﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<kamerwrk kamer="2" publtype="slag">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-27468-4/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <titel>Tweede Kamer der Staten-Generaal</titel>
    <subtitel>2</subtitel>
    <subtitel>Vergaderjaar 2000-2001</subtitel>
  </kop>
  <frontm>
    <versie dtd="0.10" conv="prod1.5__2.14" markup="c11xa"></versie>
    <ordernr>KST49116</ordernr>
    <vergjaar>2000-2001</vergjaar>
    <onderw>
      <nummer>27 468</nummer>
      <naam>Wijziging van de Algemene Ouderdomswet en de Algemene nabestaandenwet
inzake de vrijwillige verzekering en wijziging van artikel X van de Invoeringswet
nieuwe en gewijzigde arbeidsongeschiktheidsregelingen (Wet herziening vrijwillige
verzekering AOW en Anw)</naam>
    </onderw>
  </frontm>
  <body>
    <stuk>
      <ltrlabel>Nr. </ltrlabel>
      <nummer>4</nummer>
      <titel>VERSLAG</titel>
      <datum>Vastgesteld 9 november 2000</datum>
      <al>De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid<voetref refid="v1.1" nr="1"></voetref>, belast met het voorbereidend onderzoek van dit wetvoorstel, heeft
de eer als volgt verslag uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin
gestelde vragen en gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord,
acht de commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel genoegzaam
voorbereid. </al>
      <table orient="port" rowsep="0" colsep="0" frame="topbot" tabstyle="sdu1">
        <tgroup align="left" charoff="75" cols="3" tgroupstyle="sdu1">
          <colspec colname="c1" colnum="1" colwidth="5mm"></colspec>
          <colspec colname="c2" colnum="2" colwidth="102.5mm"></colspec>
          <colspec colname="c3" colnum="3" colwidth="5mm"></colspec>
          <tbody valign="bottom">
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" nameend="c2" namest="c1" rotate="0">
                <nadruk type="vet">Inhoudsopgave</nadruk>
              </entry>
              <entry morerows="0" rotate="0"></entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" nameend="c2" namest="c1" rotate="0">Algemeen</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0"></entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top">1.</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top">Inleiding</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top"></entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top">2.</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top">Knelpunten in
het Besluit vrijwillige verzekering AOW en Anw</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top"></entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top">3.</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top">Advies van de
Svr</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top"></entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top">4.</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top">Wetsvoorstel inzake hetziening vrijwillige verzekering
AOW en Anw</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top"></entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top">5.</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top">Overgangsrecht</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top"></entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top">6.</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top">Financiële
consequenties</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top"></entry>
            </row>
            <row valign="top">
              <entry morerows="0" nameend="c2" namest="c1" rotate="0" valign="top">Artikelen</entry>
              <entry morerows="0" rotate="0" valign="top"></entry>
            </row>
          </tbody>
        </tgroup>
      </table>
      <tuskop letat="vet">ALGEMEEN</tuskop>
      <tuskop letat="vet">1. Inleiding</tuskop>
      <al>De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van het onderhavige
wetsvoorstel. Gezien het feit dat het overleg ter zake in 1997 heeft plaatsgevonden
en het toen al duidelijk was dat voor de Algemene nabestaandenwet (Anw) per
1 januari 2001 een aanvullende voorziening nodig zou zijn, had een veel
eerdere indiening in de rede gelegen. Het tijdstip van indiening van zulk
een lastig wetsvoorstel treft deze leden onaangenaam. Deze leden vragen de
regering wat de reden is van deze onzorgvuldige voorbereiding van de kant
van de regering. Waarom hebben de werkzaamheden voor wetgeving van vrijwillige
verzekering tot 1999 stilgelegen.</al>
      <al>De leden van de PvdA-fractie constateren dat de verandering van de vrijwillige
verzekering een reactie is op de inwerkingtreding van Besluit uitbreiding
en beperking kring verzekerden volksverzekeringen (KB 746). </al>
      <al>Deze verandering komt voort uit het toen ingevoerde territorialiteitsprincipe.
Dit principe wordt ook door deze leden onderschreven. Echter, randvoorwaarden
dienen bescherming te geven aan mensen die geen mogelijkheden hebben het verlies
van Nederlandse rechten te compenseren. Hoewel in het onderhavige voorstel
de regering daaraan deels tegemoet komt, hebben de leden van de PvdA-fractie
op onderdelen bezwaren.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA-fractie geven de regering in overweging om alleen
de spoedeisende zaken te regelen, te weten de verlenging van de huidige vrijwillige
verzekeringsmogelijkheden met 1 jaar voor de Anw en een vrijwillige Algemene
Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) verzekering. Dan zou er vervolgens meer
tijd zijn om de onderhavige voorstellen te behandelen.</al>
      <al>Deze leden van de PvdA-fractie zeggen verbaasd te zijn dat de voorstellen
voor een vrijwillige AWBZ verzekering, die van de kant van de regering zijn
toegezegd, geen onderdeel vormen van dit wetsvoorstel. Dit mede gezien de
standpunten en signalering van de Kamer ter zake. Zij vragen de regering met
spoed om een wetsvoorstel inzake vrijwillige AWBZ-verzekering in te dienen,
welk wetsvoorstel vóór 23 november 2000 in de Tweede Kamer
kan worden afgehandeld en dat met terugwerkende kracht tot 1 januari
2000 in werking kan treden.</al>
      <al>Overigens naar het zich laat aanzien, zal de voorgenomen vrijwillige AWBZ-verzekering
echter géén oplossing bieden voor de problemen van de partners
van in het buitenland wonende particulier verzekerden, zo stellen de leden
van de PvdA-fractie. Deze groep is nog steeds niet verzekerd voor AWBZ. Het
betreft hier met name de vrouwen van in het buitenland wonende actieve grensarbeiders
en post-actieven. Het is wenselijk dat beiden de mogelijkheid krijgen om zich
vrijwillig voor de AWBZ te verzekeren. Op grond daarvan merken deze leden
op dat vooral vrouwen die geen zelfstandig inkomen hebben kwetsbaar zijn.
Dit betreft vooral de vrouwen van post-actieve partners, die met een Nederlandse
WAO-, VUT- of AOW-uitkering (inclusief bedrijfspensioen) in het buitenland
wonen. Deze vrouwen kunnen zich – omdat zij géén eigen
uitkering of pensioen of inkomen hebben – niet vrijwillig verzekeren
voor de AWBZ. Dit in tegenstelling tot hun partners die zich wel vrijwillig
kunnen verzekeren omdat deze een Nederlandse uitkering of pensioen ontvangen.</al>
      <al>De positie van vrouwen zonder eigen inkomen wordt niet alleen bedreigd
door de voorstellen voor een vrijwillige AOW/Anw-verzekering respectievelijk
vrijwillige AWBZ-verzekering, doch ook door de invoering van het nieuwe belastingstelsel.
Voor de in het buitenland wonende groep alleenverdieners (gezinnen van grensarbeiders)
dreigt een inkomensachteruitgang (f 3000 netto per jaar), omdat de vrouwen
vooralsnog geen heffingskorting krijgen. De verhoging van de premie voor de
vrijwillige AOW/Anw-verzekering met een factor 5 in combinatie met het vooralsnog
niet uitbetalen van de fiscale heffingskorting leidt tot zeer ongewenste inkomenseffecten.
De afschaffing van de tariefgroepen leidt ertoe dat onduidelijk is wat de
premiegrondslag wordt voor de premieheffing voor de vrijwillige AOW/Anw-verzekering.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Zoals reeds door de leden van de PvdA-fractie is geconstateerd, wordt
in de wet voorbijgegaan aan de vrijwillige AWBZ-verzekering. Daarmee wordt
ook voorbijgegaan aan de samenhang zoals die eerder door de regering werd
voorgestaan tussen de sociale verzekeringen. Ook binnen de vrijwillige AOW-
en Anw-verzekering ontbreekt de samenhang. Dit wordt veroorzaakt door het
feit dat er twee verschillende vrijwillige AOW- en Anw-verzekeringen bestaan,
te weten de nationaalrechtelijk vrijwillige AOW- en Anw-verzekering en de
vrijwillige AOW- en Anw-verzekering op grond van bijlage VI van Verordening
(EEG) nr. 1408/71. Dit laat zich illustreren aan de hand van twee
door de FNV aangereikte voorbeelden, die betrekking hebben op grensarbeid.</al>
      <al>1. Een gezin woont in Nederland en verhuist naar bijvoorbeeld Duitsland
of België. De man blijft als grensarbeider werken in Nederland en blijft
derhalve verplicht verzekerd voor alle volksverzekeringen. Als de partner
géén eigen inkomen heeft, kan zij zich op grond van wonen in
Nederland – alwaar zij voorheen verplicht verzekerd was – volgens
het voorstel 5 jaar vrijwillig AOW/Anw verzekeren. Deze regeling geldt ook
voor ongehuwd samenwonenden.</al>
      <al>2. Een Belg of Duitser die in Nederland komt werken als grensarbeider
wordt verplicht verzekerd voor alle volksverzekeringen. Zijn huwelijkspartner
kan zich op grond van bijlage VI van genoemde verordening meeverzekeren. Dit
geldt niet voor ongehuwd samenwonenden. Deze huwelijkspartner blijft onbeperkt
vrijwillig verzekerd. Echter, op het moment dat de grensarbeider niet meer
in Nederland verzekerd is, wordt de vrijwillige AOW- en Anw-verzekering van
zijn huwelijkspartner ook beëindigd.</al>
      <al>In beide gevallen is er sprake van vergelijkbare situaties waarin een
onderscheid wordt gemaakt tussen de duur van de verzekering en de wijze van
samenwonen. De leden van de PvdA-frectie zijn van mening dat er geen objectieve
rechtvaardiging voor dit onderscheid bestaat. Wat is het standpunt van de
regering in deze?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA-fractie merken op dat de meeste buitenlandse sociale
zekerheidssystemen alleen diegene verzekeren die als zelfstandige of als werknemer
actief deelneemt aan het arbeidsproces. Dat leidt tot de redenering dat Nederlandse
arbeidsongeschikten die zich in het buitenland vestigen niet verzekerd zijn
volgens het daar geldende sociale zekerheidsysteem. Bovendien kunnen zij niet
via betaald werk zelf pensioen opbouwen. Die constatering leidt ertoe de groep
oudere arbeidsongeschikten de mogelijkheid te geven zich vrijwillig te verzekeren,
zolang ze dat zelf willen en premie betalen. Ook diegene die jonger is dan
50 jaar en medisch gezien volledig arbeidsongeschikt, ontbeert de mogelijkheid
via deelname aan betaalde arbeid zich te verzekeren volgens het sociale systeem
van het vestigingsland. Is het dan niet logisch de mogelijkheid voor vrijwillige
verzekering evenzeer onbeperkt (dus niet gemaximeerd tot vijf jaar) open te
stellen voor jongere arbeidsongeschikten, zo vragen deze leden.</al>
      <al>Is het mogelijk de leeftijdsgrens van 50 jaar te vervangen door een ander
criterium, bijvoorbeeld het al dan niet aanwezig zijn van mogelijkheden om
te kunnen werken. Is het ook mogelijk in dit verband onderscheid te maken
tussen grenslanden en overige landen, of tussen EU-landen en overige landen?
