﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<kamerwrk kamer="2" publtype="brif">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/kst-25437-56/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <titel>Tweede Kamer der Staten-Generaal</titel>
    <subtitel>2</subtitel>
    <subtitel>Vergaderjaar 2007-2008</subtitel>
  </kop>
  <frontm>
    <versie dtd="0.10" conv="rel_1_0_5_7__1.1" markup="1xa"></versie>
    <ordernr>KST118417</ordernr>
    <vergjaar>2007-2008</vergjaar>
    <onderw>
      <nummer>25 437</nummer>
      <naam>Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, enige andere wetboeken en
enige wetten (opheffing algemeen bordeelverbod)</naam>
    </onderw>
  </frontm>
  <body>
    <stuk>
      <ltrlabel>Nr. </ltrlabel>
      <nummer>56</nummer>
      <titel>BRIEF VAN DE MINISTERS VAN JUSTITIE, VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES
EN VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID</titel>
      <al>Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Den Haag, <datum>16 mei 2008</datum></al>
      <witreg></witreg>
      <al>In de brief<voetref refid="v1.1" nr="1"></voetref> van 25 april jl. is toegezegd
dat Uw Kamer voor het Algemeen Overleg over de tweede evaluatie opheffing
bordeelverbod van 17 juni 2008 nadere informatie zou ontvangen omtrent
de stand van zaken bij de ontwikkeling en uitwerking van het prostitutiebeleid,
waaronder inhoud en proces van de in het Beleidsprogramma voorziene wetgeving
(hierna: wetsvoorstel). Bij dezen doen wij u, namens het kabinet, de beloofde
informatie toekomen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De kabinetsreactie op de tweede evaluatie opheffing bordeelverbod is opgenomen
in de aan uw Kamer gezonden brief over het project Veiligheid begint bij Voorkomen<voetref refid="v1.2" nr="2"></voetref>. De onderhavige brief bevat een nadere uitwerking van
het Coalitieakkoord, het beleidsprogramma en de brief Veiligheid begint bij
voorkomen met betrekking tot prostitutie en gaat tevens in op de motie-Van
der Staaij<voetref refid="v1.3" nr="3"></voetref> tot het strafbaar stellen van het
souteneurschap en de motie-Anker<voetref refid="v1.4" nr="4"></voetref> tot een analyse
van artikel 11 GW in relatie tot het arbeidsrecht met betrekking tot prostitutie.
Een belangrijk onderwerp in deze brief is het wetsvoorstel en wat deze inhoudt
voor exploitanten en prostituees (onder deze aanduiding worden mannelijke
prostitué’s medebegrepen). Bovendien wordt ingegaan op de persoonlijke
aansprakelijkheid van klanten van prostituees. Daarnaast wordt onder andere
aandacht besteed aan souteneurs, toezicht en handhaving, de sociale positie
van prostituees, arbeidsverhoudingen en uitstapprogramma’s.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Bij de uitwerking van het prostitutiebeleid, waarbij veel gebruik is en
wordt gemaakt van inbreng uit het veld<voetref refid="v1.5" nr="5"></voetref>, zijn
de uitkomsten van de tweede evaluatie opheffing bordeelverbod meegenomen evenals
de uitkomsten van een aantal andere rapporten<voetref refid="v1.6" nr="6"></voetref>.
De aanbevelingen uit die rapporten vinden hun weerslag in het voorgestelde
prostitutiebeleid. </al>
      <tuskop letat="vet">1. Korte situatieschets</tuskop>
      <al>In deze schets wordt een aantal problemen van het huidige prostitutiebeleid
aangestipt. Bij de uitwerking van de onderwerpen wordt op enkele problemen
nader ingegaan.</al>
      <al>Hoewel er de afgelopen tijd op een aantal terreinen vooruitgang is geboekt,
bestaan er ook nog steeds misstanden in de prostitutie. De vooruitgang is
met name geboekt bij de locatiegebonden prostitutiebedrijven. Zo zijn de vergunningverlening
en het toezicht op de locatiegebonden bedrijven redelijk op orde. In de vergunde
bedrijven worden slechts zeer incidenteel minderjarigen aangetroffen en is
er een afname zichtbaar van prostituees zonder een voor het verrichten van
arbeid geldige verblijfsvergunning. Niettemin zijn er nog een aantal duidelijke
problemen binnen de prostitutiesector. De grootste van deze zorgpunten is
het voortbestaan van mensenhandel in de prostitutiebranche, zelfs binnen het
vergunde deel van de sector.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Voor het voortbestaan van problemen, waaronder mensenhandel, is een aantal
zaken aan te wijzen. Ten eerste zijn er verschillen tussen gemeenten met betrekking
tot de vormen van bedrijvigheid (thuiswerkers, escort etc.) die binnen de
prostitutiebranche vergunningplichtig worden gesteld evenals met betrekking
tot de geldende vergunningvoorwaarden. Daarnaast zijn er gemeentelijke en
regionale verschillen in het toezicht en de handhaving op de branche. Deze
omstandigheden leiden tot verplaatsingen van exploitanten naar die gemeenten
waar geen vergunningplicht geldt, waar lichtere vergunningvoorwaarden gelden
en/of waar minder toezicht en handhaving plaatsvindt. Dit draagt bij aan het
voortbestaan van mogelijke misstanden.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De negatieve gevolgen van de gemeentelijke en regionale verschillen bestaan
ook ten aanzien van prostitutie die wordt aangeboden via escort of internet.
