij deze accenten
hebben wij en bij de behandeling van de Wta ook beide kamers der Staten-Generaal
uitgebreid stilgestaan. Met het in de Wta en het huidige wetsvoorstel opgenomen
systeem wordt een op de beroepsgroep toegesneden model voor tuchtrecht neergezet.
Een model dat is ingericht op een effectieve afdoening van alle werkzaamheden
waarmee accountants zich bezig houden. Een model ook dat recht doet aan de
in de Wta gemaakte keuzes. De accountants die verwijzen naar andere beroepsgroepen
lijken het tuchtrecht voor andere beroepsbeoefenaren als een gegeven te zien.
Opgemerkt zij dat ook dit tuchtrecht aan ontwikkelingen onderhevig is. Voor
het notariaat kan in dit verband worden gewezen op de aanbevelingen in het
rapport van de Commissie Hammerstein. Voor advocatuur en gerechtsdeurwaarders
lopen onderzoeken of staan zij op het punt om van start te gaan.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Wij delen de gedachte van de leden van de CDA-fractie dat het wenselijk
is dat de systemen van tuchtrechtspraak voor de verschillende beroepsgroepen
zoveel als mogelijk op elkaar zijn afgestemd. Zoals wij in het nader rapport
naar aanleiding van het advies van de Raad van State hebben geschreven is
het tuchtrecht voor de verschillende beroepsgroepen nu niet eenduidig. Als
redenen hiervoor kunnen worden aangevoerd dat deze wetten op verschillende
tijdstippen tot stand zijn gekomen en dat hierbij diverse departementen zijn
betrokken. Deze wetten vertonen op hoofdlijnen bijvoorbeeld voor wat betreft
de rechtsgang sterke overeenkomsten. Wanneer meer op detailniveau wordt gekeken
bevatten de wetten echter ook verschillen. Verschillen die voortvloeien uit
de diverse accenten die bij deze wetten zijn gelegd. Een voorbeeld van deze
verschillen betreft het toezicht en het tuchtrecht dat bij het notariaat en
gerechtsdeurwaarders verweven is en dat bij de accountants apart geregeld
is.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Als gesteld zijn wij ook voorstander van een eenduidige visie op de inrichting
van tuchtprocedures. De leden van de fractie van het CDA stellen in dit verband
voor te komen tot een model wat leidend zal zijn bij de inrichting van toekomstige
procedures. Het is juist dat een dergelijk model thans niet bestaat en zoals
uit het voorgaande blijkt zal een eenvormige blauwdruk ook niet te formuleren
zijn.</al>
      <al>Het openbaar belang dat met de beroepsuitoefening gemoeid is en de vraag
of het tuchtrecht mede het toezicht zal dienen zijn bijvoorbeeld aspecten
die toch op maat gesneden oplossingen vragen. Daarnaast is het zo dat er tal
van onderwerpen zijn waar meer dan nu uniformering mogelijk is.</al>
      <al>In dit verband kunnen wij melden dat in het kader van het project bruikbare
rechtsorde een interdepartementale werkgroep is ingesteld. Deze werkgroep
staat onder voorzitterschap van Prof. N. J.H. Huls hoogleraar rechtssociologie
aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en de Universiteit Leiden. De werkgroep
heeft als opdracht meegekregen een kader voor tuchtrechtelijke procedures
te introduceren.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van het CDA vragen de regering
in te gaan op de wijze waarop de onafhankelijkheid van de klachtencommissie
gewaarborgd is. Daarbij vragen deze leden met de leden van de fracties van
de VVD en SP waarom de klachtencommissie geen sancties kan opleggen en waarom
niet wordt voorzien in een beroepsmogelijkheid tegen de uitspraken van de
klachtencommissie. De leden van de fractie van de SP vragen welke voorwaarden
gesteld worden aan de voorzitter van de klachtencommissie. De leden van de
SP-fractie vragen waarom de klachtencommissie als een klacht gegrond is verklaard
een klacht niet direct kan doorzenden aan de Accountantskamer. Tot slot vragen
de leden van de fractie van het CDA de regering in te gaan op de afwijking
van de klachtenregeling van de Awb die geen gezamenlijke klachtencommissie
kent.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>In het voorgaande is reeds stilgestaan bij de klachtencommissie. In aanvulling
op hetgeen daar is gesteld zullen wij nader op de bovenstaande vragen ingaan.
De onafhankelijkheid van de klachtencommissie is op diverse wijzen gewaarborgd.
Een belangrijke waarborg voor de onafhankelijkheid wordt gevormd door de invulling
van de functie van de voorzitter en de plaatsvervangend voorzitters. In het
wetsvoorstel is bepaald dat deze personen onafhankelijk dienen te zijn en
dat zij daarnaast jurist zijn. Bij de vraag van de leden van de fractie van
de SP inzake de deskundigheid van de voorzitter van de klachtencommissie is
het de vraag op welke deskundigheid deze leden doelen. In geval het betreft
deskundigheid op het terrein van juridische procedures en het kunnen omgaan
met klagers en beklaagden luidt het antwoord op deze vraag bevestigend. Over
specifieke deskundigheid op het terrein van accountants hoeft de voorzitter
niet te beschikken. Indien dit zo is zal dit een meerwaarde kunnen vormen.
Een voorwaarde voor benoeming vormt dit echter niet. Immers deze specifieke
deskundigheid wordt ingebracht door de deskundige leden.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De benoeming van de voorzitter, de plaatsvervangende voorzitters en de
deskundige leden geschiedt op voordracht van het bestuur van de NOvAA en het
NIVRA door de ledenvergadering van de beide beroepsorganisaties. Op deze wijze
wordt de deskundigheid van beide beroepsorganisaties bij het vinden van geschikte
personen benut en wordt aangesloten bij de publiekrechtelijke taak die deze
organisaties hebben. Ter borging van de onafhankelijkheid van de klachtencommissie
heeft de Minister van Financiën het recht van goedkeuring voor wat betreft
de benoeming van de voorzitter en de plaatsvervangende voorzitters. De Minister
van Financiën kan goedkeuring aan de benoeming onthouden indien hij tot
het oordeel komt dat een kandidaat die wordt voorgedragen voor de functie
van voorzitter of plaatsvervangend voorzitter niet onafhankelijk is. In het
wetsvoorstel is een dergelijke goedkeuringsbepaling ook opgenomen inzake de
verordening die de NOvAA en het NIVRA opstellen met betrekking tot de regels
en de werkwijze van de klachtencommissie. Bij de goedkeuring van deze verordening
zal het aspect van de borging van de onafhankelijkheid ook een rol spelen.