Indien dit onderscheid tussen landen of het laten vervallen van de leeftijdsgrens
van 50 jaar niet mogelijk blijkt, is dan de conclusie gerechtvaardigd dat
het werknemers die volledig medisch zijn afgekeurd, bijzonder lastig wordt
gemaakt zich in een nabuurland te vestigen?</al>
      <al>Niet-werkende partners van werknemers die zich in het buitenland vestigen
hebben niet altijd de mogelijkheid door eigen arbeid zich te verzekeren van
voldoende pensioen. Kan voor deze categorie niet evenzeer de vrijwillige verzekering
voor AOW en ANW langer als 5 jaar mogelijk blijven?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Tevens vragen de leden van de PvdA-fractie de regering uiteen te zetten
hoe de huidige verdeling is tussen vrijwillig verzekerde mannen en vrouwen
tot 50 jaar, zowel alleenstaand als gehuwd/samenlevend/geregistreerd, en wat
de verwachting is voor de ontwikkeling van deze groep. </al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van
voorliggend wetsvoorstel. Naar aanleiding van het wetsvoorstel hebben de leden
van de VVD-fractie een aantal vragen en opmerkingen.</al>
      <al>Belangrijkste uitgangspunt van vrijwillige verzekering op grond van de
AOW is, dat deze gaten in de verzekeringsopbouw voorkomt van degenen die slechts
korte tijd in het buitenland wonen. Welke gevolgen kan herziening van de vrijwillige
verzekering hebben voor de verzekeringsopbouw?</al>
      <al>De leden van de VVD-fractie constateren dat de voorlichting over het nieuwe
KB 746 volstrekt onvoldoende is geweest. Op welke wijze gaat de regering voorlichting
verschaffen omtrent de vrijwillige AOW- en Anw-verzekering en wordt daarbij
de vrijwillige AWBZ betrokken? Hoe worden mensen gewezen op mogelijke AOW-en
Anw-gaten, opdat ze hun eigen verantwoordelijkheid ook kunnen nemen?</al>
      <al>Kan de regering een overzicht geven van de financiële gevolgen die
dit wetsvoorstel kan hebben voor grensarbeiders, hun partners en post-actieven?</al>
      <al>In hoeverre worden met name vrouwen geconfronteerd met een AOW-gat en
hoe verhoudt zich dit tot het emancipatoir uitgangspunt van economische zelfstandigheid?</al>
      <al>Kan de regering aangeven welke effecten dit wetsvoorstel heeft op het
«vrij verkeer van personen» in de EU?</al>
      <al>Kan de regering aangeven in hoeverre samenhang is betracht tussen de vrijwillige
AOW- en Anw-verzekering en de vrijwillige AWBZ-verzekering en waarom die samenhang
op de te onderscheiden onderdelen ontbreekt? Welke mogelijkheden ziet de regering
om meer onderlinge en innerlijke consistentie en samenhang tussen en in beide
wetsvoorstellen aan te brengen, zo vragen de leden van de VVD-fractie?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling van het wetsvoorstel
kennisgenomen. Zij menen dat met dit wetsvoorstel het territorialiteitsbeginsel
in de volksverzekeringen consequent doorgevoerd wordt. Zij stemmen dan ook
in met het uitgangspunt dat voor mensen die zich duurzaam in het buitenland
vestigen de vrijwillige verzekering voor de volksverzekeringen beperkt wordt.
Ook in eerder debatten over de herziening van het Besluit uitbreiding en beperking
kring van verzekerden volksverzekeringen hebben deze leden ingestemd met het
uitgangspunt. Zij hebben toen ten aanzien van o.a. de groep post-actieven
en de hoogte van de premie verschillende wijzigingsvoorstellen gedaan.</al>
      <al>De leden van de CDA-fractie constateren dat in dit wetsvoorstel tevens
een reparatie van de Wet Beperking export uitkeringen wordt voorgesteld. Zij
maken bezwaar – opnieuw – tegen de gekozen procedure. Waarom wordt
dit voorstel «weggestopt» in een wetsvoorstel dat over een geheel
ander onderwerp handelt, zo vragen zij. Niettemin zijn zij verheugd dat de
regering bereid is voor een deel van de groep mensen met een Wajong-uitkering
export van de uitkering mogelijk te laten blijven.</al>
      <al>Zij maken tevens bezwaar tegen het moment van indiening van het wetsvoorstel.
De regering acht het wenselijk dat het wetsvoorstel op 1 januari 2001 in werking
treedt, mede in het licht van het feit dat het huidige artikel 63a van de
Anw op die datum komt te vervallen. De voornemens tot deze wijziging waren
reeds lang aanwezig, evenals het vervallen van het betreffende artikel. Ook
in de Kamer is over deze materie reeds jaren geleden gesproken. Waarom deze
late indiening en de daardoor noodzakelijke haastige behandeling in de Kamer,
zo vragen deze leden.</al>
      <al>Tevens vragen de leden van de CDA-fractie naar de relatie met het wetsvoorstel
vrijwillige verzekering AWBZ. Zij vragen met name naar de motivering van de
verschillen tussen beide wetsvoorstellen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fractie van D66 hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel, maar zijn niet direct overtuigd van de
wenselijkheid van deze wet. Zij vinden de vrijwillige verzekering een
mooi instrument waarmee onvolledige AOW-opbouw voorkomen kan worden, zonder
dat mensen die niet van plan zijn terug te keren naar Nederland en in het
buitenland verplicht verzekerd zijn een dubbele premie moeten betalen. Om
te rechtvaardigen dat dit alleen nog maar voor de duur van 5 jaar mogelijk
zal zijn, vinden de leden van de D66-fractie dat de regering over zware argumenten
moet beschikken. Op het eerste gezicht zijn de argumenten die de regering
noemt, wat deze leden betreft, niet zwaar genoeg. Maar alvorens tot een definitief
oordeel te komen hebben de leden van deze fractie nog een aantal vragen.</al>
      <al>Als reden voor de voorgestelde verandering noemt de regering een terugkeer
tot de oorspronkelijke doelstelling, namelijk een regeling bedoeld voor personen
die slechts gedurende korte tijd in het buitenland wonen, zonder daarbij de
intentie te hebben zich duurzaam in het buitenland te vestigen. De leden van
de D66-fractie vinden deze reden niet overtuigend genoeg en vragen de regering
met een nadere motivering te komen. Zeker gezien het feit dat het slecht om
een beperkte groep gaat (13 000 klanten waarvan maar 25% procent langer
dan 5 jaar verzekerd is) zien de leden van de D66-fractie de noodzaak van
de voorgestelde verandering niet in. Sterker nog, de regering geeft zelf aan
dat de groep die het meest gebruik maakt van de mogelijkheid om vrijwillig
bij te verzekeren de groep met geen of een laag eigen inkomen is. Juist bij
de groep met een laag inkomen is de problematiek van een onvolledige AOW-opbouw
des te schrijnender. Mede gelet op de SER-adviesaanvraag, vinden de leden
van de D66-fractie het voorliggende voorstel niet logisch. Op deze wijze creëert
de regering de probleemgevallen van de toekomst. Ook zorgelijk vinden zij
dat van het aantal personen dat langer dan 5 jaar vrijwillig verzekerd is,
80% vrouw is. Is de regering niet bang dat dit zal betekenen dat vrouwen daardoor
in de knel gaan komen?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fractie van GroenLinks kunnen de onderliggende redenering
bij het wetsvoorstel volgen. maar willen graag van de gelegenheid gebruik
maken om een aantal vragen te stellen en kantekeningen te plaatsen.</al>
      <al>In de toelichting zijn weinig tot geen cijfers te vinden van het aantal
gerechtigden dat op dit moment gebruik maakt van de huidige regeling en welke
gevolgen onderhavige wetsvoorstel zal hebben voor deze groepen. Gezien de
ervaringen na de invoering van het KB 746 lijkt het deze leden van belang
dat meer inzicht wordt gegeven in de gevolgen die het wetsvoorstel zal hebben
voor de verschillende groepen gerechtigden en potentiële gerechtigden.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV hebben kennisgenomen van het voorliggende
wetsvoorstel, dat tot doel heeft de regelgeving betreffende de vrijwillige
verzekering ingevolge de AOW en de Anw aan te passen. Zij constateren dat
het voorstel een betrekkelijk lange voorgeschiedenis heeft. In de memorie
van toelichting wordt slechts summier aangegeven dat de werkzaamheden om te
komen tot nieuwe wet- en regelgeving voor de vrijwillige verzekering AOW en
Anw in de jaren '90 lang hebben stilgelegen. De leden van de fracties van
RPF en GPV verzoeken de regering nader in te gaan op de factoren die hebben
bijgedragen aan de trage gang van zaken.</al>
      <al>Vorig jaar is reeds besloten tot afschaffing van de verplichte verzekering
voor de volksverzekeringen van post-actieven die ons land hebben verlaten.
