﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<kamerwrk kamer="2" publtype="nota">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27468-6/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <titel>Tweede Kamer der Staten-Generaal</titel>
    <subtitel>2</subtitel>
    <subtitel>Vergaderjaar 2000-2001</subtitel>
  </kop>
  <frontm>
    <versie dtd="0.10" conv="prod1.5__2.14" markup="c11xa"></versie>
    <ordernr>KST49468</ordernr>
    <vergjaar>2000-2001</vergjaar>
    <onderw>
      <nummer>27 468</nummer>
      <naam>Wijziging van de Algemene Ouderdomswet en de Algemene nabestaandenwet
inzake de vrijwillige verzekering en wijziging van artikel X van de Invoeringswet
nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen (Wet herziening vrijwillige
verzekering AOW en Anw)</naam>
    </onderw>
  </frontm>
  <body>
    <stuk>
      <ltrlabel>Nr. </ltrlabel>
      <nummer>6</nummer>
      <titel>NOTA NAAR AANLEIDING VAN VERSLAG</titel>
      <datum>Ontvangen 15 november 2000</datum>
      <al>Met belangstelling heeft het kabinet kennis genomen van de reacties van
de fracties van de Tweede Kamer op het onderhavige wetsvoorstel.</al>
      <al>Het kabinet constateert dat de meeste fracties de basisgedachten van het
wetsvoorstel onderschrijven, maar dat men op een aantal punten gaarne nadere
verduidelijking wenst.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Een aantal vragen zijn door alle dan wel de meeste fracties gesteld. Dit
betreft de volgende vragen.</al>
      <al>1. Waarom een beperking van de termijn voor de voortzetting van de vrijwillige
verzekering tot vijf jaar?</al>
      <al>2. Waarom zijn daar niettemin voor bepaalde groepen uitzonderingen op
gemaakt? Waarom een beperking van die termijn voor uitkeringsgerechtigden,
die jonger zijn dan 50 jaar tot 5 jaar, terwijl voor uitkeringsgerechtigden
boven 50 jaar die beperking niet geldt?</al>
      <al>3. Waarom een verhoging van de premie die voor de vrijwillige verzekering
moet worden betaald van 5% naar 25%?</al>
      <al>4. In hoeverre wordt in dit wetsvoorstel rekening gehouden met het SER-advies
inzake de onvolledige AOW-opbouw?</al>
      <al>5. Bestaat er een samenhang tussen dit wetsvoorstel en het voorstel voor
de invoering van een vrijwillige AWBZ-verzekering?</al>
      <al>6. Hoe denkt de regering personen, die gebruik wensen te maken van de
vrijwillige verzekering voor te lichten over de regeling?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Op deze vragen wil het kabinet hieronder eerst ingaan. Daarna zal ik de
overige vragen beantwoorden, die ik terwille van de duidelijkheid zoveel mogelijk
heb gerubriceerd.</al>
      <al>Overigens wil ik wel opmerken dat enkele vragen die alleen het wetsvoorstel
vrijwillige AWBZ-verzekering betreft niet door mij maar door mijn ambtgenoot
van VWS in het kader van dat wetsvoorstel zullen worden beantwoord.</al>
      <tuskop letat="vet">1</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">Waarom is de beperking van een vrijwillige verzekering
tot 5 jaar zo gewenst en noodzakelijk in de ogen van de regering?</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het antwoord op die vraag hangt samen met het antwoord op de vraag hoe
lang de Nederlandse overheid nog verantwoordelijkheid dient te dragen jegens
degenen die definitief dan wel gedurende langere tijd naar het buitenland
zijn vertrokken? Het kabinet acht het alleszins redelijk dat iedere overheid
haar eigen ingezetenen dient te beschermen, zoals de Nederlandse overheid
dat ook zo veel als mogelijk poogt te doen. Waarom mag zulks ook niet gevraagd
worden van de overheid van een vreemde mogendheid? Met andere woorden, op
personen die definitief zijn verhuisd naar een ander land, is in beginsel
het totale stelsel van rechten en plichten zoals dat aldaar geldt van toepassing.
Dat geldt ook voor de sociale verzekeringen. Er is geen reden om deze groep
van personen nog langer de vrijwillige verzekering aan te bieden vanaf het
moment dat de Nederlandse verplichte verzekering is geëindigd. Zoals
onder meer in de toelichting op het wetsvoorstel is opgemerkt, is het kabinet
van mening dat de vrijwillige verzekering uitsluitend nog bedoeld zou moeten
zijn voor personen van wie de verplichte verzekering tijdelijk wordt onderbroken
als gevolg van verblijf in het buitenland. De vraag is dan vervolgens aan
de orde wat in dit verband dient te worden verstaan onder «tijdelijk»?
Zoals uit de toelichting op het wetsvoorstel blijkt, is daarvoor aangesloten
bij de vijf-jaarstermijn zoals die wordt gebruikt bij de toepassing van artikel
17 van Verordening (EEG) nr. 1408/71. Wanneer iemand naar een andere EU-lidstaat
gaat om te werken of te verblijven, en daardoor onderworpen wordt aan de socialezekerheids-wetgeving
van die staat, kunnen, wanneer dit zijn belang is, de betrokken lidstaten
een overeenkomst sluiten op grond waarvan de betreffende persoon onderworpen
blijft aan de socialezekerheidswetgeving van het land waar hij vandaan komt.
Nederland hanteert, net zoals de overige EU- en EER-landen, hierbij een termijn
van 5 jaar. Na afloop van deze termijn wordt men geacht onder het stelsel
van het land waar men werkt, c.q. woont, te vallen, los van het antwoord op
de vraag of men daar daadwerkelijk verzekerd is. Deze termijn kan naar de
mening van het kabinet ook worden gesteld in het kader van de vrijwillige
verzekering als het gaat om een omschrijving van het begrip «tijdelijk
verblijf» in het buitenland. Het gaat immers om een situatie analoog
aan die van de voortgezette, verplichte verzekering.</al>
      <tuskop letat="vet">2</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">Waarom zijn voor bepaalde groepen uitzonderingen gemaakt
op de beperking van de termijn voor de voortzetting van de vrijwillige verzekering?
Waarom kunnen WAO-ers van 50 jaar of ouder die in het buitenland gevestigd
zijn of zich daar willen vestigen zich onbeperkt vrijwillig blijven verzekeren
en hebben arbeidsongeschikten jonger dan 50 jaar dit recht slechts over een
periode van maximaal vijf jaar?</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Allereerst zij opgemerkt dat met het voorliggende wetsvoorstel ter zake
wordt aangesloten bij de vrijwillige verzekering voor de WAO en het Besluit
afwijkende regels beperking export uitkeringen. De reden waarom personen in
overheidsdienst in beginsel gedurende een onbeperkte periode van de vrijwillige
verzekering gebruik mogen blijven maken, vindt z'n oorzaak in het feit dat
het hier gaat om mensen die werkzaamheden verrichten in het algemeen belang.
Met het algemeen belang wordt geduid op werkzaamheden die worden bekostigd
door het Rijk en die tevens in opdracht van het Rijk worden verricht in het
kader van een wettelijke taakomschrijving of ter uitvoering van een internationaal
verdrag. Personen die geen relatie met het Rijk hebben zoals hiervoor omschreven
zullen werkzaamheden uitoefenen die een privaat belang dienen. In dat geval
geldt de internationaal aanvaarde regel dat de wetgeving is aangewezen van
het land waar de betreffende werkzaamheden worden uitgeoefend (al dan niet
na vijf jaar vrijwillige verzekering). Leidt die onderworpenheid om welke
reden dan ook niet tot verzekering, dan blijft uiteraard de mogelijkheid over
een particuliere verzekering af te sluiten. Het kabinet vermag
niet in te zien dat het ontbreken van een vrijwillige verzekeringsmogelijkheid
langer dan vijf jaar tot ongewenste gevolgen zal leiden zeker als men daarbij
bedenkt dat in het kader van internationale regelgeving – denk hierbij
aan Verordening (EEG) nr. 1408/71 – aanwijsregels zijn geformuleerd
op grond waarvan voor zowel werknemers als voor zelfstandigen expliciet is
bepaald dat voor hen de wetgeving is aangewezen van het land waar de werkzaamheden
worden verricht.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV informeren naar de vindplaats
van de verruiming van de vijfjaarstermijn van missionarissen en zendelingen.
De verruiming voor deze categorie is gebaseerd op artikel 35, derde lid AOW
respectievelijk 63a, derde lid ANW.</al>
      <al>De leden van de CDA-fractie vragen of onder de bedoelde uitzonderingen
van de beperking van de duur van de vrijwillige verzekering ook missionarissen
en zendelingen vallen die niet afhankelijk zijn van financiering door de overheid.</al>
      <al>Als organisaties voor ontwikkelingssamenwerking worden aangewezen de lidorganisaties
van de Vereniging voor Personele Samenwerking met Ontwikkelingslanden te Den
Haag, alsmede enkele niet bij deze Vereniging aangesloten organisaties. Deze
organisaties zijn opgenomen in de ministeriële regeling aanwijzing ontwikkelingsorganisaties
Beu van 16 december 1999, nr. SV/GSV/99/77 680. Ten behoeve van het voorliggende
wetsvoorstel wordt bij deze regeling – waarin ook organisaties zijn
genoemd die niet afhankelijk zijn van financiering door de overheid –
aangesloten. Een en ander zal alsnog bij nota van wijziging worden gerealiseerd.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>In antwoord op de vraag naar de reden voor het maken van een onderscheid
naar leeftijd bij de beperking van de termijn voor de voortzetting van de
vrijwillige verzekering wijst het kabinet allereerst op de samenhang tussen
dit wetsvoorstel en de wijzigingen in het Besluit uitbreiding kring van verzekerden
volksverzekeringen die er onder meer toe hebben geleid dat met ingang van
1 januari 2000 personen die met een Nederlandse WAO-uitkering in het buitenland
wonen, niet langer verzekerd zijn voor de volksverzekeringen. Evenals aan
het thans aan de orde zijnde wetsvoorstel, lag aan deze wijzigingen de wens
ten grondslag om een nauwere relatie tot stand te brengen tussen de verzekering
ingevolge de volksverzekeringen en het Nederlandse territorium. Tijdens de
parlementaire behandeling van deze wijziging van het Besluit uitbreiding kring
van verzekeringen volksverzekeringen is gewezen op enkele knelpunten die zich
bij de afschaffing van de verplichte verzekeringen voor groepen van postactieven
zouden kunnen voordoen. In het bijzonder is toen gewezen op de positie van
arbeidsongeschikten ouder dan 50 jaar. Naar aanleiding van deze parlementaire
behandeling is de leeftijdsgrens van 50 jaar in het wetsontwerp opgenomen.</al>
      <al>Een verdere verruiming zou naar de mening van het kabinet een te grote
afstand doen ontstaan tot de doelstelling van zowel het gewijzigde Besluit
uitbreiding kring van verzekeringen volksverzekeringen, als van het huidige
wetsontwerp.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA-fractie vragen zich af of de groep arbeidsongeschikten
voldoende mogelijkheden zal hebben zich te verzekeren volgens het pensioensysteem
van het woonland. Zij vragen of het mogelijk is de leeftijdsgrens van 50 jaar
te vervangen door het criterium of er al of niet mogelijkheden zijn om te
kunnen werken. Bovendien vragen zij of het mogelijk is in dit verband een
onderscheid te maken tussen grenslanden en overige landen, of tussen EU-landen
en overige landen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De vraag of in het woonland mogelijkheden zijn om zich te verzekeren,
hangt af van de aansluitingsvoorwaarden van het wettelijk pensioensysteem
in het desbetreffende land. Daarbij moet worden opgemerkt dat de leeftijdsgrens
op 50 jaar is gesteld, omdat er tot die leeftijd nog voldoende mogelijkheden
zijn zich langs private weg te verzekeren en men dus niet afhankelijk is van
de verzekeringsvoorwaarden van het socialeverzekeringsstelsel in het woonland
om ouderdomspensioen op te bouwen of een nabestaandenverzekering af te sluiten.</al>
      <al>Het criterium of er al of niet mogelijkheden zijn om te kunnen werken
zou tot grote uitvoeringsmoeilijkheden leiden. Een dergelijk criterium is
immers zeer moeilijk te objectiveren. Een onderscheid naar land, is binnen
de EU op grond van EU-regelgeving niet toegestaan. Daarnaast is hiervoor naar
de mening van het kabinet geen rechtvaardigingsgrond te vinden.</al>
      <tuskop letat="vet">3</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">Waarom een verhoging van de premie van 5% naar 25%?</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Verschillende fracties vinden de voorgestelde verhoging tot 25% fors.