Tot slot bevat het wetsvoorstel een bepaling die strekt tot het vervangen
van een lid van de klachtencommissie wanneer de klacht gericht is op het handelen
van dit lid. Tot slot zij opgemerkt dat het wetsvoorstel waarborgen bevat
voor de onafhankelijkheid van de klachtencommissie, maar dat de klachtencommissie in de praktijk een belangrijke taak heeft die onafhankelijkheid ook
naar buiten te bewaken. Deze rol zal afhankelijk zijn van de personen die
deel zullen uitmaken van de klachtencommissie. Via de hiervoor genoemde mechanismen
zijn wij van oordeel dat de onafhankelijkheid van de klachtencommissie voldoende
is gewaarborgd.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De klachtencommissie legt geen punitieve sancties op. Kenmerkend voor
klachtenprocedures is dat zij niet leiden tot een rechtens bindende uitspraak
of het opleggen van sancties. Essentie van een klachtenregeling is het voorzien
in een laagdrempelige snelle informele procedurele voorziening om een klacht
te kunnen voorleggen in geval van een geschil over een bedrijf of instelling.
Uit ervaring blijkt dat een goede klachtbehandeling bijdraagt aan een betere
relatie met de cliënt en aan de kwaliteit van de dienstverlening. Het
kunnen opleggen van sancties is voorbehouden aan de Accountantskamer. Dat
betekent niet dat de klachtencommissie een tandenloze leeuw is. In de klachtencommissie
zullen personen zitting hebben die op grond van hun ervaring en uitstraling
naar de klager en beklaagde een gezaghebbend oordeel kunnen vellen. Voor een
accountant zal een veroordeling door een gezaghebbende klachtencommissie als
een terechtwijzing worden ervaren temeer nu het oordeel van de klachtencommissie
wordt gepubliceerd. Daarbij komt dat de klachtencommissie de bevoegdheid heeft
de aanbeveling te doen dat een zaak zich leent voor doorzending naar de Accountantskamer.
Voor de nodige klagers zal het indienen van een klacht tegen een accountant
de opmaat zijn voor het starten van een procedure bij de civiele rechter.
Dit in verband met de wens tot het verkrijgen van schadevergoeding. Zowel
bij een procedure bij de civiele rechter als bij een procedure ten overstaan
van de Accountantskamer zal het oordeel van een gezaghebbende klachtencommissie
meewegen in het uiteindelijke oordeel.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Zoals de leden van de fracties van het CDA, VVD en SP stellen staat tegen
uitspraken van de klachtencommissie voor klagers geen hoger beroep open. In
veel gevallen zal de klachtencommissie echter niet de eerste instantie zijn
die een klacht behandelt. Veel klachten zullen in eerste instantie reeds worden
neergelegd bij de kantoren waar de betrokken accountants werkzaam zijn. Voor
de accountantsorganisaties die wettelijke controles verrichten bij de zogenoemde
organisaties van openbaar belang is het verplicht een interne klachtenregeling
te hebben. Via deze interne klachtenregelingen kunnen de betrokken accountantskantoren
hun verantwoordelijkheid voor een goede afhandeling van klachten van cliënten
waarborgen. Dit past in een opzet en systeem waarin de accountantsorganisaties
een grotere rol krijgen toebedeeld bij de kwaliteitsborging van de accountantsfunctie.
Het sluit ook naadloos aan bij de functie van interne klachtenregelingen:
het effectief, snel afdoen van geschillen en meningsverschillen tussen twee
direct betrokken partijen in een dienstverleningsrelatie. Een interne klachtenregeling
kan ook betrekking hebben op klachten die vervolgens aan de Accountantskamer
kunnen worden voorgelegd. Voor klachten die niet direct aan de Accountantskamer
kunnen worden voorgelegd staat de gang naar de in dit wetsvoorstel geregelde
klachtencommissie open. In deze gevallen fungeert de bij wet geregelde klachtencommissie
als tweede aanleg. Wij gaan er vanuit dat in een groot aantal gevallen in
eerste instantie bij de kantoren zelf geklaagd zal worden. Dit past ook in
de feitelijke verhoudingen waarin het merendeel van de klachten gewoonweg
betrekking heeft op de dienstverlening en verder weg staat van de publieke
functie van de accountant. In dat verband achten wij de mogelijkheid van hoger
beroep inzake uitspraken van de klachtencommissie niet opportuun. Nogmaals
zij opgemerkt dat de voorzitters van het NIVRA en de NOvAA een zaak voor de
Accountantskamer kunnen brengen indien zij van oordeel zijn dat een accountant
jegens wie de klachtencommissie een klacht ongegrond heeft verklaard,
iets gedaan heeft wat afbreuk doet aan het vertrouwen dat in het maatschappelijk
verkeer in accountants wordt gesteld.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De klachtencommissie kan de aanbeveling doen dat een klacht zich leent
voor doorzending aan de Accountantskamer. Wij hebben ervoor gekozen dat de
klachtencommissie deze aanbeveling doet aan de voorzitter van de beroepsorganisatie.
Op deze wijze houdt de beroepsorganisatie zicht op de tegen de accountants
ingediende klachten. De voorzitter van de beroepsorganisatie kan besluiten
de zaak aan de Accountantskamer voor te leggen. Het is ook ons idee dat indien
de klachtencommissie de aanbeveling doet dat een zaak zich leent voor doorzending
de voorzitter van de beroepsorganisatie deze aanbeveling doorgaans zal volgen.