Deze twee aanbiedingsvormen kennen daarnaast echter nog een eigen problematiek.
Omdat zij niet-locatiegebonden zijn en gemeentegrens- en politieregio-overschrijdend
te werk gaan is het bestaande toezicht- en handhavinginstrumentarium niet
altijd toereikend.</al>
      <al>Daarbij is er op dit moment te weinig greep op de randfiguren binnen de
prostitutiebranche (souteneurs, loopjongens, beschermers, etc.). De bestuurlijke
instrumenten van vergunningverlening, toezicht en handhaving zijn momenteel
met name gericht op de exploitanten terwijl eventuele dwang vaak afkomstig
lijkt te zijn van anderen, zo blijkt uit de tweede evaluatie.</al>
      <al>Verder is er momenteel te weinig toezicht op het niet-vergunde deel van
de prostitutiebranche. Complicerende factor hierbij is dat, gelet op het feit
dat er nu geen vergunningplicht geldt, op dit moment «niet-vergund»
nog niet altijd «illegaal» betekent.</al>
      <al>Voorts is er geen sprake van duidelijke verbeteringen in de sociale positie
van prostituees. Voor het tegengaan van misstanden dient dit aspect een integraal
onderdeel van de aanpak te zijn.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Daarom zal het kabinet met betrekking tot prostitutie scherpere kaders
stellen. Op deze kaders zullen intensieve controle en handhaving moeten plaatsvinden.
Daarnaast zijn specifieke maatregelen nodig om de sociale positie van de prostituee
te verbeteren. In het navolgende worden die maatregelen uitgewerkt.</al>
      <tuskop letat="vet">2. Wetgeving</tuskop>
      <al>Zoals bekend wordt momenteel een wetsvoorstel voorbereid door de minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in nauwe samenwerking met de
minister van Justitie. Dit proces is in volle gang en vindt plaats
in nauw overleg met betrokkenen uit het veld<voetref refid="v3.1" nr="1"></voetref>.
Een aantal uitgangspunten is leidend bij de uitwerking van het wetsvoorstel.
Deze kunnen nog worden bijgesteld, als toetsing ervan op financieel economische
consequenties, handhaafbaarheid, uitvoerbaarheid en administratieve lasten
daartoe aanleiding zou geven. Indiening van het wetsvoorstel is voorzien voor
eind 2008.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Het hoofduitgangspunt van het wetsvoorstel is dat voor alle vormen van
prostitutie een verplichte vorm van regulering gaat gelden. Gemeenten behouden
de regie met betrekking tot het opstellen en handhaven van lokaal prostitutiebeleid.
