<?xml version="1.0" encoding="us-ascii"?>
<!DOCTYPE handeling PUBLIC "-//SDU//DTD vragen xml 1.1//NL" "../../dtd/hand-11.dtd"[]>
<handeling kamer="2">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20092010-58-5265/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <title />
  </kop>
  <frontm>
    <vergjaar>2009-2010</vergjaar>
    <volgnr>58</volgnr>
  </frontm>
  <part bron="HAN8559A05" bpag="5265" epag="5269 ">
    <item>
      <itemnaam>Vragenuur</itemnaam>
      <itemkop>Vragen van het lid Van Gerven aan de minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit en de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over
het herbevolken van een geruimd bedrijf.</itemkop>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van Gerven</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Met verontrusting las ik het Brabants Dagblad van afgelopen
zaterdag. Daarin stond dat een met Q-koorts besmet geitenbedrijf uit het dorp
Zeeland direct na ruiming met nieuwe geiten is herbevolkt, juist in het epicentrum
Oost-Brabant, waar in de afgelopen jaren de meeste Q-koortsbesmettingen plaatsvonden.
De minister van LNV schijnt een speciale ontheffing te hebben verleend voor
dit vervoersverbod. Dit nieuwe beleid, waarbij het vervoersverbod in incidentele
gevallen wordt opgeheven, is in strijd met de afspraken die de Kamer heeft
gemaakt, namelijk: een vervoersverbod om verdere besmetting van bedrijven
te voorkomen en om de effecten van de huidige maatregelen goed te kunnen beoordelen.
Hoe kan dat? Waarom schendt zij het voorzorgprincipe en wordt de gezondheid
van mensen weer in de waagschaal gesteld? Is dit het kortetermijnboerenbelang,
zo vraag ik de minister van LNV. Aan de minister van VWS stel ik dezelfde
vraag: waarom wordt hier gemarchandeerd met de volksgezondheid na bijna 4000
besmettingen, honderden ziekenhuisopnamen, tientallen mensen met chronische
klachten, een tiental mensen met hartklepafwijkingen en circa tien doden door
de Q-koorts?</al>
        <al>De minister zou voor 1&#xA0;maart met een toekomstscenario komen voor
de intensieve geitenhouderij. Waarom is dat er nog niet? Er moet namelijk
snel beleid ontwikkeld worden met een perspectief van waar het naartoe moet.
De minister gaat er kennelijk van uit dat dit zonder problemen kan voor de
intensieve geitenhouderij en dat men op de huidige wijze kan doorgaan. Maar
is dat wel re&#xEB;el, nu duidelijk is dat de huidige intensieve geitenhouderij
de bron is van de Q-koortsepidemie, die zijn weerga niet kent? Zijn de ministers
bereid, een pas op de plaats te maken en het opnieuw aanschaffen van geiten
in besmette en geruimde bedrijven niet toe te staan? Eerst moet het parlement
met het kabinet hebben gesproken over de toekomst van de intensieve geitenhouderij,
waarbij de volksgezondheid gewaarborgd is. Kabinet, stop met dit gerommel
en beleid dat riekt naar willekeur.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Tegen de heer Van Gerven zeg ik graag dat hierbij sprake is
van het belang van dierenwelzijn. Dat is precies de reden waarom wij hebben
ingegrepen zoals wij hebben ingegrepen. Het ging niet om het boerenbelang,
maar om het belang van de dieren. Zo hoort het ook in deze crisisperiode.</al>
        <al>Wat is er aan de hand? Er was een bedrijf waar jonge geiten opgefokt werden.
Voordat die geiten zouden aflammeren, zouden ze naar een ander bedrijf gaan.
Door de Q-koorts en het daarmee gepaard gaande transportverbod was het niet
mogelijk om dieren te vervoeren. Maar als geiten aflammeren op een bedrijf
dat niet is ingesteld op het verzorgen van jonge geitjes en het melken van
de moedergeiten, krijg je daar problemen. Die problemen dreigden zich voor
te doen. Wat is er dus gebeurd? De Voedsel en Waren Autoriteit heeft daar
een oplossing voor gezocht die in het belang is van die dieren en die ervoor
zorgt dat die dieren worden opgevangen op een fatsoenlijke manier. Dat was
mogelijk in de gemeente Zeeland op een bedrijf waar geruimd is, waar sprake
is van een zorgvuldige opslag van mest, waar verder alle voorzorgsmaatregelen
in acht worden genomen en waar dus een oplossing is gevonden voor deze situatie.
