﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<kamerwrk kamer="2" publtype="slag">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-29708-38/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <titel>Tweede Kamer der Staten-Generaal</titel>
    <subtitel>2</subtitel>
    <subtitel>Vergaderjaar 2005-2006</subtitel>
  </kop>
  <frontm>
    <versie dtd="0.10" conv="wit.xns__3.5" markup="1xa"></versie>
    <ordernr>KST96573</ordernr>
    <vergjaar>2005-2006</vergjaar>
    <onderw>
      <nummer>29 708</nummer>
      <naam>Regels met betrekking tot de financiële markten en het toezicht
daarop (Wet op het financieel toezicht)</naam>
    </onderw>
  </frontm>
  <body>
    <stuk>
      <ltrlabel>Nr. </ltrlabel>
      <nummer>38</nummer>
      <titel>VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG</titel>
      <datum>Vastgesteld 12 april 2006</datum>
      <al>Binnen de vaste commissie voor Financiën<voetref refid="v1.1" nr="1"></voetref>
hebben enkele fracties de behoefte over de gevolgen van het gewijzigde vergunningenstelsel
voor beleggingsinstellingen zoals opgenomen in de Wet toezicht beleggingsinstellingen,
welke onderdeel gaat uitmaken van de Wet op het financieel toezicht (29 708),
enkele vragen en opmerkingen voor te leggen.</al>
      <al>De vragen en opmerkingen zijn op 23 februari 2006 aan de regering
voorgelegd. Bij brief van 12 april 2006 zijn de door de regering beantwoord.</al>
      <ondtek>
        <functie>De voorzitter van de commissie,</functie>
        <naam>Tichelaar</naam>
        <functie>De waarnemend griffier,</functie>
        <naam>Vente </naam>
      </ondtek>
      <tuskop letat="vet">I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties</tuskop>
      <al>De leden van de CDA-fractie, de PvdA-fractie en de VVD-fractie willen
gezamenlijk de volgende vragen stellen naar aanleiding van de nieuwe Wet toezicht
beleggingsinstellingen (Wtb). Onder deze nieuwe wet<voetref refid="v2.1" nr="1"></voetref>
moeten alle beheerders van beleggingsinstellingen opnieuw een Wtb-vergunning
aanvragen. Ook beheerders die kort daarvoor onder de oude Wtb (voor het eerst)
een Wtb-vergunning hebben aangevraagd en dus recent nog zijn beoordeeld en
goedgekeurd. Voor hen betekent dit dat zij binnen een korte periode twee maal
de hele vergunningaanvraagprocedure moeten doorlopen en de daarmee gepaard
gaande kosten moeten maken. Waarom is voor dit soort situaties geen overgangsregime
door het kabinet in het leven geroepen? Is het mogelijk om alsnog een (eenvoudige)
overgangsregeling te treffen of bijvoorbeeld een hardheidsclausule in te voeren?</al>
      <al>Kan de regering aangeven waarom (beheerders van) beleggingsinstellingen,
die cliënten identificeren volgens de methode van afgeleide identificatie,
deze cliënten om een kopie van een geldig identiteitsbewijs moeten vragen,
als de bank waar het geld vandaan komt dat ook al heeft gedaan?</al>
      <al>De Wtb stelt verder dat beheerders van beleggingsinstellingen een eigen
vermogen moeten hebben van minimaal EUR 225 000. Deze eigen vermogeneis
is strenger dan de eigen vermogeneis voor bewaarders (terwijl de bewaarder,
niet de beheerder, de juridische eigenaar van het fondsvermogen is), instellingen
voor collectieve beleggingen (icbe’s) en bedrijven in andere bedrijfstakken.
Het is ook een aanzienlijke drempel voor startende bedrijven. Zeker als rekening
wordt gehouden met het feit dat nieuwe toetreders veelal niet meteen winstgevend
zijn, waardoor hun eigen vermogen bij aanvang nog (een stuk) hoger moet zijn
dan EUR 225 000 om de verliezen te kunnen incasseren en toch aan de eis
te kunnen blijven voldoen. De gezamenlijke leden vragen de regering waarom
zo’n strenge eigen vermogeneis nodig is, gegeven het feit dat er ook
een vermogensscheidingseis is (beheer en bewaring moeten gescheiden zijn)
die voor beleggers in beleggingsinstellingen de waarborg met zich meebrengt
dat in geval van «problemen» bij de beheerder zij er geen financieel
nadeel van ondervinden?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Ten slotte merken de leden van de PvdA-fractie nog het volgende op. Meer
algemeen kan worden gesteld dat de grote hoeveelheid wet- en regelgeving waar
beheerders van beleggingsinstellingen mee te maken hebben, aanzienlijke kosten
en administratieve lasten met zich meebrengt. De kosten en administratieve
lasten zijn een grote drempel voor startende beheerders en maken het ook heel
moeilijk (zeker voor starters) om de kosten voor de belegger laag te houden.