Door middel van het wetsvoorstel wordt voorzien in meer uniformiteit in het
gemeentelijke beleid. Waar wenselijk dan wel noodzakelijk wordt ruimte gelaten
voor een gemeentelijke invulling van beleid, bijvoorbeeld met betrekking tot
de soorten prostitutie die toegelaten worden (bijvoorbeeld wel of geen tippelprostitutie,
wel of geen raamprostitutie), de locatie en het aantal bedrijven.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>In het wetsvoorstel zal eveneens de nuloptie voor gemeenten mogelijk worden
gemaakt. Uitgangspunt hierbij is dat gemeenten zelfstandig kunnen bepalen
of prostitutiebedrijven zich al dan niet binnen de gemeentegrenzen mogen vestigen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Een landelijke regulering van de branche heeft belangrijke toegevoegde
waarde indien daarmee alle prostitutievormen worden bestreken. Een verplaatsing
of vlucht van het gereguleerde naar het niet gereguleerde deel van de sector
moet zo veel mogelijk worden voorkomen. Tegen deze achtergrond bevat het wetsvoorstel
nadere regels met betrekking tot:</al>
      <al>1) exploitanten/uitbaters;</al>
      <al>2) prostituees;</al>
      <tuskop letat="cur">Ad 1) Exploitanten/uitbaters</tuskop>
      <al>In het wetsvoorstel wordt exploitatie van prostitutie vergunningplichtig
gemaakt. Opgenomen zal worden welke soort bedrijvigheid (seksclub, (raam)bordelen,
escort etc.) vergunningplichtig is en aan welke vergunningvoorwaarden in ieder
geval voor het uitoefenen van die bedrijvigheid moet worden voldaan. Het kabinet
zet hiermee een landelijk uniform kader neer. Een aantal van de vergunningvoorwaarden
heeft tot doel de bedrijvigheid van de exploitant zoveel mogelijk aan een
vaste locatie te koppelen. Hierbij moet worden gedacht aan de verplichting
dat het bedrijf aan een vast adres is verbonden, het verplicht gebruik van
een vast telefoonnummer en een gemeentenummer bij het adverteren van prostitutie,
het zorgdragen voor de aanwezigheid van een actuele bedrijfsadministratie
op de locatie met de gegevens van de binnen het bedrijf werkzame personen
etc. Dergelijke vergunningvoorwaarden zijn in het bijzonder van belang voor
het verkrijgen van meer zicht en grip op de escortbranche (inclusief internet).
Op deze wijze worden toezicht en handhaving binnen deze branche vergemakkelijkt.</al>
      <al>Voorts zal uniformering plaatsvinden van de aan de exploitant en/of beheerder
te stellen voorwaarden (bijvoorbeeld gedragseisen en antecedententoetsing)
en aan de exploitant en/of beheerder op te leggen verplichtingen. Met betrekking
tot het laatste gaat bijzondere aandacht uit naar de positie van de prostituee.
Beoogd wordt die positie te verbeteren door eisen aan de exploitant te stellen
met betrekking tot werkomstandigheden, hygiëne en beheer.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Tegen niet-vergunde exploitatie van prostitutie, handelen in strijd met
de vergunningvoorwaarden of exploitatie in strijd met een gemeentelijk verbod
zal in de eerste plaats kunnen worden opgetreden met gebruik van bestuursrechtelijke
instrumenten. Daarnaast zullen deze gedragingen strafbaar worden
ingevolge de Wet op de economische delicten, waardoor een strafrechtelijke
aanpak eveneens tot de mogelijkheden behoort.</al>
      <tuskop letat="cur">Escort (incl. internet)</tuskop>
      <al>Zoals aangegeven is met name de escortbranche een deel van de prostitutiebranche
waarop op dit moment weinig zicht is. Onder de escortbranche wordt in deze
brief ook bedrijven verstaan die prostitutie via internet aanbieden. Naast
de landelijke vergunningplicht en de op te leggen vergunningvoorwaarden wordt
er voor de escortbranche ook in een specifiek instrument voorzien. Bedrijven
binnen deze sector kennen vaak (ook) een afzetgebied buiten de gemeentegrenzen.
Dit bemoeilijkt een effectief toezicht en handhaving. De toezichthouder ontbreekt
het op dit moment vaak aan voldoende informatie. Ter versterking van de informatiepositie
van de toezichthouder zal een landelijk register worden opgezet met betrekking
tot escortvergunningen. Een toezichthouder kan hiermee, onafhankelijk van
de vraag waar de vergunning afgegeven is, inzicht krijgen in de vergunning
en de daarin gestelde voorwaarden.</al>
      <tuskop letat="cur">Ad 2) Prostituees</tuskop>
      <al>Met betrekking tot de prostituee die seksuele diensten aanbiedt zonder
betrokkenheid van een exploitant, dus de prostituee die voor zichzelf werkt
(bijv. thuis of in de escort), zal het wetsvoorstel voorzien in een registratieplicht
of een licht vergunningregime. Elke prostituee die zelfstandig seksuele diensten
aanbiedt, dient zich te registreren (of vergund te zijn) alvorens hij of zij
seksuele diensten mag verlenen. Bij deze gelegenheid kan informatie worden
verstrekt aan de prostituee, bijvoorbeeld over gezond werken. De reden om
ook deze vorm van prostitutie onder een vorm van regulering te brengen is
gelegen in de wens om in een zo sluitend mogelijk systeem van zicht en controle
op de branche te voorzien en te voorkomen dat er een vlucht ontstaat naar
dit deel van de branche.</al>
      <al>Zelfstandige prostituees zullen worden aangespoord zich te registreren
(dan wel vergunning aan te vragen), bijvoorbeeld door ook in bepaalde voordelen
bij registratie te voorzien (te denken valt aan vereenvoudigde toegang tot
verzekeringen). Bezien wordt nog of in aanvulling daarop de werkzame niet-geregistreerde
of niet-vergunde prostituee op enigerlei wijze zou moeten worden gesanctioneerd.</al>
      <tuskop letat="cur">Wetsvoorstel: toezicht en handhaving</tuskop>
      <al>Toezicht en handhaving vormen een ander belangrijk onderdeel van het wetsvoorstel.