Dit besluit heeft betrekkelijk veel commotie onder de betrokkenen teweeggebracht.
Heeft de regering de indruk dat de onrust momenteel geheel is verdwenen of
is het tegendeel het geval? De leden van de fracties van RPF en GPV zijn zich
ervan bewust dat het onderhavige wetsvoorstel betrekking heeft op een grotendeels
andere doelgroep. Niettemin vragen zij in dit kader in hoeverre bovengenoemde
commotie van invloed is geweest op de uiteindelijke vormgeving
van het voorliggende wetsvoorstel.</al>
      <al>De Sociale Verzekeringsbank (SVB) heeft te kennen gegeven minimaal drie
maanden nodig te zullen hebben voor een adequate implementatie van de wijzigingen
die op grond van de wet en de daaraan gerelateerde algemene maatregel van
bestuur tot stand worden gebracht. Het is met het oog daarop de vraag of het
denkbaar is dat de nieuwe regelgeving reeds per 1 januari 2001 van kracht
wordt. De leden van de fracties van RPF en GPV informeren in dit kader wanneer
de algemene maatregel van bestuur gereed zal zijn en of de SVB nog op enigerlei
wijze wordt betrokken bij de totstandkoming van het daarin neergelegde uitvoeringsregime.</al>
      <al>Genoemde leden hebben uit het uitvoerbaarheidsadvies van de SVB d.d. 21 september
2000 begrepen dat het voorliggende wetsvoorstel niet synchroon loopt met de
voorgenomen vrijwillige verzekering AWBZ. Met name ten aanzien van de maximumtermijn
en de minimumpremie zou sprake zijn van belangrijke verschillen. Kan de regering
dit punt nader belichten?</al>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV constateren dat het voorliggende
wetsvoorstel ook raakvlakken heeft met het SER-advies over de financiële
positie van ouderen met een onvolledig opgebouwde uitkering op grond van de
AOW. Zij informeren wanneer de regering naar verwachting haar standpunt hierover
zal presenteren.</al>
      <tuskop letat="vet">2. Knelpunten in het Besluit vrijwillige verzekering AOW
en Anw</tuskop>
      <al>De leden van de PvdA-fractie constateren dat het huidige onderscheid in
premiehoogte op grond van het Nederlanderschap in Europees verband niet is
toegestaan. Naar hun oordeel dient dit ook terstond te worden geschrapt. Voorts
constateren zij met de regering dat het schrappen van deze bepaling in het
kader van Europese regelgeving niet tot de verwachte instroom heeft geleid.
Dat onderstreept naar het oordeel van deze leden dat elementen die terug te
leiden zijn op het thuislandbeginsel verwerpelijk zijn in ons sociaal zekerheidsstelsel.</al>
      <al>De leden van de PvdA-fractie vinden het opvallend dat de regering thans
een voorstel presenteert dat gebaseerd is op een advies van de Sociale Verzekeringsraad
uit 1993. Het overleg daarover in de Kamer in latere jaren wordt echter in
de argumentatie voor dit voorstel niet genoemd.</al>
      <al>In paragraaf 2.1 maakt de regering duidelijk dat een verschil van
premieheffing op grond van nationaliteit niet nodig is. Toch wordt in paragraaf 2.2
gesuggereerd dat een stel met twee verschillende nationaliteiten voordelige
arrangementen zouden kunnen ontwikkelen. Daar zeggen de leden van de PvdA-fractie
niets van te begrijpen. Is het de bedoeling van de regering om toch premietarieven
op grond van nationaliteit te gaan vaststellen? In dat geval zullen de leden
van de PvdA-fractie zich daar scherp tegen uitspreken. En als de regering
dat oogmerk niet heeft, dan begrijpen zij de bedoelde tekst niet. Hoe vaak
en waar heeft zich een situatie voorgedaan zoals onder premieberekening is
beschreven?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de VVD-fractie merken op dat de praktijk uitwijst uit dat
in de loop der jaren nogal wat personen van de regeling van vrijwillige verzekering
gebruik zijn gaan maken van wie bij voorbaat vaststond dat zij niet meer naar
Nederland (zouden) terugkeren. Om hoeveel emigranten en remigranten gaat het
hier?</al>
      <al>Hoe verhoudt zich dit wetsvoorstel tot bestaande remigratieregelingen
op grond waarvan personen die tot de minderheidsgroepen behoren aanspraak
maken op een aanvulling op de AOW-uitkering?</al>
      <al>Welke gevolgen heeft dit wetsvoorstel voor migratiestromen vanuit en naar
Nederland? </al>
      <al>Onderscheid naar nationaliteit komt met dit wetsvoorstel te vervallen.
Betekent dit dat niet-Nederlanders van buiten de EER nu een vrijwillige verzekering
kunnen afsluiten op basis van een berekende premie, zo vragen de leden van
de VVD-fractie. Welke gevolgen heeft dit voor het gebruik van de vrijwillige
verzekering c.q. de premieopbrengsten?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat in de memorie van toelichting
wordt geconcludeerd dat de vrijwillige AOW- en Anw-verzekering voor degenen
met hogere inkomens, in vergelijking met particuliere verzekeringsvormen te
duur is. Hoezo? Om welke inkomens gaat het hier en zijn hier cijfers van te
geven? Hoeveel potentiële verzekerden met hoge inkomens kiezen ervoor
om zich op de particuliere markt te verzekeren? Welke gevolgen heeft de onderstaande
wetswijziging op deze aantallen?</al>
      <al>Voornamelijk degenen die geen of een laag inkomen hebben maken gebruik
van de huidige mogelijkheid van vrijwillige AOW- en Anw-verzekering. Om welke
inkomensgroepen gaat het hier dan en wat zijn de bijbehorende aantallen? Welke
gevolgen heeft onderhavige wetswijziging op deze aantallen? Hoe beoordeelt
de regering het gevaar dat door de premieverhoging van 5% naar 25% deze inkomensgroepen
noodgedwongen geen gebruik kunnen maken van de nieuwe regeling? En welke gevolgen
heeft dat voor de solidariteitsgedachte die ten grondslag ligt aan de AOW
en de Anw, zo vragen de leden van de GroenLinks-fractie.</al>
      <al>De praktijk wijst uit dat in de loop der jaren nogal wat personen van
de regeling gebruik zijn gaan maken van wie bij voorbaat vast stond dat zij
niet meer naar Nederland zouden terugkeren. Om hoeveel emigranten en remigranten
gaat het hier dan? Voor wie was de oorspronkelijke regeling bedoeld (naast
de groepen transportarbeiders, zeevarenden en binnenschippers) en in welke
mate werd door deze groepen ook gebruik gemaakt van de regeling? Welke overwegingen
lagen ten grondslag aan het feit dat transportarbeiders, zeevarenden en binnenschippers
onder de verplichte verzekering zijn komen te vallen veranderen, zo vragen
deze leden.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV begrijpen dat van de vrijwillige
verzekering ingevolge de AOW momenteel slechts in beperkte mate gebruik wordt
gemaakt door personen voor wie de regeling oorspronkelijk was bedoeld, te
weten personen die slechts gedurende korte tijd in het buitenland wonen, zonder
daarbij de intentie te hebben zich duurzaam in het buitenland te vestigen.
Nu de regering mede op grond hiervan heeft besloten de regels voor het in
aanmerking komen voor de vrijwillige verzekering aan te scherpen, dringt zich
de vraag op of daarmee voldoende recht wordt gedaan aan de personen die nog
wel beantwoorden aan de oorspronkelijke doelstelling. Concreet zou kunnen
worden gedacht aan personen die na inwerkingtreding van deze wet voor een
periode van bijvoorbeeld acht jaar buitenslands gaan wonen, maar daarna wel
weer terugkeren naar Nederland. Is het in alle gevallen terecht ervan uit
te gaan dat dan sprake zal zijn van aansluiting bij het sociale zekerheidsstelsel
van de staat waar men werkzaam is, zoals in de memorie van toelichting op
blz. 9 kennelijk wordt verondersteld?</al>
      <tuskop letat="vet">3. Advies van de SVr</tuskop>
      <al>De leden van de GroenLinks-fractie stellen dat uit de memorie van toelichting
is op te maken dat de SVr in 1993 verdeeld was over de verhoging van de minimumpremie
van 5% naar 25%. Welk deel ging akkoord met dit voorstel en hoe groot is het
deel dat de bestaande minimumpremie van 5% wenste te handhaven? Welke overwegingen,
naast de overweging dat de minst draagkrachtigden ook gebruik moeten kunnen
maken van de vrijwillige verzekering, lagen ten grondslag aan de mening van
het deel van de SVr dat de bestaande minimumpremie wenste te handhaven?
Hoe beoordeelt de regering deze overwegingen?</al>
      <tuskop letat="vet">4. Wetsvoorstel inzake herziening vrijwillige verzekering
AOW en Anw</tuskop>
      <al>Nu per 1 januari 2000 KB 746 is ingevoerd, vragen de leden van de PvdA-fractie
de regering waarom de beperking van een vrijwillige verzekering tot 5 jaar
zo gewenst en noodzakelijk is in haar ogen. Immers, er is maar een zeer bescheiden
groep mensen die een beroep doen op de huidige regeling vrijwillige verzekering
die voor onbepaalde tijd tot 65 jaar geldig is. De noodzaak om de periode
te beperken lijkt naar het oordeel van de leden van de PvdA-fractie niet zo
groot. De urgentie gezien het handelen van de regering (zij heeft dit onderwerp
een paar jaar laten liggen) evenmin. Daarenboven ligt aan dit voorstel zoals
de regering eerder aan gaf geen bezuinigtaak ten grondslag. Vervolgens laat
de regering ook nog zien dat er sprake is van een dalende belangstelling op
grond van de huidige regeling.</al>
      <al>Inmiddels is in de voorstellen van de regering een aantal groepen uitgezonderd
van het voornemen de duur van de vrijwillige verzekering tot 5 jaar te beperken.