Naar aanleiding van een vraag om cijfermateriaal ter zake merkt het kabinet
het volgende op. De premievaststelling voor de vrijwillige verzekering is
voor iedereen, gehuwd of ongehuwd identiek. De premie die iemand met een eigen
inkomen over het jaar 2000 maximaal verschuldigd is bedraagt voor de AOW f 8 769,–
en voor de ANW f 612,– De premie die iemand die niet over een eigen
inkomen beschikt voor de vrijwillige verzekering verschuldigd is (5%-regeling),
bedraagt over dit jaar voor de AOW f 438,45 en voor de ANW f 30,60.
Indien de 25%-regeling in 2000 zou gelden dan betaalt deze persoon voor de
AOW f 2 192,25 en voor de ANW f 153,–. Deze bedragen
gelden straks zowel in geval van voortzetting als in geval van inkoop. Er
zijn geen andere factoren die de hoogte van de voorgenomen premie beïnvloeden.</al>
      <al>Overigens levert een premie van 25% nog steeds slechts een beperkte bijdrage
in de totale kosten van de toekomstige uitkeringen.</al>
      <al>De leden van de PvdA-fractie concluderen dat in het buitenland wonende
uitkeringsgerechtigden die zich na 1 januari 2000 vrijwillig verzekerd hebben
voor AOW/ANW binnen één jaar worden geconfronteerd met een wijziging
in de polisvoorwaarden voor de vrijwillige verzekering. In dit verband wordt
met name gedoeld op het kabinetsvoorstel om de minimumpremie te verhogen van
5% naar 25% van het bedrag dat iemand in enig jaar ten hoogste verschuldigd
kan zijn.</al>
      <al>Nederlanders en daarmee gelijkgestelde (EU-onderdanen en verdragsonderdanen)
vrijwillig verzekerden met een eigen inkomen betalen de berekende premie,
op gelijke wijze als de verplicht verzekerden. Uitsluitend personen die niet
beschikken over een eigen inkomen, vallen op dit moment, als zij zich vrijwillig
willen verzekeren, onder het zogenaamde 5%-tarief, en straks voor de bestaande
gevallen stapsgewijs in 9 jaar onder het 25%-tarief. Dit tarief geldt straks
eveneens als zogenaamd bodemtarief. Degenen die op basis van hun lage inkomen
hun premie zouden moeten betalen dat lager is dan de premie op basis van het
25%-tarief, worden straks aangeslagen op basis van laatstbedoeld tarief. De
conclusie kan dus worden getrokken dat er voor in het buitenland wonende uitkeringsgerechtigden
die tot 1 januari 2000 verplicht verzekerd waren en aansluitend overgaan op
de vrijwillige verzekering, in de meeste gevallen niets verandert in de hoogte
van de te betalen premies.</al>
      <al>De hiervoor bedoelde groep uitkeringsgerechtigden betreft uitsluitend
degenen die tot 1 januari 2000 verplicht verzekerd waren uit hoofde van artikel
26 van het Besluit Uitbreiding en Beperking kring verzekerden volksverzekeringen
1999 (KB 747). Het is uiteraard ook mogelijk dat men weliswaar tot de categorie
behoort, zoals bedoeld in artikel 26 van KB 746, maar dat men niet voldeed
aan de verzekeringsvoorwaarden die daarin werden gesteld. Dat kan bijvoorbeeld
het geval zijn geweest indien de uitkering die men ontvangt lager is dan 35%
van het wettelijk minimum loon. Deze persoon was dus in het verleden
al niet verzekeringsplichtig. Hij kan zich destijds vrijwillig verzekerd hebben
voor AOW en ANW, tegen een tarief dat gezien de hoogte van het inkomen zodanig
laag was dat het onder het straks van toepassing zijnde 25%-tarief uitkomt.
Is dat inderdaad het geval dan zal de premie worden opgetrokken tot de hoogte
van laatstbedoeld tarief.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>In antwoord op een vraag van de leden van GroenLinks over het verdeelde
SVr-advies uit 1993 ten aanzien van het kabinetsvoorstel om de minimumpremie
te verhogen van 5% naar 25%, kan het volgende worden opgemerkt.</al>
      <al>Destijds stemden alle werkgeversleden, twee werknemersleden en drie leden
benoemd door de Minister van SZW alsmede de voorzitter, in met de voorgestelde
verhoging naar 25%. Tegen waren drie werknemersleden en een lid, benoemd door
de Minister van SZW. Het deel van de SVR dat tegen verhoging van de huidige
5%-regeling stemde, wees er op dat in 1963 besloten werd om de hoogte van
de minimumpremie (toen 20% van de maximale premie) te verlagen tot 5% om ook
de minst draagkrachtigen in staat te stellen aan de vrijwillige premiebetaling
deel te nemen. Die argumentatie ging voor deze tegenstemmers nog steeds (1993)
op, zodat naar hun mening het percentage op 5% gehandhaafd diende te blijven.</al>
      <al>Het kabinet constateert dat in 1993 een duidelijke meerderheid van de
SVR zich voorstander verklaarde voor de verhoging van de minimumpremie naar
25%. De situatie van bijna 40 jaar geleden is niet vergelijkbaar met het huidige
welvaartsniveau. Dat de minst draagkrachtigen onder alle omstandigheden in
staat moeten worden gesteld aan de vrijwillige verzekering deel te nemen,
wijst het kabinet af om redenen die het reeds eerder heeft aangegeven. De
vraag is dan aan de orde welk premiepercentage anno 2000 voor personen zonder
eigen inkomen in dit verband redelijk genoemd kan worden. Naar de mening van
het kabinet is dat het 25%-tarief.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>In antwoord op een vraag daarover van de leden van de VVD-fractie merkt
het kabinet op dat straks iedereen met een eigen inkomen, dus ongeacht nationaliteit,
een berekende premie verschuldigd zal zijn voor de vrijwillige verzekering
AOW en ANW. Uiteraard geldt dit niet voor degenen die niet over een eigen
inkomen beschikken. Zij zijn – als de plannen doorgang vinden –
in dat geval 25% aan premie verschuldigd van het bedrag dat in enig jaar ten
hoogste moet worden betaald.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA-fractie constateren dat zowel het nieuwe premietarief
als de duurbeperking met name nadelig uitwerkt voor niet-werkende gehuwde
vrouwen. Zij vragen of de regering met deze voorstellen meent voldoende oog
te hebben voor de gelijke behandeling van mannen en vrouwen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het huidige wetsvoorstel strekt er toe, zoals ook in de Memorie van Toelichting
genoemd, de vrijwillige verzekering terug te brengen naar zijn oorspronkelijke
doelstelling, te weten het bieden van een service op het terrein van de pensioen-
en nabestaandenwetgeving aan personen die Nederland tijdelijk verlaten. De
restricties die uit deze bijstelling van de verzekeringsvoorwaarden voortvloeien
zijn sexe-neutraal geformuleerd. Tevens heeft het kabinet in ogenschouw genomen
dat de huidige verzekeringsvoorwaarden voor gehuwden waarbij één
van de partners geen inkomsten heeft, uitnodigen tot calculerend gedrag. In
die gevallen is het immers financieel zeer aantrekkelijk als de partner zonder
inkomen zich vrijwillig verzekert ingevolge de AOW/ANW, en de partner die
wel een inkomen heeft ouderdomsvoorzieningen treft langs privaatrechtelijke
weg. Het feit dat dit wetsvoorstel consequenties heeft voor vrouwen, komt
dus niet zo zeer voort uit de aangescherpte voorwaarden van deze nieuwe regeling, maar uit het onbedoelde effect van de huidige verzekeringsvoorwaarden,
die er toe hebben geleid dat in overwegende mate gehuwde vrouwen zonder inkomen
gebruik hebben gemaakt van de vrijwillige verzekering.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV wijzen er bovendien op dat het
verschil in premietarief voor vrouwen zonder inkomen die in Nederland wonen
groter wordt ten opzichte van vrouwen die in het buitenland wonen en gebruik
maken van de vrijwillige verzekering. Dit verschil komt echter voort uit een
wezenlijk verschil tussen beide categoriën van vrouwen. De vrouwen uit
de eerste categorie zijn ingezetenen waarvoor Nederland een zorgplicht heeft
aanvaard. Dit geldt niet voor vrouwen die in het buitenland wonen.</al>
      <tuskop letat="vet">4</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">In hoeverre is in dit wetsvoorstel rekening gehouden
met het SER-advies Onvolledige AOW-opbouw?</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Welke gevolgen heeft het wetsvoorstel voor de 137 000 AOW-gerechtigden
met een onvolledige AOW-uitkering die thans in het buitenland verblijven?
Hoe komt het dat van deze 137 000 AOW-gerechtigden slechts 13 000
personen een «lopende» vrijwillige verzekering hebben bij de SVB?</al>
      <al>In het SER-advies Onvolledige AOW-opbouw bespreekt de SER de vijf verschillende
beleidsopties die de Tweede Kamer heeft voorgelegd om de inkomenspositie van
ouderen met een onvolledige AOW-opbouw en een laag totaalinkomen te verbeteren.
