Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000-2001 KST51063 2000-2001 27 400 VIII Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (VIII) voor het jaar 2001 Nr. 57 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAPPEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Zoetermeer, 31 januari 2001 Hierbij informeer ik u over de uitvoering van het Besluit Rijkssubsidiëring Grootschalige Restauraties (Brgr), inmiddels beter bekend als de «Kanjerregeling». Op grond van dit besluit zal ik aan 53 grootschalige restauratieprojecten subsidie toekennen. Hieronder ga ik in op de wijze waarop deze beslissing tot stand is gekomen. SAMENVATTING In het kader van het Besluit Rijkssubsidiëring Grootschalige Restauraties (Brgr) zijn 121 aanvragen voor subsidie ingediend. Hiervan moeten er 41 worden afgewezen: 37 omdat zij niet voldoen aan de financiële criteria, drie omdat het geen rijksmonument betreft en één vanwege het ontbreken van een sober en doelmatig plan. Deze objecten met de reden van afwijzing zijn opgenomen in bijlage 1. Van de resterende tachtig plannen is in acht gevallen nadere informatie opgevraagd die echter onvoldoende gegevens opleverde en/of te laat werd toegezonden, waardoor een beoordeling van het plan niet kon plaatsvinden. Drie aanvragen werden te laat ingediend. De eigenaren van deze objecten, opgenomen in bijlage 2, hebben inmiddels bericht ontvangen dat hun aanvraag niet in behandeling is genomen. Dit betekent dat in totaal 69 aanvragen volledig zijn beoordeeld op de afwegingscriteria van de regeling (artikel 6), waarbij tevens rekening is gehouden met de vraag of de restauratie direct in uitvoering kan worden genomen (vergunning reeds verleend). Bij de weging van de ingediende aanvragen is geconstateerd dat de verschillen vaak zeer gering zijn. Hoewel dit beleid niet tevoren is aangekondigd, is getracht zoveel mogelijk een start van de restauratie direct mogelijk te maken. Daarom is in een aantal gevallen de keuze geschiedt in overleg met de budgethoudende gemeente of provincie. Dit heeft ertoe geleid dat in 53 van de 69 gevallen (ruim 75%) een subsidie kan worden verstrekt, waarbij 42 verzoeken geheel kunnen worden gehonoreerd en elf gedeeltelijk. Ook bij deze laatste elf aanvragen is overleg gepleegd met de betrokken budgethouder en/of eigenaar. Het overzicht van gehonoreerde aanvragen (geheel dan wel gedeeltelijk) is opgenomen in bijlage 3. Het overzicht van de 16 niet gehonoreerde aanvragen treft u aan in bijlage 4. Tot slot toont bijlage 5 het overzicht van de score op de afwegingscriteria per object. INLEIDING Over de aanpak van de problematiek van de grootschalige restauraties heb ik u, na overleg met VNG en IPO, op 17 september 1999 schriftelijk geïnformeerd. Hierbij verwees ik naar een eerder dat jaar uitgevoerde studie naar aard en omvang van de grootschalige restauraties. Deze studie leverde een overzicht op van 109 objecten met een benodigd rijkssubsidie van f 1 miljoen of meer. Het totaal benodigde subsidie werd geraamd op f 343 miljoen. Ik stelde toen dat, indien voor de financiering van de grootschalige restauraties niet snel een oplossing zou komen, het gevaar dreigde van omvangrijke vervolgschade en van steeds hogere kosten door inflatie en stijging van bouwkosten. Subsidiëring op grond van het Besluit Rijkssubsidiëring Restauratie Monumenten (Brrm 1997) bood geen oplossing vanwege de te geringe budgetten in de betreffende categorieën monumenten bij de 97 budgethouders. Hierdoor bleek een centrale regeling de enige mogelijkheid om op korte termijn een oplossing te bieden. Deze oplossing betekent overigens wel dat bij diverse budgethouders ruimte wordt gecreëerd om andere, eveneens dringende, restauraties