De leden van de PvdA-fractie stemmen daarmee in. De vraag is wel hoeveel van
de huidige gebruikers van de vrijwillige verzekering vallen in de 5-jaren
termijn en hoeveel vallen onder de uitzondering, zoals post-actieven en bijzondere
groepen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Van het huidige totale aantal vrijwillig verzekerden (ca 13 800 personen)
is ca 65% vrouw. Van het aantal verzekerden, dat langer dan 5 jaar verzekerd
is, is zelfs 75% vrouw. De voorgestelde beperking in de duur tot 5 jaar in
de vrijwillige AOW- en Anw-verzekering zal dus zeer nadelig zijn voor vrouwen,
zo menen de leden van de PvdA-fractie.</al>
      <al>Evenzo ernstig zijn de inkomenspolitieke gevolgen. Van het totaal aantal
vrijwillig verzekerde mannen betaalt circa 25% de minimumpremie. Voor vrouwen
bedraagt dit percentage 80%. In de groep van vrijwillig verzekerden –
langer dan 5 jaar verzekerd – bedraagt het aantal vrouwen dat de minimumpremie
betaalt zelfs ca 93%. Meent de regering dat zij met deze voorstellen in voldoende
mate oog heeft voor de gelijke behandeling van mannen en vrouwen zoals de
regering geacht wordt dat te doen?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Welke financiële argumenten pleiten voor het koppelen van de beide
verzekeringen en welke daartegen, zo vragen de leden van de PvdA-fractie.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Is door de regering of een van de adviesorganen (SVr bijvoorbeeld) geschat
hoeveel minder personen gebruik kunnen of willen maken van de vrijwillige
verzekering AOW en ANW in de voorgestelde regeling, zo vragen de leden van
de PvdA-fractie? Kan worden geconcludeerd dat het wetsvoorstel nadelig is
voor niet-werkende gehuwde vrouwen, omdat ze eerder getroffen zullen worden
door een onderbreking in AOW-opbouw en derhalve na terugkeer in Nederland
en na pensionering met een AOW-gat worden geconfronteerd?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Waarom wordt de mogelijkheid van vrijwillige verzekering voor AOW en ANW
beperkt tot vijf jaar in zijn algemeenheid, terwijl wordt verondersteld dat
voor veel groepen een uitzondering moet worden gemaakt indien ze in het buitenland
werk verrichten in opdracht van een overheidsinstelling, of voor een bedrijf
dat grotendeels door het rijk wordt betaald? Duidt de wenselijkheid van zo'n
uitzondering op de maximale verzekeringstermijn er niet op dat de beperking
in duur van vrijwillige verzekering in veel gevallen ongewenste gevolgen heeft?
Als voor deze groepen werknemers de gevolgen zo ernstig zijn dat een voortgezette
vrijwillige verzekering mogelijk moet zijn, kan dat dan niet evengoed
gelden voor iedereen die gebruik wenst te maken van de mogelijkheid tot vrijwillige
verzekering en bereid is daarvoor premie te betalen?</al>
      <al>Indien het argument geldt dat vrijwillige verzekering langer dan 5 jaar
alleen mogelijk moet zijn voor diegenen die voor publiekrechtelijke organisaties
werken of voor bedrijven die grotendeels door het rijk worden betaald, omdat
het algemeen belang het noodzakelijk maakt dat uitzending van werknemers voor
langere perioden mogelijk moet zijn zonder nadelige gevolgen voor de betreffende
werknemers en hun gezinsleden, is dan de conclusie mogelijk dat het hier gaat
om een voorziening die eigenlijk moet worden gezien als het voorzien in een
redelijke arbeidsvoorwaarde die door de publiekrechtelijke organisatie of
het bedrijf zelf kan worden gerealiseerd door een private verzekering te sluiten
voor de uit te zenden werknemer en dat die kosten gezien kunnen worden als
loonkosten? En zo ja, kan dan worden geconcludeerd dat loonkosten van publiekrechtelijke
organisaties of door de overheid betaalde bedrijven worden afgewenteld op
de kas van de volksverzekering AOW en Anw?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA verbazen zich erover dat het advies van de SER niet
in dit wetsvoorstel betrokken is. Immers, als het gaat om de mogelijkheid
om AOW-pensioenjaren in te kopen bij onvolledige AOW-rechten zijn er maatschappelijke
problemen aan de orde. Wat weerhoudt de regering om het SER-advies in deze
over te nemen, zo vragen deze leden?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De mogelijkheid van vrijwillige verzekering blijkt in een aantal gevallen
financieel niet gunstig te zijn voor tweeverdieners met hoge inkomens. Voor
lage inkomens is de vrijwillige verzekering gunstiger dan een private verzekering.
Bij het beperken van de vrijwillige verzekering worden derhalve diegenen getroffen
die geen of een laag inkomen hebben. Kan voor deze kwetsbare groep de mogelijkheid
openblijven voor vrijwillige verzekering indien zij geen feitelijke mogelijkheid
hebben zich in hun vestigingsland te verzekeren?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA-fractie constateren dat in het wetsvoorstel de duur
voor nieuwe verzekerden wordt beperkt tot 5 jaar voor personen jonger dan
50 jaar en dat de minimumpremie voor nieuwe verzekerden wordt verhoogd met
een factor 5. Voor personen die reeds nu verzekerd zijn geldt dat, indien
zij de minimumpremie betalen, deze fasegewijs verhoogd wordt.</al>
      <al>Bij de invoering van het nieuwe KB 746 is aan de in het buitenland wonende
uitkeringsgerechtigden de vrijwillige AOW- en Anw-verzekering aangeboden als
alternatief voor de opheffing van de verplichte AOW- en Anw-verzekering. De
in het buitenland wonende uitkeringsgerechtigden die zich na 1 januari
2000 vrijwillig verzekerd hebben voor de AOW en de Anw, worden vervolgens
binnen 1 jaar (!) geconfronteerd met een wijziging in de «polisvoorwaarden»
voor deze vrijwillige AOW- en Anw-verzekering. Dit geldt met name voor de
premieverhoging. Acht de regering deze gang van zaken redelijk ten opzichte
van deze personen?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA-fractie menen dat met betrekking tot de aanmeldtermijn
gezien de nu al complexe regelgeving wel degelijk sprake moet zijn van een
hardheid clausule. Zij vertrouwen erop dat de regering haar standpunt ter
zake zal herzien.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De regering maakt duidelijk dat een inkoopregeling administratieve voordelen
heeft boven een regeling op grond van premieplicht. Indien een inkoopregeling
voor onbepaalde tijd tot 65 jaar, zoals die voor bijzondere groepen van toepassing
is, voor iedereen van de doelgroep zou gelden dat blijven deze administratieve
voordelen toch overeind, zo vragen de leden van de PvdA-fractie? </al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA-fractie vragen de regering een reactie te geven op
de door de SVB verrichte uitvoerbaarheidstoets.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Tot slot vragen de leden van de PvdA-fractie op welke wijze de regering
kan garanderen dat de betrokkenen voor ingang van de wet adequaat geïnformeerd
worden. Kan de regering in haar antwoord betrekken dat betrokkenen wellicht
nog niet bij de SVB bekend zijn omdat zij nog niet daadwerkelijk naar het
buitenland zijn vertrokken of recent zijn vertrokken en nog geen vrijwillige
verzekering hebben afgesloten?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de VVD-fractie vragen welke raakvlakken dit wetsvoorstel
heeft met het advies van de SER over onvolledige AOW-opbouw dat op 16 mei
2000 is vastgesteld. Welke gevolgen heeft het wetsvoorstel voor de 137 000
AOW-gerechtigden (SER-advies onvolledige AOW-opbouw) met een onvolledige AOW-uitkering
die thans in het buitenland verblijven? Hoe komt het dat van deze 137 000
AOW-gerechtigden slechts 13 000 personen een «lopende» vrijwillige
verzekering hebben bij de SVB?</al>
      <al>Bestaat, los van de regeling van vrijwillige verzekering voor de diverse
groepen, de mogelijkheid van particuliere verzekering teneinde onvolledige
AOW-opbouw tegen te gaan? Tegen welke voorwaarden kan dit? Hoe wordt dit gecommuniceerd?