Verplicht is dit echter niet. Er kunnen zich omstandigheden voordoen waardoor
het doorzenden van de klacht niet meer opportuun wordt geacht. Via de bevoegdheid
de zaak voor te leggen aan de Accountantskamer geeft de voorzitter van accountantsorganisatie
invulling aan de publiekrechtelijke taak ten aanzien van de kwaliteit van
accountants.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het klachtrecht zoals dat is opgenomen in het thans voorliggende wetsvoorstel
volgt op hoofdlijnen het klachtrecht zoals dat is opgenomen in de Algemene
wet bestuursrecht (Awb). De Algemene wet bestuursrecht is niet rechtstreeks
van toepassing. In deze zin bestaat derhalve ook geen gehoudenheid tot het
volgen van de vorm van de klachtencommissie zoals opgenomen in de Awb.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van het CDA vragen een reden
waarom in dit wetsvoorstel bij de tuchtrechter een griffierecht verschuldigd
is nu dit bij andere tuchtprocedures niet het geval is. Voorts vragen deze
leden wat de reden is dat het NIVRA, de NOvAA en de Autoriteit Financiële
Markten geen griffierecht hoeven te betalen.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Voor personen die overwegen een klacht in te dienen bij de Accountantskamer
vormt het heffen van een griffierecht een prikkel om een zorgvuldige afweging
te maken. In de praktijk blijkt dat klagers zonder een dergelijke prikkel
eerder geneigd zijn hun klacht aan de (tucht)rechter voor te leggen. Via het
heffen van een griffierecht ondervinden zij een financiële prikkel de
afweging te maken of het geschil de inschakeling van een rechter wel waard
is en of zij het geschil wellicht niet op een andere passende wijze kunnen
oplossen. Interne klachtenregelingen bij accountantskantoren kunnen bijvoorbeeld
in veel gevallen een goede waarborg vormen voor een oplossing van een geschil.
Wij vinden het van belang dat klagers worden gestimuleerd dergelijke mogelijkheden
tot het oplossen van geschillen te benutten. Op deze wijze wordt voorkomen
dat zij in alle gevallen direct een beroep doen op de tuchtrechter. Naast
het zijn van een prikkel vormt het griffierecht een bijdrage in de kosten
van de procedure. De tuchtrechtspraak voor accountants wordt via publieke
middelen gefinancierd. In dit verband is het redelijk van de klager een bijdrage
te vragen. Het wetsvoorstel kent in dit verband wel de voorziening om het
griffierecht aan klager te vergoeden. In het geval een accountant, jegens
wie een klacht is ingediend, na het indienen van een klacht bij de Accountantskamer
tegemoet komt aan de inhoud van de klacht, is hij gehouden het griffierecht
aan de klager te vergoeden. Ook in het geval de klacht uiteindelijk gegrond
blijkt te zijn dient de betrokken accountant het griffierecht aan de klager
te vergoeden. De Accountantskamer neemt dit punt mee in de uitspraak. De noodzaak
de NOvAA, het NIVRA en de AFM een prikkel te laten ondervinden bij het maken
van een afweging of een zaak aan de tuchtrechter zal worden voorgelegd voelen
wij niet. Deze beroepsorganisaties en de AFM zijn publieke organisaties. Van
hen kan zondermeer worden verwacht dat zij eerst een klacht indienen bij de
tuchtrechter na een zorgvuldige afweging te hebben gemaakt. Doorgaans zal het ernstiger gevallen betreffen waar de stand van het beroep in het
geding is. In dit verband hebben wij besloten deze beroepsorganisaties en
de AFM vrij te stellen van het verschuldigd zijn van een griffierecht voor
de Accountantskamer. Overigens zij opgemerkt dat het griffierecht nieuw is
voor wat betreft het tuchtrecht, maar binnen het klachtrecht reeds bestaat.
Bij klachtenprocedures die worden gevoerd bij de klachtencommissies die zijn
aangesloten bij de Stichting Geschillencommissies voor Consumentenzaken is
een klachtrecht verschuldigd. Als voorbeeld kan de geschillencommissie reizen
worden genomen waar het klachtrecht uiteenloopt van € 35 tot€ 60,-.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van het CDA vroegen op welke
wijze voorzien is in rechtsbescherming tegen de maatregel van tijdelijke doorhaling.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Met de leden van de fractie van het CDA achten wij het gepast te voorzien
in rechtsbescherming tegen de maatregel van tijdelijke doorhaling. Via de
nota van wijziging zal worden voorzien in de mogelijkheid tegen deze maatregel
beroep in te stellen bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fracties van het CDA, de PvdA en VVD
vragen de regering in te willen gaan op de technische opmerkingen zoals de
NOvAA en de NIVRA deze hebben gemaakt. In dit verband vragen de leden van
de fractie van de PvdA het wetsvoorstel aan te passen.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>In verband met de vernummering van de Wta en in verband met het herstel
van enkele omissies in het thans voorliggende wetsvoorstel waren wij voornemens
een nota van wijziging uit te brengen. Een flink aantal van de in deze nota
van wijziging voorgenomen aanpassingen vinden wij ook terug in de opsomming
van technische wijzigingen van de NOvAA en het NIVRA. Naar aanleiding van
de technische opmerkingen die de beide beroepsorganisaties hebben gemaakt,
is meermalen constructief overleg gevoerd. Tijdens dit overleg zijn de voorstellen
besproken. Voor zover de opmerkingen technisch van aard zijn en zich voor
overnemen lenen, zijn deze meegenomen in de nota van wijziging die tegelijk
met deze nota naar aanleiding van het verslag wordt uitgebracht. In de toelichting
bij de nota van wijziging wordt inhoudelijk op de gemaakte opmerkingen ingegaan.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van de PvdA geven aan met verwondering
te hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel tuchtrechtspraak accountants.
Zij wijzen er in dit verband op dat tijdens de behandeling van de Wet toezicht
accountantsorganisaties de suggestie is gewekt dat voor het klachtrecht in
het private domein van accountants een klachtenregeling zou worden gemaakt,
waarin tegelijk het klachtrecht in enkele andere vrije beroepen wettelijk
zou worden verankerd. Deze leden vragen waarom in het wetsvoorstel thans alleen
wordt ingegaan op het klachtrecht voor accountants.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Naar aanleiding van de vraag van de leden van de fractie van de PvdA hebben
wij het gewisselde tijdens de behandeling van de Wta naast de eerdere mededelingen
in de toelichting en de nota naar aanleiding van het verslag bij de Wta gelegd.