Het uitgangspunt van brede regulering heeft met name ten doel meer zicht en
greep op de branche te krijgen en daarmee toezicht en handhaving te verbeteren.
Het zoveel mogelijk locatiegebonden maken van bedrijvigheid via de vergunningvoorwaarden
is daarvan een voorbeeld. In het wetsvoorstel zal daarnaast meer duidelijkheid
worden gecreëerd over de verantwoordelijkheidsverdeling tussen gemeenten
en politie met betrekking tot het toezicht en de handhaving in de prostitutiebranche.</al>
      <tuskop letat="vet">3. Persoonlijke aansprakelijkheid klanten</tuskop>
      <al>Het hoofduitgangspunt van het wetsvoorstel, een zo breed mogelijk bereik
van de vergunningplicht voor prostitutie, biedt aanknopingspunten voor de
in het Coalitieakkoord voorziene persoonlijke aansprakelijkheid van de prostituant
die gebruik maakt van de seksuele diensten van een slachtoffer van mensenhandel
of illegaal in Nederland verblijvende prostituee. De wijze waarop aan deze
persoonlijke aansprakelijkheid invulling wordt gegeven loopt mee in het traject
van het wetsvoorstel. Een sluitende regulering maakt dat inzicht in het verschil
tussen legale en illegale prostitutie voor de prostituant mogelijk wordt.
Overwogen wordt om als sluitstuk van het systeem het gebruik van de diensten
van een niet-vergunde exploitant of van een niet-geregistreerde
zelfstandige prostituee als overtreding strafbaar te stellen. Deze klant houdt
het illegale deel van de prostitutie in stand en neemt daarbij bewust het
risico diensten af te nemen van een slachtoffer van mensenhandel en/of een
illegaal in Nederland verblijvende prostituee. De handhaafbaarheid van een
eventuele strafbepaling is een belangrijk punt van aandacht.</al>
      <tuskop letat="vet">4. Souteneurs</tuskop>
      <al>Naar de huidige stand van zaken lijkt het erop dat een afzonderlijk strafrechtelijk
souteneurverbod nodig noch wenselijk is. Allereerst is de strafbaarstelling
van mensenhandel (artikel 273f Sr) voldoende ruim om de activiteiten van een
souteneur onder te brengen. In aanvulling op de strafrechtelijke aanpak van
mensenhandel wordt de aanpak van souteneurs bestuurlijk benaderd. De term
exploitant zal in het wetsvoorstel nader worden gedefinieerd. Onder omstandigheden
kan het zijn dat een souteneur aan de kenmerken van een exploitant voldoet
en dus vergunningplichtig is. Wanneer hij in die gevallen geen vergunning
heeft, handelt in strijd met vergunningvoorwaarden of exploiteert in strijd
met een gemeentelijk verbod, is hij in overtreding en strafbaar (ingevolge
de WED). Op deze wijze zal dan ook invulling worden gegeven aan de motie-Van
der Staaij<voetref refid="v5.1" nr="1"></voetref>.</al>
      <al>Voorts wordt momenteel bekeken of eventueel aanvullende bestuurlijke maatregelen
wenselijk zijn om overlast van randfiguren (regelaars, beschermers, loopjongens
etc.) in prostitutiegebieden tegen te kunnen gaan.</al>
      <tuskop letat="vet">5. Verhoging minimumleeftijd prostitutie</tuskop>
      <al>Vanuit het oogpunt van kwetsbaarheid van de groep van 18 tot 21 jarigen
en de zwaarte van het «beroep» prostituee is door sommigen gepleit
voor een verhoging van de minimumleeftijd voor prostitutie van 18 naar 21
jaar. Op dit moment is nog onvoldoende duidelijk of het beoogde doel daadwerkelijk
met een leeftijdverhoging wordt gediend. Voorts impliceert een leeftijdsverhoging
een ingrijpende wijziging van de zedelijkheidswetgeving. De besluitvorming
op het punt van de leeftijdverhoging loopt mee in het traject van het wetsvoorstel.</al>
      <tuskop letat="vet">6. Toelatingsbeleid buitenlandse prostituees en Wet
arbeid vreemdelingen</tuskop>
      <al>Tijdens de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel tot opheffing
van het bordeelverbod in 1999 is met Uw Kamer van gedachten gewisseld over
het al dan niet opheffen van het verbod in het Besluit uitvoering Wet arbeid
vreemdelingen op het verlenen van tewerkstellingsvergunningen voor werkzaamheden
geheel of ten dele bestaande uit het verrichten van seksuele handelingen met