Hoe valt dit te rijmen met het streven naar meer marktwerking, meer transparantie
en lagere kosten voor de financiële consument, zo vragen deze leden.</al>
      <tuskop letat="vet">II Reactie van de regering</tuskop>
      <tuskop letat="vet">1. Algemeen</tuskop>
      <al>Bijgaand treft u het antwoord van de regering op de vragen en opmerkingen
van enkele fracties binnen de vaste commissie voor Financiën over de
gevolgen van het gewijzigde vergunningenstelsel voor beleggingsinstellingen
zoals opgenomen in de Wet toezicht beleggingsinstellingen (Wtb), welke wet
onderdeel gaat uitmaken van de Wet op het financieel toezicht. De vragen borduren
voort op vragen die tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel tot
wijziging van de Wtb zijn gesteld<voetref refid="v2.2" nr="2"></voetref>. </al>
      <tuskop letat="vet">2. Overgangsregime</tuskop>
      <al>De leden van de CDA-fractie, de PvdA-fractie en de VVD-fractie hebben
de volgende vragen gesteld naar aanleiding van de nieuwe Wet toezicht beleggingsinstellingen
(Wtb). Onder de nieuwe Wtb<voetref refid="v3.1" nr="1"></voetref> moeten alle beheerders
van beleggingsinstellingen opnieuw een vergunning aanvragen. Ook beheerders
die kort daarvoor onder de oude Wtb (voor het eerst) een Wtb-vergunning hadden
aangevraagd en dus recent nog zijn beoordeeld en goedgekeurd. Voor hen betekent
dit dat zij binnen een korte periode twee maal de hele vergunningaanvraagprocedure
moeten doorlopen en de daarmee gepaard gaande kosten moeten maken. Waarom
is voor dit soort situaties geen overgangsregime door het kabinet in het leven
geroepen? Is het mogelijk om alsnog een (eenvoudige) overgangsregeling te
treffen of bijvoorbeeld een hardheidsclausule in te voeren?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De door de leden van de CDA-fractie, de PvdA-fractie en de VVD-fractie
gestelde vragen gaan over het overgangsregime dat van toepassing is op de
overgang van de Wtb zoals die gold tot 1 september 2005 en de thans geldende
Wtb.</al>
      <al>Gedurende deze overgangsperiode voorziet de Wtb in een algemene overgangsregeling.
Deze regeling bood de mogelijkheid voor beleggingsinstellingen om gedurende
een periode van zes maanden na inwerkingtreding van de Wtb nog door te gaan
onder hun bestaande vergunning. Ook na afloop van die periode konden beleggingsinstellingen
hun werkzaamheden onder de bestaande vergunning voortzetten, indien de beheerder
van die beleggingsinstellingen voor het eind van die periode een verzoek had
ingediend voor een nieuwe vergunning, tot het moment dat onherroepelijk op
dat verzoek is beslist.</al>
      <al>De reden waarom alle beheerders een nieuwe vergunning moesten aanvragen,
is gelegen in het feit dat met de wijziging van de Wtb is overgestapt naar
een stelsel van basisvergunningen. Dit betekent dat niet langer per product
(dus per beleggingsinstelling) maar voortaan ineens voor alle producten van
een aanbieder vergunning wordt verleend. De grote – inmiddels ook zichtbare
en als zodanig ervaren – voordelen van het maar een keer een vergunning
behoeven aan te vragen vergen wel dat de markt op enig moment overgaat naar
het nieuwe systeem. Het handhaven van twee systemen naast elkaar gaat gepaard
met hoge (ook algemene) kosten. Vooral omdat ook in materiele zin sprake is
van een ander regime. Om die redenen is de overgangstermijn gesteld op een
overzichtelijke zes maanden. Dit betekent ook dat voor beleggingsinstellingen
verleende vergunningen in principe na zes maanden onbruikbaar worden.</al>
      <al>Beleggingsinstellingen die vlak voor inwerkingtreding van de Wtb een vergunning
hebben aangevraagd zullen inderdaad relatief snel een nieuwe vergunning moeten
aanvragen. Overigens ligt tussen de behandeling van het wetsvoorstel tot wijziging
van de Wtb en de daadwerkelijke inwerkingtreding een geruime periode<voetref refid="v3.2" nr="2"></voetref>. Iedere aanvrager van een vergunning heeft daarmee rekening
kunnen houden. Aanvragers die toch kort voor de inwerkingtreding van de gewijzigde
Wtb een vergunning aanvroegen voor een beleggingsinstelling hebben het risico
aanvaard dat de vergunning slechts van tijdelijke aard zou zijn en dat een
nieuwe vergunningaanvraag ook weer kosten met zich mee zou brengen. Iedere
aanvrager heeft een eigen afweging kunnen maken om eventueel een paar maanden
te wachten totdat de gewijzigde Wtb in werking zou treden.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De Minister heeft op de vragen van de CDA-fractie tijdens de behandeling
van het wetsvoorstel in de Tweede Kamer geantwoord dat de overgangskosten
gemitigeerd zullen worden. In lijn met de toezegging aan de Tweede Kamer is
in de Regeling bekostiging financieel toezicht een gemitigeerd kostenregime
opgenomen<voetref refid="v3.3" nr="3"></voetref>. Aan de bevoegdheid van de minister
om een lager bedrag in rekening te brengen is toepassing gegeven in de Vaststellingsregeling bedragen 2006<voetref refid="v4.1" nr="1"></voetref>. Het
betreft een aangepast, lager tarief (namelijk de helft van het normale standaardtarief).