Hoe worden mensen gewezen op mogelijke AOW en Anw-gaten opdat ze hun eigen
verantwoordelijkheid kunnen nemen?</al>
      <al>Vrijwillig verzekerden, uitzonderingen daargelaten, betalen in principe
de maximale premie, zo stellen de leden van de VVD-fractie. Is deze maximale
premie toereikend voor een maximale AOW-uitkering op het moment dat iemand
de leeftijd van 65 jaar bereikt? Zo ja, wat is er in dat geval op tegen om
voor deze groep de mogelijkheid van onbeperkte vrijwillige verzekering open
te laten?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De beperking voor vrijwillige verzekering wordt niet ingevoerd voor de
categorie post-actieven van 50 jaar en ouder. Om hoeveel personen gaat het
hier? Uit welke inkomensgroepen bestaat deze categorie, zo vragen de leden
van de VVD-fractie.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de VVD-fractie constateren dat voor degenen die in het algemeen
belang in het buitenland werkzaam zijn en voor hun meereizende gezinsleden
een onbeperkte vrijwillige verzekeringsduur blijft gelden. Dit omdat voor
hen het invoeren van een 5-jaarstermijn onredelijk zou kunnen uitvallen. Voor
welke andere groepen kan het invoeren van een 5-jaarstermijn eveneens onredelijk
uitvallen? Geldt de onbeperkte vrijwillige verzekeringsduur ook voor bijvoorbeeld
werknemers van grote multinationals die omwille van hun werk vaak langere
tijd in het buitenland verblijven? Zo nee, waarom niet? Welke mogelijkheden
hebben deze werknemers om zich te verzekeren tegen onvolledige AOW-opbouw?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Wanneer een van de beide partners niet de Nederlandse of een daarmee gelijkgestelde
nationaliteit bezit, is het niet denkbeeldig dat zij, teneinde het totaal
aan vrijwillige verzekeringspremies die zij jaarlijks moeten opbrengen zo
laag mogelijk te houden, zullen besluiten tot inkomenstoedeling. In hoeverre
wordt dit probleem volledig opgelost doordat de niet-Nederlandse partner een
berekende premie gaat betalen? Welke gevolgen heeft dit voor de controle van
de uitgaven?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de VVD-fractie merken op dat de SVB aangeeft dat invoering
van een maximale vrijwillige verzekeringstermijn van 5 jaar een substantiële
verzwaring van de uitvoeringslasten met zich meebrengt. Hoe substantieel is
deze verzwaring? Welke financiële gevolgen heeft deze substantiële
verzwaring van de uitvoeringslasten? Wat wil de regering doen om verzwaring
van de uitvoeringslasten tegen te gaan? Hoe kunnen de door de
SVB aangehaalde knelpunten in de uitvoering en misbruik en oneigenlijk gebruik
tot een minimum worden beperkt?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de CDA-fractie menen dat deze herziening van de vrijwillige
verzekering een evenwichtig voorstel is. Enerzijds wordt het uitgangspunt
gehanteerd dat mensen die ervoor kiezen zich duurzaam buiten Nederland te
vestigen aansluiting dienen te zoeken bij het sociale zekerheidssysteem van
het woonland en geen beroep meer kunnen doen op Nederlandse volksverzekeringen.
Anderzijds wordt voor groepen mensen van wie duidelijk is dat zij een band
met Nederland behouden, zoals mensen in dienst van de Nederlandse overheid
en oudere mensen met een langlopende Nederlandse uitkering, een uitzondering
gecreëerd. Zij stellen echter vraagtekens bij de leeftijdsgrens van 50
jaar die gehanteerd wordt. Kan nog eens nader gemotiveerd worden waarom bijvoorbeeld
mensen met een volledige WAO-uitkering van onder de 50 wel geconfronteerd
worden met een beperking in de duur van de vrijwillige verzekering en mensen
van boven de 50 in dezelfde situatie niet? Waarom wordt aangenomen dat de
laatste groep niet in het woonland gaat werken en de eerste groep wel? Is
het niet een willekeurige grens?</al>
      <al>Deze leden hebben eerder bepleit om voor alle post-actieven die in Nederland
gewerkt hebben met een langlopende Nederlandse uitkering de vrijwillige verzekering
onbeperkt te handhaven. Het is immers duidelijk dat deze groep mensen moeilijk
aansluiting kan vinden bij het buitenlandse socialezekerheidssysteem, mede
omdat de ons omringende landen geen opbouwstelsel kennen. Deze leden vragen
een reactie van de regering op dit voorstel.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de CDA-fractie kunnen instemmen met de voorgestelde aanmeldingstermijn
voor de vrijwillige verzekering. Zij betreuren het echter dat geen hardheidsclausule
overwogen wordt. Een hardheidsclausule creëert geen algemene uitzonderingen
maar slechts een mogelijkheid om in situaties waarin het als apert onrechtvaardig
ervaren zou worden aan de termijn vast te houden, daarvan af te wijken.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de CDA-fractie vragen of onder de bedoelde uitzonderingen
van de beperking van de duur van de vrijwillige verzekering ook missionarissen
en zendelingen vallen, die niet afhankelijk zijn van financiering door de
overheid.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de CDA-fractie willen de inkoop van niet-verzekerde jaren
nadrukkelijk in het licht van het SER-advies over onvolledige AOW-opbouw zien.
Zij betreuren het dan ook dat dit aspect nog niet bij dit wetsvoorstel betrokken
kan worden. Wanneer kan de kabinetsreactie op het SER-advies verwacht worden,
zo vragen zij. Tevens vragen zij of de kabinetsreactie kan leiden tot een
nadere wijziging van de mogelijkheid tot inkoop van niet-verzekerde jaren.
Het is naar de mening van deze leden niet wenselijk dat binnen korte tijd
de regels voor vrijwillige verzekering twee maal herzien worden.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de CDA-fractie hebben zich reeds eerder verzet tegen de verhoging
van de minimaal verschuldigde premie van 5 naar 25% van het jaarlijks maximaal
verschuldigde bedrag en voorgesteld deze op 10% te brengen. De groep die deze
premie moet betalen betreft veelal partners zonder inkomen die in Nederland
geen premie zouden hoeven te betalen. Het gaat hierbij om mensen die gedurende
een korte periode in het buitenland verblijven en zich dus niet duurzaam vestigen
in het buitenland. De leden van de CDA-fractie vinden het wenselijk dat juist
voor deze groep een ononderbroken AOW-opbouw binnen de mogelijkheden blijft.
De verhoging van de minimaal verschuldigde premie kan daarbij een drempel
opwerpen, zo menen deze leden. </al>
      <al>De leden van de CDA-fractie wijzen erop dat door de verhoging van de minimaal
te betalen premie de discrepantie die er bestaat tussen enerzijds de nationaalrechtelijke
vrijwillige verzekering en anderzijds de vrijwillige verzekering op grond
van internationale regelingen groter wordt. Kan de regering hier nader opgaan,
ook naar aanleiding van het commentaar van de SVB op dit punt? Wordt de ongelijkheid
tussen mensen in vergelijkbare situaties niet nog groter?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de CDA-fractie hebben verschillende vragen naar aanleiding
van de uitvoeringstoets die door de SVB is uitgevoerd. Zij vragen daarom de
regering uitgebreid in te gaan op de conclusies van de SVB, met name waar
het gaat om een hoger risico van misbruik en oneigenlijk gebruik. Vindt zij
dit verhoogde risico aanvaardbaar? Verder vragen deze leden wat de uitvoeringslasten
van het wetsvoorstel zullen zijn.</al>
      <al>Zij vragen verder naar de implementatietermijn van drie maanden die de
SVB noodzakelijk acht. Was de tekst van het wetsvoorstel en de algemene maatregel
van bestuur bekend op 1 oktober bij de SVB? Kan de SVB de implementatie voldoende
voorbereiden?</al>
      <al>De leden van de CDA-fractie vragen of er een groter aantal bezwaar- en
beroepsprocedures verwacht worden naar aanleiding van dit wetsvoorstel. Is
het niet zo, dat juist door de uitzonderingen verschillen ontstaan tussen
groepen in ongeveer vergelijkbare situaties?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de CDA-fractie achten het van groot belang dat mensen die
het betreft goed geïnformeerd worden over de wijzigingen in de vrijwillige
verzekering. Wanneer en op welke wijze zal het voorlichtingstraject gestart
worden? Zal dit één traject vormen met het wetsvoorstel vrijwillige
verzekering AWBZ?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de D66-fractie merken op dat de regering voorstelt dat zij
die in het buitenland werken, maar hun band met Nederland blijven behouden,
via hun werkgever van de regel uitgezonderd worden. Maar het dient dan wel
te gaan om werkzaamheden in het algemeen belang. Waarom heeft de regering
hiertoe besloten? Wat gebeurt er met mensen die steeds een half jaar in Nederland
wonen en werken en dan weer een half jaar in het buitenland wonen en werken
(denk bijvoorbeeld aan strandtenthouders die in de winter op het zuidelijk
halfrond werken)? Waarom acht de regering het een onredelijke maatregel voor
mensen die in het algemeen belang werken, maar kennelijk een redelijke maatregel
voor mensen die om andere redenen in het buitenland verblijven?</al>
      <al>Hoe verklaart de regering het verschil tussen een werknemer die 5 jaar
in dienst van een Nederlands bedrijf in het buitenland gaat werken en na 5
jaar geen gebruik meer mag maken van de vrijwillige verzekering en de werknemer
die eveneens in dienst van een Nederlands bedrijf in het buitenland werkt
en die binnen 5 jaar wordt overgeplaatst. Deze laatste werknemer mag zich
opnieuw voor 5 jaar bijverzekeren. Op welke gronden, zo vragen de leden van
de D66-fractie zich af? Is de regering niet bang dat de SVB dan te maken gaat
krijgen met eventuele schijnoverplaatsingen?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Een ander belangrijk punt is het feit dat de SVB aangeeft dat de uitvoering
complexer wordt door dit wetsvoorstel. De bank zal immers op meer punten moeten
gaan controleren, zoals of iemand nog wel of geen recht heeft om zich vrijwillig
te verzekeren. Hoe weegt de regering dit argument?</al>
      <al>In het wetsvoorstel wordt bepaald dat de echtgenoot en inwonende kinderen
van de gewezen verzekerden onder dezelfde voorwaarden van de vrijwillige verzekering
gebruik kunnen maken. Hoe oordeelt de regering over de klacht van de SVB dat
dit zal leiden tot een relatief sterke toename van de werklast,
omdat de SVB dan de gezinssituatie periodiek zal moeten toetsen?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de D66-fractie kunnen zich wel vinden in het uitsluiten van
de groep 50+ van de maatregel. Kan de regering aangeven in hoeveel gevallen
van de huidige vrijwillig verzekerden het gaat om 50-plussers?</al>
      <al>Ook de scheiding tussen Anw en AOW kan op instemming van de leden van
de D66-fractie rekenen. Dit verhoogt immers de keuzevrijheid en bovendien
geeft de SVB aan dat dit in uitvoeringstechnische zin weinig extra inspanning
met zich mee zal brengen.</al>
      <al>Ten aanzien van het laten vallen van de nationaliteitseis reageren de
leden van de D66-fractie ook met instemming omdat dit het werk van de SVB
vereenvoudigt aangezien nationaliteitsonderzoeken niet meer nodig zullen zijn.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De verhoging van de minimumpremie van 5% naar 25% lijkt de leden van de
D66-fractie een erg grote stijging. Opnieuw wijzen deze leden op het feit
dat de groep met geen of weinig eigen inkomsten het meest gebruik maakt van
de mogelijkheid om vrijwillig in te kopen. Van het totaal aantal verzekerden
mannen betaalt thans bijna 25% de minimumpremie, terwijl voor de vrouwen dit
percentage ruim 81% bedraagt. Deelt de regering niet de mening van de SVB
dat met name de vrouwen dus aanzienlijk meer premie moeten gaan betalen dan
wel in financieel opzicht afhankelijker zullen worden van hun partners? Hoe
groot acht de regering de kans dat deze groep in de knel komt door het verhogen
van de minimumpremie? Hoe zinnig acht de regering deze maatregel gezien het
feit dat van de 13 000 klanten slecht 3 500 de minimumpremie betalen?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de D66-fractie roepen de regering op met name de beperking
van de vrijwillige verzekering tot 5 jaar te heroverwegen, aangezien het deze
leden absoluut niet duidelijk is op welke gronden de regering tot dit besluit
gekomen is. Zij wijzen er daarbij ook op dat dit wetsvoorstel op enkele punten
niet synchroon loopt met de voorgenomen vrijwillige verzekering AWBZ terwijl
het om deels dezelfde groep gaat. De verschillen doen zich met name voor op
het punt van de maximumtermijnen en de minimumpremie.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat volgens de SVB de strikte
toepassing van de aanmeldingstermijn van 1 jaar voor de vrijwillige voortzetting
als voor de vrijwillige aanmelding soms onredelijk kan uitvallen, bijvoorbeeld
wanneer de belanghebbende niet of onvoldoende op de hoogte kon zijn van de
mogelijkheid tot vrijwillige verzekering. Hoe vaak komt dit per jaar voor?