Eén van die opties is het verruimen van de mogelijkheid om onverzekerde
AOW-jaren bij de SVB in te kopen. In het advies doet de SER daartoe verschillende
suggesties. Het kabinet bepaalt op zeer korte termijn zijn standpunt over
het SER-advies en zal de Tweede Kamer op zeer korte termijn zijn standpunt
doen toekomen. Het kabinet meent dat een zorgvuldige omgang met het SER-advies –
niet in het minst ook richting Tweede Kamer – eraan in de weg staat
dat het kabinet in het kader van dit wetsvoorstel op één aspect
van het SER-advies, de inkoopregeling, zou vooruitlopen. In het wetsvoorstel
is de huidige inkoopregeling dan ook ongewijzigd overgenomen. Het kabinetsstandpunt
zal leiden tot een nadere wijziging van de mogelijkheid tot inkoop van niet
verzekerde jaren, waarmee een verruiming wordt bereikt van de termijn waarbinnen
men de aanvraag bij de SVB moet hebben ingediend. Met betrekking tot dit punt
zal een nieuw wetsvoorstel aan de Kamer worden aangeboden.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het wetsvoorstel ziet wat de AOW betreft op de mogelijkheid voor personen
onder de 65 jaar zich vrijwillig te verzekeren. Het wetsvoorstel heeft dus
geen betrekking op de AOW-uitkering als zodanig van personen die reeds AOW-gerechtigd
zijn, ongeacht of zij in het buitenland verblijven dan wel in Nederland. Het
aantal mensen dat thans bij de SVB een vrijwillige verzekering heeft voor
de AOW of Anw bedraagt circa 13 000. Van de vrijwillige verzekering wordt
derhalve op kleine schaal gebruik gemaakt. Daarvoor zijn verschillende redenen
aan te wijzen. Personen die een onvolledige AOW-opbouw hebben, kunnen daarnaast
recht hebben op buitenlands pensioen, of op een zodanig toereikend aanvullend
pensioen dat men geen behoefte heeft aan een vrijwillige verzekering voor
de ontbrekende AOW-verzekeringsjaren. Die behoefte kan voorts ontbreken in
geval men anderszins – bijvoorbeeld door een regeling in de derde pijler –
heeft voorzien in een toereikend inkomen na het 65ste levensjaar.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Los van de regeling van vrijwillige verzekering voor de diverse groepen
blijft vanzelfsprekend de mogelijkheid bestaan om via een particuliere verzekering –
bijvoorbeeld een lijfrenteverzekering – een oplossing te vinden voor
een gat in de pensioenopbouw als gevolg van een onvolledig opgebouwde
AOW. De voorwaarden voor dergelijke verzekeringen worden door de particuliere
verzekeringsmarkt bepaald. Daarnaast zijn er, afhankelijk van de mogelijkheden
die de pensioenregeling biedt, individuele regelingen mogelijk in de tweede
pijler.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fractie van D66 achten de verhoging van het minimum-tarief
van 5% naar 25% niet logisch, mede gelet op de SER-adviesaanvraag. Op deze
wijze creëert het kabinet de probleemgevallen van de toekomst.</al>
      <al>Het kabinet constateert dat de plek die de vrijwillige verzekering in
het SER-advies over de financiële positie van ouderen met een onvolledig
opgebouwde AOW-uitkering inneemt, is toegespitst op de inkoopregeling. Op
grond van de bestaande vrijwillige verzekering AOW kan men niet alleen de
verzekering over achterliggende, niet-verzekerde jaren alsnog inkopen maar
kunnen degenen van wie de verzekeringsplicht is geëindigd, aansluitend
deze verzekering op vrijwillige basis voortzetten. Het voorliggende wetsvoorstel
heeft eveneens betrekking op zowel de voortzetting van de AOW-/ANW-verzekering
als op de inkoopregeling ten behoeve van de vrijwillige AOW-verzekering, waarbij
echter de nadruk ligt op het gedeelte dat de voortzetting van de verzekering
regelt. In het SER-advies gaat het om personen die voor het eerst in hun leven
naar Nederland komen en hier voorheen dus nimmer gewoond hebben. De SER wijst
er terecht op dat zij als niet -Nederlander (en niet EU-onderdaan of niet
verdragsonderdaan), voor de achterliggende niet-verzekerde jaren de maximale
premie verschuldigd zijn. Er wordt met andere woorden in het advies nog geen
rekening gehouden met de voorstellen die het kabinet terzake doet in dit wetsvoorstel
AOW/ANW, namelijk een gelijke behandeling hanteren naar nationaliteit waar
het gaat om de premieberekening. De regel waarbij onder alle omstandigheden
voor deze groep van personen de maximumpremie in rekening dient te worden
gebracht, wordt door het wetsvoorstel afgeschaft. Het ligt daardoor meer voor
de hand – dit in tegenstelling tot de conclusie van D66 dat het kabinet
met z'n wetsvoorstel het aantal probleemgevallen laat toenemen – dat
er een daling van die gevallen is te verwachten.</al>
      <tuskop letat="vet">5</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">De samenhang tussen dit wetsvoorstel en het voorstel
voor een vrijwillige AWBZ-verzekering</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het kabinet brengt onder de aandacht dat onlangs bij de Tweede Kamer een
voorstel van Wet wijziging van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten in
verband met de invoering van de mogelijkheid tot een vrijwillige voortzetting
van de bijzondere ziektekostenverzekering van die wet, is ingediend (Kamerstukken
II 2000/2001, 27 448). Dit wetsvoorstel komt tegemoet aan de door de
Kamer geuite wens om de gevolgen van KB 746 te mitigeren, in die zin dat een
vrijwillige verzekering AWBZ in het leven wordt geroepen voor bepaalde post-actieven
van wie als gevolg van het vervallen van artikel 26 van het KB 746 op of na
1 januari 2000 de AWBZ-verzekering is of wordt beëindigd. Het gaat hierbij
om buiten Nederland wonende personen die een langlopende socialezekerheidsuitkering
ontvangen dan wel een ABP-invaliditeits-, spoorweg of ouderdomspensioen of
een militair pensioen. Overeenkomstig de toezegging van de regering tijdens
het Algemeen Overleg met de Vaste Commissies voor Volksgezondheid, Welzijn
en Sport en voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid op 11 mei 2000, voorziet
het wetsvoorstel er voorts bij wijze van overgangsmaatregel in, dat aan de
vrijwillige verzekering AWBZ voor de betrokken post-actieven van wie op of
na 1 januari 2000 de verplichte verzekering AWBZ is geëindigd als gevolg
van het vervallen van artikel 26 van het KB 746, terugwerkende kracht wordt
verleend tot uiterlijk 1 januari 2000. </al>
      <al>Het onderhavige wetsvoorstel ziet op een herziening van de reeds bestaande
vrijwillige AOW/ANW. Gelet op de verschillende doelstellingen en de verschillende
doelgroepen van de beide wetsvoorstellen, ligt het niet in de rede om deze
met elkaar te integreren. Niettemin is met het wetsvoorstel vrijwillige verzekering
AWBZ getracht zoveel als mogelijk aan te sluiten bij het wetsvoorstel wijziging
vrijwillige verzekering AOW/ANW.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het kabinet wijst dienaangaande op dat het verschil in karakter van de
betreffende wettelijke regelingen er mede debet aan is dat volledige consistentie
en samenhang niet mogelijk zijn. Zowel de AOW als de ANW voorzien uitsluitend
in het verlenen van geldelijke uitkeringen. Ten aanzien van de AOW geldt bovendien
dat hierbij sprake is van een opbouw in de tijd. Immers, een volledig AOW-pensioen
kan slechts worden verkregen indien men gedurende 50 jaar verzekerd is geweest.
Voorts zijn AOW- en ANW-pensioenen in beginsel exportabel. De AWBZ-verzekering
wordt daarentegen gekarakteriseerd als een verzekering in natura. Medische
zorg of, anders gezegd, verstrekkingen in natura ingevolge de AWBZ kunnen
in principe niet naar het buitenland worden geëxporteerd. In dit verband
herinnert de regering er ook aan dat AWBZ-verstrekkingen tot 1992 alleen in
Nederland geldend konden worden gemaakt. Eerst in 1992 is in het kader van
de zogeheten «Oortmaatregelen» een vergoedingsmaatregel in het
leven geroepen op grond waarvan in het buitenland wonende AWBZ-verzekerden
recht kregen op een gehele of gedeeltelijke vergoeding in geld voor kosten
van medische zorg die overeenkomt met een in de AWBZ-geregelde verstrekking.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Voor wat betreft de maximale termijn waarover een vrijwillige AOW/ANW
enerzijds en een vrijwillige AWBZ-verzekering anderzijds kan worden aangegaan
stelt de regering vast dat de beide wetsvoorstellen op dit punt voor een gedeelte
synchroon lopen. Immers, de doelgroep die door het wetsvoorstel vrijwillige
verzekering AWBZ wordt beoogd, is beperkt tot postactieven die als gevolg
van het vervallen van artikel 26 van KB 746 op of na 1 januari 2000 niet langer
verplicht verzekerd zijn wegens het (gaan) wonen in het buitenland. Het onderhavige
wetsvoorstel voorziet er in dat, evenals dit het geval is voor de vrijwillige
AWBZ-verzekering, voor deze categorie van personen de mogelijkheid van vrijwillige
verzekering AOW/ANW niet in de tijd wordt beperkt, uiteraard voor zover zij
50 jaar of ouder zijn. Voor postactieve uitkeringsgerechtigden die jonger
zijn dan 50 jaar geldt een vrijwillige verzekeringsduur van maximaal 5 jaar.
In afwijking van hetgeen in het wetsvoorstel vrijwillige AOW/ANW-verzekering
wordt voorgesteld, zal voor de vrijwillige AWBZ-verzekering geen minimumpremie
gelden. Gezien de kring van belanghebbenden, wordt een minimumpremie niet
opportuun geacht, omdat de belanghebbenden, te weten post-actieve uitkeringsgerechtigden,
altijd een Nederlands inkomen hebben. Bij deelname aan de vrijwillige AOW/ANW-verzekering
is dat niet per definitie het geval.</al>
      <tuskop letat="vet">6</tuskop>
      <al>
        <nadruk type="cur">Voorlichting</nadruk>
      </al>
      <witreg></witreg>
      <al>De verzekeringspositie van personen die in het buitenland willen gaan
werken of die met een Nederlandse socialeverzekeringsuitkering in het buitenland
willen gaan wonen is de laatste tijd aan veranderingen onderhevig geweest.
Ik wijs hier op het op 1 januari 2000 gewijzigde Besluit uitbreiding kring
van verzekeringen volksverzekeringen en de met ingang van dezelfde datum in
werking getreden Wet beperking export uitkeringen (hierna Wet Beu). De wijzigingwet
AOW en ANW inzake de vrijwillige verzekeringen zal daar nog bijkomen. </al>
      <al>Zoals de leden van de PvdA-fractie al opmerken doet zich bij de voorlichting
aan de betrokkenen het probleem voor dat de doelgroep niet bekend is. Iedere
ingezetene van Nederland kan immers het voornemen hebben – al of niet
tijdelijk – naar het buitenland te vertrekken. Daarom zijn momenteel
voorbereidingen getroffen een publieksbrochure uit te brengen, waarin alle
aspecten van het wonen en werken in het buitenland worden belicht. Verspreiding
van deze brochure zal niet alleen plaatsvinden via de uitvoeringsorganen,
maar ook langs andere wegen zoals bijvoorbeeld belangenorganisaties, overige
intermediairs, Postbus 51 en onze ambassades in het buitenland.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Voor wat betreft de vrijwillige AWBZ-verzekering hebben het College voor
zorgverzekeraars (CVZ) en Zorgverzekeraars Nederland (ZN) de bij hen aangesloten
zorgverzekeraars al per circulaire benaderd over de mogelijkheid dat een vrijwillige
AWBZ-verzekering in het leven wordt geroepen. Zij hebben er bij de desbetreffende
zorgverzekeraars op aangedrongen de bij hen aangesloten verzekerden hierover
te informeren. De voorlichting aan de bij de SVB en Lisv geregistreerde uitkeringsgerechtigden
vindt plaats door de SVB en Lisv. Hierover vindt overleg plaats met het CVZ.
Vanwege het Ministerie van VWS wordt bezien welke media zullen worden benaderd
over de berichtgeving betreffende de vrijwillige AWBZ-verzekering ten behoeve
van mensen die in het buitenland wonen en die niet bekend zijn bij één
van de sv-uitvoeringsorganen.</al>
      <tuskop letat="rom">Internationale aspecten</tuskop>
      <al>De leden van de PvdA-fractie en CDA-fractie constateren een gebrek aan
samenhang tussen de vrijwillige AOW/ANW-verzekering op grond van de nationale
wetgeving enerzijds, en die op grond van internationale regelingen anderzijds.
Deze leden laten zien, aan de hand van twee voorbeelden op het terrein van
grensarbeid, dat de vrijwillige verzekering op grond van Bijlage VI van Verordening
(EEG) nr. 1408/71, in tegenstelling tot de vrijwillige verzekering zoals thans
wordt voorgesteld, geen duurbeperking van vijf jaar kent. Ook wordt gewezen
op het feit dat bij de toepassing van de vrijwillige verzekering op basis
van Bijlage VI van Verordening (EEG) nr. 1408/71 personen die ongehuwd samenwonen
niet met gehuwden worden gelijkgesteld.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De verschillen tussen de verschillende regelingen voor de vrijwillige
verzekering laten zich verklaren door verschillen in achtergrond en systematiek.
De achtergrond van de vrijwillige verzekering op grond van Bijlage VI van
Verordening (EEG) nr. 1408/71 is namelijk een andere dan de vrijwillige verzekering
op grond van onze nationale wetgeving. De bepalingen in Bijlage VI van Verordening
(EEG) nr. 1408/71 met betrekking tot de AOW bieden een oplossing voor het
volgende probleem. De AOW is een volksverzekering, gebaseerd op ingezetenschap.