Het uitgangspunt is daarbij geweest dat de beheerders van een beleggingsinstelling
een gehalveerd tarief betalen. Dit tarief weerspiegeld de kosten van de werkzaamheden
van de AFM die voortvloeien uit de wijzigingen in de vergunningstructuur (voor
de beheerders vanéén instelling zijn die relatief beperkt) en
de kosten die gepaard gaan met generieke wijzigingen, mede als gevolg van
onder meer de invoering van de regels van de Commissie Modernisering Beleggingsinstellingen
en de daarmee samenhangende (toezicht)inspanning door de AFM<voetref refid="v4.2" nr="2"></voetref>. Uit gegevens van de AFM blijkt dat slechts in enkele gevallen vlak
voor de wijziging van de Wtb een vergunning is aangevraagd. Voor zover aanvragers
van een dergelijke vergunning de mening zijn toegedaan dat aan hen te hoge
of overbodige kosten in rekening zijn of worden gebracht bestaat de mogelijkheid
om tegen een beschikking van de AFM bezwaar te maken of in beroep te gaan
bij de rechter.</al>
      <tuskop letat="vet">3. Afgeleide identificatie</tuskop>
      <al>Kan de regering aangeven waarom (beheerders van) beleggingsinstellingen,
die cliënten identificeren volgens de methode van afgeleide identificatie,
deze cliënten om een kopie van een geldig identiteitsbewijs moeten vragen,
als de bank waar het geld vandaan komt dat ook al heeft gedaan?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De Wet identificatie dienstverlening (WID) bevat regels ten aanzien van
de afgeleide identificatie. De vraag is waarom een beleggingsinstelling een
kopie vraagt van een geldig identiteitsbewijs aan een cliënt terwijl
de identificatie al eerder is gedaan door een bank. Uit de toelichting op
artikel 4, tweede lid, derde volzin, van de WID volgt dat een kopie van het
geldige identiteitsbewijs bij de financiële instelling kan worden opgevraagd.
Indien de instelling waaraan medewerking wordt gevraagd voor afgeleide identificatie
dit weigert kan er geen gebruik worden gemaakt van deze identificatiemethode.
De tekst van de wet staat er overigens niet aan in de weg dat de kopie in
die gevallen aan de cliënt zelf wordt gevraagd. Op basis van de WID kan
de instelling in plaats van een kopie van een geldig identiteitsbewijs ook
het officiële nummer van het identiteitsbewijsdocument opvragen bij de
bank.</al>
      <tuskop letat="vet">4. Eigen vermogenseis</tuskop>
      <al>De Wtb stelt dat beheerders van beleggingsinstellingen een eigen vermogen
moeten hebben van minimaal € 225 000. Deze eigen vermogeneis
is strenger dan de eigen vermogeneis voor bewaarders (terwijl de bewaarder,
niet de beheerder, de juridische eigenaar van het fondsvermogen is), instellingen
voor collectieve beleggingen (icbe’s) en bedrijven in andere bedrijfstakken.