Er is dus geen sprake van herbevolking, er is sprake van het oplossen van
een kortetermijnprobleem. Daar zijn wij allemaal voor verantwoordelijk. Daar
zou onze ori&#xEB;ntatie ook op gericht moeten zijn; zo zou ik dat willen
zeggen.</al>
        <al>De heer Van Gerven heeft gevraagd of wij voor 1&#xA0;maart met een toekomstscenario
zouden komen voor de veehouderij. Wij hebben dat niet toegezegd. Wij hebben
toegezegd dat wij ten spoedigste komen met een scenario waardoor wij uit de
crisismaatregelen en het crisispakket kunnen komen, zodat de bedrijven waar
geruimd is, die boerenbedrijven, boeren en hun gezinnen, weer toekomstperspectief
krijgen en weten waar hun mogelijke toekomst ligt.</al>
        <al>Minister Klink en ik hebben al een aantal keren aan de Kamer meegedeeld
dat wij onderzoek hebben lopen naar de mogelijkheden en kansen voor de intensieve
veehouderij. Ik dacht dat de Kamer ook zelf een initiatief heeft genomen om
er een keer een debat aan te wijden.</al>
        <al>Is het niet nodig om een pas op de plaats te maken? Dat doen wij. Wij
hebben de meest strenge maatregelen genomen vanuit het perspectief van voorzorg.
Wij hebben ervoor gekozen om in het belang van de volksgezondheid, die in
dit hele traject zeer terecht steeds vooropstaat, zeer drastische maatregelen
te nemen. Heb je die drastische maatregelen doorgevoerd, dan is het zaak om
toekomstperspectief te bieden aan die geitenhouders of schapenhouders en hun
gezinnen op het moment dat dit verantwoord is.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Heeft de minister van VWS nog een aanvulling?</al>
      </voorz>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Klink</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik heb nog een enkel punt ter aanvulling, maar dat kan echt
puntsgewijs.</al>
        <al>Het opfokbedrijf waarover het gaat, is momenteel niet besmet verklaard.
Bij het ontvangende bedrijf zijn alle hygi&#xEB;nemaatregelen genomen: het
is geleegd, gereinigd en ontsmet en de mest ligt afgedekt op het bedrijf.
De geiten zijn alle gevaccineerd. Mocht er van besmetting sprake zijn, wat
overigens ook op het opfokbedrijf zou kunnen plaatsvinden &#x2013; in die zin
is er helemaal geen sprake van een extra risico &#x2013; dan is de kans dat
dit tot aflammeren, tot abortussen leidt minimaal, gegeven de zeer korte tijdsspanne
die hiermee gemoeid is. De kans daarop is buitengewoon gering, gegeven het
feit dat het opfokbedrijf en &#x2013; dat mogen wij daaruit afleiden &#x2013;
ook deze dieren niet besmet zijn. Het ontvangende bedrijf heeft alle hygi&#xEB;nemaatregelen
genomen, waardoor de vaccinatie nog een extra veiligheidsborg betekent.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Mijnheer Van Gerven, uw vervolgvraag.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van Gerven</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Ik moet hier toch nog een paar dingen over zeggen. Hier lijkt mij toch
sprake van willekeur. Wat moeten andere boeren denken van het welzijnsargument?