derden of voor derden<voetref refid="v5.2" nr="2"></voetref>. In de brief Veiligheid
begint bij voorkomen van 6 november 2007 is reeds aangekondigd dat het
huidige arbeidsmarkt- en tewerkstellingsvergunningenbeleid voor buitenlandse
prostituees uit landen waarvoor geen vrij werknemersverkeer geldt, zal worden
voortgezet. Het zoeken naar een alternatief voor het huidige toelatingsregime
heeft niet geleid tot een acceptabele oplossing. Bovendien bestaat er, gezien
de verwevenheid van prostitutie en mensenhandel, een voortdurend en reëel
risico op het bestaan van vormen van uitbuiting. Het in 2000 genomen besluit
om het nu bestaande verbod op afgifte van tewerkstellingsvergunningen op te
heffen en tegelijkertijd de prostitutiesector buiten de werkingssfeer van
de Wet arbeid vreemdelingen (Wav) te plaatsen, zal dus niet ingevoerd worden.
Dat heeft tot gevolg dat de bestaande situatie zal voortduren: er worden geen tewerkstellingsvergunningen afgegeven voor werk in de prostitutie,
maar de Wav biedt wel een titel voor toezicht en handhaving.</al>
      <tuskop letat="vet">7. Toezicht en handhaving</tuskop>
      <al>In de periode vóór de inwerkingtreding van de nieuwe wet-
en regelgeving dient het toezicht en de handhaving binnen de prostitutiesector
ook reeds versterkt te worden. Hiervoor is het volgende voorzien.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Gemeenten zijn de belangrijkste partij met betrekking tot het toezicht
en de handhaving in de prostitutiebranche. Immers, de regie op het prostitutiebeleid
ligt bij de gemeenten. Inmiddels is een digitale Wegwijzer prostitutiebeleid
gereed (www.wegwijzerprostitutiebeleid.nl). In deze Wegwijzer worden gemeenten
meerdere instrumenten aangereikt die bijdragen aan effectief toezicht en handhaving.
Deze Wegwijzer zal zeer binnenkort met een brief bekend worden gemaakt onder
gemeenten. In deze brief zullen gemeenten worden aangespoord tot actiever
toezicht en handhaving binnen de prostitutiebranche. Bovendien zal in deze
brief aandacht worden gevraagd voor het belang en de mogelijkheden tot integrale
handhaving via landelijke interventieteams en vrijplaatsconvenanten. Momenteel
wordt nog bezien in hoeverre workshops of voorlichtingsbijeenkomsten kunnen
bijdragen aan een breed gebruik van deze Wegwijzer. Daarnaast worden er in
het kader van het bestuursakkoord afspraken met gemeenten gemaakt omtrent
de handhaving in de prostitutiesector. Bovendien zullen er, onder de paraplu
van het project Veiligheid begint bij voorkomen, met de G31 nadere afspraken
gemaakt worden over dit onderwerp.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Voorts is het onderwerp prostitutie opgenomen in de beleidsdocumenten
van verschillende handhavende instanties. Zo zal de Arbeidsinspectie capaciteit
beschikbaar stellen voor integrale handhavingacties binnen de prostitutiebranche
op initiatief van de gemeenten. Ook de Belastingdienst zal actief meewerken
bij integrale handhavingacties. Daarnaast wordt het onderwerp bij de politietaken
inzake vreemdelingentoezicht als prioriteit opgenomen. Hierdoor zal de illegale
tewerkstelling van illegaal verblijvende prostituees in met name het niet-vergunde
deel van de sector krachtiger kunnen worden bestreden. Bij de controle op
de illegale tewerkstelling wordt ook gelet op eventuele signalen van mensenhandel.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>Toezicht en handhaving binnen de prostitutiesector hebben ook betrekking
op het bestrijden van criminele misstanden. Met betrekking tot prostitutie
gaat het dan met name over de bestrijding van mensenhandel. Hier valt de bestrijding
van loverboys ook onder. Voor de nadere invulling verwijzen we naar het Programma
Versterking Aanpak Georganiseerde Misdaad<voetref refid="v6.1" nr="1"></voetref>, de
bestuurlijke aanpak <voetref refid="v6.2" nr="2"></voetref> en de Task Force Aanpak
Mensenhandel die in februari 2008 is ingesteld.</al>