naar voren te halen. In de praktijk is gebleken dat bij veel budgethouders de grootschalige restauraties vanwege de technische urgentie hoog op het uitvoeringsprogramma zijn geplaatst, waardoor kleinere projecten worden geblokkeerd. DE VOORGESCHIEDENIS Invoering Brgr Het Besluit Rijkssubsidiëring Grootschalige Restauraties (Brgr) van 22 juli 2000 is op 10 augustus 2000 gepubliceerd in Staatsblad 323, de vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van het besluit is op 26 oktober 2000 gepubliceerd in Staatsblad 446. De datum van inwerkingtreding is bepaald op 27 oktober 2000. Op de te verwachten korte tijd van uitvoering van de regeling is geanticipeerd door verzending op 17 juli 2000 van een brief aan alle gemeenten en provincies, waarin werd aangegeven dat vooruitlopend op de inhoud en de inwerkingtreding van het besluit aanvragen konden worden voorbereid en ingediend. Op 8 november 2000 is nogmaals aan alle gemeenten en provincies een informerende brief gezonden, waarin het besluit op hoofdlijnen kenbaar werd gemaakt. Beschikbare middelen In mijn brief van 17 september 1999 gaf ik aan op welke wijze een bedrag van f 100 miljoen voor de uitvoering van het Brgr beschikbaar kon worden gesteld: vier maal f 5 miljoen uit de reallocatie van de budgetjaren 1999 tot en met 2002, en vier maal f 20 miljoen ten laste van de budgetjaren 2003 tot en met 2006. Dit laatste is afkomstig uit de extra middelen voor de monumentenzorg ad f 50 miljoen per jaar voor 2003 tot en met 2010. In het kader van de Voorjaarsnota stelde het Kabinet een bedrag van f 40 miljoen extra beschikbaar, terwijl bij de verdeling van de extra middelen uit de Najaarsnota nog eens f 60 miljoen voor de uitvoering van het Brgr vrij kwam. In het zogeheten plafondverhogingsbesluit is bepaald dat van het totaal beschikbare bedrag van f 200 miljoen een bedrag van f 3 miljoen gereserveerd werd voor uitvoeringskosten. Hiermee kwam voor de verlening van subsidies op basis van het Brgr een bedrag beschikbaar van f 197 miljoen. DE AANVRAGEN Ingediende aanvragen De 121 ingediende aanvragen leveren per provincie het volgende beeld op: Groningen 001 Utrecht 015 Friesland 006 Noord-Holland 028 Drenthe 000 Zuid-Holland 024 Overijssel 006 Zeeland 011 Gelderland 006 Noord-Brabant 014 Flevoland 000 Limburg 010 Beoordelingscriteria In de artikelen 2, 4 en 5 van de regeling zijn de, zgn. primaire, beoordelingscriteria opgenomen waaraan de aanvragen zijn getoetst: – het gevraagde subsidie, na te zijn verminderd met de reeds verleende subsidie(s), bedraagt meer dan f 3 miljoen (art. 2, sub a); – het gevraagde subsidie, na te zijn verminderd met de reeds verleende subsidie(s), bedraagt minder dan f 3 doch meer dan f 1 miljoen én bedraagt meer dan 6 x het jaarbudget 2005 in de betreffende categorie (= factor 6, art. 2, sub b); – de financiering van het niet door subsidie gedekte deel van de restauratiekosten is voldoende gewaarborgd (art. 4, sub a); – het huidige of het beoogde gebruik vormt geen belemmering voor de instandhouding (art. 4 sub b); – een aanvraag moet tijdig zijn ingediend en doorgezonden (art. 5). Daarnaast zijn alle aanvragen getoetst op datum van indiening, status van rijksmonument en beoordeelbaarheid conform de in artikel 14, sub 1, 2 en 3 (Brrm 1997) gestelde eisen. In veel gevallen is, direct na binnenkomst van de aanvraag, een zogenaamde opvraagbrief verzonden. Als gevolg hiervan moeten van de 121 ingediende aanvragen er 41 (36%) op formele gronden worden afgewezen. Een overzicht hiervan, met de reden van afwijzing, is opgenomen in bijlage 1. Opvallend is dat geen van de aanvragen behoeft te worden afgewezen omdat de bestemming een belemmering vormt voor de