Vergaderjaar 2025-2026
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Kamerstukken
28 684

Naar een veiliger samenleving
Nr. 818

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 januari 2026
Met deze brief informeer ik uw Kamer over het verloop van de jaarwisseling 2025–2026. Deze brief schetst eerst het algemene beeld van de jaarwisseling, gevolgd door de rapportage van de politie over de jaarwisseling 2025–2026, het aantal door het OM geregistreerde verdachten van strafbare feiten die samenhangen met de jaarwisseling en de meldingen bij de brandweer. Eerder deze week heeft de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat uw Kamer geïnformeerd over de letselcijfers rondom afgelopen jaarwisseling.
1
Kamerstukken II, 2025–2026, 28 684, nr. 817.
De cijfers geven een cijfermatig inzicht van het verloop van afgelopen jaarwisseling. Buiten kijf staat dat ook deze jaarwisseling een zware wissel heeft getrokken op onze politieagenten, brandweermensen, boa’s, ambulancepersoneel en andere hulpverleners. Maximale inzet was wederom noodzakelijk om de jaarwisseling zo veilig en feestelijk mogelijk te laten verlopen.
Jaarwisseling 2025–2026
Helaas is afgelopen jaarwisseling op te veel plekken overschaduwd door excessief geweld, brandstichting en vernieling. In een groot aantal gevallen liep de situatie flink uit de hand en is wederom een maximale inzet van onze hulpdiensten gevraagd. In Amsterdam heeft ook de Koninklijke Marechaussee bijstand verleend.
Door het hele land kregen politie, brandweer, boa’s, ambulancepersoneel en andere hulpverleners te maken met doelbewuste en gerichte agressie; daarbij zijn ook hulpverleners gewond geraakt. Zo waren er grootschalige en excessieve confrontaties tussen personen en de Mobiele Eenheid (ME) in Amsterdam, Arnhem, Breda, Leidschendam–Voorburg en Utrecht waarbij hulpverleners en de politie werden bekogeld met zwaar vuurwerk en andere voorwerpen. De politie en de brandweer spreken dan ook van een heftige, drukke en intense jaarwisseling.
Ook was de meldkamer gedurende de nacht van de jaarwisseling tijdelijk zwaar belast door het grote aantal brandmeldingen. Om de druk op de meldkamers te verlichten, is rond 00:30 uur een landelijk NL Alert verstuurd met het verzoek om alleen in geval van spoed 112 te bellen. Dat heeft direct goed gewerkt.
Ondanks de incidenten heeft het overgrote deel van de samenleving de jaarwisseling op een verantwoorde manier – met of zonder vuurwerk – gevierd.
Door het hele land maakten gemeenten gezamenlijke aftelmomenten mogelijk, variërend van buurtinitiatieven tot centraal georganiseerde evenementen. In een aantal gemeenten werd bovendien gekozen voor professionele vuurwerkshows als alternatief voor particulier vuurwerk. Het algemene beeld is dat deze evenementen succesvol zijn verlopen, zonder ongeregeldheden en dat dergelijke evenementen een goede invulling voor inwoners boden om het nieuwe jaar gezamenlijk en veilig in te luiden.
Tot mijn spijt hebben zich ook dit jaar tijdens de jaarwisseling incidenten met een dodelijke afloop voorgedaan. Twee personen zijn om het leven gekomen tijdens oudjaarsnacht na een ongeval met vuurwerk, onder wie een minderjarige. In de periode voorafgaand aan de jaarwisseling is ook een persoon om het leven gekomen door vuurwerk. Ik leef mee met de nabestaanden en wens hen veel sterkte in deze moeilijke tijd.
Geweld tegen politieambtenaren en personen met een publieke taak
De incidenten waarbij geweld werd gebruikt tegen politieambtenaren en personen met een publieke taak waren dit jaar op plekken zeer heftig. Het huidige beeld is dat in een aantal gevallen bewust geweld is gebruikt tegen de brandweer en ambulance personeel om zo de confrontatie te zoeken met de politie en ME die ter plaatse kwam om de hulpverleners te beschermen. Dit wordt op dit moment nader onderzocht door de politie.