Met de leden van de fractie van de PvdA constateren wij dat tijdens de behandeling
van de Wta in de Tweede Kamer is opgemerkt dat de klachtenregeling ook zal
zien op activiteiten van andere beroepsbeoefenaren. De leden van de fractie
van de PvdA constateerden dat de thans voorliggende klachtenregeling enkel
ziet op accountants. De bedoelde kernboodschap van de opmerking in de Tweede
Kamer is dat de klachtenregeling betrekking heeft op accountants doch hiermee
niet wordt uitgesloten dat het model van de klachtenregeling ook toepassing
kan vinden voor andere beroepsgroepen. De thans voorliggende klachtenregeling
vormt ook een van de onderwerpen die aan de orde komen binnen de werkgroep
die zich in het kader van het project bruikbare rechtsorde met het ontwikkelen
van een beleidskader voor tuchtrecht in Nederland bezig houdt.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van de PvdA vragen of de regering
aan kan geven op welke wijze het klacht- c.q. het tuchtrecht is geregeld voor
zover het de private activiteiten betreft van vrije beroepsbeoefenaren van
vrije beroepen waarbij sprake is van uitvoering van publiekrechtelijke wettelijk
verankerde taken als private taken. Deze leden denken aan notarissen, deurwaarders,
advocaten, curatoren en belastingadviseurs.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Voor de notarissen, deurwaarders, advocaten, curatoren en belastingadviseurs
is het klacht- en het tuchtrecht ten aanzien van de private taken op verschillende
wijzen geregeld. Opgemerkt zij dat ten aanzien van notarissen, deurwaarders
en advocaten evaluatieonderzoeken lopen, of net zijn afgerond en dat deze
onderzoeken aanleiding kunnen vormen tot wijzigingen. In het navolgende wordt
per beroepsgroep ingegaan op de wijze waarop het klacht- en het tuchtrecht
zijn vormgegeven.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Voor advocaten is het tuchtrecht in de Advocatenwet geregeld. Anders dan
bijvoorbeeld notarissen en accountants verrichten advocaten geen publiekrechtelijke
taak. Hieruit volgt dat bij het tuchtrecht voor advocaten geen onderscheid
wordt gemaakt tussen privaatrechtelijke- en publiekrechtelijke werkzaamheden.
De advocatuur maakt voor de behandeling van geschillen gebruik van de procedures
van de Stichting Geschillencommissies voor Consumentenzaken. Ten aanzien van
de advocatuur wordt op dit moment een onderzoek verricht naar de positie van
de advocaat waarbij ook het tuchtrecht aan de orde komt. De commissie die
hiernaar onderzoek doet staat onder voorzitterschap van de heer Van Wijmen.
Bij de advocatuur vervult de deken een bemiddelende rol bij het behandelen
van klachten. De deken is de klager behulpzaam bij het opstellen van de klacht
en beziet of bemiddeling mogelijk is. De deken is op deze wijze verantwoordelijk
voor het verfijnen en oplossen van een fors aantal zaken die anders aan de
tuchtrechter zouden zijn voorgelegd. In zekere zin valt de rol van de deken
te vergelijken met die van de klachtencommissie voor accountants waarbij het
ook onze verwachting zal zijn dat deze in een aantal gevallen kan bijdragen
aan een minnelijke oplossing voor partijen en verder zaken afdoet die anders
aan de tuchtrechter zouden zijn voorgelegd. Voor de zaken die via de klachtencommissie
worden doorgezonden naar de Accountantskamer zal de behandeling, evenals bij
de deken het geval is, hebben bijgedragen aan de verduidelijking van de klacht.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Een groot aantal belastingadviseurs is aangesloten bij de Nederlandse
federatie van Belastingadviseurs. Deze organisatie kent voor de leden een
vorm van verenigingstuchtrecht met daarnaast een zogenaamde geschillencommissie.
Daarnaast is een groot aantal belastingadviseurs aangesloten bij het Nederlands
College van belastingadviseurs. Dit college kent eveneens een vorm van verenigingstuchtrecht.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Ten aanzien van curatoren kan voor wat betreft klachten onderscheid worden
gemaakt tussen klachten kenbaar gemaakt bij (het kantoor van) de curator zelf,
klachten in het kader van het (advocaten)tuchtrecht en klachten die kenbaar
worden gemaakt bij de rechter-commissaris. Opgemerkt zij dat veel curatoren
in het algemeen ook advocaat zijn en in die hoedanigheid onderworpen aan het
(advocaten) tuchtrecht. Voor zover de curatoren advocaat zijn vallen zij ook
onder het bereik van de klachtenregeling van de NOvAA.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De gerechtsdeurwaarders kennen een regeling voor tuchtrecht in de Gerechtsdeurwaarderswet.
Voor wat betreft deze regeling wordt geen onderscheid gemaakt tussen uitvoering
van private en publiekrechtelijke taken. Voor klachten is het de regel dat
klagers in eerste instantie worden verwezen naar het desbetreffende deurwaarderskantoor
dat de klacht behandelt. Indien men niet tot een passende oplossing komt,
kan de klager een klacht indienen bij de tuchtrechter. De Gerechtsdeurwaarderswet
zal binnenkort worden geëvalueerd. Het tuchtrecht maakt onderdeel uit
van de evaluatie.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Auditors kennen verenigingstuchtrecht. Een voorbeeld hiervan betreft het
Instituut van Internal Auditors Nederland dat een dergelijke vorm van verenigingstuchtrecht
kent.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Zoals eerder is opgemerkt zal de inrichting van het klacht- en tuchtrecht
aan de orde komen bij de ontwikkeling van het beleidskader voor tuchtrecht
waar de werkgroep tuchtrecht in het kader van de het project bruikbare rechtsorde
zich mee bezig houdt.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van de PvdA zien in de reactie
van de regering een miskenning van de kritiek van de Raad van State en vragen
de regering alsnog op die kritiek in te gaan en zonodig een aangepast wetsvoorstel
in te dienen.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>In zijn advies lijkt de Raad van State (de Raad) er vanuit te gaan dat
er ten aanzien van het tuchtrecht een uniforme regeling van het tuchtrecht
bestaat. De Raad vraagt in zijn advies waarom deze systematiek niet ook voor
accountants gevolgd wordt. De systematiek die de Raad vermeent te zien is
echter niet aanwezig. De verschillende wetten waarin het tuchtrecht geregeld
is, verschillen op onderdelen van elkaar. Deze verschillen zijn te verklaren
vanuit de inrichting van de verschillende wetten. Zo zijn bij notarissen en
deurwaarders bijvoorbeeld het tuchtrecht en toezicht met elkaar verbonden.
