<?xml version="1.0" encoding="us-ascii"?>
<!DOCTYPE handeling PUBLIC "-//SDU//DTD vragen xml 1.1//NL" "../../dtd/hand-11.dtd"[]>
<handeling kamer="2">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20092010-89-7396/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <title />
  </kop>
  <frontm>
    <vergjaar>2009-2010</vergjaar>
    <volgnr>89</volgnr>
  </frontm>
  <part bron="HAN8609A05" bpag="7396" epag="7398 ">
    <item>
      <itemnaam>Vragenuur</itemnaam>
      <itemkop>Vragen van het lid Van Miltenburg aan de minister van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap, bij diens afwezigheid gesteld aan de staatssecretaris
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, mevrouw Van Bijsterveldt-Vliegenthart,
en aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het
bericht "Homoafkeuring bijzondere scholen mag".</itemkop>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Van Miltenburg</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Een homoseksuele leraar kan zich melden, maar ik denk niet
dat hij wordt aangenomen; de beleidslijn waarin dit soort kwesties wordt neergelegd,
wordt nu geschreven: dit stelde de bestuursvoorzitter van de islamitische
basisschool As Siddieq in een interview met de Volkskrant. Met andere woorden:
"homoseksuele leraren zijn niet welkom en dit zal in ons personeelsbeleid
worden vastgelegd".</al>
        <al>Dit is voor de VVD-fractie onacceptabel. Het weigeren van een homoseksuele
leraar vanwege het feit dat hij homo is, is in strijd met de Algemene wet
gelijke behandeling. Ik heb daarom over de betreffende islamitische school
Kamervragen gesteld aan minister Rouvoet. Ik vroeg hem om de uitspraken van
de bestuursvoorzitter te veroordelen en om sancties te treffen tegen een kennelijk
weigerbeleid tegen homoseksuele docenten.</al>
        <al>Ik heb de antwoorden inmiddels binnen en wie schetst mijn verbazing: de
minister is niet van plan om actie te ondernemen tegen deze school, terwijl
deze overduidelijk in strijd met de wet handelt. Ook zegt de minister dat
het weigeren van homo's op een school weliswaar niet mag vanwege het enkele
feit van homoseksuele gerichtheid, maar hij zegt niet dat het ook niet mag
omdat een docent bijvoorbeeld een homoseksuele relatie heeft of samenwoont.
Dit terwijl dat toch duidelijk door het kabinet is uitgesproken bij de behandeling
van de Algemene wet gelijke behandeling en de enkelefeitconstructie. De minister
schaart zich dus maar voor een deel achter de Algemene wet gelijke behandeling
en is selectief in zijn bewoordingen. Daarmee lijkt hij de wet anders te duiden
dan destijds is afgesproken.</al>
        <al>Ik vraag de bewindspersonen daarom vandaag twee zaken. Ten eerste wil
de VVD dat de wet onverkort wordt gehandhaafd. Een school die het weigeren
van homo's omzet in beleidslijnen, moet worden bestraft. Kan de staatssecretaris
toezeggen tegen deze school te zullen optreden als het weigeren van homo's
daadwerkelijk in personeelsbeleid wordt omgezet?</al>
        <al>Ten tweede wil de VVD dat voor eens en voor altijd duidelijk wordt dat
er geen onderscheid is tussen homo zijn en het hebben van een homoseksuele
relatie. Ook als je een homoseksuele relatie hebt, mag je daarom niet worden
geweigerd op een school. Ik vraag de minister van Binnenlandse Zaken of dat
juist is. Graag krijg ik een helder en eenduidig antwoord. Het gaat om een
principieel punt van onze rechtsstaat, waarin het niet uitmaakt of je man
bent of vrouw, homo of hetero, zwart of blank. Een school die dat onderscheid
wel maakt, handelt in strijd met de rechtsstaat en dient daarop stevig te
worden aangesproken.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Van Bijsterveldt-Vliegenthart</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Hartelijk dank voor de heldere vragen van mevrouw Van Miltenburg.