Het gerichte geweld en de agressie tegen politieambtenaren tijdens de jaarwisseling zien we terug in het aantal geregistreerde unieke slachtoffers. Het aantal incidenten van geweld en agressie tegen personen met een publieke taak en politieambtenaren is in vergelijking met de afgelopen drie jaarwisselingen toegenomen. Dit jaar waren er 20 incidenten meer dan het gemiddelde van de afgelopen drie jaarwisselingen (123 respectievelijk 103).
2
De cijfers zijn gebaseerd op basis van de registraties die voor 1 januari 08:00 uur hebben plaatsgevonden en geregistreerd zijn tot 6 januari 0:00 uur.
Bij de jaarwisseling 2024–2025 waren het ook 121 incidenten.
Als het gaat om unieke slachtoffers zijn er 406 politieambtenaren slachtoffer geworden van agressie en geweld. Dit zijn 111 personen meer dan tijdens de vorige jaarwisseling. Bij personen met een andere publieke taak, zoals boa’s, brandweer of zorgpersoneel zijn afgelopen jaarwisseling 122 personen slachtoffer geworden van agressie en geweld. Dit zijn 73 personen meer dan tijdens de vorige jaarwisseling. Bij deze incidenten gaat het voornamelijk om het bekogelen van hulpverleners en voertuigen met vuurwerk en ander fysiek geweld.
Iedere vorm van geweld tegen hulpverleners is onacceptabel en de daders dienen hiervoor hard te worden aangepakt. Bij geweld tegen politieagenten, hulpverleners en andere mensen met een publieke taak geldt als uitgangspunt dat bij vervolging een hogere strafeis wordt geëist. Met de uitbreiding van het taakstrafverbod wordt wettelijk vastgelegd dat mishandeling van hulpverleners en handhavers onacceptabel is. Het wetsvoorstel is voor advies naar de Raad van State gestuurd en wordt daarna zo snel mogelijk ingediend bij uw Kamer.
Uitrusting politie
Het is van groot belang dat de politie toereikend is uitgerust met beschermende kleding en middelen om veilig op te kunnen treden bij openbare ordeverstoringen en geweld. Hier wordt vol op ingezet. De kracht en het geluidsniveau van zwaar professioneel vuurwerk (zoals cobra’s) dat op korte afstand afgaat is echter zodanig dat ook tijdens de afgelopen jaarwisseling agenten daardoor gehoorschade opliepen of anderszins gewond raakten. Om de politie in staat te stellen met kracht op te treden, heb ik de Mobiele Eenheid eerder toestemming gegeven om te starten met pilots met een grotere dispenserunit pepperspray en het toevoegen van een traan verwekkende stof aan de waterwerper. Hierover heb ik uw Kamer op 7 november en 10 december 2025 nader geïnformeerd.
3
Kamerstukken II, 2025–2026, 29 628 en 28 684, nr. 1299; Kamerstukken II, 2025–2026, 29 628, nr. 1302.
Cijfers politie
In vergelijking met het gemiddelde aantal incidenten van de afgelopen drie jaar is het totaal aantal geregistreerde incidenten gerelateerd aan de jaarwisseling, waaronder vuurwerkincidenten, brand/ontploffing, overlast in de wijk, (zware) mishandeling/bedreiging, vernieling c.q. zaakbeschadiging, hulpverlening aan instanties en aantasting van de openbare orde met 2 procent gestegen. Tussen woensdag 31 december 00:00 en donderdag 1 januari 08:00 uur zijn deze jaarwisseling 8.305 incidenten geregistreerd. Dat is meer dan vorig jaar, toen 8.292 incidenten zijn geregistreerd. Het driejarig gemiddelde ligt op 8.180 incidenten. Per eenheid zijn er duidelijke verschillen te zien. In Amsterdam (+ 19%), Limburg (+ 18%) en Noord-Holland (+ 17%) waren er duidelijk meer incidenten. In Zeeland-West-Brabant (– 17%) en Noord-Nederland (– 6%) juist beduidend minder incidenten.