instandhouding of de financiering van het eigen aandeel onvoldoende is gewaarborgd. Daarnaast is bij acht aanvragen nadere informatie opgevraagd, die echter niet volledig en/of te laat is toegezonden waardoor ze niet in behandeling konden worden genomen. Ook drie aanvragen die – ruimschoots – te laat werden ingediend zijn niet in behandeling genomen. Een overzicht van deze objecten, met (voor zover bekend) de gevraagde subsidies, is opgenomen in bijlage 2. Per regio ontstaat daarna het volgende beeld: Regio Ingediend Af te wijzen Niet in behandeling te nemen Te behandelen Noord/Oost 19 (16%) 04 (03%) 02 (02%) 13 (11%) West 67 (55%) 24 (21%) 06 (04%) 37 (30%) Zuid 35 (29%) 13 (11%) 03 (02%) 19 (16%) Totaal 121 (100%) 41 (35%) 11 (08%) 69 (57%) Regio Noord/Oost betreft de provincies Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel, Flevoland en Gelderland, regio West de provincies Utrecht en Noord- en Zuid-Holland en regio Zuid de provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. Nadere informatie behandelde aanvragen De totaal berekende subsidiebehoefte van de 69 in behandeling genomen aanvragen is als volgt over de (RDMZ-)regio's verdeeld: Regio Noord/Oost: 13 aanvragen f  35 824 258,– Regio West 37 aanvragen f 187 850 860,– Regio Zuid 19 aanvragen f 112 888 845,– Totaal berekende subsidiebehoefte voor: 69 aanvragen f 336 563 963,– Opvallend gegeven is dat de medio 1999 geraamde subsidiebehoefte een bedrag van f 343 miljoen opleverde, evenwel voor een totaal van 109 aanvragen. Diverse aanvragen zijn fors hoger uitgevallen, met de St. Jansbasiliek te 's-Hertogenbosch als absolute «koploper». Daar staat tegenover dat andere potentiële aanvragers geen verzoek hebben ingediend, omdat óf de restauratie reeds is uitgevoerd óf de aanvraag niet voldeed aan de gestelde criteria. Meer dan de helft (36 van de 69) van de aanvragen heeft betrekking op kerkelijke gebouwen. Het overzicht per regio ziet er als volgt uit: Categorie Noord/Oost West Zuid Totaal Kerkelijke gebouwen 08 21 07 36 Kastelen/buitenplaatsen 02 04 04 10 (Semi-)overheidsgeb. 01 05 01 07 Waterbouwkundige werken 02 02 01 05 Verdedigingswerken 00 01 02 03 Industriële gebouwen 00 03 00 03 Molens 00 00 01 01 Overige gebouwen 00 01 03 04 Totaal 13 37 19 69 VERDEELBESLUIT Van het verdeelbesluit worden achtereenvolgens de niet en de wel gehonoreerde aanvragen toegelicht. In deze laatste categorie is onderscheid gemaakt tussen geheel en gedeeltelijk gehonoreerde projecten. Niet gehonoreerde aanvragen Zestien aanvragen zijn niet gehonoreerd vanwege: ontbreken van de benodigde vergunning op basis van de Monumentenwet: 1. St. Jacobsgasthuis te Schiedam f  1 092 100,– 2. Stadhuis te Schiedam f  1 254 983,– 3. Kasteel Westhove te Oostkapelle f  1 195 715,– 4. Huize Der Boede te Koudekerke f  1 568 218,– te lage score op afwegingscriteria (zie bijlage): 5. Broederenkerk te Zutphen f  1 423 040,– 6. R.K.-kerk te Vinkeveen f  3 571 098,– 7. R.K.-kerk OLV Rozenkrans te Amsterdam f  4 284 267,– 8. R.K.-kerk St. Vitus te Hilversum f  8 894 906,– 9. R.K.-kerk H. Jacobus de Meerdere te 's-Gravenhage¹ f  7 772 155,– 10. Hooglandskerk te Leiden f 13 275 367,– 11. R.K.-kerk Jacobus de Meerdere te Schiedam f  3 143 839,– 12. R.K.