Bij accountants zijn toezicht en tuchtrecht van elkaar gescheiden, dus enkel
al vanwege dit aspect verschilt de onderlinge systematiek. De Raad gaat in
zijn advies voorbij aan het feit dat voor wat betreft het procesrecht wel
een afstemming heeft plaatsgevonden, namelijk met de meest recente wetgeving
op het terrein van het tuchtrecht; de Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie
2004. Een wet die voor wat betreft de inrichting van het tuchtrecht ook verschillen
vertoont met de wetgeving inzake advocaten, notarissen en medici.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De kritiek van de Raad spits zich verder toe op de vraag of de Accountantskamer
zich bezig zou moeten houden met alle werkzaamheden van accountants die bepalend
zijn voor het publiek vertrouwen in de beroepsgroep. In dat verband adviseert
de Raad het werkterrein van de klachtencommissie te beperken en zo in te richten
dat overlappingen voorkomen worden. De Raad heeft geadviseerd het wetsvoorstel
op deze punten opnieuw te overwegen. Naar aanleiding van het advies van de
Raad hebben wij het wetsvoorstel opnieuw in overweging genomen. Dit heeft
ertoe geleid dat het wetsvoorstel is aangepast in de zin dat voorzover op
het terrein van verordeningen van de NOvAA en het NIVRA een overlap kan bestaan
tussen de bevoegdheid van de Accountantskamer en de klachtencommissie een
dergelijke overlap wordt voorkomen. Voor zover de Raad van oordeel is dat
het wenselijk is de bevoegdheid van de Accountantskamer uit te breiden tot
alle werkzaamheden van accountants die bepalend zijn voor het publiek vertrouwen
in de beroepsgroep, houden wij vast aan de ingezette lijn op dit punt. Dit
strookt ook met de gedachte dat de wetgever aangeeft wanneer hij exclusief
een accountantsoordeel verlangt. De wetgever bepaalt de omvang van het domein
van de wettelijke controles.</al>
      <al>Klachten die betrekking hebben op werkzaamheden van accountants die ook
door andere beroepsbeoefenaren worden verricht, zullen in eerste instantie
via de klachtencommissie lopen. De voorzitters van de beroepsorganisaties
kunnen zaken die de klachtencommissie behandeld heeft aan de Accountantskamer
voorleggen in het geval het maatschappelijk vertrouwen dat in het accountantsberoep
wordt gesteld in het geding is. Dit punt laatste punt is essentieel en voldoet
materieel aan de ook door de leden van de PvdA-fractie voorgestane lijn waarin
alle werkzaamheden van accountants die bepalend zijn voor het publiek vertrouwen
in de beroepsgroep tot de bevoegdheid van de Accountantskamer hoort. Wij stellen
ons derhalve op het standpunt dat van miskenning van de kritiek van de Raad
geen sprake is. Op diverse punten is het advies van de Raad gevolgd en zijn
het wetsvoorstel en de memorie van toelichting bijgesteld. Op het voornoemde
punt volgt de regering een andere route dan de Raad, maar is ook hier wel
sprake geweest van een nadere aanscherping. Aanpassing van het wetsvoorstel
heeft plaatsgevonden naar aanleiding van het advies van de Raad daarnaast
zal de nota van wijziging die gelijk met dit wetsvoorstel wordt uitgebracht
verder aanpassingen van technische aard bevatten.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van de PvdA merken op dat het
huidige tuchtrecht voor de privaatrechtelijke activiteiten van accountants
een duidelijke link heeft met de publiekrechtelijke, wettelijk verankerde
taken van accountants en de daarbij behorende rechtsgang. Deze leden vragen
de regering welke toegevoegde waarde het onderhavige wetsvoorstel op dit punt
biedt.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Ook in het onderhavige wetsvoorstel blijft voor wat betreft de niet wettelijke
werkzaamheden van accountants een duidelijke link aanwezig met de wettelijk
verankerde taken van accountants. Klachten ten aanzien van de privaatrechtelijke
activiteiten van accountants zullen op grond van het onderhavige wetsvoorstel
worden behandeld door de klachtencommissie. Het is mogelijk dat de zaak via
de voorzitters van de NOvAA en het NIVRA aan de Accountantskamer wordt voorgelegd.
De Accountantskamer oordeelt op deze wijze zowel over klachten inzake publiekrechtelijk
wettelijk verankerde taken van accountants als over klachten inzake niet wettelijke
activiteiten van accountants die tuchtwaardig zijn. Op deze wijze blijft het
verband bestaan. Het huidige wetsvoorstel heeft als toegevoegde waarde dat
via de regeling van de klachtencommissie niet meer alle klachten ten aanzien
van accountants die betrekking hebben op privaatrechtelijke activiteiten van
accountants direct aan de tuchtrechter worden voorgelegd. Immers het betreft
vaak een ontevreden klant in een reguliere dienstverleningsrelatie. In een
groot aantal van deze zaken zal geen sprake zijn van een algemeen belang dat
met de klacht gemoeid is, maar veeleer een belang van de cliënt. In dergelijke
gevallen biedt een klachtenprocedure een effectief middel om dergelijke klachten
af te handelen en is de inzet van een via publieke middelen gefinancierde
Accountantskamer niet aan de orde. Via de mogelijkheid om zaken die zijn behandeld
door de klachtencommissie door te geleiden naar de Accountantskamer blijft
de mogelijkheid bestaan om de tuchtrechter (de Accountantskamer) over een
zaak te laten oordelen. Op deze wijze wordt een effectievere procedure geïntroduceerd
die beter tegemoet komt aan de belangen van de klagers, onderscheid maakt
tussen zaken waarbij een privaat- dan wel een algemeen belang in het geding
is en de mogelijkheid tot tuchtrechtelijke sanctionering behoudt.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van de PvdA stellen dat het
huidige tuchtrecht voor accountants verschillende mogelijkheden bevat tot
het treffen van sancties. Het ontgaat deze leden op welke wijze in dit wetsvoorstel