In het geval van gehuwden kan een gezinspensioen ter hoogte van het minimumloon,
slechts worden gerealiseerd als man en vrouw beiden een volledige verzekeringsloopbaan
hebben opgebouwd. In andere landen is ouderdomsverzekering veelal een werknemersverzekering
waarbij de pensioenhoogte is gerelateerd aan de hoogte van het loon. Dit betekent
dat in die stelsels een gezinspensioen kan worden opgebouwd, ook als een van
beide echtgenoten niet werkt. Dit verschil in karakter van de verschillende
ouderdomsstelsels leidt er toe dat geen volledig gezinspensioen kan worden
opgebouwd als een gehuwde uit een land met een werknemersverzekering (zoals
België en Duitsland) gaat werken in Nederland. Om in die gevallen deze
persoon toch in staat te stellen een volledig gezinspensioen op te bouwen
bepaalde Bijlage VI van Verordening (EEG) nr. 1408/71 tot 1989 dat in die
gevallen de in het woonland achterblijvende echtgenote eveneens verzekerd
werd geacht voor de AOW. In de meeste bilaterale verdragen inzake
sociale zekerheid was een zelfde regeling opgenomen.</al>
      <al>Een dergelijke systeem van «medeverzekering» werd echter niet
passend meer geacht toen de pensioenrechten op grond van de AOW in 1985 voor
gehuwden werden geïndividualiseerd. Tot 1985 werd het volledige gezinspensioen,
gebaseerd op de verzekeringstijdvakken van man en vrouw, volledig aan de man
uitbetaald, vanaf die datum ontvangen man en vrouw beiden een pensioen gebaseerd
op de door hen ieder afzonderlijk opgebouwde verzekeringstijdvakken. Deze
individualiseringsgedachte heeft er ook toe geleid dat Bijlage VI van Verordening
(EEG) nr. 1408/71 in 1989 is gewijzigd. Vanaf 1989 geldt niet meer het
systeem van meeverzekering, maar wordt de buiten Nederland wonende echtgenoot
van iemand die in Nederland werkt, in staat gesteld zich vrijwillig te verzekeren.
Voor de niet in Nederland wonende echtgenoot van iemand die in Nederland heeft
gewerkt, betekent dit dus dat tijdvakken vóór 1989 bij de berekening
van de hoogte van het ouderdomspensioen kunnen worden meegenomen op grond
van «meeverzekering», en tijdvakken vanaf 1989 op grond van
een eventueel afgesloten vrijwillige verzekering.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Als gevolg van deze systematiek is er voor gekozen om de bepalingen van
Bijlage VI van Verordening (EEG) nr. 1408/71 uitsluitend toe te passen op
gehuwden. Zouden ook ongehuwd samenwonenden in aanmerking worden gebracht
voor verzekeringstijdvakken op grond van Bijlage VI, dan zou dit er toe kunnen
leiden dat de Sociale Verzekeringsbank aanvragen om ouderdomspensioen dient
te beoordelen, gebaseerd op tijdvakken in het (verre) verleden waarover een
niet in Nederland wonende zou hebben samengewoond met iemand die in Nederland
werkte. Ook al omdat samenwonenden in de ons omringende landen niet als zodanig
worden geregistreerd, zou dit tot onaanvaardbare handhavingsrisico's leiden.
Dergelijke handhavingsrisico's zijn niet aanwezig bij de toepassing van de
vrijwillige verzekering op grond van de nationale wetgeving.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Gezien de achtergrond van Bijlage VI van Verordening (EEG) nr. 1408/71
ligt het bovendien niet in de rede om de op deze bijlage gebaseerde vrijwillige
verzekering te beperken tot vijf jaar. Vanuit de doelstelling van deze regeling
is het wenselijk om de bevoegdheid tot de vrijwillige verzekering van de in
het buitenland wonende echtgenoot van iemand die in Nederland werkt, te laten
voortduren zolang de echtgenoot werkzaamheden in Nederland verricht.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Naar aanleiding van een desbetreffende vraag van de fracties van RPF en
GPV wordt nog gewezen op het verschil in premietarief van de vrijwillige verzekering
op grond van Bijlage VI van Verordening (EEG) nr. 1408/71 voor echtgenoten
van grensarbeiders die voor reeds 1989 verplicht verzekerd waren enerzijds,
en echtgenoten van grensarbeiders wier verplichte verzekering pas na 1989
een aanvang nam anderzijds. Echtgenoten van grensarbeiders uit de eerste categorie
betalen premie naar de maatstaven van de verplichte verzekering (geen inkomen
= geen premie), hetgeen gunstiger is dan het premietarief voor echtgenoten
van grensarbeiders uit de laatste categorie die premie verschuldigd zijn op
basis van de nationale vrijwillige verzekering (geen inkomen = 5% van de maximumpremie,
wordt 25%).</al>
      <al>Voor dit verschil in tariefstelling is gekozen bij wijze van overgangsrecht.
De echtgenoten van grensarbeiders uit de eerste categorie waren immers voor
1989 gratis «meeverzekerd» met hun echtgenoot. Bij het loslaten
van het het systeem van «meeverzekering» en de introductie van
vrijwillige verzekering werd het niet juist geacht deze echtgenoten met premiebetaling
te confronteren. </al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de VVD vragen naar de gevolgen van dit wetsvoorstel voor
migratiestromen vanuit en naar Nederland en voor het «vrij verkeer van
personen» in de EU. De leden van de PvdA vragen in dit verband of dit
wetsvoorstel de arbeidsmobiliteit binnen de Europese Unie kan bedreigen. Werknemers
die in een andere EU-lidstaat gaan werken zullen verzekerd zijn volgens het
stelsel van dat land. Het afsluiten van een vrijwillige verzekering is voor
hun niet nodig en kan zelfs onvoordelig zijn. Doordat de betreffende regelingen
veelal een anticumulatie-bepaling kennen op grond waarvan inkomensbestanddelen
in mindering op de uitkering kunnen worden gebracht, is de kans gering dat
uiteindelijk zowel een volledige buitenlandse uitkering als een Nederlandse
uitkering wordt ontvangen, hoewel dan wel in beide landen premie is betaald.
Dit kan anders zijn wanneer een werknemer voornemens is binnen afzienbare
tijd weer naar Nederland terug te keren. Hierin wordt door het wetsvoorstel
voorzien, door de mogelijkheid voor het sluiten van een vrijwillige verzekering
te creëren.</al>
      <al>Uitkeringsgerechtigden die naar het buitenland gaan zullen veelal ouder
zijn dan 50 jaar, ook zij kunnen een vrijwillige verzekering sluiten.</al>
      <al>Het kabinet is dan ook van mening dat het wetsvoorstel niet of nauwelijks
gevolgen zal hebben voor de arbeidsmobiliteit binnen de EU of voor migratiestromen.
Ook vormt het geen belemmering voor het vrij verkeer van personen in de EU,
aangezien er geen relatie bestaat tussen het wetsvoorstel en de mogelijkheid
van een persoon om zich buiten Nederland te vestigen. De enige voorwaarden
die de EU aan dit laatste stelt zijn immers dat over voldoende inkomsten wordt
beschikt en over een ziektekostenverzekering.</al>
      <tuskop letat="rom">Inkomensgevolgen</tuskop>
      <al>De leden van de VVD-fractie en de GroenLinks-fractie vragen de regering
naar de financiële gevolgen van dit wetsvoorstel. De leden van de VVD-fractie
vragen naar de financiële gevolgen voor enkele specifieke groepen, namelijk
grensarbeiders, hun partners en postactieven, de leden van de GroenLinks-fractie
vragen naar de financiële gevolgen voor degenen met een laag inkomen.</al>
      <al>Het is niet goed mogelijk om een overzicht te geven van financiële
gevolgen van dit wetsvoorstel voor specifieke groepen omdat de financiële
gevolgen voor individuen sterk afhankelijk zijn van hun persoonlijke situatie.
Het is daarom ook niet zinvol om de financiële gevolgen voor groepen
als geheel te presenteren omdat binnen groepen de financiële gevolgen
voor individuen weer sterk kunnen uiteenlopen, wederom afhankelijk van de
persoonlijke situatie. Bepalend voor de financiële gevolgen voor individuen
zijn de huishoudsituatie, de nationaliteit en de individuele keuzes die mensen
maken in reactie op eventuele wijzigingen van de financiële arrangementen.
De huishoudsituatie is relevant voor de vraag of de verzekerde een partner
heeft met eigen inkomen, en indien dat zo is, hoe hoog dat inkomen is. Wanneer
een verzekerde geen eigen inkomen heeft en dus de minimumpremie betaalt, een
partner heeft met een hoog eigen inkomen, zijn de gevolgen van de verhoging
van de minimumpremie beter te dragen dan wanneer de partner een laag of geen
inkomen heeft. De nationaliteit is van belang omdat voor niet-Nederlanders
(en niet-EU-onderdanen of niet-verdragsonderdanen) met een laag inkomen de
premie fors kan dalen, omdat zij van de maximumpremie overgaan naar een inkomensgerelateerde
premie. Ten slotte is het financiële effect voor het individu nog afhankelijk
van de eigen gedragsreactie op de (voorgenomen) wijzigingen. Het gaat tenslotte
om een vrijwillige verzekering die naar keuze kan worden voorgezet, of kan
worden beëindigd. Twee personen die door dit wetsvoorstel precies hetzelfde
financiële effect ondergaan, kunnen door verschillende preferenties rond
verzekeringen en risico ook een geheel verschillende beslissing nemen in de
zin van voorzetting of beëindiging van de verzekering. Daar
komt nog bij dat enkele van deze genoemde factoren op individueel niveau tegelijkertijd
kunnen optreden waardoor het overall effect uitermate ongewis is.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Bij de beoordeling van de gevolgen van het wetsvoorstel van grensarbeiders
en hun partners moeten twee categorieën worden onderscheiden.</al>
      <al>Grensarbeiders die in Nederland wonen en in België of Duitsland werken
zullen verzekerd zijn in het werkland. Zij zullen geen behoefte hebben aan
het sluiten van een vrijwillige verzekering. De (huwelijks)partner blijft
op grond van ingezetenschap verzekerd voor de Nederlandse volksverzekeringen.</al>
      <al>In de omgekeerde situatie zal de grensarbeider die in Nederland werkt
en in België woont, op grond van zijn werkzaamheden in Nederland verzekerd
zijn. Zijn echtgenote is, als zij niet werkt in België of Duitsland en
dus niet zelfstandig een verzekering opbouwt, bevoegd tot het betalen van
vrijwillige premies AOW/ANW op grond van Bijlage VI van Verordening (EEG)
nr. 1408/71. Het huidige wetsvoorstel zal een verhoging van het minimumtarief
van 5% tot 25% tot gevolg hebben.</al>
      <al>Naar aanleiding van vraag van de fracties van RPF en GPV of het niet wenselijk
is ook grensarbeiders te brengen onder de bijzondere groepen genoemd in artikel
35, derde lid AOW en 63a, derde lid, merk ik op dat dit geen effect zou hebben
nu de echtgenotes van grensarbeiders vallen onder het bijzondere regiem van
Verordening (EEG) nr. 1408/71, dat voorziet in een vrijwillige verzekering
van onbeperkte duur.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de GroenLinks-fractie vragen daarbij nog waarom de vrijwillige
AOW/Anw-verzekering voor hogere inkomens relatief duur is in vergelijking
met een particuliere verzekering. Dit heeft te maken met het feit dat de AOW/Anw-uitkering
een nominaal bedrag op minimumniveau is, terwijl de (vrijwillige) AOW/Anw-premie
gerelateerd is aan het inkomen: de premie stijgt naarmate het inkomen toeneemt.