      <al>Enkele punten van deze aanpak verdienen bijzondere aandacht. Ten eerste
vormt de bestrijding van mensenhandel, als thema van het Programma Versterking
Aanpak Georganiseerde Misdaad<voetref refid="v6.3" nr="3"></voetref>, onderdeel van
de monitor van de politieregio’s over de afspraken uit het Landelijk
Kader Politie. Daarnaast zal de Task Force Aanpak Mensenhandel<voetref refid="v6.4" nr="4"></voetref> zich richten op knelpunten in de aanpak van mensenhandel. De Task
Force Aanpak Mensenhandel heeft de problemen die er momenteel zijn bij het
toezicht en de handhaving binnen de prostitutiesector tot een van zijn speerpunten
benoemd. </al>
      <tuskop letat="vet">8. Verbetering sociale positie prostituees</tuskop>
      <al>Een van de doelstellingen van de opheffing van het bordeelverbod in 2000
was de bescherming van de positie van prostituees. In deze doelstelling zit
impliciet vervat dat de wetswijziging en het flankerend beleid hadden moeten
leiden tot een verbetering van de positie van de prostituees. Uit de tweede
evaluatie opheffing bordeelverbod blijkt echter dat er geen duidelijke verbeteringen
in de sociale positie van prostituees zijn opgetreden. Er is voortdurende
discussie over arbeidsverhoudingen. Voorts hebben prostituees te maken met
gezondheidsrisico’s en (beroep-)specifieke maatschappelijke problemen
zoals geweld, uitbuiting en taalproblemen.</al>
      <witreg></witreg>
      <al>De verwachting is dat een aantal hiervoor aangegeven maatregelen zullen
leiden tot een positieverbetering van de prostituee, zoals specifieke aandacht
voor de positie van de prostituee in de op te leggen vergunningvoorwaarden,
de aanpak van exploitatie van prostitutie (waaronder souteneurs), versterking
van de controle en handhaving en de bestrijding van mensenhandel. Daarnaast
is er echter een drietal onderwerpen dat nadere aandacht behoeft; de arbeidsverhoudingen,
uitstapprogramma’s en voorlichting.</al>
      <tuskop letat="cur">8.1 Arbeidsverhoudingen</tuskop>
      <al>Uit de tweede evaluatie van de opheffing van het bordeelverbod bleek dat
er voortdurend discussie is over de arbeidsverhoudingen binnen de prostitutiebranche.
Daarbij gaat het vooral om de vraag of prostituees werknemer of zelfstandig
werkend zijn. Prostituees geven de voorkeur aan zelfstandig werken en zien
zich zelf niet als werknemer. Op dit moment zijn niet alle zelfstandig werkende
prostituees die bekend zouden moeten zijn bij de Belastingdienst en de uitkeringsinstanties
daar ook bekend. Daarnaast speelt de wens tot anonimiteit ten opzichte van
familie of bekenden een belangrijke rol. Exploitanten zien vaak grondwettelijke
(lichamelijke integriteit, artikel 11 GW) en bedrijfseconomische bezwaren
voor loondienst ondanks het feit dat jurisprudentie aangeeft dat de grondwettelijke
rechten een dienstverband binnen de prostitutie niet in de weg hoeven staan.
Deze jurisprudentie werd nader bekeken in het onderzoek van het Hugo Sinzheimer
Instituut<voetref refid="v7.1" nr="1"></voetref>. Het feit dat een dienstverband mogelijk
is in de prostitutie impliceert dat door de exploitant instructies ex art.
7:660 BW gegeven mogen worden. De instructiebevoegdheid is echter niet onbeperkt;
prostituees moeten altijd klanten en/of seksuele handelingen kunnen weigeren
ingevolge art. 11 GW.</al>
      <al>Ondanks de jurisprudentie gaat de discussie in de branche over dienstverband
door. Hoewel zowel prostituee als exploitant een voorkeur aangeeft voor zelfstandigheid
blijkt in de praktijk in veel bedrijven sprake van zodanige gezagselementen
tussen de exploitant en de prostituees dat voor de toepassing van de desbetreffende
wet- en regelgeving sprake is van een dienstbetrekking.</al>
      <al>In de brief Veiligheid begint bij voorkomen is om die reden een verduidelijking
van de arbeidsverhoudingen toegezegd. Wat betreft de fiscaliteit en sociale
zekerheid komt er een verduidelijking van de arbeidsverhoudingen door invoering
van een voorwaardenpakket van de Belastingdienst voor de prostitutiebranche.