-kerk H. Gregorius te Eindhoven f  3 962 398,– ontbreken van toegevoegde waarde(n) aan de afwegingscriteria (interieurrestauraties): 13. Grote of St. Laurenskerk te Alkmaar f  4 097 840,– 14. Maria van Jessekerk te Delft f  1 250 027,– geringere kans op vervolgschade (technische urgentie in ieder geval binnen het gebied van de budgethouder): 15. Hoofdtoren te Hoorn f  1 160 373,– 16. Kasteel Heeswijk te Heeswijk-Dinther f  3 511 379,– Totaal benodigd subsidiebedrag (prioriteit 1) f 61 457 705,– ¹ De nog niet vastgestelde verzekeringsgelden van schade door bouwen in de directe omgeving zullen eerst nog in mindering dienen te worden gebracht op de subsidiabele kosten. De afwegingscriteria zijn met name van belang geweest in de groep van kerkelijke gebouwen, waarbij een totaalscore van minder dan 12 punten reden is geweest om het voorstel niet te honoreren. Een lage score is voornamelijk een gevolg van de selectieve publieksfunctie. Gehonoreerde aanvragen (geheel of gedeeltelijk) In totaal kunnen 53 aanvragen worden gehonoreerd, waarvan 42 geheel en elf gedeeltelijk. Van deze elf gaat het in negen gevallen om restauraties waarbij een spreiding van de werkzaamheden over meerdere jaren op voorhand is aangegeven dan wel mogelijk is: Te honoreren Niet honoreren 1. Kademuren c.a. te Leeuwarden f  1 860 000,– f  2 348 331,– 2. Kasteel Amerongen te Amerongen f  2 278 894,– f  1 352 944,– 3. Kasteel De Haar te Haarzuilens f  10 000 000,– f  15 080 649,– 4. Willibrorduskerk te Utrecht f  1 726 318,– f  3 178 161,– 5. Beurs van Berlage te Amsterdam f  10 000 000,– f  9 217 029,– 6. Pieterskerk te Leiden f  4 827 420,– f  2 925 129,– 7. Verdedigingswerken te Gorinchem f  2 248 870,– f  2 616 246,– 8. Basiliek St. Jan te 's-Hertogenbosch f  9 000 000,– f  33 039 684,– 9. Verdedigingswerken te 's-Hertogenbosch f  8 500 000,– f  6 092 937,– 10. R.K.-kerk te Baak f  1 776 759,– f  1 450 000,– 11. Vredespaleis te 's-Gravenhage f  3 000 000,– f   986 905,– Totaal later benodigd subsidiebedrag (prioriteit 2) f  78 228 015,– Gedeeltelijk te honoreren (zie bijlage) f 55 218 261,– Overig 42 aanvragen (geheel) (zie bijlage) f 141 599 982,– f 196 818 243,– Beschikbaar f 197 000 000,– Restant f   181 757,– Tot slot Eerder noemde ik de «kanjers», waarom het hier gaat, een nationale keurcollectie van bijzondere gebouwen en complexen uit verschillende tijden; rijksmonumenten die om verschillende reden grote cultuurhistorische waarde vertegenwoordigen en waarvan de instandhouding van groot belang is. Ik ben blij dat met deze verdeling van de «kanjergelden» kan worden begonnen met de noodzakelijke restauratie van zo veel mogelijk van deze monumenten. Daarbij realiseer ik me dat we er nog niet zijn; met behulp van de extra middelen voor de monumentenzorg wordt goede voortgang geboekt met het inlopen van de restauratieachterstanden, maar om deze operatie te kunnen voltooien is meer geld nodig. Ik zal mij blijven inzetten om de hiervoor ontbrekende middelen beschikbaar te krijgen. De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen, F. van der Ploeg BIJLAGE 1 OVERZICHT VAN AF TE WIJZEN AANVRAGEN Object Reden Regio Noord/Oost Broerekerk – Bolsward Haalt factor niet (1,35) R.K.-kerk – Bolsward Haalt factor niet (1,26) R.K.-kerk – Ootmarsum Beneden f 1 miljoen (wordt ingetrokken) N.H.-kerk – Wijhe Beneden f 1 miljoen (wordt ingetrokken) Regio West R.K.-kerk – Abcoude Haalt factor niet (1,73) Buitenplaats Sparrendaal – Driebergen Haalt factor niet (2,13) Buitenplaats Eikenrode – Loosdrecht Haalt factor niet (1,49) N.H.-kerk – Maarssen Beneden f 1 miljoen N.H.-kerk te Westbroek Beneden f 1 miljoen (wordt Brrm-aanvraag) De Witte Burcht – Soest Haalt factor niet (1,07) Sint Jansbasiliek c.a. – Laren Haalt factor niet (1,28) N.H.-kerk – Schagen Haalt factor niet (0,74) Doopsgezinde kerk – Monnickendam Beneden f 1 miljoen Evangelische Lutherse kerk – Monnickendam Beneden f 1 miljoen N.H.-kerk – Watergang Beneden f 1 miljoen N.H.-kerk – Marken Beneden f 1 miljoen N.H.-kerk – Zuiderwoude Beneden f 1 miljoen N.H.-kerk – Monnickendam Beneden f 1 miljoen N.H.-kerk – Broek in Waterland Beneden f 1 miljoen N.H.-kerk – Ilpendam Beneden f 1 miljoen N.H.