Ik geef even de verdeling aan. Collega Hirsch Ballin zal ingaan op de enkelefeitconstructie
en de Algemene wet gelijke behandeling. Ik zal de vragen behandelen die specifiek
As Siddieq betreffen.</al>
        <al>Er zijn wederom misverstanden ontstaan over de vraag of het scholen is
toegestaan om homoseksuele leraren te weigeren vanwege hun seksuele gerichtheid
of het hebben van een homoseksuele relatie. Er mag geen misverstand over bestaan
dat noch een openbare school, noch een bijzondere school leraren of ander
personeel mag weigeren vanwege hun seksuele gerichtheid of het hebben van
een homoseksuele relatie. Beweringen die inhouden dat het bijzonder onderwijs
volgens de huidige wet homoseksuelen mag weigeren vanwege het hebben van een
homoseksuele relatie, geven echt de verkeerde voorstelling van zaken. De minister
gaat daar straks uitgebreider op in.</al>
        <al>Ik heb de indruk dat het schoolbestuur uit het artikel dat mevrouw Van
Miltenburg noemt, niet op de hoogte is van de regels die onder meer zijn neergelegd
in de Algemene wet gelijke behandeling. De directeur geeft daar in zijn betoog
in ieder geval geen duidelijk beeld van. Daar heeft mevrouw Van Miltenburg
echt een punt. Mijn voorganger heeft vorig jaar een handreiking naar de po-
en vo-scholen gestuurd, waarvan geen letter onhelder was. Die handreiking
zal ik opnieuw richting de school laten gaan. Vanuit OCW zal ik dit met een
telefoontje laten begeleiden om duidelijk te maken dat dit de lijnen zijn
waarlangs de school volgens de Algemene wet gelijke behandeling dient te handelen.</al>
        <al>Dan kom ik op de sancties. Wij kunnen geen bekostigingssancties loslaten
op vermeende of werkelijke discriminatie. Dat is geen mogelijkheid in de wet
en wij kunnen daar de inspectie op zich niet voor inzetten. Wel ben ik het
met mevrouw Van Miltenburg eens dat een personeelsbeleid waarin mensen geweigerd
worden omdat zij homo zijn of een homoseksuele relatie hebben, in strijd is
met de wet. Dat staat niet onomstotelijk vast in het geval van As Siddieq.
De bestuursvoorzitter heeft een uitspraak gedaan over een hypothetische situatie.
Ik wijs hem erop dat die hypothetische situatie niet voor mag komen, omdat
de wet is zoals die is. In voorkomende gevallen van individuele personen moet
er een klacht worden ingediend bij de Commissie Gelijke Behandeling of moet
er bij de rechter een procedure worden gestart. Mij zijn geen klachten of
meldingen over As Siddieq bekend. De enige ingang voor een bekostigingssanctie
is het niet naleven van de voorschriften voor onderwijs. Mijn voormalig collega
Dijksma heeft dat bijvoorbeeld in verband met het thema burgerschap gedaan.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Hirsch Ballin</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik zal graag in aansluiting op de klare taal die reeds gesproken
is door mijn collega, nog iets zeggen over de handhaving van dit element van
onze wetgeving. Het behoort tot de grondslagen van onze rechtsorde dat ieder
mens gelijkelijk gerespecteerd en beschermd dient te worden met wat hem of
haar eigen is: ras, geslacht, godsdienst, levensovertuiging
en seksuele gerichtheid. Daarom hebben wij de Algemene wet gelijke behandeling.</al>
        <al>Ik zou in aanvulling op wat mijn collega heeft gezegd, willen wijzen op
de oordelen die de Commissie Gelijke Behandeling, die hiermee is belast, heeft
gegeven over precies dit onderwerp. Ik noem twee gevallen, zodat duidelijk
blijkt dat hierover door de Commissie Gelijke Behandeling vanuit haar taak
duidelijke oordelen zijn uitgesproken. Ik wijs op het oordeel uit 1999 in
zaak 38. De commissie oordeelde dat de eisen die een instelling op godsdienstige
grondslag mag stellen, niet mogen leiden tot onderscheid op grond van het
enkele feit van homoseksuele gerichtheid. Daarbij is gewezen op wat er tijdens
de parlementaire behandeling over deze zaak is gezegd. Indien er sprake is
van bijkomende omstandigheden, bijvoorbeeld gedragingen die aantonen dat de
betrokkene de grondslag van de school in feite verwerpt, dan biedt de wet
de mogelijkheid om een belangenafweging te maken. Daarvan is in het geval