Ik vind dat niet steekhoudend. Ik lees in het Dagblad van het
Noorden dat een ander besmet bedrijf nieuwe dieren heeft aangekocht. Ik lees
over een bedrijf in Middelbeers dat ook herbevolkt is. Daarmee doorkruist
u het beleid van de Kamer. De vraag is of het voorzorgsprincipe om op dit
moment de volksgezondheid leidend te laten zijn niet voorrang moet hebben
boven alles: bij twijfel niet inhalen.</al>
        <al>U hebt de Kamer niet ge&#xEF;nformeerd en dat vind ik u erg kwalijk te
nemen. Er is duidelijk afgesproken: op dit moment geen vervoer uit het oogpunt
van de volksgezondheid. Als u dat weer van plan bent, wilt u de Kamer dan
informeren? En wilt u zo snel mogelijk komen met dat toekomstscenario, zodat
wij hier eerst kunnen debatteren over de vraag wat goed is in het kader van
de veiligheid en de toekomst van de intensieve geitenhouderij?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Klink</naam>
        </wie>
        <al>Over de ontheffing zal mevrouw Verburg het een en ander zeggen. Ik herhaal
dat de gezondheidsrisico's gering zijn, wanneer je de huidige situatie afzet
tegen de situatie die nu ontstaat. Gegeven het feit dat het opfokbedrijf waar
de dieren zich bevinden, niet besmet is, dat alle hygi&#xEB;nemaatregelen
zijn genomen in de stallen die nu herbevolkt worden, en dat al deze dieren
zijn gevaccineerd, is de kans gering, bijna niet aanwezig, dat het tot aflammeren
zal leiden met risico's voor de volksgezondheid.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Er is geen sprake van herbevolking van het bedrijf in Zeeland. Er is sprake
van het oplossen van een acuut probleem bij het opfokbedrijf. De dieren blijven
eigendom van de oorspronkelijke eigenaar. Er kan dan ook geen enkele voorbeeldwerking
van uitgaan voor andere bedrijven.</al>
        <al>In Middelbeers is inderdaad een bedrijf vrij verklaard, omdat daar alle
dieren zijn afgevoerd van het bedrijf en alle hygi&#xEB;nemaatregelen en mestmaatregelen
zijn genomen. Er is echter geen sprake van herbevolking. Ook in de voorbeelden
van de heer Van Gerven uit Friesland is geen sprake van herbevolking. Hier
moest een probleem opgelost worden en dat doen wij in het belang van dieren
en dierenwelzijn. Dat zou de heer Van Gerven toch moeten aanspreken, want
waarom zouden wij dieren in het bijzonder laten lijden doordat zij aflammeren
in een situatie die daarvoor niet geschikt is? Ik kan mij niet voorstellen
dat hij daarvan een voorstander zou zijn.</al>
        <al>Waarom hebben wij de Kamer niet ge&#xEF;nformeerd? Wij hebben met de Kamer
afgesproken dat zij van tijd tot tijd een rapportage krijgt over wat er allemaal
gebeurt. Dit is onderdeel van de crisisbeheersing en het crisismanagement.
Natuurlijk zouden wij de Kamer hierover informeren, zij het dat het natuurlijk
niet mogelijk is om daarop te wachten, omdat het gaat om een acute situatie.</al>
        <al>Ten slotte vraagt de heer Van Gerven wanneer de strategie komt voor de
afbouw van de maatregelen van het crisispakket. Dat pakket komt ten spoedigste,
zodra het er is, naar de Kamer. Ik kan daarop niet wachten en minister Klink
evenmin. Wij hebben daarmee "zorgvuldige haast", want het moet wel een zorgvuldig
pakket zijn. Natuurlijk zullen wij daarover dan graag met de Kamer overleg
voeren.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Thieme</naam>
          <partij>PvdD</partij>
        </wie>
        <al>De minister heeft zelf voor deze dierenwelzijnsproblemen gezorgd. Het
is namelijk de minister geweest die een fokverbod heeft ingesteld nadat het
fokseizoen al voorbij was in oktober 2009. Daardoor is nu de volksgezondheid
in gevaar gebracht en zijn er overvolle stallen die welzijnsproblemen veroorzaken.