de effectieve sancties kunnen worden ingezet.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het thans voorliggende wetsvoorstel stemt voor wat betreft de mogelijkheid
tot het opleggen van tuchtrechtelijke sancties in grote mate overeen met het
huidige tuchtrecht. Voor wat betreft het pakket van op te leggen sancties
is aangesloten bij de Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie 2004. Het gevolg
hiervan is dat de Accountantskamer, anders dan de Raden van tucht, ook een
geldboete kan opleggen. Op grond van het thans voorliggende wetsvoorstel blijft
het mogelijk dat zaken aan de tuchtrechter worden voorgelegd. Dit kan direct
in het geval het wettelijke en vrijwillige controles betreft en in andere
gevallen na het doorlopen van de klachtenprocedure. De toepassing van de tuchtrechtelijke
sancties door de Accountantskamer kan op gelijke wijze plaatsvinden als thans
bij de Raden van tucht. Op deze wijze blijft de effectiviteit van de op te
leggen tuchtrechtelijke sancties gewaarborgd.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van de PvdA vragen de regering,
naar aanleiding van een brief van de Stichting Onderzoek bedrijfsinformatie,
in te gaan op de vraag of het op grond van het wetsvoorstel onmogelijk wordt
in beroep te gaan als een klacht wordt afgewezen. Voorts vragen deze leden
of in het geval van vermeende valsheid in geschrifte of oplichting door accountants
in het geheel geen klacht meer kan worden ingediend. Tot slot vragen deze
leden of het wetsvoorstel negatieve gevolgen kan hebben voor de gevallen dat
de rechterlijke macht met onjuiste accountantsrapporten misleid wordt c.q
kan worden.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Op grond van het wetsvoorstel zal het voor de voorzitters van het NIVRA
en de NOvAA mogelijk zijn om een zaak die de klachtencommissie heeft afgehandeld
voor de Accountantskamer te brengen. Dit kan in het geval de klachtencommissie
de klacht gegrond, maar ook in het geval de klachtencommissie de klacht ongegrond
heeft verklaard. Tegen uitspraken van de klachtencommissie staat als hiervoor
reeds beschreven geen zelfstandig beroep open. Ook in gevallen waarbij sprake
is van vermeende valsheid in geschrifte of oplichting kan een klacht worden
ingediend. Het wetsvoorstel kent op dit punt geen bepaling die hierin aan
de weg staat. Overigens staat in gevallen waarbij de accountant strafbare
feiten begaat de strafrechtelijke weg open. Herhaald zij dat het tuchtrecht
niet fungeert als vervanging van het strafrecht.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Anders dan de Stichting Onderzoek bedrijfsinformatie met de vraag lijkt
te betogen heeft dit wetsvoorstel geen negatieve gevolgen voor gevallen waarbij
de rechterlijke macht of anderen op grond van accountantsrapporten misleid
worden. Met het onderhavige wetsvoorstel kunnen alle zaken die ook thans voor
de tuchtrechter gebracht worden uiteindelijk voor de Accountantskamer komen.
Een accountant van wie vast komt te staan dat hij via een accountantsrapport
een rechterlijke instantie of een andere instantie heeft misleid, zal zich
zowel op grond van de huidige wetgeving als op grond van dit wetsvoorstel
dienen te verantwoorden.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de PvdA-fractie vragen of het mogelijk
is het klachtrecht voor de private activiteiten van accountants vorm te geven
conform het huidige tuchtrecht van de NOvAA en het NIVRA en welke aanpassingen
van het onderhavige wetsvoorstel en eventuele andere wetten in dat geval nodig
zijn. In dit verband vragen deze leden welke gevolgen het niet tijdig afronden
van de behandeling van dit wetsvoorstel heeft voor de inwerkingtreding van
de Wet toezicht accountantsorganisaties.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>In lijn met de opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA, is
de regering van mening dat het voorliggende wetsvoorstel nauwe samenhang vertoont
met de Wta. De Minister van Financiën heeft tijdens de behandeling in
de Eerste Kamer van de Wta aangegeven dat de inwerkingtreding van die wet
wacht op het thans voorliggende wetsvoorstel. De reden daarvoor
is dat de principiële keuzen en hoofdlijnen voor het nieuwe tuchtrecht
in de Wta zijn opgenomen. Het maakt daarvan een onmiskenbaar element uit.
In dat kader acht de regering het van belang dat het thans voorliggende wetsvoorstel
op zo kort mogelijke termijn van kracht wordt. Temeer omdat dit wetsvoorstel
alleen uitvoering geeft en ook beoogt te geven – in meer procedurele
zin – aan de in de Wta opgenomen hoofdlijnen voor het nieuwe tuchtrecht.</al>
      <al>De inmiddels ook wel onder accountants gehoorde bezwaren dat de private
activiteiten onvoldoende worden afgedekt door het tucht- en klachtenrecht,
berusten naar onze opvatting voor een groot gedeelte op misverstanden over
het nieuwe stelsel. Uit de hierboven gegeven antwoorden blijkt dat het systeem
sluitend is en accountants kan en zal weren die de publieke taak van de accountant –
in brede zin – bedreigen. Het om andere redenen dan de publieke functie
van de accountant handhaven van het huidige tuchtrechtnamelijk het in stand
laten van het huidige tuchtrecht voor de private activiteiten van accountants –
brengt materieel een onwenselijke knip aan en continueert de status quo. Op
dit punt is regering de principiële mening toegedaan dat handhaving van
die status quo geen wenselijke situatie is noch richtinggevend kan zijn. Het
leidt onder meer tot een kostbare duplicering van systemen; niet te rechtvaardigen
verschillen met andere aanbieders van de bedoelde private activiteiten dan
de leden van het NIVRA en de NOvAA en een voortdurende onduidelijkheid in
de afbakening van activiteiten van accountants zoals neergelegd in de Wta.