dat aan de orde was geen sprake geweest, omdat het schoolbestuur er zonder
meer van is uitgegaan dat de grondslag van de school en wijze van de functievervulling
het mogelijk maakten de sollicitant te weigeren die in een homoseksuele relatie
samenwoonde.</al>
        <al>Er is ook een meer recent oordeel uit 2007, de 100ste zaak van dat jaar,
dat evenzeer duidelijk is. Een instelling van bijzonder onderwijs had in de
pers over haar personeelsbeleid verklaard: ook aan leerkrachten worden bijzondere
eisen gesteld; homoseksualiteit strookt niet met de uitgangspunten van de
school; openlijk homoseksuele leerkrachten zult u hier niet aantreffen. Deze
zaak lijkt erg op wat er in dit geval aan de hand is. De commissie heeft geoordeeld
dat de school hiermee direct onderscheid maakte op grond van homoseksuele
gerichtheid en dat de uitzondering die instellingen van bijzonder onderwijs
toekomt niet van toepassing is omdat de school in zijn personeelsbeleid onderscheid
maakte op grond van het enkele feit van de homoseksuele gerichtheid.</al>
        <al>Dat is klare taal van mijn collega &#x2013; van mij hopelijk ook &#x2013;
en van de Commissie Gelijke Behandeling.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Van Miltenburg</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik dank de regering voor haar antwoord. Ik ben blij dat ik
van de voorzitter de gelegenheid heb gekregen om in dit vragenuurtje binnen
tien minuten de opheldering te krijgen die ik in mijn schriftelijke vragen
had gevraagd van minister Rouvoet en collega's van hem, die deel uitmaken
van hetzelfde kabinet als deze bewindslieden maar die geen opheldering hebben
gegeven in hun beantwoording.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Jasper van Dijk</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Het is van de zotte dat een school anno 2010 een homoseksuele leraar kan
weigeren omdat diegene bijvoorbeeld gedragingen vertoont die de school niet
bevallen. Ik ben blij dat de Kamer daar binnenkort wettelijk een eind aan
gaat maken. De staatssecretaris heeft gezegd dat er nog geen praktisch voorbeeld
van wat de schoolleiding van As Siddieq heeft gezegd zou zijn. Misschien moet
zij er eens een lokhomo op afsturen, dan ziet zij direct dat die niet wordt
aangenomen. De regering zou veel krachtdadiger moeten zijn. Er is een motie
van mij aangenomen waarin staat dat scholen niet vooraf van hun personeel
mogen eisen dat zij de homoseksuele leefwijze afwijzen. Die motie is aangenomen
en zou door voormalig minister Plasterk worden uitgevoerd. Hoe zit het daarmee?
Er zijn helaas nog steeds scholen die dit soort verklaringen eisen van hun
personeel. Ik vind dat een schande.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Van Bijsterveldt-Vliegenthart</naam>
        </wie>
        <al>Met de betreffende scholen is inmiddels het gesprek aangegaan. Deze scholen
zijn inmiddels ook in gesprek met de Commissie Gelijke Behandeling. Men is
ermee bezig. Ik zal zeker de vinger aan de pols houden dat dit ook ergens
toe leidt.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Dezentj&#xE9; Hamming-Bluemink</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>De VVD-fractie maakt zich er grote zorgen over dat de leerlingen op die
school aangeleerd krijgen dat homoseksualiteit onacceptabel is. Daar gaat
het natuurlijk om. Onze rechtsorde veroordeelt die discriminatie. Als een
imam in Nederland leert dat homoseksualiteit wel geaccepteerd is, waarom gaat
de staatssecretaris er dan niet toe over om, zoals ik al vaker heb bepleit,
in de kerndoelen expliciet op te nemen dat homoseksualiteit geaccepteerd wordt?
Wat gaan de staatssecretaris en de minister eraan doen om minister Rouvoet
op &#xE9;&#xE9;n lijn met hen te krijgen? Ik zie namelijk nog enig licht
tussen hun standpunten.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Van Bijsterveldt-Vliegenthart</naam>
        </wie>
        <al>Ik zie de beantwoording van de minister en mij van zojuist hoogstens in
aanvulling op wat minister Rouvoet heeft gezegd, en niet als in tegenstrijd
met elkaar. Over het punt van de kerndoelen hebben wij vaak met elkaar gesproken.