Het aantal incidenten met vuurwerk blijft relatief hoog. Dit jaar zijn er 2.055 vuurwerkincidenten geregistreerd. Vorig jaar waren dit er 2.039. Het gemiddelde van de afgelopen drie jaar ligt op 1.928 vuurwerkincidenten. Bij het aantal incidenten met brand of ontploffing is een stijging te zien van 8 procent ten opzichte van het gemiddelde (1.785 respectievelijk 1.656) van de afgelopen drie jaarwisselingen. Vorig jaar waren het nog 1.744 incidenten met brand of ontploffing.
Het aantal incidenten rond «Overlast in de wijk», mishandeling/bedreiging en aantasting openbare orde, is gedaald. Deze zijn respectievelijk – 4, – 2 en – 7 procent gedaald ten opzichte van het gemiddelde van de afgelopen drie jaarwisselingen. Als verder ingezoomd wordt op het thema «Overlast in de wijk», is in bijna alle politie-eenheden een daling te zien. Alleen in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag is een stijging van deze incidenten waar te nemen. Binnen «Overlast in de wijk» komt 32 procent voor rekening van overlast door jeugd. Daarnaast is onder andere geluidshinder met 21 procent een grote categorie.
Het aantal geregistreerde (minderjarige) jongeren dat overlast veroorzaakte tijdens de jaarwisseling laat een daling zien ten opzichte van het driejarig gemiddelde. In totaal werden 296 overlastgevende jongeren onder de 18 jaar geregistreerd. Dit is een daling van 10 procent ten opzichte van het gemiddelde van de vorige drie jaarwisselingen. Ook het aantal meerderjarigen tussen 18 tot en met 22 jaar en van 23 tot en met 27 jaar, geregistreerd voor overlast, blijft afnemen.
Het aantal aanhoudingen gerelateerd aan de jaarwisseling is met 9 procent gedaald ten opzichte van het gemiddelde van de afgelopen drie jaarwisselingen. Ook hier zijn grote verschillen per eenheid waar te nemen. In Midden-Nederland (+ 59%) en Noord-Nederland (+ 29%) zijn er meer aanhoudingen geweest, terwijl in Zeeland-West-Brabant (– 53%), Den Haag (– 41%) en Oost-Nederland (– 29%) juist beduidend minder aanhoudingen zijn verricht. Aangezien meerdere onderzoeken nog lopen zullen er de komende tijd, op basis van camerabeelden en aanvullend onderzoek, naar verwachting nog extra verdachten worden opgepakt.
Cijfers Openbaar Ministerie
Tot 5 januari zijn in totaal 171 verdachten aangeleverd bij het OM op verdenking van jaarwisseling gerelateerde delicten. Dit is een toename van 42,5 procent in vergelijking met het voorafgaande jaar. Daarmee is sprake van een trendbreuk ten opzichte van voorgaande jaren, waarin de lijn telkens dalend was. In het huidige jaar is het aantal verdachten vergelijkbaar met data van 2022–2023.