Wij voelen daarom niet voor een wijziging die het klachtrecht voor de private
activiteiten van accountants vorm geeft conform het huidige tuchtrecht van
de NOvAA en het NIVRA.</al>
      <al>De bepalingen met betrekking tot de Raden van tucht zullen vervallen op
het moment dat de Wta in werking treedt (en de wijzigingen daarin op de Wet
RA en de Wet AA). Voor zover behoefte bestaat een zich hernieuwende discussie
te voeren, is de regering de mening toegedaan dat deze in een breder verband
dan de meer procedurele regels van het voorliggende wetsvoorstel zou moeten
worden gevoerd. Daarmee zouden de al in het kader van de Wta gevoerde discussies
herleven. Voor zover het gewenst is dat de personen die zitting hebben in
de Raden van tucht klachten gaan behandelen kan dit worden bereikt door deze
personen te benoemen in de klachtencommissie.</al>
      <tuskop letat="vet">Artikelsgewijs</tuskop>
      <tuskop letat="cur">Artikel 9</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van de VVD vragen welke waarde
moet worden toegekend aan het opnemen van tuchtrechtelijke maatregelen in
het register van het NIVRA en de NOvAA. Dit nu derden thans alleen kennis
kunnen nemen van het register als zij aan het bestuur van NIVRA of NOVAA om
inzage vragen. Schriftelijk kan enkel mededeling worden gedaan of een persoon
als RA of AA staat ingeschreven en of de inschrijving tijdelijk is doorgehaald.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Wij achten het van belang dat in het register van de NOvAA en het NIVRA
wordt bijgehouden welke tuchtrechtelijke maatregelen ten aanzien van accountants
zijn opgelegd. Op dit moment is enkel kenbaar of een accountant in het register
staat ingeschreven of wanneer de inschrijving is doorgehaald. Wij achten het
van belang dat het voor het publiek kenbaar is of ten aanzien van een accountant
een tuchtrechtelijke maatregel is opgelegd. Op deze wijze kan men bezien of
men met een bepaalde accountant in zee zal gaan. Naar aanleiding van de opmerking
van de leden van de fractie van de VVD en het nadere overleg met de NOvAA
en het NIVRA is ons gebleken dat de bepaling omtrent de registratie van de
opgelegde tuchtrechtelijke maatregelen dient te worden uitgewerkt. Dit punt
wordt meegenomen in de nota van wijziging die gelijktijdig met
deze nota naar aanleiding van het verslag wordt uitgebracht.</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 22</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van de VVD stellen dat in artikel
22, eerste lid, geen termijn wordt gesteld aan het moment waarop de constatering
van een overtreding heeft plaatsgevonden. Deze leden vragen de regering of
het conform de regeling van de klachtenprocedure voor de hand ligt om ook
in artikel 22 aan het moment van constatering een termijn te verbinden. Voorts
merken deze leden op dat in artikel 22, derde lid, onder b, gesproken wordt
van «integriteit en vakbekwaamheid aan het accountantsberoep»
deze leden stellen voor dit te wijzigen in «integriteit en vakbekwaamheid
van het accountantsberoep». Tot slot stellen deze leden voor de mogelijkheid
voor de voorzitters van de NOvAA en het NIVRA een klacht in te dienen te beperken
tot de leden van de eigen organisatie.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het voorstel van de leden van de fractie van de VVD om een termijn te
stellen aan het moment waarop de constatering van de overtreding heeft plaatsgevonden
nemen wij over. Het is voor de betrokken accountant van belang dat hij in
staat is op een zorgvuldige wijze verweer te voeren tegen de klacht die jegens
hem wordt ingediend. Ook het voorstel van de leden van de fractie van de VVD
de verschrijving in artikel 22, derde lid, onder b, aan te passen nemen wij
over. Deze aanpassing wordt meegenomen in de nota van wijziging die gelijktijdig
met deze nota naar aanleiding van het verslag wordt uitgebracht.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het tuchtrecht van accountants heeft betrekking op alle accountants en
maakt in die zin geen onderscheid tussen accountants die aangesloten zijn
bij de NOvAA of het NIVRA. In dit verband achten wij het niet bezwaarlijk
dat zowel de voorzitter van de NOvAA als de voorzitter van het NIVRA jegens
alle accountants die de normen overtreden gerechtigd zijn een klacht in te
dienen bij de Accountantskamer. Voorzover de voorzitters van beide beroepsorganisaties
van oordeel zijn dat het passend is een onderlinge verdeling te maken omtrent
wie ten aanzien van een bepaalde categorie accountants een klacht indient,
biedt de wet alle ruimte hier in de praktijk afspraken over te maken. In dat
verband achten wij de bijstelling van deze wettelijke bepaling niet noodzakelijk.</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 24</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van de VVD vragen de regering
een toelichting te geven of de regering de benaming «externe accountant»
als een titelaanduiding ziet nu deze term in de toelichting bij artikel 24
gebruikt wordt naast de termen registeraccountant en Accountant-Administratieconsulent.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Bij de mondelinge behandeling van de Wta is naar aanleiding van vragen
van verschillende fracties stilgestaan bij de vraag of de benaming externe
accountant als een titelaanduiding kan worden beschouwd. In reactie hierop
is gesteld dat de accountantswetgeving slechts twee titels kent te weten de
titel RA en de titel AA. De benaming externe accountant is geen titel. De
reden deze term op te nemen is dat de mogelijkheid bestaat dat – op
grond van artikel 28 van de Wta – in de toekomst ook andere beroepsbeoefenaren
dan enkel registeraccountants of Accountants-Administratieconsulenten als
externe accountant zouden kunnen gaan optreden. Via het opnemen van de term
externe accountant wordt hierop geanticipeerd. Hiermee is niet beoogd deze
term als titel aan te duiden.</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 26</tuskop>
      <al>D<nadruk type="cur">e leden van de fractie van de VVD vragen of het niet
voor de hand ligt dat de oproeptermijn voor het verschijnen voor de Accountantskamer
niet op tien weken wordt gesteld na het aanhangig maken van de klacht. Voorts
vragen deze leden of de bepaling dat de oproeping vergezeld gaat van alle
op de zaak betrekking hebbende stukken niet overbodig is nu deze stukken op
grond van de procedure genoemd in artikel 25 reeds in het bezit zijn van partijen.</nadruk></al>
      <witreg></witreg>
      <al>Op grond van artikel 25 beschikt de Accountantskamer over de bevoegdheid
de betrokken accountant om een schriftelijke reactie te vragen naar aanleiding
van een ingediende klacht. Op grond van hetzelfde artikel kan de Accountantskamer
de klager in de gelegenheid stellen te reageren op de reactie van de betrokken
accountant. Tot slot kan de Accountantskamer de betrokken accountant nog eenmaal
de mogelijkheid geven te reageren op de reactie van de betrokken accountant.
