Vergaderjaar 2024-2025
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Kamerstukken
29 282

Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector
Nr. 606

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 27 mei 2025
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft mij in de procedurevergadering van 3 april 2025 verzocht om u te informeren over de wijze van uitwerking van de motie van de leden Bushoff (GroenLinks/PvdA) en Van den Hil (VVD) (Kamerstuk 29 282, nr. 589), waarin de regering wordt verzocht met het veld in gesprek te gaan over de vereenvoudiging van de beroepen- en opleidingenstructuur in de geestelijke gezondheidszorg alsmede over de stand van zaken van de uitwerking van deze motie. In het commissiedebat GGZ/Suïcidepreventie op 15 april
1
Kamerstuk 25 424, nr. 751.
hebben mevrouw Van den Hil (VVD) en mevrouw Westerveld (GroenLinks/PvdA) nogmaals het belang van een overgangsregeling voor Kinder- en jeugdpsychologen (NIP) (hierna: K&J-psychologen) aangekaart. Dit werd gekoppeld aan een vraag over de mogelijkheid om K&J-psychologen op te leiden tot gezondheidszorgpsycholoog (hierna: GZ-psycholoog) via een EVC-traject (Eerder Verworven Competenties).
In deze brief ga ik mede namens de Staatssecretaris Jeugd, Preventie en Sport (JPS) nader in op de in uw motie genoemde inhoudelijke punten en de verdere uitwerking hiervan. Ik ben uiteraard bereid om het gesprek met het veld hierover aan te gaan. Graag stel ik voorop dat uw verzoek aansluit bij de bredere afspraak in het Integraal Zorgakkoord (IZA) om de beroepen- en opleidingenstructuur in de geestelijke gezondheidszorg efficiënter en flexibeler in te richten.
2
Zie hoofdstuk H. Arbeidsmarkt en ontzorgen zorgprofessionals, p. 90: «Vereenvoudiging, uniformering en flexibilisering van de beroepenstructuur (BIG) en opleidingenstructuur waardoor efficiënter wordt opgeleid en meer flexibiliteit komt in de inzet van behandelaren.»
Beroepenstructuur in de geestelijke gezondheidszorg
In februari jl. is met de stuurgroep van het programma Beroepenstructuur psychologische zorg gesproken over het beëindigen van het voorgestelde wetstraject tot wijziging van de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg in verband met het vereenvoudigen van de beroepenstructuur in de geestelijke gezondheidszorg. In dit kader zijn de beroepsverenigingen van de K&J-psychologen (NIP) en psychotherapeuten (NVP) geïnformeerd dat zal worden verkend op welke wijze invulling kan worden gegeven aan de motie en welke beroepsgroepen daarbij betrokken zullen worden. In uw motie noemt u een drietal punten waarop ik hierbij nader inga:
(1) K&J-psychologen (in opleiding) kunnen voor kinderen en jongvolwassenen aan de slag, ook zonder BIG registratie als GZ-psychologen.
De Wet BIG reguleert beroepen enkel wanneer dit noodzakelijk is voor patiëntveiligheid en het behoud van de kwaliteit van zorg. Het Zorginstituut Nederland heeft in mei 2022 aangegeven dat zwaardere regulering van het beroep K&J-psycholoog door opname in het BIG-register in dat licht niet noodzakelijk is en dat de kwaliteit van de zorg al voldoende wordt gewaarborgd door het Kwaliteitsregister Jeugd.
3
Kamerstuk 29 282, nr. 464.
K&J-psychologen kunnen (blijven) werken in de jeugdhulp, ook zonder registratie als GZ-psycholoog. Zij kunnen zich ook zonder overgangsregeling desgewenst bij- of omscholen tot GZ-psycholoog.
(2) Capaciteit in de jeugdzorg is conform ramingen Capaciteitsorgaan
Het niet doorzetten van het bovengenoemde wetsvoorstel heeft geen effect op de capaciteit van de betrokken zorgmedewerkers. Daarbovenop heb ik geen reden om aan te nemen dat de wachtlijsten in de GGZ worden veroorzaakt door een tekort aan BIG-geregistreerde GZ-psychologen. VWS bekostigt voor een aantal GGZ-beroepen de vervolgopleidingen. Voor deze zorgopleidingen wordt het aantal opleidingsplaatsen jaarlijks bepaald op basis van onder andere de zorgbehoefte via het advies van het Capaciteitsorgaan. Om tekorten en wachtlijsten in de GGZ te voorkomen en waar nodig te verminderen, heeft VWS de afgelopen jaren het advies van het Capaciteitsorgaan gevolgd met betrekking tot de GGZ-opleidingen. Zie hierover ook verderop in deze brief het vervolg van de pilot EVC voor psychologen.