Het is ook een aanzienlijke drempel voor startende bedrijven. Zeker als rekening
wordt gehouden met het feit dat nieuwe toetreders veelal niet meteen winstgevend
zijn, waardoor hun eigen vermogen bij aanvang nog (een stuk) hoger moet zijn
dan € 225 000 om de verliezen te kunnen incasseren en toch
aan de eis te kunnen blijven voldoen. De gezamenlijke leden vroegen de regering
waarom zo’n strenge eigen vermogeneis nodig is, gegeven het feit dat
er ook een vermogensscheidingseis is (beheer en bewaring moeten gescheiden
zijn) die voor beleggers in beleggingsinstellingen de waarborg met zich meebrengt
dat in geval van «problemen» bij de beheerder zij er geen financieel
nadeel van ondervinden?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De eigen vermogenseis is opgenomen om een zekere continuïteit van
de bedrijfsvoering van de beheerder te bevorderen. In de Wtb is gekozen om een vermogenseis te hanteren die onafhankelijk is van de omvang van
het beheerde vermogen. Het gekozen bedrag van € 225 000 is
niet bepaald aan de hand van een wet van Meden of Perzen. Het beoogt een adequate
waarborg in te bouwen. Onderkend wordt dat het bedrag wellicht aan de hoge
kant is voor een startende beheerder. Aan de andere kant is dit bedrag voor
een beheerder van meerdere beleggingsinstellingen – daaronder gerekend
de echt grote aanbieders – aan de lage kant. In de icbe-richtlijn<voetref refid="v5.1" nr="1"></voetref> wordt het minimum eigen vermogen van een beheerder op
een andere wijze berekend en is bovendien gerelateerd aan de omvang van het
beheerde vermogen. Voor beheerders van icbe’s geldt een lagere aanvangseis
van € 125 000, doch zal boven€ 250 000 000
beheerd vermogen de eis fors hoger kunnen liggen dan€ 225 000.
De Nederlandse wetgever is de mening toegedaan dat aangezien de beleggingsrisico’s
voor rekening komen van de belegger en niet voor rekening van de beheerder,
de maatstaf van de omvang van het beheerde vermogen niet onmiddellijk doeltreffend
is. Een voorbeeld ter illustratie kan een beheerder van een zogenoemde indexvolger
zijn. Dergelijke indexvolgers volgen – al dan niet zondermeer –
een bepaalde index. Hun werkzaamheden zijn per definitie beperkt en hun kosten
navenant laag. Toch kan bij groot succes het belegde vermogen hoog zijn. De
icbe-systematiek leidt dan tot een hoog aan te houden eigen vermogen. Een
eigen vermogen dat strekt tot het afdekken van de bedrijfsvoeringrisico’s
van de beheerder. Die zijn in dat geval echter beperkt.</al>
      <al>Ten slotte. Ook in het kader van de inspanningen toetreding tot de Nederlandse
markt te bevorderen van startende bedrijven, ben ik bereid te bezien of de
(kosten-)druk op dergelijke starters kan worden beperkt.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Met betrekking tot de vraag waarom een strenge vermogenseis nodig is gelet
op het feit dat er ook een vermogensscheidingseis is, merk ik het volgende
op. Zoals hierboven uiteengezet strekt het eigen vermogen eerst en vooral
tot dekking van de bedrijfsvoeringrisico’s van de beheerder. Deze hebben
zoals betoogd een zwakke of geen directe (in het voorbeeld van de indexvolger)
relatie met het belegde vermogen of de omvang daarvan.</al>
      <al>Daarenboven geldt dat het beheer en de bewaring van het eigen vermogen
alleen bij beleggingsfondsen zijn gescheiden. Ten aanzien van een beleggingsmaatschappij
wordt niet de eis van een afzonderlijke bewaarder gesteld.</al>
      <tuskop letat="vet">5. Vestigingsklimaat</tuskop>
      <al>Ten slotte merkten de leden van de PvdA-fractie nog het volgende op. Meer
algemeen kan worden gesteld dat de grote hoeveelheid wet- en regelgeving waar
beheerders van beleggingsinstellingen mee te maken hebben, aanzienlijke kosten
en administratieve lasten met zich meebrengt. De kosten en administratieve
lasten zijn een grote drempel voor startende beheerders en maken het ook heel
moeilijk (zeker voor starters) om de kosten voor de belegger laag te houden.
Hoe valt dit te rijmen met het streven naar meer marktwerking, meer transparantie
en lagere kosten voor de financiële consument, zo vroegen deze leden.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De regering beseft dat een uniforme wet die tevens dient om toezicht te
kunnen houden op grote beheerders, tot relatief hoge kosten voor startende
partijen kan leiden. Een aantal aspecten is hierbij van belang.</al>
      <al>De schade die een relatief kleine partij kan toebrengen aan beleggers
of het (vertrouwen in het) functioneren van de financiële markten kan
(toch) relatief groot zijn. Eisen die worden gesteld aan kleine partijen kunnen
dus niet zondermeer worden verlaagd of verminderd.</al>
      <al>Daarbij komt dat kleine partijen – vanwege de afwezigheid van schaalgrootte –
minder snel kunnen terugvallen op organisatiebrede of bewezen systemen.