Bij een particuliere verzekeringsvorm zijn uitkering én premie een
nominaal bedrag, waarbij een lage premie met een lage uitkering correspondeert
en een hoge premie met een hoge uitkering. En particuliere verzekeringsvorm
wordt daarmee relatief aantrekkelijker naarmate het inkomen hoger is: er zal
meer uitkering tegenover staan. Een particuliere verzekeringsvorm heeft daarnaast
nog als voordeel boven een vrijwillige AOW/Anw-verzekering dat men profiteert
van het behaalde rendement op beleggingen, waardoor de premie relatief laag
kan blijven. Doordat de premie van een particuliere verzekeringsvorm sterk
afhankelijk is van persoonlijke omstandigheden en wensen (leeftijd, alleenstaand
of samenwonend, soort verzekering) is het niet goed mogelijk om een eenduidig
inkomensniveau aan te geven waarbij het aantrekkelijker is om een particuliere
verzekering af te sluiten. Er zijn geen gegevens bekend over het aantal mensen
dat zich nu al op de particuliere markt heeft verzekerd.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA-fractie zijn van mening dat degenen die geen of een
laag inkomen hebben, getroffen worden door de beperking van de voorwaarden
van de vrijwillige verzekering. Zij vragen of voor deze groep de mogelijkheid
kan openblijven zich vrijwillig te verzekeren als in het land van vestiging
geen feitelijke mogelijkheid is zich vrijwillig te verzekeren.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Naar aanleiding van deze vraag wil het kabinet nogmaals wijzen op de oorspronkelijke
doelstelling van dit wetsontwerp en de herziening van KB 746, te weten het
leggen van een nauwere relatie tussen de verzekering op grond van de volksverzekeringen
en het ingezetenschap. Het zou naar de mening van het kabinet strijdig zijn
met het karakter van de volkverzekeringen zoals we die in Nederland kennen,
als personen die zich in het buitenland vestigen een beroep zouden kunnen
blijven doen op deze verzekeringen. Het uitgangspunt van de herziening van
KB 746 zou in dat geval te zeer onder druk komen te staan. Het
is in die gevallen meer aangewezen dat het desbetreffende land van vestiging
voor hen de zorgplicht aanvaardt.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de VVD vragen of, wanneer één van de beide
partners niet de Nederlandse of een daarmee gelijkgestelde nationaliteit bezit,
het niet denkbeeld is dat zij, teneinde het totaal aan vrijwillige verzekeringspremies
die zij jaarlijks moeten opbrengen zo laag mogelijk te houden, zullen besluiten
tot inkomenstoedeling. De leden van de VVD vragen zich af in hoeverre dit
probleem volledig wordt opgelost doordat de niet-Nederlandse partner een berekende
premie gaat betalen en welke gevolgen dit heeft voor de controle van de uitgaven?
De leden van de PvdA merken in dit verband op dat de afschaffing van de tariefgroepen
ertoe leidt dat onduidelijk is wat de premiegrondslag wordt voor de premieheffing
voor de vrijwillige AOW/Anw-verzekering. In de Wet herziening vrijwillige
verzekeringAOW en Anwwordt
geen onderscheid meer gemaakt tussen nationaliteiten. In alle gevallen wordt
worden de verschuldigde premies berekend op basis van artikel 5 van het Besluit
tot vaststelling van nadere regels inzake de vrijwillige verzekering AOW en
Anw (Besluit vrijwillige verzekering AOW en ANW 2001). Dit houdt in dat vrijwillig
verzekerden, ongeacht hun nationaliteit, de berekende premie (art. 5, lid
1, van het Besluit) verschuldigd zijn, maar tenminste 25% van de maximaal
over een kalenderjaar verschuldigde premie, berekend zonder heffingskorting
(artikel 5, lid 2, van het Besluit).</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het premie-inkomen, waarover de verschuldigde premies worden berekend
(de premiegrondslag), wordt vastgesteld overeenkomstig artikel 8 van de Wet
financiering volksverzekeringen. In het vorengenoemde artikel is bepaald dat
onder premie-inkomen wordt verstaan het belastbaar inkomen uit werk en woning,
bepaald volgens hoofdstuk 3 van de Wet inkomstenbelasting 2001 (box 1). Op
dit moment is een wijziging van het genoemde artikel in voorbereiding die
inhoudt dat de gemeenschappelijke inkomensbestanddelen van de premieplichtige
en zijn partner in aanmerking moeten worden genomen overeenkomstig het bepaalde
in artikel 2.17 van de Wet IB 2001, maar alleen indien de partner ook premieplichtig
is. In het vorengenoemde artikel is bepaald dat de gemeenschappelijke inkomensbestanddelen
van de belastingplichtige en zijn partner (in beginsel) worden geacht bij
hen op te komen in de onderlinge verhouding die zij daarvoor ieder jaar bij
het doen van hun aangifte kiezen. Als gemeenschappelijke inkomensbestanddelen
worden (uitsluitend) aangemerkt:</al>
      <al>a. de belastbare inkomsten uit eigen woning;</al>
      <al>b. de uitgaven voor kinderopvang;</al>
      <al>c. het inkomen uit aanmerkelijk belang vóór vermindering
met de persoonsgebonden aftrek;</al>
      <al>d. de persoonsgebonden aftrek;</al>
      <al>e. de aftrekbedragen voor aangewezen maatschappelijke beleggingen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Aangezien het premie-inkomen op grond van artikel 8 WFV in beginsel gelijk
is aan het belastbaar inkomen uit werk en woning voor de inkomstenbelasting,
zal de vorenbedoelde toerekening van gemeenschappelijke inkomensbestanddelen
ook voor de premieheffing moeten gelden. De toerekening is beperkt tot de
hiervóór onder a t/m e bedoelde inkomensbestanddelen. Ingeval
de partner niet premieplichtig is vindt de vorenbedoelde toerekening dus niet
plaats.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Gelet op de omstandigheid dat, zoals hiervoor is opgemerkt, bij de berekening
van de premies geen onderscheid meer wordt gemaakt naar nationaliteit en het
feit dat de toerekening van inkomensbestanddelen beperkt is tot de hiervoor
genoemde gemeenschappelijke inkomensbestanddelen, zal de situatie
van inkomenstoedeling teneinde het gezamenlijke bedrag aan vrijwillige premies
zo laag mogelijk te houden, zich naar mijn mening niet (meer) voordoen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA stellen dat de positie van vrouwen zonder eigen inkomen
niet alleen wordt bedreigd door de voorstellen voor een vrijwillige AOW/Anw-verzekering
doch ook door de invoering van het nieuwe belastingstelsel. Dit in verband
met het feit dat aan in het buitenland wonende vrouwen van alleenverdienende
grensarbeiders geen heffingskorting zou worden toegekend.</al>
      <al>In de Veegwet inkomstenbelasting 2001 (Kamerstukken II 2000/2001, 27 466)
is in art. 8.9a geregeld dat ook in het buitenland wonende, niet-verdiendende
vrouwen van grensarbeiders in aanmerking zullen komen voor de heffingskorting.
De door de leden van de PvdA veronderstelde inkomensachteruitgang ten gevolge
van de invoering van het nieuwe belastingstelsel zal derhalve niet optreden.</al>
      <tuskop letat="rom">Handhavingsrisico's</tuskop>
      <al>De leden van de PvdA-fractie vragen zich af waarom de bepaling is vervallen
die aanvankelijk was opgenomen en waarin was geregeld dat werknemers van bedrijven
die uitgezonden worden naar het buitenland, zich opnieuw voor vijf jaar vrijwillig
kunnen verzekeren indien hun bedrijf ze vanuit dat buitenland binnen de periode
van vijf jaar doorzendt naar een ander buitenland? Deze bepaling is met name
op aandringen van de Sociale Verzekeringsbank alsnog geschrapt. Daaraan liggen
diverse uitvoeringstechnische bezwaren ten grondslag. Kernpunt is dat sommige
groepen werknemers die in dienst van een Nederlands bedrijf in het buitenland
werken, geconfronteerd worden met een maximale termijn van vijf jaar, terwijl
andere groepen werknemers, die eveneens in dienst van een Nederlands bedrijf
in het buitenland werken (maar binnen vijf jaar worden overgeplaatst naar
een ander land) van die beperking zouden worden uitgezonderd zonder dat de
reden voor dat onderscheid voldoende duidelijk kan worden gemaakt. Dit zou
voor het uitvoeringsorgaan leiden tot extra inspanning op het gebied van voorlichting
en informatie-verstrekking en wellicht tot bezwaar- en beroepszaken. Ook signaleerde
de SVB een handhavingsrisico, omdat gegevens over overplaatsingen zullen moeten
worden aangeleverd, hetzij door de verzekerde zelf, hetzij door de werkgever.
Daarnaast sloot de SVB het lastig hanteerbare en controleerbare fenomeen van
de schijnoverplaatsing niet uit.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de VVD en CDA hebben ook enkele vragen over de handhavingsricico's
die de nieuwe regeling met zich mee zou brengen. Zij vragen hoe het kabinet
de risico's inschat en hoe de door de SVB aangehaalde knelpunten in de uitvoering
en het misbruik en oneigenlijk gebruik tot een minimum kunnen worden beperkt.
Ook de leden van de fracties van D66, RPF en GPV vragen naar de risico's die
voortkomen uit het complexer worden van de regeling, bijvoorbeeld als gevolg
van de introductie van de vijfjaarstermijn.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De SVB heeft in haar uitvoeringstoets gewezen op de handhavingsrisico's
die de uitvoering van het nieuwe regiem met betrekking tot de vrijwillige
verzekering met zich mee kan brengen. Deze risico's verschillen niet wezenlijk
van de algemene grensoverschrijdende handhavingsproblematiek, die in wezen
inhoudt dat de verstrekking en verificatie van gegevens uit het buitenland
moeilijker is dan de controle van binnenlandse rechtsgegevens. Dergelijke
moeilijkheden doen zich ook al voor onder de huidige regeling voor de vrijwillige
verzekering. In dit verband wijst het kabinet ook op de Wet Beu die als doel
heeft de rechtmatigheid van gegevens uit het buitenland te verhogen. De verdragen
die in het kader van deze wet met andere landen worden afgesloten
bevatten onder meer bepalingen over de wijze van gegevensuitwisseling en over
de wijze van verificatie van deze gegevens.</al>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV wijzen in dit verband nog op de
destijds door de SVr gesignaleerde problematiek van de inkomenstoedeling.</al>
      <al>Het is inderdaad zo dat de controle van inkomen in het buitenland moeilijker
is dan de controle van Nederlandse inkomensgegevens. Ook hier geldt dat deze
controle voor de SVB geen nieuw fenomeen is. Behalve voor de vaststelling
van de premiehoogte, zijn inkomensgegevens ook noodzakelijk voor de beoordeling
van het recht op de inkomensafhankelijke toeslag in de AOW. De handhavingsverdragen
die in het kader van de Wet Beperking export uitkeringen worden afgesloten
bevatten dan ook bepalingen die het oog hebben op de vericatie van het inkomen.</al>
      <tuskop letat="rom">Procedure</tuskop>
      <al>De leden van de PvdA-fractie vragen zich af waarom indiening van het wetsvoorstel
eerst nu plaats vindt. Zij wijzen daarbij op een overleg ter zake in 1997
toen al duidelijk zou zijn geweest dat voor de ANW per 1 januari 2001
een aanvullende voorziening nodig zou zijn. Ook de leden van de fracties van
RPF en GPV verzoeken de regering nader in te gaan op de factoren die hebben
bijgedragen aan de trage gang van zaken.</al>
      <al>Het kabinet erkent dat het wetsvoorstel later is ingediend dan wenselijk
was. Diverse andere essentiële projecten die ook de nodige aandacht en
tijd vergden zijn er de oorzaak van dat – gezien de begrensde beschikbare
menskracht – indiening op een eerder tijdstip niet kon worden gerealiseerd.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA-fractie verzoeken het kabinet om nu alleen spoedeisende
zaken te regelen, namelijk de verlenging van de huidige vrijwillige verzekeringsmogelijkheden
met één jaar voor de ANW en de AWBZ vrijwillige verzekering.
Naar de mening van die leden zou er vervolgens meer tijd zijn om de onderhavige
voorstellen te behandelen.</al>
      <al>Het kabinet is er geen voorstander van om dit verzoek op te volgen. Ten
aanzien van het wetsvoorstel vrijwillige verzekering AOW en ANW kan in dit
verband worden opgemerkt dat de pijn op korte termijn met name zit in de koppeling
die er op basis van de bestaande regelgeving nog is tussen beide verzekeringsvormen.