Het uitgangspunt is dat prostituees een meer zelfstandige en onafhankelijke
positie krijgen. Hiervoor is een aantal voorwaarden van wezenlijk belang.
Deze voorwaarden zijn opgenomen in het voorwaardenpakket. De verwachting is
dat de sociale positie van prostituees hiermee wordt verbeterd. Daarnaast
zal de invoering van het voorwaardenpakket bijdragen aan transparantie en
traceerbaarheid in de prostitutiesector. Het voorwaardenpakket
is tot stand gekomen in nauw overleg met branchevertegenwoordigers van zowel
exploitanten als prostituees.</al>
      <al>Wanneer de exploitant niet akkoord gaat met het voorwaardenpakket zal
er sprake zijn van loondienst. De keuze is aan de exploitant. Aangezien betrokkenen
in de branche loondienst geen aantrekkelijke optie vinden is de verwachting
dat een aanzienlijk deel van de branche aan het voorwaardenpakket zal willen
voldoen. Het voorwaardenpakket heeft onder meer betrekking op de positie van
prostituees en bedrijfsvoering door de exploitant. In het voorwaardenpakket
is bijvoorbeeld opgenomen dat prostituees zelf hun werktijden en kleding bepalen.
Het is ook een voorwaarde dat de exploitant een prostituee niet mag dwingen
tot bepaalde werkzaamheden of tot meedrinken of animeren.</al>
      <al>De Belastingdienst heeft een informatiepakket aan exploitanten en prostituees
verstrekt en zal toezien op de naleving van de voorwaarden in de praktijk.
Het Prostitutie Informatie Centrum in Amsterdam fungeert als meldpunt voor
vragen en klachten met betrekking tot het voorwaardenpakket. Indien het voorwaardenpakket
niet wordt nageleefd of indien niet wordt gekozen voor het voorwaardenpakket
wordt het uitgangspunt van loondienst toegepast (met alle gevolgen van dien
voor fiscaliteit, premies en sociale zekerheid). Daarnaast zullen extra controle-inspanningen
worden ingezet op bedrijven die niet aangeven met het voorwaardenpakket te
zullen gaan werken.</al>
      <al>Om het bovenstaande ook formeel vast te leggen zal door de ministeries
van Financiën en SZW regelgeving worden aangepast. Daarbij gaat het om
het Uitvoeringsbesluit loonbelasting 1965 en het Besluit aanwijzing gevallen
waarin arbeidsverhouding als dienstbetrekking wordt beschouwd (Besluit van
24 december 1986, Stb. 655). Deze wijzigingen zullen naar verwachting
per 1 januari 2009 van kracht worden. Aanpassing van deze besluiten laten
uiteraard de dwingendrechtelijke bepalingen uit het BW ongemoeid.</al>
      <al>Met het bovenstaande wordt uitvoering gegeven aan de motie van het lid
Anker<voetref refid="v8.1" nr="1"></voetref>.</al>
      <tuskop letat="cur">8.2 Uitstapprogramma’s</tuskop>
      <al>Uit een enquête onder gemeenten (in het kader van de evaluatie van
de opheffing van het bordeelverbod) blijkt dat zeer weinig gemeenten in hun
beleid aandacht besteden aan uitstapmogelijkheden voor prostituees. Zoals
ook in het Coalitieakkoord en de brief Veiligheid begint bij voorkomen is
aangekondigd zal extra aandacht worden besteed aan prostituees die uit de
branche willen stappen. Het kabinet is voornemens om voor gemeenten een format
te laten ontwikkelen voor het begeleiden van prostituees die hun loopbaan
buiten de prostitutie willen voortzetten. Voor de zomer vindt hierover overleg
plaats tussen de betrokken ministeries en maatschappelijke organisaties in
het veld. De planning is dat de activiteiten in de tweede helft van 2008 van
start kunnen gaan.</al>
      <tuskop letat="cur">8.3 Voorlichting</tuskop>
      <al>Op dit moment wordt op verschillende manieren informatie aan prostituees
verstrekt. (Overheids)instellingen zoals De Rode Draad, Scharlaken Koord,
Prostitutie Informatie Centrum, GGD-en, SOA Aids Nederland, maatschappelijk
werk, de Belastingdienst en gemeenten geven voorlichting over verschillende
onderwerpen (o.a. gezondheid, weerbaarheid, financiën).</al>
      <al>Hoewel er al veel gebeurt op dit terrein, is er een roep om meer voorlichting.