Voor een relatief grote beheerder is eenvoudigweg meer financieel draagvlak
aanwezig voor het nemen van interne maatregelen. De kosten per belegger zijn
dan lager (bij overigens gelijke maatregelen).</al>
      <al>Ook speelt een rol dat de regels voor icbe’s zijn gebonden aan de
geharmoniseerde eisen en regels. Mede gezien de voortschrijdende internationalisering
in de markt voor beleggingsinstellingen en het streven naar een «level
playing field», zullen de eisen uit de icbe-richtlijn een referentiepunt
vormen; ook voor de beheerders met een niet geharmoniseerde vergunning.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Deze zomer zal ik u in breder verband informeren over het vestigingsklimaat
voor financiële ondernemingen. Daarbij zal ook aandacht worden besteed
aan de (bevordering) van de toetreding voor starters.</al>
    </stuk>
  </body>
  <voetnoot id="v1.1" nr="1">
    <al>Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Crone (PvdA), Bakker (D66),
Hofstra (VVD), De Haan (CDA), Bussemaker (PvdA), Vendrik (GL), Halsema (GL),
Kant (SP), Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA), ondervoorzitter, Smits (PvdA), De
Pater-van der Meer (CDA), Van As (LPF), Tichelaar (PvdA), voorzitter, Koopmans
(CDA), Van Vroonhoven-Kok (CDA), Varela (LPF), De Nerée tot Babberich
(CDA), Koomen (CDA), Fierens (PvdA), Aptroot (VVD), Smeets (PvdA), Heemskerk
(PvdA), Dezentjé Hamming (VVD), Van Egerschot (VVD) en Irrgang (SP).</al>
    <al>Plv. leden: Rouvoet (CU), Koenders (PvdA), Dittrich (D66), Balemans (VVD),
Kortenhorst (CDA), Vacature (PvdA), Duyvendak (GL), Van Gent (GL), Vacature
(algemeen), De Krom (VVD), Atsma (CDA), Dijsselbloem (PvdA), Omtzigt (CDA),
Eerdmans (LPF), Noorman-den Uyl (PvdA), Mosterd (CDA), De Vries (CDA), Hermans
(LPF), Mastwijk (CDA), Rambocus (CDA), Stuurman (PvdA), Luchtenveld (VVD),
Blom (PvdA), Douma (PvdA), De Vries (VVD), Van Beek (VVD) en Gerkens (SP).</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v2.1" nr="1">
    <al>Inwerking getreden op 1 september 2005.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v2.2" nr="2">
    <al>Handelingen 2003–2004, nr. 97 Tweede Kamer pag. 6220–6226
betreffende het wetsvoorstel Wijziging van de Wet toezicht beleggingsinstellingen
met het oog op de modernisering van de wet en implementatie van richtlijn
nr. 2001/107/EG en richtlijn nr. 2001/108/EG van 21 januari 2002 (28 998).</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v3.1" nr="1">
    <al>Inwerking getreden op 1 september 2005.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v3.2" nr="2">
    <al>Zie hiervoor de parlementaire geschiedenis van de Wet van 16 juli
2005 tot wijziging van de Wet toezicht beleggingsinstellingen met het oog
op modernisering van de wet en implementatie van richtlijn nr. 2001/107/EG
en richtlijn 2001/108/EG van 21 januari 2002 (Stb. 401).</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v3.3" nr="3">
    <al>Regeling van de Minister van Financiën van 19 december 2003,
Directie Financiële Markten, FM 2003–1852, houdende regels voor
de bekostiging van het toezicht ingevolge enkele financiële toezichtwetten
(Regeling bekostiging financieel toezicht).</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v4.1" nr="1">
    <al>Regeling bekostiging financieel toezicht (Regeling van de Minister van
Financiën tot vaststelling van de bedragen voor 2006, bedoeld in artikel
20 van de Regeling bekostiging financieel toezicht).</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v4.2" nr="2">
    <al>Rapport Commissie Modernisering Beleggingsinstellingen van 22 december
2004. Het rapport is – inclusief een reactie – opgenomen in de
notitie «De concurrentiepositie van beleggingsinstellingen» van
24 maart 2005, FM 2005-0317.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v5.1" nr="1">
    <al>Richtlijn nr. 85/611/EEG van de Raad tot coördinatie van de wettelijke
en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen voor collectieve
belegging in effecten (icbe’s).</al>
  </voetnoot>
</kamerwrk>