Is de minister bereid om ervoor te zorgen dat er een fokverbod komt voor het
komend seizoen, dus dat er een daadwerkelijk fokverbod komt in plaats van
een nepfokverbod buiten het fokseizoen?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Mevrouw Thieme haalt een erg oude koe uit de sloot, maar wij kennen haar;
dat doet zij iedere keer. Wij hebben van tijd tot tijd en regelmatig aangegeven
dat wij de maatregelen hebben genomen met de kennis die op dat moment beschikbaar
was. Dat heeft geleid tot de opbouw van het maatregelenpakket, waarmee minister
Klink en ik al twee jaar bezig zijn. Dat weet mevrouw Thieme. Wij zijn nu
nog steeds bezig met het managen van de crisis. Laten wij hopen dat er dit
voorjaar niet nog meer Q-koortspati&#xEB;nten in een van de regio's worden
aangetroffen. Wij gaan er dus van uit dat het beleid werkt. Op enig moment
ga je dan weer over van het voorzorgprincipe naar de risicobenadering; dat
is de volgende fase waarnaar minister Klink en ik zoeken. Tegen de heer Van
Gerven heb ik net gezegd dat wij er ten spoedigste mee naar de Kamer zullen
komen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Ormel</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Voor de CDA-fractie staat de volksgezondheid voorop in het
Q-koortsdossier. Wij maken ons zorgen over het feit dat deze bedrijven worden
herbevolkt. Zij waren leeg van dieren, maar het stof en de Q-koortsbacterie
zijn waarschijnlijk nog wel in verhoogde mate aanwezig. Kan de minister aangeven
op welke wijze de verspreiding van fijnstof van de herbevolkte bedrijven zo
veel als mogelijk wordt voorkomen? Wordt daaraan speciaal aandacht gegeven?
Wordt er ook aandacht aan gegeven in de strategie die wij ten spoedigste verwachten?</al>
        <al>Verder vraag ik, ook om onrust in de omgeving te voorkomen, de minister
van Volksgezondheid hoe het staat met het Q-koortsvaccin voor mensen. Hij
heeft daarover advies aan de Gezondheidsraad gevraagd, maar ik denk dat het,
zeker als wij weer over herbevolking gaan praten, van belang is daar spoed
achter te zetten. Het vaccin wordt namelijk toegepast in Australi&#xEB; en
zou toegepast moeten kunnen worden voor specifieke doelgroepen in Nederland.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>De heer Ormel maakt een belangrijk punt. Hoe voorkom je dat de dieren
die op het bedrijf zijn aangevoerd, of er tijdelijk naartoe zijn gebracht,
besmet raken? Er is sprake van hygi&#xEB;nemaatregelen en er zijn strenge
regels ten aanzien van mestopslag, maar de heer Ormel weet ook dat de bacterie
in de omgeving zit en dat er dus geen garantie te geven is dat dieren niet
besmet raken. Wel moet je alles doen wat in je vermogen ligt om het risico
op besmetting zo klein mogelijk te maken. Dat doen wij ook via de maatregelen
die ik zojuist heb aangegeven. Verder zijn de dieren gevaccineerd voordat
zij drachtig zijn geraakt en dat geeft natuurlijk ook nog een extra bescherming.
Wij vinden vaccinatie een strategie om mee verder te gaan.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Klink</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik ben wel blij met de vraag van de heer Ormel over het humane
vaccin. Ik had toegezegd dat de Kamer in de loop van de zomer een advies zou
krijgen van de Gezondheidsraad. Wij proberen dat overigens te bespoedigen,
dus ervoor te zorgen dat wij dat eerder krijgen. Ik heb mij
verstaan met de voorzitter van de Gezondheidsraad en hem gevraagd of wij Australi&#xEB;
niet zouden kunnen volgen, in de zin dat wij voor risicogroepen het humane
vaccin ter beschikking zouden stellen. Natuurlijk draagt de uitkomst van dat
gesprek het karakter van voorlopigheid, aangezien de studie nog moet plaatsvinden
en het advies nog moet komen. Maar wat wij er wel uit afleiden, is dat het
onderzoek dat gedaan is &#x2013; er zijn nieuwe onderzoeksgegevens gekomen
in 2009 &#x2013; in elk geval niet wijst op resultaten die je zomaar door kunt
vertalen naar risicogroepen. De voorzitter van de Gezondheidsraad vindt het
op dit moment te hachelijk om, gelet op de balans tussen effectiviteit en