-kerk – Oosthuizen Haalt factor niet (1,0) Bedevaartscomplex – Brielle Geen rijksmonument Cichoreifabriek Ceres – Ouddorp Geen rijksmonument R.K.-kerk Sint Agatha – Lisse Haalt factor niet (1,85) N.H.-kerk – Lisse Haalt factor niet (1,76) N.H.-kerk – Monster Haalt factor niet (1,85) N.H.-kerk – Naaldwijk Haalt factor niet (2,16) R.K.-kerkcomplex St. Laurentius- Voorschoten Haalt factor niet (2,54) Regio Zuid R.K.-kerk – Zuiddorpe Haalt factor niet (3,46) N.H.-kerk – Biervliet Haalt factor niet (4,32) Toren N.H.-kerk – Meeuwen Beneden f 1 miljoen R.K.-kerk St. Servatius – Heeswijk-Dinther Geen rijksmonument R.K.-Kerk Heilige Antonius Abt – Terheijden Haalt factor niet (0,48) Lambertuskerk te Etten-Leur Haalt factor niet (0,49) Kasteel Heeze – Heeze geen monument/niet beoordeelbaar Kerktoren – Diessen Haalt factor niet (0,29) Kasteel Ooijen – Broekhuizenvorst Haalt factor niet (1,67) v.m. Retraitehuis – Heerlen Haalt factor niet (1,97) Dominicanenkerk – Maastricht Haalt factor niet (5,31) Kloostercomplex St. Michaël – Steyl Haalt factor niet (1,45 + 1,77) Kasteel Limbricht – Limbricht Geen sober/doelmatig plan BIJLAGE 2 BUITEN BEHANDELING GELATEN AANVRAGEN Object: Gevraagd subsidie: Regio Noord/Oost: 1. Kademuur (2e fase) – Deventer f 3 022 445,– 2. Toren Grote of Lebuïnuskerk – Deventer f 4 052 784,– Regio West: 3. Kasteel Bevertweert-Werkhoven pm 4. Fort bij Uithoorn-Amstelhoek pm 5. Kasteel Loenersloot – Loenersloot f 4 871 460,– 6. Tuschinski – Amsterdam f 7 500 000,– 7. Vondelpark – Amsterdam f 3 000 000,– 8. Kademuren – Brielle f 3 268 569,– Regio Zuid: 9. Dokbrug – Middelburg f 1 053 494,– 10. Pastorie St. Jans Onthoofding pm 11. St. Lambertuskerk – Maastricht f 4 770 314,– Totaal gevraagd subsidie f 31 539 066,– BIJLAGE 3 Overzicht te honoreren Brgr-aanvragen na aanmaken beschikkingen door medewerker subsidies Objectgegevens Gemeente Prov nr Totaal benodigd subsidie Te honoreren Niet te honoreren 1. Schut- en Uitwateringssluis Sluisweg ong. Zoutkamp De Marne 01 1 932 059 1 932 059 0 2. Fogelsanghstate Kleasterwei 3 Veenklooster Kollumerland 02 2 980 013 2 980 013 0 3. Grote of Jacobijnerkerk Jacobijnerkerkhof 95 Leeuwarden Leeuwarden 02 1 383 298 1 383 298 0 4. Pijpen, kademuren en kelders Voorstreek, Kelders, Naauw, Nieuwestad Leeuwarden Leeuwarden 02 4 208 331 1 860 000 2 348 331 5. St. Werenfriduskerk Noard 173 Workum Nijefurd 02 2 686 439 2 686 439 0 6. Synagoge Prinsestraat 14–16–18 Enschede Enschede 04 3 303 542 3 303 542 0 7. Voormalig Stadsziekenhuis Engelenbergplantsoen 7 Kampen Kampen 04 1 430 358 1 430 358 0 8. Ned. Israelitische Hoofdsynagoge Pastoorstraat 17A Arnhem Arnhem 05 2 164 675 2 164 675 0 9. St. Annakerk Pr. Beatrixstraat 11 Eck en Wiel Buren 05 1 636 237 1 636 237 0 10. R.K. Kerk H. Martinus Wichmondseweg 17 Baak Steenderen 05 3 226 759 1 776 759 1 450 000 11. Kasteel Nederhemert Kasteellaan 1 Nederhemert-Zuid Zaltbommel 05 5 508 964 5 508 964 0 12. Nieuwstadskerk Nieuwstadskerksteeg 2 Zutphen Zutphen 05 3 940 543 3 940 543 0 13. Kasteel Amerongen Drostestraat 20 Amerongen Amerongen 06 3 631 838 2 278 894 1 352 944 14. Kasteel Broekhuizen Broekhuizerlaan 3 Leersum Leersum 06 3 301 898 3 301 898 0 15. Heilige Hartkerk Breedstraat 1 Maarssen Maarssen 06 2 501 057 2 501 057 0 16. Willibrorduskerk* Minrebroederstraat 21 Utrecht Utrecht 06 4 904 479 1 726 318 3 178 161 17. Kasteel de Haar* Kasteellaan 1 Haarzuilens Vleuten de Meern 06 25 080 649 10 000 000 15 080 649 18. Kapelkerk* Kapelsteeg 3 Alkmaar Alkmaar 07 3 892 000 3 892 000 0 19. Beurs van Berlage Beursplein 1–3 en Damrak 213 t/m 387 Amsterdam Amsterdam 07 19 217 029 10 000 000 9 217 029 20. Kerk H.H. Martelaren van Gorcum Linnaeushof 93 Amsterdam Amsterdam 07 