Uiteindelijk heeft de Kamer steeds in meerderheid gezegd: dat gaan we niet
doen omdat we die kerndoelen niet als een boom vol met appels willen hangen;
we willen zorgen dat de kerndoelen daadwerkelijk de kern behouden en dat het
onderwijs aan de hand daarvan vorm en inhoud krijgt. Die discussie is al een
aantal malen gevoerd.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Dijkstra</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>De staatssecretaris zegt dat de Kamer niet wil dat dit wordt opgenomen
in de kerndoelen. In de motie-Pechtold van december 2009 is echter duidelijk
opgenomen dat de seksuele diversiteit onderricht dient te worden en dat dit
punt in de kerndoelen wordt gemoderniseerd en aangescherpt. Wanneer wordt
die motie uitgevoerd?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Van Bijsterveldt-Vliegenthart</naam>
        </wie>
        <al>Die wens is een andere dan die van mevrouw Dezentj&#xE9;. Het SLO is
hier op dit moment mee bezig. Het SLO is de organisatie die dit type uitwerking
doet in overleg met de scholen. Zodra wij daarover informatie hebben, zullen
wij de Kamer informeren hoe wij gevolg geven aan de motie.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Klijnsma</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Het is even wennen, nu ik hier voor het eerst sta. Maar dat is ook weer
heel leuk. Ik moet alleen beide bewindspersonen wel kritisch ondervragen.</al>
        <al>Als ik goed ben ingelicht, heeft minister Rouvoet inderdaad gezegd dat
een school op religieuze of levensbeschouwelijke grondslag op deze grondslag
gebaseerde opvattingen mag hebben over homoseksualiteit en deze opvattingen
in het onderwijs tot uitdrukking mag brengen. Het verbaast mij dan ook niet
dat bijvoorbeeld in Utrecht mensen met een homoseksuele geaardheid niet meer
plezierig kunnen wonen, als leerlingen op school dit soort
dingen te horen krijgen. Dat baart mij grote zorgen. Ik wil graag van de minister
van Justitie horen hoe men in de boezem van het kabinet daarmee omgaat.</al>
        <al>Van de staatssecretaris van Onderwijs wil ik graag weten of de Inspectie
van het Onderwijs niet een rol dient te spelen, want ook dat vind ik heel
erg belangrijk.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Hirsch Ballin</naam>
        </wie>
        <al>Hierover behoeft geen enkel misverstand te bestaan. Ik wil de vraag van
mevrouw Klijnsma natuurlijk heel graag beantwoorden. Ik ervaar het ook als
een voorrecht dat ik de eerste mag zijn die haar hier een antwoord geeft.</al>
        <al>In de boezem van het kabinet bestaat geen twijfel. Ik heb evenals mijn
collega's van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap &#x2013; ik zeg dit namens het
kabinet en dus uiteraard namens mijn collega's &#x2013; duidelijk gezegd dat
er geen onduidelijkheid mag bestaan over hetgeen onze rechtsorde vereist.
Wanneer wij praten over een vrijheid van een bijzondere school, gaat het om
de vrijheid om iets uit te dragen wat bijvoorbeeld ook in het godsdienstonderwijs
tot uitdrukking kan komen, wat ook betrekking kan hebben op de levenswijze.
Dat mag echter geen afbreuk doen aan dat wat behoort tot de kenmerken van
onze rechtsorde &#x2013; ik ben daar net mijn antwoord ook mee begonnen &#x2013;
en dat is dat geen onderscheid wordt gemaakt binnen ons land en in onze rechtsorde,
dat er geen achterstelling mag zijn van wie dan ook wegens wat hem of haar
eigen is. Dus ook niet iemands seksuele gerichtheid.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Van Bijsterveldt-Vliegenthart</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. De inspectie ziet toe op burgerschap. Zij ziet erop toe dat
dit op een goede manier tot zijn recht komt. De inspectie moet er ook op toezien
dat hetgeen onderwezen wordt, binnen de kaders van de rechtsstaat blijft.