De nog niet pensioengerechtigde partner van de 65-plusser die uitsluitend –
op grond van de tijdelijke wettelijke maatregel die op 1 januari a.s. afloopt –
vrijwillig verzekerd is voor de ANW en die na 1 januari 2001 maar voor de
datum van inwerkingtreding van de nieuwe regeling komt te overlijden, heeft
geen recht op ANW-uitkering. De overledene was immers op de datum van overlijden
niet verzekerd voor de ANW. Het verlenen van terugwerkende kracht aan de vrijwillige
ANW-verzekering aan iemand die overleden is, ligt niet voor de hand. Maar
er zijn meer groepen van personen voor wie uitstel voor het wetsvoorstel problemen
kan opleveren. Dat zijn in de eerste plaats in het buitenland wonenden die
in de loop van het jaar 2000 (met name in de eerste helft van dat jaar) 65
jaar zijn geworden. De aanmeldingstermijn voor de vrijwillige verzekering
bedraagt namelijk maximaal één jaar. Ook worden door het vooruitschuiven
van het wetsvoorstel oudere ingezetenen van ons land (net onder maar zeker
boven de 65-jarige leeftijd) belemmerd in de mogelijkheid om naar het buitenland
te verhuizen omdat men dan niet alleen een vrijwillige ANW-verzekering kan
afsluiten.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Naar aanleiding van een desbetreffende vraag van de fracties RPF en GPV
wordt opgemerkt dat de commotie rond de afschaffing van de verplichte verzekering
voor de volksverzekeringen van post-actieven, die inmiddels is
geluwd, niet van invloed is geweest op de vormgeving van het voorliggende
wetsontwerp.</al>
      <tuskop letat="rom">Uitvoering</tuskop>
      <al>De leden van de PvdA-fractie vragen om alsnog een hardheidsclausule in
de vrijwillige verzekering AOW en ANW op te nemen voor zover het gaat om de
aanmeldingstermijn. Het kabinet meent dat voor de beantwoording van deze vraag
een onderscheid dient te worden gemaakt in de aanmeldingstermijn bij vrijwillige
voortzetting van de verzekering AOW/ANW en in de aanmeldingstermijn bij inkoop
van achterliggende niet-verzekerde jaren. Ten aanzien van beide situaties
wordt op dit moment een termijn van één jaar voldoende geacht.
In zijn advies over de financiële positie van ouderen met een onvolledig
opgebouwde uitkering op grond van de AOW stelt de SER voor om de aanmeldingstermijn
bij inkoop met een aantal jaren te verlengen. De achterliggende gedachte daarbij
is ondermeer dat de belanghebbende bij een langere termijn beter kan overzien
of hij er van kan of moet uitgaan dat hij zich blijvend of langdurig in Nederland
zal vestigen. Dit lijkt de Raad met name van belang voor vluchtelingen en
voor buitenlandse werknemers die in de eerste jaren na hun vestiging er veelal
van uitgaan dat hun verblijf in Nederland tijdelijk zal zijn of nog niet kunnen
overzien of zij in Nederland werkzaam kunnen blijven.</al>
      <al>Het kabinet kan zich in navolging van het advies van de SER er in vinden
om de aanmeldingstermijn bij inkoop van achterliggende niet-verzekerde jaren
te verlengen. Bij de formulering van het kabinetsstandpunt terzake zal een
definitief standpunt door het kabinet worden bepaald. Daarnaast is het kabinet
van mening dat een dergelijke verlenging het invoeren van een hardheidsclausule
ter zake overbodig maakt. Immers, men krijgt bij een verlenging van deze aanmeldingstermijn
ruim voldoende de tijd om een verantwoorde keuze te kunnen maken.</al>
      <al>Ook waar het gaat om de aanmeldingstermijn bij vrijwillige voortzetting
van de verzekering is het kabinet van mening dat het alsnog opnemen van een
hardheidsclausule achterwege kan blijven. Alvorens de definitieve stap te
nemen ons land te verlaten heeft men zich uitvoerig kunnen laten voorlichten
over alle consequenties die het vertrek uit Nederland met zich brengt. Na
vertrek heeft zo'n persoon bovendien nog een vol jaar de tijd om de afweging
te maken of hij of zij zich vrijwillig wenst te verzekeren. Deze periode acht
het kabinet ruimschoots voldoende.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA-fractie vragen of degenen die in het laatste jaar
voor de invoeringsdatum zijn vertrokken naar het buitenland maar zich nog
niet hebben aangemeld voor een vrijwillige verzekering, onder de oude of de
nieuwe regeling vallen?</al>
      <al>Naar aanleiding van deze vraag kan worden opgemerkt dat op deze personen
nog de oude regeling van toepassing zal zijn.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fracties van RPF, GPV en CDA vragen of de SVB in staat
is de nieuwe regeling met ingang van 1 januari 2001 uit te voeren.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De SVB heeft aangegeven drie maanden nodig te hebben na bekend worden
van het wetsvoorstel en de bijbehorende Amvb voor de implementatie van het
wetsontwerp. Het wetsontwerp is ruim voor 1 oktober 2000 aan de SVB ter kennis
gebracht. De tekst van de Amvb staat nog niet definitief vast. Op ambtelijk
niveau vindt afstemming met de SVB plaats over de afstemming daarvan.</al>
      <al>Het kabinet tezamen met de SVB verricht een zo groot mogelijke inspanning
om de nieuwe wet bij aanname met ingang van 1 januari 2001 feitelijk ten uitvoer
te kunnen leggen. </al>
      <al>De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe vaak het voorkomt dat de
aanmeldingstermijn van 1 jaar wordt overschreden. Bovendien vragen zij welke
regels er dan gelden en op welke wijze de gedupeerde wordt tegemoet gekomen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Blijkens opgave van de SVB komt het slechts een enkele keer voor dat iemand
zich te laat aanmeldt voor de vrijwillige verzekering. Aangezien de termijnstelling
wettelijk is vastgelegd, wordt slechts in uitzonderingssituaties, op basis
van de beginselen behoorlijk bestuur, van deze termijn afgeweken. Dit kan
zich bijvoorbeeld voordoen in de situatie dat iemand aan het feit dat premieafdracht
op zijn inkomsten heeft plaatsgehad, het gerechtvaardigde vertrouwen kon ontlenen
dat hij nog verplicht verzekerd was, en hij zich daardoor niet tijdig heeft
aangemeld voor de vrijwillige verzekering.</al>
      <tuskop letat="rom">Kwantitatieve gegevens</tuskop>
      <al>De leden van de GroenLinksfractie vragen naar het verschil in premie-opbrengst
tussen de AOW en ANW.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het verschil in premie-opbrengst wordt verklaard door het verschil in
premiepercentage. Met ingang van 1 juli 2000 bedroeg die voor de AOW 17,90%,
voor de ANW 1,25%.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de VVD-en CDA-fractie vragen naar de financiële gevolgen
van de substantiële verzwaring van de uitvoeringslasten van de SVB. Zij
vragen bovendien wat het kabinet wil doen om deze verzwaring tegen te gaan.
Ook de leden van de fracties van RPF en GPV zouden graag uitgebreider geïnformeerd
willen worden over de uitvoeringskosten.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De SVB heeft in een bijlage bij haar uitvoeringstoets de implementatiekosten
van het wetsvoorstel vooralsnog begroot op f 1 151 090,–.
De structurele uitvoeringskosten zijn vanaf 2001 geraamd op f 333 614,–
per jaar, en vanaf 2005 op 716 417,–. Ik zie vooralsnog geen
reden aan te nemen dat deze kosten afwijken van de uitvoeringskosten die gebruikelijk
zijn bij dit soort wetswijzigingen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fracties van de PvdA vragen naar het deel van het huidige
bestand van vrijwillig verzekerden dat met de vijf-jaarstermijn zou worden
geconfronteerd, en welk deel behoort tot de bijzondere groepen voor wie deze
termijn niet geldt.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Van het huidige bestand van vrijwillig verzekerden is ca. 30% langer dan
vijf jaar vrijwillig verzekerd, en 70% korter dan vijf jaar. Bij de SVB is
geen informatie voorhanden welk deel van de categorie langer dan vijf jaar
verzekerden zou behoren tot een bijzondere groep waarvoor de vijf-jaarstermijn
niet geldt.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De fracties van D66 en VVD vragen welk deel van het huidige bestand bestaat
uit personen van 50 jaar en ouder.</al>
      <al>Van het huidige bestand vrijwillig verzekerden is ca. 63% ouder dan 50
jaar. Er zijn geen gegevens voorhanden over de inkomensverdeling van deze
groep.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De fracties van GroenLinks en de VVD vragen welk deel van het bestand
van vrijwillig verzekerden Nederland definitief heeft verlaten en welk deel
slechts tijdelijk.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De gegevens waar deze leden om vragen kunnen worden afgeleid uit de verdeling
naar verzekeringsduur van het verzekerdenbestand. Van alle verzekerden
verblijft 30% langer dan vijf jaar in het buitenland. Het mag worden aangenomen
dat verreweg het grootste deel van deze groep Nederland definitief heeft verlaten.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van het CDA vragen hoeveel meer bezwaar- en beroepszaken het
gevolg van de nieuwe regeling voor de vrijwillige verzekering zouden kunnen
zijn.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>In zijn uitvoeringstoets heeft de SVB de verwachting uitgesproken dat
de nieuwe regeling tot een toename van het aantal bezwaar- en beroepszaken
zal leiden. Deze verwachting kan niet kwantitatief worden onderbouwd.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fractie van GroenLinks vragen naar het woonland van de
vrijwillig verzekerden en de gemiddelde verzekeringsduur.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>In de onderstaande tabel is het bestand vrijwillig verzekerden naar land
gerangschikt. Gegegevens over de gemiddelde verzekeringsduur per land zijn
niet voorhanden.</al>
      <tuskop letat="vet">Rubricering naar woonland vrijwillig verzekerden </tuskop>
      <table orient="port" rowsep="0" colsep="0" frame="topbot" tabstyle="sdu1">
        <tgroup align="left" charoff="75" cols="2" tgroupstyle="sdu1">
          <colspec colname="c1" colnum="1" colwidth="56.25mm"></colspec>
          <colspec colname="c2" colnum="2" colwidth="56.25mm"></colspec>
          <tbody valign="bottom">
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">België</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">16% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Duitsland</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">3%</entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Brazilië</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">1% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Canada</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">1% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Frankrijk</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">7%</entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Groot-Brittanië</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">3% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Ierland</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">1% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Indonesië</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">1%</entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Israël</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">1% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Italië</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">2% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Kaapverdië</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">1%</entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Marokko</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">16% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Nederland</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">3% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Nederlandse
Antillen</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">1% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Portugal</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">2% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Singapore</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">1%</entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Spanje</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">12% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Suriname</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">1% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Thailand</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">1%</entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Turkije</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">10% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">USA</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">2% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Zuid-Afrika</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">1%</entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Zwitserland</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">1% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0">Overige landen</entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">12% </entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0"></entry>
              <entry align="right" morerows="0" rotate="0">100%</entry>
            </row>
          </tbody>
        </tgroup>
      </table>
      <tuskop letat="cur">Diversen</tuskop>
      <al>De leden van GroenLinks vragen welke overwegingen ten grondslag hebben
gelegen aan het feit dat in de loop der tijd enkele bijzondere categorieën
als transportarbeiders en binnenschippers onder de verplichte verzekering
ingevolge de volksverzekeringen zijn komen te vallen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het uitgangspunt voor de verzekering ingevolge de volksverzekeringen is
het ingezetenschap. Ook zijn verzekerd de niet-ingezetenen die in Nederland –
al of niet in loondienst – werkzaamheden verrichten. Dit laatste is
een uitvloeisel van de internationale norm dat iemand valt onder het socialeverzekeringsstelsel
van het werkland. Personen die werkzaam zijn voor Nederlandse ondernemingen
als binnenschipper of transportarbeider en een substantieel deel van hun arbeid
op Nederlands grondgebied verrichten, hebben een vergelijkbare band met Nederland
als personen die uitsluitend op Nederlands grondgebied werkzaam zijn. Deze groepen zijn daarom opgenomen in de kring van verzekerden voor de
volksverzekeringen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de VVD-fractie vragen zich af hoe dit wetsvoorstel zich verhoudt
tot de bestaande remigratieregelingen op grond waarvan personen die tot de
minderheidsgroepen behoren aanspraak maken op een aanvulling op de AOW-uitkering.</al>
      <al>Het wetsvoorstel beoogt de naar het buitenland vertrekkende AOW-verzekerde
de mogelijkheid te bieden op vrijwillige basis deze verzekering voort te zetten.</al>
      <al>De remigratieregeling voorziet erin de personen uit minderheidsgroepen
een uitkering te geven bij terugkeer naar het land van herkomst. Deze uitkering
is een vast bedrag. Indien een dergelijke uitkeringsgerechtigde de leeftijd
van 65 jaar bereikt behoudt deze het recht op voornoemd bedrag. De voordien
opgebouwde AOW-rechten op basis van de verplichte, c.q. vrijwillige verzekering
worden indien deze leiden tot een bedrag lager dan het bedrag van de remigratieuitkering
aangevuld tot het vaste bedrag. Uitkeringen krachtens de vrijwillige verzekering
AOW verhogen derhalve de remigratieuitkering niet. Het afsluiten van een vrijwillige
verzekering is voor deze personen derhalve weinig zinvol.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van GroenLinks willen nog eens toegelicht zien waarom naar de
mening van het kabinet de solidariteitsgedachte die ten grondslag ligt aan
de verplichte verzekering niet zonder meer als basis geldt voor de vrijwillige
verzekering.</al>
      <al>De AOW kenmerkt zich door het zogenaamde omslagsysteem. Daarmee wordt
bedoeld dat de verzekerden van nu, door middel van de door hun opgebrachte
premiegelden, de ouderdomspensioenen betalen van de gepensioneerden van nu.