3 469 739 3 469 739 0 21. St. Agathakerk Breestraat 93 Beverwijk Beverwijk 07 3 072 915 3 072 915 0 22. Rijkswerf Willemsoord Weststraat 1 Den Helder Den Helder 07 8 000 000 8 000 000 0 23. St. Pancras- of Zuiderkerk Zuiderkerksteeg 1–3 Enkhuizen Enkhuizen 07 3 251 397 3 251 397 0 24. Toren Grote of St. Bavokerk Grote Markt ong. Haarlem Haarlem 07 3 305 220 3 305 220 0 25. Brug en sluis Tussen Kleine en Grote Oost Hoorn Hoorn 07 2 281 938 2 281 938 0 26. Noorderkerk Kleine Noord 32 Hoorn Hoorn 07 1 182 759 1 182 759 0 27. De Koepelkerk Kaasmarkt 15 Purmerend Purmerend 07 4 578 137 4 578 137 0 28. Voorm. Essancefabriek Polak en Schwarz Achter Provincialeweg 128 Zaandam Zaanstad 07 1 620 476 1 620 476 0 29. Vredespaleis Carnegieplein 2 's-Gravenhage 's-Gravenhage 08 3 986 905 3 000 000 986 905 30. Toren St. Catharijnekerk St. Catharijnehof 1 Brielle Brielle 08 2 922 417 2 922 417 0 31. Verdedigingswerken Gorinchem Gorinchem 08 4 865 116 2 248 870 2 616 246 32. Gouwekerk* Hoge Gouwe 41 Gouda Gouda 08 2 595 607 2 595 607 0 33. Droogdok «Jan Blanken» Industriehaven ong. Hellevoetsluis Hellevoetsluis 08 4 554 026 4 554 026 0 34. Pieterskerk* Pieterskerkhof 1a Leiden Leiden 08 7 752 549 4 827 420 2 925 129 35. Vm Kamerlingh Onnes Laboratorium Steenschuur 25 Leiden Leiden 08 1 949 671 1 949 671 0 36. Van Nellecomplex Van Nelleweg 1 Rotterdam Rotterdam 08 5 802 982 5 802 982 0 37. Grote of St Janskerk Nieuwstraat 34 Schiedam Schiedam 08 4 909 002 4 909 002 0 38. Kasteel Oud Wassenaar Park Oud Wassenaar 1 Wassenaar Wassenaar 08 5 424 099 5 424 099 0 39. Kleine Kade-Turfkade-Bierkade-Grote Kade (kademuren) Goes Goes 09 3 266 607 3 266 607 0 40. Vestingwerken* Hulst Hulst 09 2 707 970 2 707 970 0 41. N.H. Kerk en Toren Kerkplein 2 en 4 Kapelle Kapelle 09 3 283 426 3 283 426 0 42. Hervormde Kerk Kerkplein 1 Tholen Tholen 09 1 809 287 1 809 287 0 43. Badpaviljoen* Badhuisweg 1 Domburg Veere 09 1 823 583 1 823 583 0 44. De Oranjemolen Oranjedijk 7 Vlissingen Vlissingen 09 1 034 105 1 034 105 0 45. Basiliek van St. Jan Torenstraat ong. 's-Hertogenbosch 's-Hertogenbosch 10 42 039 684 9 000 000 33 039 684 46. Vestingwerken 's-Hertogenbosch 's-Hertogenbosch 10 14 592 937 8 500 000 6 092 937 47. Grote of O.L. Vrouwekerk Kerkplein 2 Breda Breda 10 6 353 447 6 353 447 0 48. Kloosterkazerne* Kloosterplein 20 Breda Breda 10 2 708 094 2 708 094 0 49. St. Gummaruskerk Westdam 83 Steenbergen Steenbergen 10 4 879 062 4 879 062 0 50. Kasteel Neubourg* Riehagervoetpad 1–2-4 Gulpen Gulpen-Wittem 11 9 366 212 9 366 212 0 51. Redemptoristenklooster Wittemer Allee 32–34 Wittem Gulpen-Wittem 11 1 124 585 1 124 585 0 52. Glaspaleis* Bongerd 2 Heerlen Heerlen 11 6 476 087 6 476 087 0 53. St. Martinuskerk Vijlenberg 72 Vijlen Vaals 11 1 186 049 1 186 049 0 Totaal 275 106 258 196 818 243 78 288 015 BIJLAGE 4 Overzicht niet te honoreren Brgr-aanvragen Objectgegevens Gemeente Prov nr Niet te honoreren 1. Broederenkerk Broederenkerkplein 2 Zutphen Zutphen 05 1 423 040 2. R.K. Kerk H. Hart van Jesus Kerklaan 4 Vinkeveen De Ronde Venen 06 3 571 098 3. Grote- of St. Laurenskerk (Gewelfbeschildering) Koorstraat 2 Alkmaar Alkmaar 07 4 097 840 4. R.K. Parochie O.L.Vrouwe Rozenkrans Jacob Obrechtstraat 30 Amsterdam Amsterdam 07 4 284 267 5. R.K. Sint Vituskerk Emmastraat 5–7 Hilversum Hilversum 07 8 894 906 6. Hoofdtoren Hoofd 1 Hoorn Hoorn 07 1 160 373 7. Heilige Jacobus de Meerdere Parkstraat 65A 's-Gravenhage 's-Gravenhage 08 7 772 155 8. Maria van Jessekerk Burgwal 20 Delft Delft 08 1 250 027 9. Hooglandsekerk Hooglandsekerkgracht 50–52 Leiden Leiden 08 13 275 367 10. R.K. Kerk H. Jacobus de Meerdere Kerkweg 53 Schiedam Schiedam 08 3 143 839 11. St. Jacobsgasthuis Hoogstraat 112 