Vergaderjaar 2024-2025
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Kamerstukken
28 676

NAVO
Nr. 506

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 mei 2025
Op 5 juni 2025 komen de NAVO-ministers van Defensie in Brussel bijeen. In deze brief informeer ik uw Kamer over de Nederlandse inzet.
Defence Ministers Meeting (DMM)
De DMM staat in het teken van de versterking van de afschrikking en verdediging van het NAVO-bondgenootschap. Deze bijeenkomst is een belangrijke opmaat naar de NAVO-top in Den Haag op 24 en 25 juni 2025. De Ministers komen ook bijeen in de Nuclear Planning Group (NPG). In de NPG spreken de Ministers van Defensie periodiek over het nucleaire beleid van de NAVO. Daarnaast zal er naar verwachting een bijeenkomst plaatsvinden van de Ukraine Defence Contact Group (UDCG) om te spreken over de voortzetting van de steun aan Oekraïne.
Afschrikking en verdediging
Capability Targets 2025 (CT25)
De Capability Targets 2025 (CT25) zijn deze DMM een belangrijk onderwerp. Tijdens de DMM zullen de CT25 formeel door de Ministers van Defensie worden vastgelegd. Deze CT25 zijn gebaseerd op de concrete operationele behoefte vanuit de nieuwe set aan plannen en vereisen investeringen door alle bondgenoten. Er is consensus onder bondgenoten dat succesvolle afschrikking en verdediging juist nu van het grootste belang is.
Voortgang implementatie militaire plannen en maatregelen
De Ministers bespreken tijdens de DMM de voortgang van de implementatie van de plannen voor bondgenootschappelijke afschrikking en verdediging, en gaan onder andere in op modernisering van de command & control, verhoging van de gereedheid, en logistieke ondersteuning. Tijdens de NAVO-top in Vilnius in 2023 (Kamerstuk 28 676, nr. 440) stemden bondgenoten in met een pakket militaire plannen en maatregelen om de bondgenootschappelijke afschrikking en verdediging aanzienlijk te versterken, inclusief de bijbehorende behoefte aan eenheden en tijdslijnen.
De nieuwe militaire plannen zijn zowel in vredestijd als in crisis en conflict actief, om effectief te kunnen afschrikken en zo nodig te verdedigen. De militaire plannen zijn geregionaliseerd; bondgenoten bieden hun capaciteiten op deze regionale plannen, waarna de plannen ook daadwerkelijk uitvoerbaar zijn met militaire eenheden. Deze regionale plannen zijn gereed maar krijgen doorlopend incrementele verfijning. Zo wordt bijvoorbeeld de recente toetreding van Finland en Zweden verwerkt en is er steeds meer bekend over de nationale verdedigingsplannen van bondgenoten, die gesynchroniseerd moeten zijn met de NAVO-plannen.
In het kader van de versterking van de afschrikking en verdediging spreken de bondgenoten tevens over het verbeteren van de Integrated Air and Missile Defence (IAMD) architectuur en de benodigde vervolgstappen ten behoeve van de doorontwikkeling van IAMD-beleid en militaire plannen. Ook ligt de nieuwe counter-hybrid strategie van NAVO voor bij de Ministers, net als een voortgangsrapport over de implementatie van de Space Policy en voorgestelde aanwijzingen voor civiele planning ter ondersteuning van de uitvoerbaarheid van de militaire plannen.
Defensie-industrie
Tijdens de vorige DMM in februari 2025 is het Defence Production Action Plan (DPAP) herzien. De geactualiseerde versie bevat toezeggingen uit de NATO Industrial Capacity Expansion-pledge, een politieke afspraak tussen alle bondgenoten om extra te investeren in de nationale defensie-productiecapaciteit. Nederland geeft hier mede invulling aan door middel van de recent gepubliceerde Defensie Strategie voor Industrie en Innovatie (Kamerstuk 31 125, nr. 134). Om publiek-private samenwerking te versterken is onlangs het platform Defport gelanceerd. Het doel van Defport is het stimuleren van versnelde innovatie en productie van militair materieel. Tijdens de DMM blikken de Ministers vooruit op de bespreking van de defensie-industrie tijdens de NAVO-top.
NAVO-top
Enkele weken na de DMM vindt op 24 en 25 juni de NAVO-top plaats in Den Haag. Op de eerste dag van de top organiseert Nederland samen met de NAVO het NATO Summit Defence Industry Forum (NSDIF). Het NSDIF dient als belangrijkste bijeenkomst tussen industrie en NAVO tijdens de week van de NAVO-top. Hier komen leiders van NAVO-bondgenoten en -partners samen met industrieleiders om de voortgang, volgende stappen en toekomstige kansen te bespreken die de trans-Atlantische samenwerking in de defensie-industrie kunnen versterken.
Op de eerste avond van de NAVO-top komen de Ministers van Defensie samen voor een ministerieel diner. Hoewel de agenda van de NAVO-top nog niet bekend is, is het de verwachting dat afschrikking en verdediging en een nieuwe afspraak over NAVO-defensie uitgaven belangrijke onderwerpen zijn tijdens de NAVO-top.
Oekraïne (UDCG)
Nederland zet de militaire steun aan Oekraïne onverminderd voort. Om de steun aan Oekraïne zo snel en effectief mogelijk te blijven leveren heeft Defensie verschillende versnellingsmaatregelen getroffen. Hierdoor kan Nederland een deel van de toezegde additionele steun van € 3,5 miljard in 2026 al in 2025 leveren. Hierbij wordt onder andere gebruik gemaakt van efficiëntere aanbestedingsprocedures, zoals directe gunning bij één partij voor verwervingstrajecten. Nederland zal tijdens de UDCG de bondgenoten en partners oproepen om ook hun steun aan Oekraïne te intensiveren.
Op specifieke thema’s en capaciteiten blijft Nederland een voortrekkersrol vervullen. De focus van de Nederlandse steun ligt op de instandhouding en voortzettingsvermogen van, en training op, de door Nederland geleverde wapensystemen. Daarbij ligt een speciale focus op innovatie. Naast steun op de korte termijn werkt Nederland met internationale partners ook aan de ontwikkeling en modernisering van de Oekraïense krijgsmacht op de lange termijn. Dit gebeurt in internationale Capability Coalitions. Zo werkt Nederland samen met verschillende partners in de internationale Air Force Capability Coalition, waar Nederland co-leider van is, om de Nederlandse F-16 steun aan Oekraïne verder te versterken. Op 7 mei tekenden Nederland en Roemenië een intentieverklaring over de oprichting van het Ukraine Maintainer Training Center in Roemenië.
Defensie trekt lessen uit de oorlog en de militaire steun aan Oekraïne en brengt deze waar mogelijk zelf in de praktijk. Ook doet Defensie ervaring op met versnelde aankoop van materieel voor Oekraïne. Tot slot investeert Nederland in de opschaling van de industrie voor zowel Oekraïne als Europese krijgsmachten. Naar verwachting wordt tijdens de DMM een Memorandum of Understanding ondertekend om rechtstreeks te kunnen verwerven bij de Oekraïense defensie-industrie volgens het Nederlandse model: government to business. Het beoogde doel hiervan is de Oekraïense productiecapaciteit te versterken en sneller militair materieel te leveren.
De Minister van Defensie,
R.P.
Brekelmans