Welke regels gelden er vervolgens en op welke wijze worden gedupeerden tegemoet
gekomen?</al>
      <al>Tevens vragen deze leden welke andere EU- en verdragsstaten de verzekeringstermijn
van maximaal 5 jaar hanteren.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De regering acht het redelijk dat het huidige minimumpremie percentage
van 5% wordt opgetrokken naar 25%. Volgens de regering geldt de solidariteitsgedachte
die ten grondslag ligt aan de verplichte verzekering niet zonder meer als
basis voor de vrijwillige verzekering. Kan de regering deze redenering nogmaals
toelichten. En wat zijn de verwachte gevolgen van de invoering van dit percentage
op de aantallen minimuminkomens die gebruik willen maken van de mogelijkheid
van een vrijwillige verzekering? Op welke wijze gaat de regering deze minimuminkomens
of mensen zonder inkomen compenseren als blijkt dat zij door de hogere kosten
geen gebruik kunnen maken van de vrijwillige verzekeringsmogelijkheid, zo
vragen de leden van de GroenLinks-fractie?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Een van de doelstellingen van het wetsvoorstel is de loskoppeling van
de vrijwillige AOW- en Anw-verzekering. De leden van de fracties van RPF en
GPV verzoeken de regering nader te onderbouwen waarom het solidariteitsbeginsel,
dat ten grondslag ligt aan de huidige koppeling, nu zou kunnen worden losgelaten.
Waarin onderscheidt de huidige situatie zich ten principale van die in de
afgelopen decennia? Deze leden hebben geconstateerd dat de regering er niet
van uitgaat dat de beoogde ontkoppeling zal leiden tot risicoselectie. De
motivering ter zake op blz. 8 van de memorie van toelichting is hun niet geheel
duidelijk. Kan dit punt nog nader worden toegelicht?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV hebben er kennis van genomen dat
wordt afgezien van het invoeren van een 5-jaarstermijn voor sommige groepen
personen. Inhoudelijk zijn daarvoor inderdaad goede argumenten aan te dragen.
Een en ander zal wel leiden tot een complexere uitvoeringspraktijk. Bovendien
neemt daarmee ook de fraudegevoeligheid toe. In hoeverre is hiermee rekening
gehouden?</al>
      <al>Het is deze leden niet duidelijk waar een uitzonderingsbepaling is opgenomen
voor personen die in de missie of zending werkzaam zijn. Zien zij het juist
dat deze categorie niet wordt genoemd in artikel 35, derde lid AOW en artikel
63a, derde lid Anw? Daarnaast vragen deze leden zich af of is overwogen de
uitzondering ook van toepassing te verklaren op grensarbeiders.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV zijn met de regering van mening
dat de huidige minimumpremie niet in verhouding staat tot de uitkeringen die
aan AOW en Anw kunnen worden ontleend. Zij vragen zich echter af of een vervijfvoudiging,
zoals door de regering wordt voorgesteld, voor sommige minder draagkrachtige
belanghebbenden niet teveel van het goede is. Zeker als men nu al verzekerd
is zal de voorgestelde wijziging van de polisvoorwaarden als een bittere pil
worden ervaren. Bovendien zal dit leiden tot een nog groter verschil tussen
de gratis verzekerde echtgenoten van in Nederland verplicht verzekerde werknemers
en de vrijwillig verzekerden.</al>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV verzoeken aansluitend om een nadere
motivering van het verschil in behandeling van huwelijkspartners van grensarbeiders
die voor 2 augustus 1989 verplicht verzekerd waren op grond van de AOW en
de AWW enerzijds en van huwelijkspartners van grensarbeiders die op of na
2 augustus 1989 verplicht verzekerd zijn geworden anderzijds. Kan ook in guldens
worden aangegeven om welke verschillen het minimaal gaat?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De voorgestelde beëindiging van het onderscheid naar nationaliteit
ter zake van de premievaststelling is naar het oordeel van de leden van de
fracties van RPF en GPV verdedigbaar. Zij hebben in dit verband echter de
indruk dat de regering wel erg gemakkelijk omgaat met de destijds door de
SVr gesignaleerde problematiek met betrekking tot de inkomenstoedeling, indien
slechts één van beide partners vrijwillig is verzekerd. Daarvoor
zouden geen aanwijzingen bestaan en bovendien zou de ondergrens van 25% van
de maximale belastbare som inkomenstoedeling onaantrekkelijk maken. Dat eerste
kan – gelet op de problemen rond de controle in het buitenland –
nauwelijks een serieus argument worden genoemd, terwijl degenen die een vrijwillige
verzekering willen afsluiten uiteraard gebaat zijn bij een zo laag mogelijke
premie. </al>
      <tuskop letat="vet">5. Overgangsrecht</tuskop>
      <al>De leden van de PvdA-fractie vragen of mensen die in het laatste jaar
voor de invoeringsdatum zijn vertrokken naar het buitenland maar zich nog
niet hebben gemeld voor een vrijwillige verzekering, onder de oude of de nieuwe
regeling vallen.</al>
      <tuskop letat="vet">6. Financiële consequenties</tuskop>
      <al>De leden van de PvdA-fractie zijn het met de regering eens dat 5% wel
een erg lage premie is. De stijging die de regering voor ogen heeft is fors.
In een eerder overleg heeft genoemde fractie aangegeven dat zij zich ook een
meer beperkte stijging kon voorstellen. Is de regering bereid in geld aan
te geven wat de minimumpremie tussen en maximum premie voor alleenstaande
en paren is per jaar is en wat de vergelijkbare premies zijn als mensen hier
hun afdracht doen. Zijn er nog andere factoren die de hoogte van de voorgenomen
premie beïnvloeden, zo vragen deze leden?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat op dit moment bij de
SVB 13 000 klanten zijn opgenomen in het systeem van vrijwillige verzekering.
Uit welke landen komen deze klanten en wat is de gemiddelde verzekeringsduur?</al>
      <al>Waardoor wordt het verschil precies veroorzaakt tussen de 21 miljoen gulden
die aan de verzekeringspremie voor de AOW wordt afgedragen en het bedrag van
2 miljoen aan de premie voor de vrijwillige verzekeringspremie voor de Anw.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV zouden graag uitgebreider worden
geïnformeerd over de te verwachten gevolgen van de wetswijziging voor
de uitvoeringskosten.</al>
      <tuskop letat="vet">ARTIKELEN</tuskop>
      <tuskop letat="vet">Artikel I Wijziging van de Algemene Ouderdomswet</tuskop>
      <tuskop letat="cur">Artikel 35</tuskop>
      <al>De leden van de PvdA-fractie merken op dat in dit artikel wordt geregeld
wie langer dan 5 jaar vrijwillig verzekerd kan zijn. Is het juist te constateren
dat werknemers van het Nederlands bedrijfsleven in alle gevallen niet langer
dan 5 jaar vrijwillig verzekerd kunnen zijn? Kan nader worden ingegaan op
het verschil in behandeling tussen werknemers in dienst van een organisatie
voor ontwikkelingssamenwerking, of enig andere in artikel 3 genoemde organisatie
en die van werknemers die zelfstandig ondernemer zijn of in dienst zijn van
een privaatrechtelijk bedrijf waarvan niet bij voorbaat kan worden gezegd
dat hun werk niet in het algemeen belang is? Het enkele feit dat een bedrijf
in overwegende mate door het rijk wordt gefinancierd kan toch niet de reden
zijn voor een ingrijpend verschil in behandeling van de werknemers van zon
bedrijf in vergelijking met een bedrijf dat inkomsten van andere opdrachtgevers
verwerft.</al>
      <al>Waarom is de aanvankelijke bepaling vervallen dat werknemers van bedrijven
die uitgezonden worden naar het buitenland zich opnieuw voor 5 jaar vrijwillig
kunnen verzekeren indien hun bedrijf ze doorzendt naar een ander buitenland?</al>
      <al>Kan worden aangegeven welke groepen werknemers zeker niet langer dan 5
jaar vrijwillig verzekerd kunnen zijn?</al>
      <al>Kan de regering, daar waar gesproken wordt van «echtgenoot»
(bijvoorbeeld artikel 35, vierde lid) bevestigen dat hij hier ook doelt op
een (geregistreerd) partner waarmee een samenlevingsverband bestaat?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Ten aanzien van het derde lid, sub a, vragen de leden van de PvdA-fractie
welk soort dienstbetrekking is bedoeld. Vallen freelancers onder de bedoelde
dienstbetrekking met een publiekrechtelijk rechtspersoon? Kunnen freelancers
die in overwegende mate werken voor een Nederlands publiekrechtelijk rechtspersoon
ook geacht worden onder deze bepaling te vallen? Wat wordt verstaan onder
het begrip «loon». Zijn dat inkomsten die worden genoten omdat
er enige arbeidsprestatie tegenover staat?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Ten aanzien van het derde lid, sub e vragen de leden van de PvdA-fractie
wat de reden is voor het hanteren van de leeftijdsgrens van 50 jaar voor arbeidsongeschikten.