risico's, het toe te passen c.q. ter beschikking te stellen. Ik spreek overigens
over een voorlopig oordeel.</al>
        <al>Volgens het onderzoek lijkt het humaan vaccin effectief te zijn. Het aantal
humane ziektegevallen lijkt af te vlakken, maar uit de cijfers blijkt wel
dat er ten opzichte van het aantal ziekenhuisopnames, dus de ernstige gevallen,
geen groot en significant verschil lijkt te zijn. Ik zeg dat met de nodige
slagen om de arm, maar het advies is toch echt consistent met datgene wat
ook het RIVM ons in het verleden meldde bij monde van de heer Coutinho: wees
voorzichtig met het humaan vaccin, want het onderzoek heeft betrekking op
een kleine groep mensen en is zeker niet zodanig dat je het zomaar voor risicogroepen,
zoals mensen met hartklepproblemen, in het programma kan stoppen. Ik zeg dit
met voorlopigheid. Ik vind wel dat ik deze informatie met de Kamer moet delen,
maar de voorlopigheid heeft natuurlijk betrekking op het feit dat er eerst
nog een goede studie van de Gezondheidsraad plaatsvindt. Ik heb mij tevens
voorgenomen om dit onderwerp in de Raad van ministers van Volksgezondheid
op Europees niveau de komende maanden in Spanje aan de orde te stellen, teneinde
met elkaar in elk geval een studie te gaan doen om te bezien in hoeverre het
humaan vaccin van dusdanige gegevens voorzien kan worden dat wij wel kunnen
beslissen over de effectiviteit, de bijwerkingen et cetera. Dat vergt nog
de nodige studie, maar ik zal het in de raad zeker aankaarten om te bezien
in hoeverre het voor de toekomst wellicht wel nuttig kan zijn.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Snijder-Hazelhoff</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Kan de minister van LNV aangeven wat het verschil is tussen
het oplossen van het welzijnsprobleem en het herbevolken van stallen? Naar
mijn gevoel en naar ons oordeel ligt dat echt in het verlengde van elkaar.
De minister geeft aan bezig te zijn met het oplossen van de welzijnsproblemen,
maar als ik de media en de bedrijven mag geloven dan wordt er daarmee ook
herbevolkt. Zo ziet de geitenhouderij dat ook.</al>
        <al>Vervolgens zou ik willen vernemen wanneer wij met zekerheid weten hoeveel
miljoenen vaccins beschikbaar zijn. Met welk tempo worden de geiten gevaccineerd?
Is de minister bereid om op de bedrijven waar juist sprake is van welzijnsproblemen,
met voorrang te vaccineren?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Er is geen sprake van herbevolking. Ik kan het niet vaak genoeg
zeggen. De dieren verwisselen namelijk niet van eigenaar. De dieren worden
geen eigendom van de veehouder in Zeeland. De geitenhouder en zijn gezin in
Zeeland hadden de stal leeg omdat er ruimingen hadden plaatsgevonden. De overige,
dus de niet-drachtige geiten en de aanwezige bokken op het bedrijf, waren
ook geruimd. Dat betekent dat het bedrijf leegstond. Op het opfokbedrijf waar
dezelfde eigenaar was, was er geen mogelijkheid om de geiten die afgelammerd
hadden, te melken en om zorgvuldig de nieuwe dieren te huisvesten. Dat betekent
dat er een noodoplossing is gevonden, waarbij de geitenhouder in Zeeland tijdelijk
de dieren heeft opgevangen. Er is dus sprake van een opvangsituatie en dus
niet van herbevolking. Als wij het hebben over herbevolking dan gaat het om
het opnieuw opbouwen van een eigen bestand van geiten. Daarvan kan op dit
moment helaas nog geen sprake zijn.</al>
        <al>In april komen de eerste nieuwe vaccins. Wij doen er alles aan, zoals
de Kamer ook gevraagd heeft op een aantal momenten, om zo veel en zo spoedig
mogelijk vaccins te krijgen, zodat zorgvuldig en vroegtijdig zo veel mogelijk
dieren gevaccineerd kunnen worden.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Snijder-Hazelhoff</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>En met voorrang?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Wat de voorrangsregeling betreft, hebben wij de Kamer duidelijk gemaakt
dat eerst gekeken wordt naar de bedrijven met een publieksfunctie: de zorgboerderijen,
de kinderboerderijen, et cetera.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van der Vlies</naam>