Het betreft een bevoegdheid van de Accountantskamer deze mogelijkheden te
bieden. Dit behoeft derhalve niet. Indien de Accountantskamer gebruik maakt
van voornoemde bevoegdheden dan bevat artikel 26 in het eerste lid een bepaling
op grond waarvan de oproepingstermijn verlengd wordt met de periode waarmee
de termijn van acht weken overschreden is. Indien de Accountantskamer geen
gebruik maakt van de in artikel 25 opgenomen bevoegdheden volstaat een termijn
van acht weken voor oproeping. Indien in alle gevallen een termijn van tien
weken zou worden gehanteerd dan zal de termijn voor oproeping in een aantal
gevallen nodeloos lang zijn.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het is voor de accountant ten aanzien van wie bij de Accountantskamer
geklaagd wordt van belang dat hij over alle stukken beschikt die op de klacht
betrekking hebben. De procedure zoals opgenomen in artikel 25 betreft een
optionele procedure voor de Accountantskamer. Zoals hiervoor is aangegeven
hoeft de Accountantskamer geen gebruik te maken van deze procedure indien
de Accountantskamer daar geen reden voor aanwezig acht. In het geval de Accountantskamer
geen gebruik maakt van de bevoegdheden als opgenomen in artikel 25 zou bij
het schrappen van artikel 26, derde lid, een bepaling ontbreken op grond waarvan
de betrokken accountant de voor zijn verdediging noodzakelijke stukken ontvangt.</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 30</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van de VVD vragen op welke
wijze de Accountantskamer instemming van de AFM, de NOvAA of het NIVRA gaat
verwerven indien ten aanzien van een klacht besloten wordt deze verder te
behandelen als ware deze afkomstig van de AFM, de NOvAA of het NIVRA.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>De situatie kan zich in de praktijk voordoen dat een klager om hem moverende
redenen besluit een klacht in te trekken die hij bij de Accountantskamer heeft
ingediend. Wanneer de Accountantskamer de klacht reeds in behandeling heeft
genomen kan de situatie zich voordoen dat de Accountantskamer tot het oordeel
komt dat het gezien het algemeen belang wenselijk is dat de zaak verder wordt
behandeld. Wanneer de Accountantskamer besluit dat een klacht in het kader
van het algemeen belang verder wordt behandeld, als ware deze ingediend door
een van voornoemde organisaties, is instemming niet vereist. De Accountantskamer
draagt deze organisaties op deze behandeling op zich te nemen. Wij achten
een dergelijke constructie passend bij de rol die AFM, de NOvAA en het NIVRA
in het maatschappelijk verkeer vervullen.</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 38</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van de VVD stellen dat in artikel
38 ten onrechte niet geregeld is aan welke eisen een uitspraak van de Accountantskamer
moet voldoen indien deze een klacht ongegrond acht. Verder is het deze leden
niet duidelijk waarom de uitspraak in het geval van een ongegronde klacht
niet in het openbaar hoeft te worden uitgesproken.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Met de leden van de fractie van de VVD delen wij de gedachte dat het gewenst
is dat een uitspraak van de Accountantskamer waarbij een klacht ongegrond
wordt verklaard aan bepaalde eisen voldoet. Daarbij is het ook gewenst dat
de uitspraak van een ongegronde klacht in het openbaar plaatsvindt. Beide
punten worden via een aanpassing van artikel 38 in de bijgevoegde nota van
wijziging geregeld.</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 39</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van de VVD vragen waarom de
voorzitter van de Accountantskamer niet over de mogelijkheid beschikt een
zaak zonder zitting af te doen indien hij van oordeel is dat de zaak ongegrond
is of om te bepalen dat de zaak gegrond moet worden verklaard, maar geen straf
moet worden opgelegd.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Bij het bepalen van de tuchtrechtelijke sancties is de systematiek van
de Wet tuchtrechtspraak bedrijfsorganisatie 2004 gevolgd. Deze wet voorziet
niet in de mogelijkheid van het gegrond verklaren van een klacht zonder oplegging
van straf. In artikel 39 wordt deze systematiek gevolgd. Met de leden van
de fractie van de VVD zijn wij het eens dat het passend is dat de voorzitter
van de Accountantskamer over de mogelijkheid beschikt een zaak zonder zitting
af te doen indien hij van oordeel is dat een zaak ongegrond is. Deze wijziging
wordt meegenomen in de nota van wijziging die bij deze nota naar aanleiding
van het verslag wordt uitgebracht.</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 41</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de fractie van de VVD vragen op welke
wijze de externe accountant bezwaar kan aantekenen tegen een tijdelijke doorhaling
in de zin van artikel 41, eerste lid. Voorts vragen deze leden waarom een
veroordeling van een externe accountant automatisch tot gevolg moet hebben
dat een eventuele betrekking bij de NOvAA of het NIVRA verloren gaat. Tot
slot merken deze leden op dat in de wetten AA en RA reeds een bepaling is
opgenomen op grond waarvan de titel AA of RA bij doorhaling vervalt. In dit
verband stellen deze leden voor de bepaling omtrent het verval van de titel
in het onderhavige wetsvoorstel te schrappen.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Op de mogelijkheid beroep in te stellen tegen de tijdelijke doorhaling
is in het voorgaande in antwoord op een vraag van de leden van de fractie
van het CDA reeds ingegaan. De bepaling omtrent het verval van de titel en
de gevolgen die hieraan verbonden zijn, zijn zoals de leden van de fractie
van de VVD opmerken eveneens opgenomen in de beide accountantswetten. Nadere
bestudering heeft ons tot het oordeel gebracht dat de bepaling in het thans
voorliggende wetsvoorstel, voor zover deze op hetzelfde betrekking heeft,
kan vervallen. Via de nota van wijziging wordt hierin voorzien.</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 44</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">De leden van de VVD-fractie vragen de regering of het
zo kan zijn dat de periode van de tijdelijke doorhaling van de inschrijving
te lang kan duren wanneer de Accountantskamer deze maatregel heeft opgelegd
en het College van beroep voor het bedrijfsleven de duur van
deze maatregel niet kan meenemen bij het opleggen van dezelfde maatregel.</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Wij delen de gedachte van de leden van de fractie van de VVD dat het wenselijk
is te voorzien in de mogelijkheid dat het College van Beroep voor het bedrijfsleven
bij het opleggen van de maatregel van tijdelijke doorhaling rekening kan houden
met de een tijdelijke doorhaling die de Accountantskamer bij wijze van voorziening
heeft getroffen. Dit punt wordt meegenomen in de nota van wijziging die tegelijk
met deze nota naar aanleiding van het verslag wordt uitgebracht.</al>
      <ondtek>
        <functie>De Minister van Justitie,</functie>
        <naam>J. P. H. Donner</naam>
        <functie>De Minister van Financiën,</functie>
        <naam>G. Zalm</naam>
      </ondtek>
    </stuk>
  </body>
</kamerwrk>