Schiedam Schiedam 08 1 092 100 12. Stadhuis Grote Markt 1 Schiedam Schiedam 08 1 254 983 13. Huize Der Boede Vlissingsestraat 19 Koudekerke Veere 09 1 568 218 14. Kasteel Westhove Duinvlietweg 2 t/m 8 Oostkapelle Veere 09 1 195 715 15. Kasteel Heeswijk Kasteel 4 Heeswijk-Dinther Bernheze 10 3 511 379 16. R.K. Kerk H. Gregorius (St. Joriskerk) Sint Jorislaan 53 Eindhoven Eindhoven 10 3 962 398 Totaal 61 457 705 BIJLAGE 5 Overzicht afwegingscriteria Nr. Objectgegeve ns Gemeentenaam Pr. nr. Vergunning Stedenbouwkun-dige waarde Publieks-criterium Inveteringseffect Totaal score Reeds verleend Procedure gestart Geen vergunning Positie in de structuur Beeld-wer-king Waarde land-schap/gezicht veel/weinig publiek veelsoortigheid publiek eigen bijdrage restauratie renova-tiegedeelte extra (bijv. door gemeen-te) omge-ving 1. Schut- en Uitwateringssluis Sluisweg ong. Zoutkamp De Marne 01 – 15-01-2001 – 3 3 3 3 2 0 0 0 3 17 2. Fogelsanghstate Kleasterwei 3 Veenklooster Kollumerland 02 – 18-10-2000 – 3 3 3 2 2 0 0 0 0 13 3. Grote of Jacobijnerkerk Jacobijnerkerkhof 95 Leeuwarden Leeuwarden 02 – 15-01-2001 – 3 3 3 2 2 0 0 0 0 13 4. Pijpen, kademuren en kelders Voorstreek, Kelders, Naauw, Nieuwestad Leeuwarden Leeuwarden 02 – 15-01-2001 – 3 1 3 3 3 0 0 2 2 17 5. St. Werenfriduskerk Noard 173 Workum Nijefurd 02 – 15-01-2001 – 2 3 2 2 2 0 0 0 1 12 6. Synagoge Prinsestraat 14–16–18 Enschede Enschede 04 28-09-1999 – – 2 3 2 1 1 2 0 1 0 12 7. Voormalig Stadsziekenhuis Engelenbergplantsoen 7 Kampen Kampen 04 05-12-2000 – – 3 2 2 3 1 3 3 3 1 21 8. Ned. Israelitische Hoofdsynagoge Pastoorstraat 17A Arnhem Arnhem 05 13-10-2000 – – 1 1 1 2 2 3 0 2 2 14 9. St. Annakerk Pr. Beatrixstraat 11 Eck en Wiel Buren 05 13-11-1996 – – 2 3 2 3 2 0 0 0 1 13 10. R.K. Kerk H. Martinus Wichmondse- weg 17 Baak Steenderen 05 – 07-11-2000 – 2 3 3 1 1 2 0 2 2 16 11. Kasteel Nederhemert Kasteellaan 1 Nederhemert-Zuid Zaltbommel 05 30-01-1996 – – 2 2 3 1 1 3 0 2 2 16 12. Broederenkerk Broederenkerkplein 2 Zutphen Zutphen 05 onbekend – – 2 1 2 3 2 1 0 0 0 11 13. Nieuwstadskerk Nieuwstadskerksteeg 2 Zutphen Zutphen 05 – advies art.11 20-11-1991 – 3 3 3 2 2 0 0 0 2 15 14. Kasteel Amerongen Drostestraat 20 Amerongen Amerongen 06 – ja – 3 3 3 2 2 1 0 2 1 17 15. R.K. Kerk H. Hart van Jesus Kerklaan 4 Vinkeveen De Ronde Venen 06 – 21-11-2000 – 1 2 1 1 1 1 0 0 0 7 16. Kasteel Broekhuizen Broekhuizerlaan 3 Leersum Leersum 06 26-09-2000 ?-12-2000 – – 3 2 3 2 1 2 1 1 2 17 17. Heilige Hartkerk Breedstraat 1 Maarssen Maarssen 06 15-05-1996 – – 1 2 2 2 1 1 2 2 1 14 18. Willibrorduskerk Minrebroederstraat 21 Utrecht Utrecht 06 18-03-1993 – – 1 1 3 3 3 1 0 1 0 13 19. Kasteel de Haar Kasteellaan 1 Haarzuilens Vleuten de Meern 06 – – ja 2 3 3 3 2 3 2 1 2 21 20. Grote- of St. Laurenskerk (Gewelfbeschildering) Koorstraat 2 Alkmaar Alkmaar 07 – 01-12-2000 – 3 3 3 3 3 1 0 1 0 17 21. Kapelkerk Kapelsteeg 3 Alkmaar Alkmaar 07 04-07-1996 – – 3 2 3 2 2 1 0 2 1 16 22. Beurs van Berlage Beursplein 1–3 en Damrak 213 t/m 387 Amsterdam Amsterdam 07 11-05-1999 – – 3 3 3 3 3 3 3 1 1 23 23. Kerk H.H. Martelaren van Gorcum Linnaeushof 93 Amsterdam Amsterdam 07 – 05-12-2000 – 3 3 3 1 1 1 1 0 2 15 24. R.K. Parochie O.L.Vrouwe Rozenkrans Jacob Obrechtstraat 30 Amsterdam Amsterdam 07 – ja – 1 1 2 1 0 1 0 0 1 7 25. St. Agathakerk Breestraat 93 Beverwijk Beverwijk 07 – ja – 3 3 2 2 2 1 3 2 1 19 26. Rijkswerf Willemsoord Weststraat 1 Den Helder Den Helder 07 ja – – 3 3 3 3 3 3 3 3 3 27 27. St. Pancras- of Zuiderkerk Zuiderkerksteeg 1–3 Enkhuizen Enkhuizen 07 ja – – 3 3 3 2 2 2 0 0 1 16 28. Toren Grote of St. Bavokerk Grote Markt ong. Haarlem Haarlem 07 ja – – 3 3 3 0 0 2 0 0 1 12 29. R.K. Sint Vituskerk Emmastraat 5–7 Hilversum