Daarop is de inspectie veel scherper gaan toezien in de afgelopen jaren. Dat
heeft ook geleid, bijvoorbeeld bij As Siddieq, tot de tijdelijke opschorting
van de bekostiging door voormalig staatssecretaris Sharon Dijksma. En terecht,
want dit hoort op orde te zijn. Wij kunnen inderdaad onze sanctiemiddelen
daadwerkelijk gebruiken. Wij hebben bij het laatste inspectieonderzoek geconstateerd
dat de zaken weer enigszins op orde gaan komen. Voor het burgerschapsonderdeel
is het op orde. Er blijft intensief toezicht op deze school, omdat het nog
een zwakke school is. De leerresultaten zijn wel goed, maar processen als
de kwaliteitszorg laten nog te wensen over.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Dijkgraaf</naam>
          <partij>SGP</partij>
        </wie>
        <al>Het is helder dat al deze zaken binnen de rechtsorde moeten plaatsvinden
en dat de minister op het voorbeeld dat net gegeven werd, zo antwoordt. Tegelijkertijd
vraag ik de minister op basis van artikel 23 over vrijheid van onderwijs dat
toch wel degelijk scholen een eigen visie mogen geven, ook op dit terrein.
Het geldt veel breder, op allerlei terreinen, maar wij gaan toch niet vanuit
het Haagse vaststellen wat de visie, ook op dit soort onderwerpen, zou moeten
zijn?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Hirsch Ballin</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik dacht eigenlijk dat ik op dit punt al was ingegaan. Natuurlijk
mag een school op godsdienstige of levensbeschouwelijk grondslag overbrengen
wat bij die godsdienst of levensovertuiging hoort. Dat betekent echter niet
dat in het onderwijs, in de algemene kenmerken die al het onderwijs dient
te hebben, afbreuk mag worden gedaan aan wat behoort tot de kenmerken van
onze rechtsorde. Dat mag dus niet. Daar ligt de grens.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Slob</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik dank de bewindspersonen voor hun antwoorden, die volgens
mij gewoon aansluiten bij de brief die de Kamer eerder ontvangen heeft. Wij
hebben nu vooral discussie over de ruimte die er niet zou zijn als het gaat
om het voeren van personeelsbeleid. Los van de casus As Siddieq is het misschien
ook van belang om scherp te hebben welke ruimte scholen w&#xE9;l hebben
voor het voeren van een eigen personeelsbeleid. Kan de minister van Binnenlandse
Zaken in dit opzicht bevestigen hetgeen de Raad van State recent in een advies
aan de Kamer heeft bekendgemaakt: conform de huidige wetgeving mogen scholen
eisen stellen aan hun personeel die betrekking kunnen hebben op omstandigheden
die niet rechtstreeks voortvloeien uit de vervulling van de functie binnen
de instelling, maar daarvoor wel van belang zijn en dus ook betrekking kunnen
hebben op gedragingen van personeelsleden buiten de instelling? Ik denk dat
het van belang is dat wij dit met elkaar scherp hebben.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Hirsch Ballin</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Die scherpte wordt uiteraard pas ten volle gevonden in het
concrete geval. De formulering van de heer Slob, hoezeer deze ook aansluit
bij het zinvolle en als wetsuitleg accurate advies van de Raad van State,
zou niet mogen worden misverstaan als iets dat afbreuk doet aan wat ik eerder
heb gezegd en waarbij ik heb verwezen naar de uitspraken van de Commissie
Gelijke Behandeling. Wanneer er aan het enkele feit van homoseksualiteit of
samenwonen zulke gevolgen worden verbonden, mensen worden geweerd of uitgesloten
van de sollicitatieprocedure, wordt een grens overschreden die in onze wetgeving
is getrokken. Daarbij komt het inderdaad aan op de beoordeling van concrete
gevallen. Ik heb een paar voorbeelden gegeven uit de uitleg van de wet door
de Commissie Gelijke Behandeling. Dat is van belang, gelet op de uitgangspunten
van onze rechtsorde waarmee ik mijn antwoord in eerste ronde ben begonnen.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik dank beide bewindslieden.</al>
      </voorz>
    </item>
  </part>
</handeling>