(3) Overgangsregeling voor K&J-psychologen behorende bij de BIG wetswijziging leidt tot hogere kosten
Het bovengenoemde wetsvoorstel beoogde het beroep van K&J-psycholoog op te laten gaan in het nieuwe in de Wet BIG gereguleerde basisberoep van GZ-psycholoog-generalist. Dit wetsvoorstel is niet doorgezet omdat er onvoldoende steun was en de beoogde doelstellingen om te vereenvoudigen en te verduidelijken niet werden behaald. Ten slotte zou dit leiden tot een stijging van de zorgkosten in het jeugddomein van € 12 miljoen per jaar. Hierbij verwijs ik graag naar mijn Kamerbrief van 12 november 2024 en het bijhorende rapport.
4
Kamerstuk 29 282, nr. 583 en «Een stap in de goede richting: impactanalyse vernieuwde beroepenstructuur psychologische zorg». SiRM, 8 juli 2021, p. 15, 16.
Een overgangsregeling zou dus wel degelijk tot hogere kosten leiden en er komt in dit kader geen overgangsregeling.
Ook zonder wetswijziging blijft het van groot belang dat de toegankelijkheid van GGZ-zorg wordt vergroot, zorgprofessionals voldoende worden ondersteund en duidelijkheid bestaat voor patiënten en verwijzers. Ik vind het daarbij belangrijk dat eventuele oplossingen voor vereenvoudiging geen extra administratieve lasten en kosten met zich meebrengen en de flexibiliteit bevorderen. Vooruitlopend op mijn gesprek met beroepsverenigingen in de geestelijke gezondheidszorg kan ik u melden dat ik voor wat betreft de verdere uitwerking van de motie van de leden Bushoff en Van den Hil vooral kansen zie als het gaat om flexibel op te leiden.
Opleidingenstructuur in de geestelijke gezondheidszorg
In 2023 is een pilot EVC voor psychologen gestart waarin is onderzocht of masterpsychologen versneld opgeleid kunnen worden tot GZ-psycholoog via verkorte opleidingstrajecten. Inmiddels is deze pilot afgerond en heeft de Stichting Centrum EVC voor GZ-psychologen (hierna: Stichting EVC) de eindrapportage met de resultaten opgeleverd. Deze ontvangt u bij deze Kamerbrief.
5
https://evcvoorpsychologen.nl/.
Belangrijkste conclusie is dat specifiek voor de doelgroep masterstudenten met ruime praktijkervaring het haalbaar lijkt om een EVC traject in te richten qua werving, selectie, assessment en cursorisch en praktijk onderwijs, dat dit inhoudelijk en organisatorisch perspectief biedt op een passende toegang tot een diploma tot GZ-psycholoog.
6
Uit de eindrapportage van de pilot EVC voor psychologen is gebleken dat alleen het traject waarin binnen één jaar duaal wordt opgeleid (waarbij koppeling is tussen cursorisch onderwijs en praktijk onderwijs) voldoende positief en generiek is bevonden om verkort te kunnen opleiden tot gz-psycholoog.
Op basis van de bevindingen uit de pilot zal worden verkend of en zo ja, op welke wijze een mogelijk vervolg concreet vormgegeven kan worden voor een groep psychologen die veel werkervaring hebben. Hierbij staat zorgvuldigheid en kwaliteit voorop, ook met het oog op de huidige situatie rondom EVC-fraude. Bij het vervolg zullen partijen vertegenwoordigd in de Stuurgroep EVC, zoals GGZ brancheorganisaties en beroepsverenigingen en onder andere het Capaciteitsorgaan en de NZa worden betrokken. Belangrijke vraag bij de verkenning van een vervolg betreft de (structurele) financiering van deze EVC-trajecten. VWS zal in afstemming met alle betrokken partijen onderzoeken hoe deze EVC-trajecten meegenomen kunnen worden in de ramingen van de benodigde GZ-psychologen door het Capaciteitsorgaan en in hoeverre EVC-trajecten tot GZ-psycholoog geïntegreerd zou kunnen worden in de huidige verdeel- en bekostigingssystematiek van door VWS beschikbaar gestelde opleidingsplekken tot GZ-psycholoog. Zo zal verkend worden of EVC-trajecten eventueel deel kunnen uitmaken van de door VWS beschikbaar te stellen opleidingsplaatsen, gebaseerd op de ramingen van het Capaciteitsorgaan. Randvoorwaarde is dat een en ander niet zal leiden tot een uitbreiding van het aantal opleidingsplaatsen voor de GZ-psycholoog, hoger dan de door het Capaciteitsorgaan geraamde aantallen.
Gezien het voorgaande en zoals ik ook in mijn brief en tijdens het debat
7
Kamerstuk 29 282, nr. 583 en Handelingen II 2024/25, nr. 39, item 40.
heb aangegeven, zie ik geen aanleiding om de beroepenstructuur van de geestelijke gezondheidszorg in de Wet BIG te wijzigen. Ik ga naar aanleiding van de EVC pilot na of er een concreet vervolg aan gegeven kan worden binnen de door mij geschetste randvoorwaarden van kwaliteit, ramingen en bekostiging. Met betrokken partijen en vertegenwoordigers van de beroepsgroepen blijf ik mij inzetten voor de toegankelijkheid van de geestelijke gezondheidszorg en de ondersteuning van zorgprofessionals en patiënten.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.
Agema