Is het juist dat gedeeltelijk arbeidsongeschikten ook onder deze bepalingen
vallen? Kan voor een werknemer die volledig arbeidsongeschikt is verklaard,
maar die nog niet de leeftijd van 50 jaar heeft bereikt, niet worden gesteld
dat deze zich in soortgelijke positie bevindt als de volledig arbeidsongeschikte
ouder dan 50 jaar of de ontvanger van een nabestaandenuitkering waarbij leeftijd
geen rol speelt? Zou dan niet ook de mogelijkheid voor vrijwillige verzekering
moeten worden opengesteld?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de CDA-fractie vragen wat precies de regels ten aanzien van
vrijwillige verzekering zijn voor huisgenoten en inwonende kinderen als de
vrijwillig verzekerde 65 wordt en niet langer verplicht verzekerd is. Kunnen
zij zich vrijwillig blijven verzekeren?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De zinsnede «zolang hij de leeftijd van 65 jaar nog niet heeft bereikt»
wekt de indruk dat een gewezen verzekerde niet meer bevoegd is tot vrijwillige
premiebetaling over een voorliggend tijdvak, zodra hij de leeftijd van 65
jaar heeft bereikt. Kan de regering deze zinsnede toelichten of verduidelijken,
zo vragen de leden van de D66-fractie.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Ten aanzien van het vijfde lid, sub a, vragen de leden van de D66-fractie
of de regering kan verduidelijken wie er bedoeld worden met de zin «de
gewezen verzekerde die uit anderen hoofde loon geniet van een Nederlandse
publiekrechtelijke rechtspersoon».</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV vragen of het de bedoeling is
dat een gewezen verzekerde zich niet meer vrijwillig mag verzekeren als hij
65 jaar is geworden.</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 36 en 39</tuskop>
      <al>Het eerste lid van artikel 36 en van artikel 39 zijn slechts op een beschrijvende
manier geformuleerd en niet op een voorschrijvende manier. Hoe oordeelt de
regering over de vraag van de SVB of dit niet tot onzekerheid over de rechtssituatie
zou kunnen leiden, aangezien niet onomstotelijk vaststaat dat de SVB iemand
kan weigeren die zich na een jaar meldt, zo vragen de leden van de D66-fractie.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Op grond hier het tweede lid van artikel 36 en het derde lid van artikel
39 kan een aanvraag niet worden afgewezen indien deze niet tijdig is ingediend.
Samen met de SVB vragen de leden van de fractie van D66 zich of dit de bedoeling
is. Als dit niet zo mocht zijn dan adviseert de SVB genoemde artikelleden
te laten vervallen. Graag ontvangen deze leden het commentaar van de regering
hierop.</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 37</tuskop>
      <al>Ten aanzien van het eerste lid, sub e, vragen de leden van de PvdA-fractie of de vrijwillige verzekering herleeft indien de verschuldigde premie
alsnog wordt betaald.</al>
      <al>Ten aanzien van sub f vragen deze leden of de verzekering herleeft indien
de inlichtingen alsnog worden verschaft.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de CDA-fractie menen dat de sanctie van beëindiging
van de vrijwillige verzekering bij het niet tijdig aanleveren van bepaalde
gegeven door de verzekerde een te zware sanctie is. Zij vragen om een nadere
motivering hiervan.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Ten aanzien van het eerste lid, sub f, merken de leden van de D66-fractie
op dat de beëindigingsgrond naar het oordeel van de SVB voor het daarbij
behorende beëindigingsmoment van de vrijwillige verzekering dezelfde
fictie dient te worden gehanteerd, als bedoeld in het tweede lid. Het nu voorgestelde
beëindigingsmoment zou een beloning voor nalatig gedrag kunnen betekenen.</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 38</tuskop>
      <al>Er wordt gesproken over een vrijwillige verzekering over de achterliggende
periode voor iemand die verplicht verzekerd is en dat nog niet eerder is geweest.
In de memorie van toelichting wordt dit summier toegelicht. Wat is het verschil
en de overeenkomst met de huidige inkoopregeling, zo vragen de leden van de
PvdA-fractie.</al>
      <tuskop letat="vet">Artikel IV Wijziging van de Invoeringswet nieuwe en gewijzigde
arbeidsongeschiktheidsregelingen</tuskop>
      <al>In dit artikel stelt de regering voor ten behoeve van de bestaande gevallen
de export van de Wajong mogelijk te maken. Niettemin willen de leden van de
PvdA-fractie de regering aan het volgende herinneren. In de discussie rond
de herbezinning van het Besluit tot uitbreiding en beperking van de kring
van verzekerden heeft de regering op 12 maart 1997 aangegeven dat de
AAW en daarmee de Wajong wel exporteerbaar was. Nadere beschouwing liet zien
dat in een nota van wijziging op 19 september 1996 in de wet Wajong de
export van de Wajong werd verboden. Deze leden betreuren deze onjuiste voorstelling
van zaken van de kant van de regering. Overigens erkennen deze leden dat zij
natuurlijk in beide besluitvormingsprocessen betrokken zijn. Het gaat echter
niet aan om mensen die op een Wajong-uitkering zijn aangewezen de dupe te
laten worden van onachtzaamheid van het politieke bestuur.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De PvdA-fractie constateert met grote instemming dat de regering het ongewenst
acht indien de in de wet BEU gerealiseerde aanpassing van het overgangsrecht
ertoe zou leiden dat na 1 januari 2003 de Wajong-uitkering wordt ingetrokken
van die arbeidsongeschikten die in het buitenland gevestigd zijn en daar hun
Wajong-uitkering ontvangen. Het overgangsrecht wordt hersteld, zoals dat voor
de wet BEU gold.</al>
      <al>Deze leden herinneren zich de toezegging die is gedaan bij de herbezinning
Besluit uitbreiding en beperking kring verzekerden volksverzekeringen, waarin
staat aangegeven dat een AAW-uitkering exporteerbaar zou blijven binnen de
EU en naar een verdragsstaat. De leden van de PvdA-fractie herinneren zich
de toezegging aan de Tweede Kamer dat de invoering van Pemba en de bijbehorende
afschaffing van de AAW niet de bedoeling had en heeft om de rechten van verzekerden
nadelig te beïnvloeden. Kan worden gesteld dat de rechten van jonggehandicapten,
die medisch gezien volledig arbeidsongeschikt zijn verklaard, ernstig worden
geschaad indien zij zich niet kunnen vestigen in een buurland, binnen de Europese
Unie of een verdragsstaat nadat hen een Wajong-uitkering is verstrekt omdat
die uitkering hen dan niet langer gegeven zou worden? </al>
      <al>De leden van de PvdA-fractie hebben van de werkgroep Handicap en Studie
vernomen dat studenten met een functiebeperking ernstig worden gehinderd in
hun vrije studiekeuze of het verrichten van stages in het buitenland in het
kader van hun opleiding, indien zij een eventueel toegekende Wajong-uitkering
niet kunnen meenemen tijdens dat verblijf in het buitenland voor studie of
werkstage. Wat is de reactie van de regering daarop?</al>
      <al>Kan de conclusie gerechtvaardigd zijn dat Wajong-ontvangers bij verblijf
in Nederland definitief zijn aangewezen op een inkomensvoorziening die collectief
wordt gefinancierd en dat eventueel vertrek naar het buitenland en het meenemen
van de uitkering, inclusief het recht op vrijwillige verzekering voor AOW
en Anw, op geen enkele manier leidt tot extra financiële benadeling van
die collectieve voorziening ten opzichte van voortgezet verblijf in Nederland?</al>
      <al>Kan, zo vragen de leden van de PvdA-fractie, de conclusie worden getrokken
dat de Wajong-uitkering geen bijstandachtige voorziening is maar een verzekering
omdat het element «behoefte» geen overwegende rol speelt bij het
vaststellen van het recht op en de hoogte van de Wajong-uitkering en geen
middelentoets wordt toegepast (zie jurisprudentie Snares-zaak).</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de PvdA-fractie hebben kennis genomen van de ontwikkelingen
rond Verordening (EEG) nr. 1408/71 die relevant is voor de vraag of voorzieningen
geëxporteerd kunnen worden binnen de EU. Artikel 10 van verordening 1408/71
bepaalt dat uitkeringen bij invaliditeit ook betaald moeten worden op het
grondgebied van een andere lidstaat. In 1992 is in deze verordening een nieuwe
regeling opgenomen (artikel 4, tweede lid, bis) die de criteria heeft aangescherpt
door vast te stellen dat ook gemengde prestaties in beginsel onder deze regeling
vallen. Slechts bij uitzondering kan hier inbreuk op gemaakt worden door een