Naar de mening van het kabinet kan het niet de bedoeling zijn dat premieplichtigen
in Nederland bijdragen aan de financiering van onder meer AOW-pensioenen van
personen die al jaren geleden naar het buitenland zijn verhuisd. Overigens
kunnen evengoed vraagtekens worden geplaatst bij de omgekeerde situatie: is
het wel zo vanzelfsprekend dat vrijwillig verzekerden die jarenlang in het
buitenland wonen nog moeten mee betalen aan de pensioenen van onder meer AOW-gerechtigden
in Nederland?</al>
      <al>Naar aanleiding van de vraag welke de verwachte gevolgen zijn van de invoering
van het 25%-tarief op de aantallen minimuminkomens die gebruik willen maken
van de mogelijkheid van een vrijwillige verzekering, kan worden opgemerkt
dat een mogelijke invoering van dat percentage daarop geen invloed zal hebben.
Zoals reeds eerder opgemerkt wordt de premie vastgesteld op basis van het
inkomen dat men ontvangt. Degene die een minimuminkomen heeft, betaalt dus
over dat inkomen premie, identiek aan de wijze waarop dat zou geschieden indien
hij verplicht verzekerd zou zijn. Uitsluitend voor degenen die niet over eigen
inkomsten beschikken, geldt straks de 25%-regeling. Het ligt niet in het voornemen
van het kabinet deze laatste groep van personen financieel te ondersteunen
indien mocht blijken dat zij niet in staat zijn de gevraagde vrijwillige verzekeringspremie
te betalen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV vragen of het de bedoeling is
dat een gewezen verzekerde zich niet meer vrijwillig mag verzekeren als hij
65 jaar is geworden.</al>
      <al>Op grond van de huidige text van het wetsontwerp is dit inderdaad het
geval. Omdat dit niet de bedoeling is van het kabinet zal dit bij Nota van
wijziging worden rechtgezet.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV vragen te onderbouwen waarom het
thans verantwoord is om, in het licht van de solidariteitsgedachte, de bestaande
koppeling tussen de AOWen ANW-verzekering los te laten. Demotivering
voor de niet verwachte risicoselectie achten deze fracties niet geheel duidelijk.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De aanleiding voor de ontkoppeling van de AOW- en ANW-verzekering is geweest
om de AOW-gerechtigde, die als gevolg van de herziening van het Besluit uitbreiding
en beperking volksverzekeringen met ingang van 1 januari 2000 niet langer
verplicht verzekerd is ingevolge de volksverzekeringen, alsnog in staat te
stellen zich te verzekeren tegen de financiële gevolgen van het overlijdenrisico.
Deze wenselijkheid tot ontkoppeling moet vervolgens worden afgewogen tegen
de risico's voor de fondsen die in het algemeen het gevolg zouden kunnen zijn
van risicoselectie. Het kabinet is van mening dat deze risico's beperkt zijn
nu als algemeen uitgangspunt geldt dat de vrijwillige verzekering maar voor
een beperkte periode kan worden aangegaan.</al>
      <tuskop letat="cur">Wajong</tuskop>
      <al>De leden van de CDA-fractie zijn verheugd dat de regering bereid is voor
een deel van de groep mensen met een WAJONG-uitkering export van de uitkering
mogelijk te laten blijven. Zij vragen evenwel waarom dat voorstel is «weggestopt»
in een wetsvoorstel dat over een geheel ander onderwerp handelt.</al>
      <al>Ik ben blij met de steun van de CDA-fractie voor dit onderdeel. Voorts
is inderdaad een wetsvoorstel met betrekking tot het onderwerp vrijwillige
verzekering voor de AOW en de ANW gebruikt als voertuig voor een voorstel
met betrekking tot het overgangsrecht inzake de export van de uitkering op
grond van de WAJONG. Dit is gebeurd omdat dit wetsvoorstel de eerste gelegenheid
was om het besluit tot aanpassing van dat overgangsrecht in een wetsvoorstel
neer te leggen. Die haast is naar het oordeel van het kabinet gerechtvaardigd
om gebleken ongerustheid bij WAJONG-gerechtigden dienaangaande zo spoedig
mogelijk weg te nemen. Van «wegstoppen» is naar mijn oordeel echter
geen sprake. Zowel in het opschrift van het wetsvoorstel («wijziging
van artikel X van de Invoeringswet nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen»)
als in de aanhef («dat het wenselijk is het overgangsrecht met betrekking
tot de uitkering op grond van de Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten
in het buitenland te herstellen») en de artikelsgewijze toelichting
(toelichting op artikel IV) wordt dit voorstel genoemd en toegelicht.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De CDA-fractie vraagt of de wijziging van de Invoeringswet nieuwe en gewijzigde
arbeidsongeschiktheidsregelingen ook geldt voor mensen die zijn teruggekeerd
naar Nederland, omdat zij in de veronderstelling verkeerden dat zij hun Wajonguitkering
zouden verliezen. De CDA-fractie vraagt of deze mensen zich weer in het buitenland
kunnen vestigen zonder dat zij hun Wajonguitkering verliezen.</al>
      <al>Het wetsvoorstel voorziet in een aanpassing van het overgangsrecht Wajong
door aan te sluiten bij het overgangsrecht zoals dat vóór inwerkingtreding
van de Wet Beu gold. Degene die op 31 december 1997 recht had op een AAW-uitkering
en in het buitenland woonde, blijft in beginsel recht op een Wajonguitkering
behouden. Degene die echter op of na 1 januari 1998 – om welke
reden dan ook – teruggekeerd is naar Nederland, valt na terugkeer niet
langer onder dit overgangsrecht. Wanneer deze persoon zich weer in het buitenland
vestigt verliest hij het recht op Wajonguitkering.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De CDA-fractie vraagt ook waarom dezelfde redenering die ten aanzien van
het overgangsrecht Wajong gehanteerd wordt, ook niet toegepast wordt op de
AOW-toeslag. Ook deze groep mensen leefde in de veronderstelling
dat zij hun toeslag konden behouden en hebben zich op grond van die verwachting
in het buitenland gevestigd.</al>
      <al>De AOW-toeslag is een socialeverzekeringsuitkering, waarop buiten Nederland
slechts recht bestaat indien met het desbetreffende land een handhavingsverdrag
in het kader van de Wet Beu is gesloten. De Wajong is geen sociale verzekering
maar een voorziening, waarvoor een absoluut exportverbod geldt. Dit heeft
tot gevolg dat buiten Nederland in het geheel geen Wajonguitkering meer kan
worden ontvangen, ook niet in een land waarmee een verdrag met handhavingsafspraken
bestaat. De oude gevallen m.b.t. de AOW-toeslag worden geholpen via de handhavingsverdragen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De PvdA-fractie herinnert de regering aan de toezegging gedaan in 1997
tijdens de discussie rond de herbezinning Besluit uitbreiding en beperking
kring verzekerden volksverzekeringen (Kamerstukken II 1996/97, 24 754,
nr. 4, blz. 9) dat de AAW en daarmee de Wajong wel exporteerbaar zou zijn.
De fractie betreurt deze onjuiste voorstelling van zaken en verwijst hierbij
naar de nota van wijziging van 19 september 1996 in de Wet Wajong, waarin
de export van de Wajong werd verboden.</al>
      <al>De PvdA-fractie verwijst naar de brief van de Staatssecretaris van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid aan de Tweede Kamer van 12 maart 1997, waarin de
verhouding van de export van uitkeringen tot de kring van verzekerden nader
is toegelicht. Als bijlage bij deze toelichting is een schema gevoegd waarin
de exporteerbaarheid van uitkeringen in 1997 vergeleken wordt met de exporteerbaarheid
van uitkeringen na de wijzigingen op basis van de notitie «handhaving
over de grens bij export van uitkeringen». Deze notitie, waarin de plannen
van het kabinet tot een verbetering van de handhaving van de sociale zekerheidsregelingen
bij uitbetaling van uitkeringen in het buitenland zijn uitgewerkt, heeft geleid
tot de Wet Beu. In het schema staat onder meer dat de AAW, na inwerkingtreding
van de wet die export van uitkeringen beperkt, binnen de EU/EER en naar verdragslanden
geëxporteerd zou kunnen worden. Bij nota van wijziging van 19 september
1996 is een exportverbod in de Wajong geïntroduceerd. In 1996 heeft het
kabinet het wetsvoorstel Invoeringswet nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen
ingediend. Als gevolg van dit wetsvoorstel zou de AAW worden ingetrokken.
Het kabinet heeft gepoogd de afschaffing van de AAW te compenseren door enkele
nieuwe regelingen bij arbeidsongeschiktheid, waaronder de Wajong, te creëren.
Het heeft tot 1 januari 1998 geduurd voordat de Wajong, evenals de Invoeringswet
nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen, in werking is getreden.