Ook hier is de aanzienlijke toename van geweld tegen personen met een publieke functie terug te zien. Het aantal is gestegen van 36 zaken vorig jaar tot 63 dit jaar. Het aantal aangedragen zaken voor geweld tegen personen (algemeen) was tot 5 januari 39 zaken, geweld tegen goederen in totaal 33 zaken en 36 overige zaken. In 65 zaken is het Openbaar Ministerie, soms samen met de politie, nog bezig met onderzoek. Een aantal zaken zijn reeds afgedaan. Hiervan zijn door het OM zelf 9 zaken afgedaan met een geldboete en 22 zaken staan gepland op een OM-zitting. In totaal zijn of worden 6 zaken op een snelrechtzitting afgegaan en 30 verdachten hebben een dagvaarding voor een reguliere zitting gekregen. De zaken die zijn afgedaan via het snelrecht betreffen relatief eenvoudige zaken, waarbij geen verder onderzoek nodig is en bijvoorbeeld een verdachte op heterdaad is betrapt of het strafbare feit heeft bekend. In totaal zijn 19 zaken geseponeerd, vanwege de conclusie dat veroordeling niet haalbaar is of vanwege gronden aan het algemeen belang ontleend onwenselijk is. Voor het OM geldt bij de beoordeling van jaarwisseling gerelateerde strafzaken in beginsel een verzwaringsfactor van 75 procent in vergelijking tot de reguliere richtlijnen. Bij de beoordeling van een strafzaak zal hier altijd rekening mee worden gehouden. Agressie en hulpverleners tegen hulpverleners is volstrekt onacceptabel; hulpverleners dienen ongestoord hun werk te doen. Het OM neemt deze zaken ernstig op: indien er sprake is van agressie of geweld tegen personen met een publieke functie, geldt dat deze zaken met prioriteit worden behandeld, waar mogelijk lik op stuk wordt toegepast, schade zoveel mogelijk wordt verhaald en dat bij de straftoemeting in beginsel een verzwaringsfactor van 200 procent wordt gehanteerd.
Daarnaast is er ook het hele jaar door illegaal opgeslagen, verhandeld professioneel vuurwerk opgespoord. Dit jaar is er 137.352,01 kg in beslag genomen. Het definitieve aantal moet nog worden vastgesteld. In 2024 was dat totaal 107.281,55 kg.
Cijfers brandweer
Het aantal gemelde incidenten bij de brandweer is deze jaarwisseling opnieuw licht gestegen. Tussen woensdag 31 december 00:00 uur en donderdag 1 januari 08:00 uur werden in totaal 4.286 brandweerincidenten gemeld en geregistreerd.
4
Dit betreft de voorlopige cijfers. De cijfers worden aan het einde van het eerste kwartaal definitief gemaakt.
Hiervan betroffen 3.963 branden, 239 hulpverleningsincidenten en 84 alarmmeldingen. Ter vergelijking, in 2024 werden 4.164 incidenten gemeld, terwijl dit aantal in 2023 op 3.682 lag. De meldingen hadden dezelfde aard als voorgaande jaren, waarbij de brandweer voornamelijk werd ingezet voor buitenbranden, containerbranden en andere branden. In vergelijking met vorig jaar zijn er echter veel meer auto’s in brand gevlogen en hebben er meer woningbranden plaatsgevonden dan in de jaarwisseling van 2024. In 2024 waren er 271 autobranden en deze jaarwisseling 361. Het aantal woningbranden steeg van 149 in 2024 naar 228 dit jaar. Voor deze stijging is geen eenduidige verklaring aan te wijzen; vermoedelijk is sprake van een samenloop van factoren, waaronder risicovol gedrag, het gebruik van vuurwerk en bredere maatschappelijke omstandigheden. Het piekmoment van alle meldingen was tussen 00:00 uur en 02:00 uur ‘s nachts. Dit is een patroon dat jaarlijks terugkeert tijdens de jaarwisseling.
Het aantal incidenten per regio verschilt. In de regio Rotterdam–Rijnmond en Haaglanden werden de meeste meldingen geregistreerd. Vorig jaar had Rotterdam–Rijnmond eveneens te maken met veel meldingen. In totaal was er sprake van 95 middelbranden, 12 grote branden en 4 zeer grote branden. Het aantal grote of complexe incidenten waarbij is opgeschaald naar GRIP (Gecoördineerde Regionale Incidentenprocedure) bleef beperkt tot één incident GRIP-1 en één incident met GRIP-2. Ook dit jaar werd die brandweer op meerdere plaatsen gehinderd en geconfronteerd met vuurwerk en agressie en moest de Mobiele Eenheid (ME) worden ingezet om bescherming te bieden.