uitkering op de bijlage van de verordening te plaatsen (artikel 4 lid bis
jo artikel 10 bis) en zo de exporteerbaarheid te beperken. Nu echter bij het
vaststellen van het recht op Wajong-uitkering en de hoogte ervan het behoefte-element
geen rol speelt (blijkend uit het feit dat geen middelentoets wordt toegepast),
vragen de leden van de PvdA-fractie zich af of het geoorloofd was de uitkering
op bijlage 11bis te zetten Er bestaat behoefte aan het zoveel mogelijk faciliteren
van voldoende vrije arbeidsmobiliteit binnen de Europese Unie. Arbeidsmobiliteit
bevordert een betere werking van de Europese arbeidsmarkt en de economische
groei in de Unie en derhalve in Nederland. Kan de beperking van de export
van Wajong-uitkeringen de arbeidsmobiliteit van gezinsleden van Wajong-gerechtigden
en de beperking van de mogelijkheid van vrijwillige verzekering van AOW en
ANW gezien worden als een bedreiging van de arbeidsmobiliteit binnen de Europese
Unie?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De leden van de CDA-fractie zijn verheugd dat mensen met een Wajong-uitkering
die reeds op 1 januari 1998 in het buitenland woonden hun uitkering niet
verliezen. Zij vragen of dit ook geldt voor mensen die zijn teruggekeerd naar
Nederland, omdat zij in de veronderstelling verkeerden dat zij hun uitkering
zouden verliezen. Kunnen zij zich weer in het buitenland vestigen zonder dat
zij hun Wajong-uitkering verliezen? Deze leden hadden liever gezien dat de
Wajong, een van de opvolgers van de AAW, als een verzekering behandeld zou
worden en dus binnen de EU exporteerbaar zou zijn en buiten de EU indien er
een handhavingsverdrag gesloten is.</al>
      <al>Zij vragen waarom dezelfde redenering die ten aanzien van het overgangsrecht
Wajong gehanteerd wordt, ook niet toegepast wordt op de AOW-toeslag. Ook deze
groep leefde in de veronderstelling dat zij hun toeslag konden behouden en
hebben zich op grond van die verwachting in het buitenland gevestigd. </al>
      <tuskop letat="vet">Artikel II Wijziging van de Algemene nabestaandenwet</tuskop>
      <tuskop letat="cur">Artikel 63a</tuskop>
      <al>De leden van de PvdA-fractie merken op dat in dit artikel wordt geregeld
wie langer dan 5 jaar vrijwillig verzekerd kan zijn. Is het juist te constateren
dat werknemers van het Nederlands bedrijfsleven in alle gevallen niet langer
dan 5 jaar vrijwillig verzekerd kunnen zijn? Kan nader worden ingegaan op
het verschil in behandeling tussen werknemers in dienst van een organisatie
voor ontwikkelingssamenwerking, of enig andere in artikel 3 genoemde organisatie
en die van werknemers die zelfstandig ondernemer zijn of in dienst zijn van
een privaatrechtelijk bedrijf waarvan niet bij voorbaat kan worden gezegd
dat hun werk niet in het algemeen belang is? Het enkele feit dat een bedrijf
in overwegende mate door het rijk wordt gefinancierd kan toch niet de reden
zijn voor een ingrijpend verschil in behandeling van de werknemers van zon
bedrijf in vergelijking met een bedrijf dat inkomsten van andere opdrachtgevers
verwerft.</al>
      <al>Waarom is de aanvankelijke bepaling vervallen dat werknemers van bedrijven
die uitgezonden worden naar het buitenland zich opnieuw voor 5 jaar vrijwillig
kunnen verzekeren indien hun bedrijf ze doorzendt naar een ander buitenland?</al>
      <al>Kan worden aangegeven welke groepen werknemers zeker niet langer dan 5
jaar vrijwillig verzekerd kunnen zijn?</al>
      <al>Kan de regering, daar waar gesproken wordt van «echtgenoot»
(bijvoorbeeld artikel 63a, vierde lid) bevestigen dat hij hier ook doelt op
een (geregistreerd) partner waarmee een samenlevingsverband bestaat?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Ten aanzien van het derde lid, sub a, vragen de leden van de PvdA-fractie
welk soort dienstbetrekking is bedoeld. Vallen freelancers onder de bedoelde
dienstbetrekking met een publiekrechtelijk rechtspersoon? Kunnen freelancers
die in overwegende mate werken voor een Nederlands publiekrechtelijk rechtspersoon
ook geacht worden onder deze bepaling te vallen? Wat wordt verstaan onder
het begrip «loon». Zijn dat inkomsten die worden genoten omdat
er enige arbeidsprestatie tegenover staat?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Ten aanzien van het derde lid, sub e vragen de leden van de PvdA-fractie
wat de reden is voor het hanteren van de leeftijdsgrens van 50 jaar voor arbeidsongeschikten.
Is het juist dat gedeeltelijk arbeidsongeschikten ook onder deze bepalingen
vallen? Kan voor een werknemer die volledig arbeidsongeschikt is verklaard,
maar die nog niet de leeftijd van 50 jaar heeft bereikt, niet worden gesteld
dat deze zich in soortgelijke positie bevindt als de volledig arbeidsongeschikte
ouder dan 50 jaar of de ontvanger van een nabestaandenuitkering waarbij leeftijd
geen rol speelt? Zou dan niet ook de mogelijkheid voor vrijwillige verzekering
moeten worden opengesteld?</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Ten aanzien van het derde lid, sub a, vragen de leden van de D66-fractie
of de regering kan verduidelijken wie er bedoeld worden met de zin «de
gewezen verzekerde die uit anderen hoofde loon geniet van een Nederlandse
publiekrechtelijke rechtspersoon».</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 63b</tuskop>
      <al>Het eerste lid van artikel 63b is slechts op een beschrijvende manier
geformuleerd en niet op een voorschrijvende manier. Hoe oordeelt de regering
over de vraag van de SVB of dit niet tot onzekerheid over de rechtssituatie
zou kunnen leiden, aangezien niet onomstotelijk vaststaat dat de SVB iemand
kan weigeren die zich na een jaar meldt, zo vragen de leden van de D66-fractie. </al>
      <al>Op grond hier het tweede lid kan een aanvraag niet worden afgewezen indien
deze niet tijdig is ingediend. Samen met de SVB vragen de leden van de fractie
van D66 zich of dit de bedoeling is. Als dit niet zo mocht zijn dan adviseert
de SVB genoemde artikelleden te laten vervallen. Graag ontvangen deze leden
het commentaar van de regering hierop.</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 63c</tuskop>
      <al>Ten aanzien van het eerste lid, sub d, vragen de leden van de PvdA-fractie
of de vrijwillige verzekering herleeft indien de verschuldigde premie alsnog
wordt betaald.</al>
      <al>Ten aanzien van sub e vragen deze leden of de verzekering herleeft indien
de inlichtingen alsnog worden verschaft.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Ten aanzien van het eerste lid, sub e, merken de leden van de D66-fractie
op dat de beëindigingsgrond naar het oordeel van de SVB voor het daarbij
behorende beëindigingsmoment van de vrijwillige verzekering dezelfde
fictie dient te worden gehanteerd, als bedoeld in het tweede lid. Het nu voorgestelde
beëindigingsmoment zou een beloning voor nalatig gedrag kunnen betekenen.</al>
      <tuskop letat="cur">Artikel 63d</tuskop>
      <al>De leden van de fracties van RPF en GPV informeren of en zo ja, op grond
van welke overwegingen bepaalde categorieën 65-plussers die buitenslands
(zijn gaan) wonen buiten de verzekeringsmogelijkheid worden gehouden.</al>
      <ondtek>
        <functie>De voorzitter van de commissie,</functie>
        <naam>Terpstra</naam>
        <functie>De griffier van de commissie,</functie>
        <naam>Nava</naam>
      </ondtek>
    </stuk>
  </body>
  <voetnoot id="v1.1" nr="1">
    <al>Samenstelling: Leden: Terpstra (VVD), voorzitter, Biesheuvel (CDA), Schimmel
(D66), Van Zijl (PvdA), Bijleveld-Schouten (CDA), Kalsbeek-Jasperse (PvdA),
Noorman-den Uyl (PvdA), ondervoorzitter, Kamp (VVD), Essers (VVD), Van Dijke
(RPF), Bakker (D66), Visser-van Doorn (CDA), De Wit (SP), Verburg (CDA), Smits
(PvdA), Spoelman (PvdA), Van der Staaij (SGP), Orgü (VVD), Harrewijn
(GroenLinks), Van Gent (GroenLinks), Bussemaker (PvdA), Balkenende (CDA),
Wilders (VVD), Santi (PvdA) en Snijder-Hazelhoff (VVD).</al>
    <al>Plv. leden: E. Meijer (VVD), Van Ardenne-van der, Hoeven (CDA), Giskes
(D66), Van der Hoek (PvdA), Dankers (CDA), Hamer (PvdA), Kortram (PvdA), Blok
(VVD), Van Blerck-Woerdman (VVD), Van Middelkoop (GPV), Van Vliet (D66), Stroeken
(CDA), Marijnissen (SP), Eisses-Timmerman (CDA), Schoenmakers (PvdA), Middel
(PvdA), Van Walsem (D66), Weekers (VVD), Vendrik (GroenLinks), Rosenmöller
(GroenLinks), Wagenaar (PvdA), Mosterd (CDA), De Vries (VVD), Oudkerk (PvdA)
en Klein Molekamp (VVD).</al>
  </voetnoot>
</kamerwrk>