Het overzicht dat bij de brief van 12 maart 1997 is gevoegd beperkt zich tot
een stand van zaken van die datum. Omdat op die datum nog niet vaststond hoe
de afschaffing van de AAW uiteindelijk definitief zou worden vormgegeven,
is de Wajong niet in dit overzicht opgenomen. Er is dus geen sprake geweest
van een onjuiste voorstelling van zaken.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De PvdA-fractie vraagt of de conclusie kan worden getrokken dat de Wajonguitkering
geen bijstandachtige voorziening is maar een verzekering omdat het element
«behoefte» geen overwegende rol speelt bij het vaststellen van
het recht op en de hoogte van de Wajonguitkering en geen middelentoets wordt
toegepast. De fractie vraagt eveneens of, gelet op de ontwikkelingen rond
Verordening EEG nr. 1408/71, het geoorloofd is geweest de Wajonguitkering
op Bijlage II bis te zetten.</al>
      <al>Na het vervallen van de AAW als volksverzekering achtte het kabinet het
gewenst voor jonggehandicapten een wettelijke voorziening op minimumniveau
tegen het risico van langdurige arbeidsongeschiktheid te handhaven. Er is
gekozen voor een afzonderlijke regeling die ten laste komt van de algemene
middelen, omdat jonggehandicapten niet deel hebben kunnen nemen aan betaalde
arbeid en via premieheffing kunnen bijdragen aan de financiering
van een wettelijke voorziening. Er is toen gekozen voor een specifieke voorziening
voor jonggehandicapten, met een eigen financieringskader. De Wajong heeft
dan ook het karakter van een sociale voorziening en niet van een sociale verzekering.</al>
      <al>In het algemeen kan worden gesteld dat Verordening EEG nr. 1408/71 verplicht
tot export van prestaties bij invaliditeit, indien de gerechtigde binnen de
EU/EER woont. Ook bijzondere, niet op premie- of bijdragebetaling berustende
prestaties vallen, op grond van artikel 10 juncto artikel 4, lid 2 bis van
de Verordening, onder deze exportverplichting. Onder deze prestaties worden
onder meer begrepen prestaties die uitsluitend voor de specifieke bescherming
van gehandicapten zijn bestemd. Een uitzondering op de exportverplichting
is evenwel krachtens artikel 10 bis, eerste lid, mogelijk indien een prestatie
door de gemeenschapswetgever op een speciale bijlage bij de verordening, Bijlage
II bis, is geplaatst. De Wajong voldoet aan de voorwaarden voor plaatsing
op deze bijlage omdat de uitkering uitsluitend bestemd is voor de specifieke
bescherming van gehandicapten door hen een minimuminkomen te garanderen. Het
behoefte-element speelt hierbij dan geen rol.</al>
      <tuskop letat="vet">ARTIKELSGEWIJS</tuskop>
      <tuskop letat="vet">Artikelen 35 AOW en 63a ANW</tuskop>
      <al>De leden van de PvdA-fractie vragen welke dienstbetrekking wordt bedoeld
in artikel 35, derde lid, onderdeel a, en wat daarin wordt verstaan onder
het begrip loon. De leden van de D66-fractie vragen wie er bedoeld worden
met de zin «de gewezen verzekerde die uit anderen hoofde loon geniet
van een Nederlandse publiekrechtelijke rechtspersoon.</al>
      <al>Het gaat om een dienstbetrekking met een Nederlandse publiekrechtelijke
rechtspersoon, dat betreft dus een aanstelling als ambtenaar of een arbeidsovereenkomst
met die rechtspersoon. «Freelancers», dat wil zeggen personen
die werkzaamheden uitvoeren op grond van een overeenkomst van opdracht en
niet op grond van een aanstelling als ambtenaar of arbeidsovereenkomst, vallen
daar niet onder. Onder loon vallen niet alle inkomsten die worden genoten
omdat er een arbeidsprestatie tegenover staat. Waar in dit onderdeel sprake
is van loon genieten uit anderen hoofde wordt gedoeld op personen die niet
rechtstreeks in dienst van de Nederlandse overheid zijn, maar in dienst van
een privaatrechtelijke rechtspersoon, waarvan de werkzaamheden worden verricht
in het algemeen belang en (grotendeels) worden gefinancieerd door het Rijk
(bijvoorbeeld onderwijzend personeel ten behoeve van kinderen van Nederlandse
militairen in het buitenland).</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA-fractie vragen voorts of waar in het voorgestelde
artikel 35, vierde lid, AOW wordt gesproken van «echtgenoot» ook
de (geregistreerde) partner wordt bedoeld, waarmee een samenleefverband bestaat.</al>
      <al>Dat is inderdaad het geval. Ik verwijs hiervoor naar artikel 1, tweede
tot en met zevende lid, AOW.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de CDA-fractie vragen of de huisgenoten en inwonende kinderen
zich vrijwillig kunnen blijven verzekeren als de vrijwillig verzekerde 65
jaar wordt.</al>
      <al>De mogelijkheid tot vrijwillige verzekering voor partners en inwonende
kinderen is niet gekoppeld aan de mogelijkheid tot vrijwillige verzekering
van de andere partner resp. de vader of moeder. Met andere woorden als een
vrijwillig verzekerde 65 jaar wordt kunnen de partner of inwonende kinderen
zich vrijwillig verzekeren of hun vrijwillige verzekering voortzetten zolang
zij aan de voorwaarden daartoe voldoen. De mogelijkheid tot overschrijding
van de vijf-jaarstermijn voor de partner of inwonende kinderen is evenwel
wel gekoppeld aan de mogelijkheid van de partner/vader om op grond van het
derde lid van artikel 35 AOW die termijn te overschrijden. Gelet op het feit
dat de uitkeringen, bedoeld in artikel 35, derde lid, onderdeel e, en artikel
63a, derde lid, onderdeel e, in beginsel eindigen bij het bereiken van de
leeftijd van 65 jaar, zal bij nota van wijziging worden geregeld dat in die
situatie de vijf-jaarstermijn niet zal gaan gelden (noch voor de vrijwillige
ANW-verzekering van de betrokkene noch voor de vrijwillige AOW- of ANW-verzekering
van de partner of inwonende minderjarige kinderen). De vrijwillige AOW-verzekering
van de betrokkene zal uiteraard eindigen op grond van het eerste lid van artikel
35 AOW.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fractie van D66 menen dat de zinsnede «zolang hij
de leeftijd van 65 jaar nog niet heeft bereikt» de indruk wekt dat een
gewezen verzekerde niet meer bevoegd is tot vrijwillige premiebetaling over
een voorliggend tijdvak, zodra hij de leeftijd van 65 jaar heeft bereikt.
Zij vragen een toelichting of verduidelijking op dit punt.</al>
      <al>Met de hier aangehaalde zinsnede wordt niet anders bedoeld dan dat een
gewezen verzekerde zich niet aansluitend op de eindiging van de verplichte
verzekering op grond van de AOW vrijwillig kan verzekeren voor die wet indien
hij op het moment van die eindiging de leeftijd van 65 jaar heeft bereikt.</al>
      <tuskop letat="vet">Artikelen 36 en 39 AOW en 63b ANW</tuskop>
      <al>De leden van de D66-fractie merken op dat een aanvraag niet zou kunnen
worden afgewezen indien die niet tijdig, dat wil zeggen binnen een jaar, is
ingediend.</al>
      <al>Anders dan kennelijk de leden van de D66-fractie ben ik van oordeel dat
niet tijdige indiening van een aanvraag tot afwijzing van die aanvraag op
grond van artikel 36, tweede lid, of 39, tweede lid, AOW dan wel 63b,
tweede lid, ANW dient te leiden. Naar mijn oordeel voldoet de gewezen verzekerde
in dat geval namelijk niet aan de voorwaarde dat hij de aanvraag uiterlijk
een jaar na de dag waarop de verplichte verzekering is geëindigd (artikel
36, eerste lid, AOW en artikel 63b, eerste lid, ANW) respectievelijk ontstaan
(artikel 39, eerste lid, AOW) en dus niet aan een voorwaarde gesteld krachtens
hoofdstuk IV AOW respectievelijk hoofdstuk 5 ANW.</al>
      <tuskop letat="vet">Artikelen 37 AOW en 63c ANW</tuskop>
      <al>De leden van de PvdA-fractie vragen of de vrijwillige verzekering kan
herleven indien, na beëindiging op grond van artikel 37, eerste lid,
onderdeel e of f, AOW of op grond van artikel 63c, eerste lid, onderdeel d
of e, ANW, alsnog de verschuldigde premie wordt betaald of de verlangde inlichtingen
worden verschaft.</al>
      <al>De mogelijkheid van herleving van de verzekering na beëindiging op
grond van artikel 37, eerste lid onderdeel e, AOW of op grond van artikel
63c, eerste lid, onderdeel d, ANW is niet voorzien. Een dergelijke herleving
van de vrijwillige verzekering zouden betrokkenen in staat stellen te manipuleren
met de toetredingsbevoegdheid tot de vrijwillige verzekering. Voor zover het
gaat om onderdeel f van beide artikel(leden) verwijst het kabinet in dit verband
tevens naar een vraag hierover van de leden van de CDA-fractie. Zij menen
dat de sanctie op het beëindigen van de vrijwillige verzekering bij het
niet tijdig aanleveren van bepaalde gegevens door de verzekerde, te zwaar
is. Zij vraagt om een nadere motivatie hiervan.</al>
      <al>Het kabinet is bij nader inzien eveneens van mening – ook gezien
het formele, schriftelijke commentaar dat van de zijde van de SVB op dit artikelonderdeel
is geleverd – dat de formulering er van alsnog dient te worden
afgezwakt. Het wetsvoorstel zal bij nota van wijziging worden aangepast.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fractie van D66 merken op dat naar het oordeel van de
SVB, voor het beëindigingsmoment van de vrijwillige verzekering op grond
van artikel 37, eerste lid, onderdeel f, AOW en artikel 63c, eerste lid, onderdeel
e, ANW, dezelfde fictie moet worden gehanteerd als in het tweede lid van die
artikelen.</al>
      <al>Ter zake hiervan merk ik op dat ik dit oordeel van de SVB niet begrijp
aangezien ten aanzien van de hier bedoelde beëindigingsgronden het beëindigingsmoment
in het tweede lid van de artikelen 37 AOW en 63c ANW is opgenomen.</al>
      <tuskop letat="vet">Artikel 38 AOW</tuskop>
      <al>De leden van de PvdA-fractie vragen naar het verschil en de overeenkomst
van de regeling in het voorgestelde artikel 38 met de huidige inkoopregeling.</al>
      <al>Artikel 38 wijkt inhoudelijk niet af van de huidige inkoopregeling.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fractie van D66 willen worden geïnformeerd over de
vraag wat nu precies is geregeld indien periodes van kortstondig werken in
het buitenland worden afgewisseld met periodes van kort werken in Nederland?</al>
      <al>In artikel 35, tweede lid, van de AOW is een voorziening ten gunste van
de gewezen verzekerde getroffen indien tijdens de periode van vrijwillige
verzekering kortstondige onderbrekingen plaats vinden in de vorm van perioden
van verplichte verzekering. Dit doet zich voor in situaties waarin betrokkene
zich (weer) tijdelijk in Nederland vestigt dan wel tijdelijk in Nederland
gaat werken (en als gevolg daarvan onderworpen is aan de loonbelasting). Vinden
dergelijke onderbrekingen plaats dan kan betrokkene zich voor de resterende
periode van 5 jaar vrijwillig verzekeren. Aldus wordt bereikt, dat juist die
personen van wie de verplichte verzekering regelmatig kortstondig wordt onderbroken,
de mogelijkheid krijgen om niet-verzekerde jaren door middel van de vrijwillige
verzekering op te vullen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de VVD-fractie wijzen op het belangrijkste uitgangspunt van
de vrijwillige AOW-verzekering, namelijk het voorkomen van gaten in de verzekeringsopbouw
van degenen die slechts korte tijd in ons land wonen. Naar aanleiding van
de vraag welke gevolgen de herziening van de vrijwillige verzekering kan hebben
voor de verzekeringsopbouw, merkt het kabinet het volgende op. De huidige
vrijwillige verzekering voorziet er nog in gedurende onbeperkte tijd de AOW-/ANW-verzekering
voort te zetten. Degene die van die mogelijkheid gebruik maakt, kan met andere
woorden bij het bereiken van de leeftijd van 65 jaar een onafgebroken AOW-opbouw
gerealiseerd hebben. Door het instellen van een vijf jarengrens wordt de kans
uiteraard groter dat niet in alle gevallen meer sprake zal zijn van zo'n onafgebroken
opbouw. De mogelijke gaten kunnen echter worden opgevuld door een particuliere
verzekering dan wel middels het sociale verzekeringsstelsel van het land waar
men werkt.</al>
      <ondtek>
        <functie>De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,</functie>
        <naam>J. F. Hoogervorst</naam>
      </ondtek>
    </stuk>
  </body>
</kamerwrk>