De cijfers van Brandweer Nederland worden elk jaar ook door het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) inzichtelijk gemaakt via het dashboard Kerncijfers Nieuwjaarsincidenten.
5
Kerncijfers Veiligheidsregio’s, cijfers en statistiek rondom brandweer en brandweerzorg
Tot slot
Veel mensen beleven de jaarwisseling als een feestelijke gebeurtenis en vieren deze op een veilige en verantwoorde manier, met of zonder vuurwerk. De afgelopen jaarwisseling had voor de samenleving een bijzondere betekenis omdat dit naar verwachting de laatste keer was dat consumentenvuurwerk kon worden afgestoken, vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Wet Veilige Jaarwisseling.
In aanloop naar en ter voorbereiding op de jaarwisseling zetten de betrokken partners zoals gemeente, boa’s, politie en jongerenwerkers zich intensief in om risico’s op mogelijke escalatie op voorhand zoveel mogelijk weg te nemen. Zo voeren politie en jongerenwerkers vooraf gesprekken met jongeren om spanningen te verminderen en bewustwording te vergroten en wordt op scholen voorlichting gegeven over het veilig omgaan met vuurwerk, het omgaan met risico’s en de ondersteuning van ouders in het stellen van grenzen en houden van toezicht. Daarnaast worden er activiteiten georganiseerd die bijdragen aan een positieve en veilige sfeer. De openbare ruimte wordt waar nodig afgeschermd om vernielingen te voorkomen, en aan de grenzen vinden controles plaats om de invoer van illegaal verhandeld vuurwerk tegen te gaan. Ook het handhavingsplan dat ik in november 2025 aan uw Kamer heb gestuurd biedt een handreiking in de voorbereiding op de komende jaarwisselingen.
6
Kamerstukken II, 2025–2026, 28 684, nr. 813.
Waar mogelijk zal het handhavingsplan het komende jaar nog verder worden aangescherpt op basis van de ervaringen van de afgelopen jaarwisseling.
De incidenten tijdens de jaarwisseling krijgen een steeds gewelddadiger en deels onvoorspelbaar karakter, waardoor de beheersbaarheid afneemt. Dit baart mij grote zorgen. Als samenleving kunnen en mogen wij dit gedrag niet accepteren. Elk incident met geweld en agressie tegen politie, brandweer, boa’s, ambulancepersoneel en andere hulpverleners is er één te veel en volstrekt onaanvaardbaar. Het is hun taak zich in te zetten voor de veiligheid van anderen, en zij verdienen daarvoor respect en bescherming. Geweld tegen mensen die elke dag staan voor onze veiligheid heeft niet alleen impact op de mens in het uniform en gevolgen voor de uitvoering van hun cruciale taken, maar ook op de veiligheid binnen de samenleving als geheel.
Ondanks de brede en intensieve inzet constateer ik dat de risico’s en de druk op de openbare orde en veiligheid tijdens de jaarwisseling onverminderd groot blijven. De inzet van het kabinet is erop gericht dat de Wet Veilige Jaarwisseling hier op termijn verlichting voor biedt. Tot die tijd blijf ik, samen met alle partners, inzetten op preventie, het oppakken van daders, het vervolgen met een hogere strafeis en is het mijn ambitie het wetsvoorstel voor de uitbreiding van het taakstrafverbod zo snel mogelijk bij uw Kamer in te dienen. Het moedige werk en de onvermoeibare inzet van onze politie, brandweer, boa’s, ambulancepersoneel en andere hulpverleners verdient enorme waardering, respect en bescherming. Het is van groot belang dat we gezamenlijk zorgen voor een veilige omgeving, waarin geweld tegen de mensen die zich inzetten voor onze samenleving onacceptabel is en blijft.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F. van
Oosten