Prostituees en exploitanten hebben onder meer behoefte aan heldere en eenduidige
informatie over de arbeidsrechtelijke positie van prostituees, zo blijkt uit
de tweede evaluatie opheffing bordeelverbod. Om de informatiebehoefte
te inventariseren en om na te gaan hoe aangesloten kan worden bij bestaande
activiteiten, hebben de ministeries van SZW, OCW en VWS een ronde tafel gesprek
georganiseerd met organisaties uit het veld. Hieruit is onder meer gebleken
dat voorlichting en ondersteuning meer geconcentreerd aangeboden zou moeten
worden. Daarnaast zou meer duidelijkheid geboden moeten worden over sociale
zekerheid, verzekeringen en gemeentelijke beleid in relatie tot prostitutie.
Nadere uitwerking van de plannen op het terrein van voorlichting zal voor
de zomer 2008 plaatsvinden.</al>
      <tuskop letat="vet">Tot slot</tuskop>
      <al>In 2000 zijn het bordeelverbod en het verbod op souteneurschap opgeheven.
Daartegenover stond onder andere een aanscherping van de strafwetgeving inzake
niet-gewenste vormen van exploitatie van prostitutie. Verschillende onderzoeken
laten evenwel zien dat de maatregelen bij de opheffing van het bordeelverbod
nog niet voldoende waren. Nadere regulering en aanvullend beleid zijn noodzakelijk.
Met de hierboven vermelde maatregelen wordt meer zicht en greep op de prostitutiebranche
gecreëerd en worden misstanden in de prostitutie verder tegengegaan.</al>
      <ondtek>
        <functie>De minister van Justitie,</functie>
        <naam>E. M. H. Hirsch Ballin</naam>
        <functie>De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,</functie>
        <naam>G. ter Horst</naam>
        <functie>De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,</functie>
        <naam>J. P. H. Donner </naam>
      </ondtek>
    </stuk>
  </body>
  <voetnoot id="v1.1" nr="1">
    <al>Kamerstukken II, 2007/08, 25 437, nr. 55.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v1.2" nr="2">
    <al>Kamerstukken II, 2007/08, 28 684, nr. 119.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v1.3" nr="3">
    <al>Kamerstukken II, 2007/08, 31 200 VI, nr. 82.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v1.4" nr="4">
    <al>Kamerstukken II, 2007/08, 31 200 VI, nr. 72.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v1.5" nr="5">
    <al>O.a. van gemeenten, politie, OM, prostituees en exploitanten.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v1.6" nr="6">
    <al>Vijfde rapportage Nationaal Rapporteur Mensenhandel, Korpsmonitor prostitutie &amp;
mensenhandel, Escort in Amsterdam Revisited, Prostitutie in Rotterdam.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v3.1" nr="1">
    <al>O.a. VNG, gemeenten, politie, OM, prostituees en exploitanten.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v5.1" nr="1">
    <al>Kamerstukken II, 2007/08, 31 200 VI, nr. 82.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v5.2" nr="2">
    <al>Kamerstukken II, 1998/99, 25 437.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v6.1" nr="1">
    <al>Kamerstukken II, 2007/08, 29 911, nr. 10.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v6.2" nr="2">
    <al>Kamerstukken II, 2007/08, 29 911 en 28 684, nr. 11.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v6.3" nr="3">
    <al>Kamerstukken II, 2007/08, 29 911, nr. 10.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v6.4" nr="4">
    <al>Deze Task Force kent een brede samenstelling waaraan de Nationaal Rapporteur
Mensenhandel deelneemt samen met vertegenwoordigers van de departementen van
Binnenlandse Zaken, Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Volksgezondheid, Welzijn
en Sport, Buitenlandse Zaken, politie, lokaal bestuur en de Zittende Magistratuur.
Dit alles onder voorzitterschap van het Openbaar Ministerie.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v7.1" nr="1">
    <al>Zuidema, R., M.C.M. Aerts, K. Boonstra, <nadruk type="cur">Arbeidsrecht
voor prostituees?</nadruk>, Hugo Sinzheimer Instituut, Amsterdam, 2006, p.
44.</al>
  </voetnoot>
  <voetnoot id="v8.1" nr="1">
    <al>Kamerstukken II, 2007/08, 31 200 VI, nr. 72.</al>
  </voetnoot>
</kamerwrk>