Hilversum 07 – ja – 3 3 1 1 2 1 0 0 0 11 30. Brug en sluis Tussen Kleine en Grote Oost Hoorn Hoorn 07 ja – – 3 2 3 2 2 1 0 3 2 18 31. Hoofdtoren Hoofd 1 Hoorn Hoorn 07 ja – – 3 3 3 2 2 1 0 0 2 16 32. Noorderkerk Kleine Noord 32 Hoorn Hoorn 07 ja – – 3 3 3 2 2 1 0 0 2 16 33. De Koepelkerk Kaasmarkt 15 Purmerend Purmerend 07 ja – – 3 3 2 2 1 1 1 0 1 14 34. Voorm. Essancefabriek Polak en Schwarz Achter Provincialeweg 128 Zaandam Zaanstad 07 ja – – 1 1 0 0 0 3 3 0 2 10 35. Heilige Jacobus de Meerdere Parkstraat 65A 's-Gravenhage 's-Gravenhage 08 05-12-2000 – – 1 2 1 1 1 1 0 0 0 7 36. Vredespaleis Carnegieplein 2 's-Gravenhage 's-Gravenhage 08 15-12-2000 – – 1 3 2 2 2 2 0 1 2 15 37. Toren St. Catharijnekerk St. Catharijnehof 1 Brielle Brielle 08 07-06-1999 – – 3 3 3 2 2 2 1 1 2 19 38. Maria van Jessekerk Burgwal 20 Delft Delft 08 12-04-1989 – – 3 2 2 2 1 1 0 0 1 12 39. Verdedigingswerken Gorinchem Gorinchem 08 – 08-12-2000 – 3 3 3 2 3 2 1 3 2 22 40. Gouwekerk Hoge Gouwe 41 Gouda Gouda 08 21-12-2000 – – 2 3 3 1 2 1 0 0 0 12 41. Droogdok «Jan Blanken» Industriehaven ong. Hellevoetsluis Hellevoetsluis 08 – ja – 3 2 3 3 3 3 3 3 3 26 42. Hooglandsekerk Hooglandsekerkgracht 50–52 Leiden Leiden 08 – 31-10-2000 – 2 3 3 1 1 1 0 0 0 11 43. Pieterskerk Pieterskerkhof 1a Leiden Leiden 08 – 31-10-2000 – 3 3 3 3 3 1 2 0 1 19 44. Vm Kamerlingh Onnes Laboratorium Steenschuur 25 Leiden Leiden 08 – 07-06-2000 – 2 2 2 2 2 3 3 3 1 20 45. Van Nellecomplex Van Nelleweg 1 Rotterdam Rotterdam 08 ja – – 3 3 2 3 3 3 3 3 3 26 46. Grote of St Janskerk Nieuwstraat 34 Schiedam Schiedam 08 21-05-1996 – – 3 3 3 2 2 3 2 2 3 23 47. R.K. Kerk H. Jacobus de Meerdere Kerkweg 53 Schiedam Schiedam 08 04-08-1997 – – 2 3 2 1 1 1 0 0 1 11 48. St. Jacobsgasthuis Hoogstraat 112 Schiedam Schiedam 08 – – ja 3 2 2 3 2 2 2 1 2 19 49. Stadhuis Grote Markt 1 Schiedam Schiedam 08 – – ja 3 2 3 2 2 1 2 1 2 18 50. Kasteel Oud Wassenaar Park Oud Wassenaar 1 Wassenaar Wassenaar 08 14-07-2000 – – 3 3 3 2 3 1 1 0 1 17 51. Kleine Kade-Turfkade-Bierkade-Grote Kade (kademuren) Goes Goes 09 – ja – 3 3 3 3 3 2 0 0 1 18 52. Vestingwerken Hulst Hulst 09 – 09-11-2000 – 3 3 3 3 2 2 1 0 2 19 53. N.H. Kerk en Toren Kerkplein 2 en 4 Kapelle Kapelle 09 – ja – 3 3 2 2 1 2 0 0 0 13 54. Hervormde Kerk Kerkplein 1 Tholen Tholen 09 – 15-01-2001 – 3 3 3 2 1 2 1 0 0 15 55. Badpaviljoen Badhuisweg 1 Domburg Veere 09 22-12-2000 – – 2 3 3 3 2 3 3 0 3 22 56. Huize Der Boede Vlissingsestraat 19 Koudekerke Veere 09 – – ja 2 2 2 1 1 2 2 0 1 13 57. Kasteel Westhove Duinvlietweg 2 t/m 8 Oostkapelle Veere 09 – – ja 3 3 3 3 2 2 2 0 0 18 58. De Oranjemolen Oranjedijk 7 Vlissingen Vlissingen 09 30-10-2000 – – 3 3 3 1 1 2 2 2 0 17 59. Basiliek van St. Jan Torenstraat ong. 's-Hertogenbosch 's-Hertogenbosch 10 ja – – 3 3 3 3 3 1 0 1 0 17 60. Vestingwerken 's-Hertogenbosch 's-Hertogenbosch 10 ja – – 3 3 3 3 3 3 3 3 3 27 61. Kasteel Heeswijk Kasteel 4 Heeswijk-Dinther Bernheze 10 21-11-2000 – – 3 3 3 3 3 2 1 1 1 20 62. Grote of O.L. Vrouwekerk Kerkplein 2 Breda Breda 10 ja – – 3 3 3 3 3 3 3 3 1 25 63. Kloosterkazerne Kloosterplein 20 Breda Breda 10 ja – – 3 3 3 3 3 3 3 3 3 27 64. R.K. Kerk H. Gregorius (St. Joriskerk) Sint Jorislaan 53 Eindhoven Eindhoven 10 – 15-11-2000 – 2 3 1 1 1 0 0 0 0 8 65. St. Gummaruskerk Westdam 83 Steenbergen Steenbergen 10 – ja – 2 3 2 2 1 2 0 1 0 13 66. Kasteel Neubourg Riehagervoetpad 1–2-4 Gulpen Gulpen-Wittem 11 – 14-09-2000 – 3 3 3 1 1 2 2 2 1 18 67. Redemptoristenklooster Wittemer Allee 32–34 Wittem Gulpen-Wittem 11 18-09-1998 – – 3 3 3 3 3 3 2 0 0 20 68. Glaspaleis Bongerd 2 Heerlen Heerlen 11 ja – – 3 3 3 3 3 3 3 3 3 27 69. St. Martinuskerk Vijlenberg 72 Vijlen Vaals 11 19-12-2000 – – 3 3 3 2 1 3 1 0 0 16