          <partij>SGP</partij>
        </wie>
        <al>De SGP-fractie ziet zeer uit naar de notitie die er per 1&#xA0;maart zou
zijn, maar die nu zo spoedig mogelijk de Kamer zal bereiken. Het is een belangrijke
notitie waarin een perspectief, een toekomstgericht scenario voor de bedrijvensector
wordt geschetst. Ik heb nog een vraag. Vorige week is er in Breda een conferentie
over deze bacterie en de bestrijding ervan gehouden, waarbij internationale
deskundigen aanwezig waren. Daar hebben diverse deskundigheden zich kritisch
uitgelaten over het Nederlandse beleid. Daar treden we nu niet in. Dat zal
straks bij de evaluatie worden meegenomen. Mijn vraag is of daarin eventuele
consequenties voor de sector, die zich voordoen voor het eerstvolgende traject,
worden meegenomen. Graag krijg ik op dat punt een toezegging.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Dat is precies de reden waarom wij die internationale conferentie hebben
gehouden. Ik heb in deze Kamer al vaker gezegd dat wij in Nederland te maken
hebben met een unieke situatie, maar dat wij graag willen leren van ervaringen
die in andere landen zijn opgedaan. Ik heb daarbij regelmatig Australi&#xEB;
en Frankrijk genoemd. Precies daarom hebben wij de deskundigen bij elkaar
gehaald. Zij hebben hun eigen beleid ter zake uiteengezet en zij hebben nadrukkelijk
aangegeven dat de Nederlandse situatie, met een zo snel groeiend aantal humane
Q-koortspati&#xEB;nten, nergens eerder is voorgekomen. De vertegenwoordiger
van de EFSA heeft gezegd: in algemene zin zijn wij voorstander van de risicobenadering,
maar wij begrijpen heel goed dat Nederland nu gekozen heeft voor het voorzorgprincipe
en daardoor rigoureuze maatregelen heeft genomen. Ik ben het er zeer mee eens
dat het rigoureuze maatregelen zijn en de Kamer zeer waarschijnlijk ook. Het
zijn zeer ingrijpende maatregelen, maar wij hebben ze genomen in het belang
van de volksgezondheid. Mochten er lessen te trekken zijn, dan zullen we die
natuurlijk en zeker meenemen, zeg ik tegen de heer Van der Vlies.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Waalkens</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Ik heb nog een aantal vragen aan beide bewindspersonen.
Voor de fractie van de PvdA geldt dat de volksgezondheid het leidend principe
en uitgangspunt moet zijn. Ook de fractie van de PvdA hecht eraan om vast
te houden aan de afspraken die we daarover met elkaar hebben gemaakt. Dat
er sprake is van een acuut probleem kan ik mij haast niet voorstellen, want
op het opfokbedrijf zijn de geiten bezwangerd en vijf maanden van tevoren
wist men wanneer de geiten gingen aflammeren. Dus van acuut kan nu toch niet
gesproken worden. We kunnen ons wel voorstellen dat er maatwerk wordt geleverd
om problemen te tackelen, ook op het terrein van dierenwelzijn, maar dat mag
natuurlijk geen precedent scheppen voor alle andere mogelijke probleemgevallen,
terwijl we nog geen oplossing hebben gevonden voor het herbevolken. "What's
in a name", of het nu gaat om herbevolking of om het van eigenaar verwisselen,
daar wil ik niet in treden. Ik heb nog wel een vraag.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Heel snel, mijnheer Waalkens.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Waalkens</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Mijn vraag betreft een ontheffing voor de afvoer van mest. Een bedrijf
in Middelbeers heeft een ontheffing gekregen om ook de mest af te voeren.
Klopt dat? Wanneer zijn de dieren gevaccineerd die naar het bedrijf toegegaan
zijn?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Eerst over het bedrijf. De geiten zijn in Siebengewald opgefokt. Het opvangbedrijf
is in Zeeland, in de provincie Brabant, gemeente Landerd. De dieren zijn gevaccineerd
voordat ze drachtig zijn geworden. Nu zegt de heer Waalkens dat je kunt zien
aankomen wanneer geiten drachtig worden, maar de dieren waren al op dat opfokbedrijf
voordat het fokverbod werd afgekondigd. Dus daar moesten we op enig moment
wel iets mee. Wij hebben in december het transportverbod afgekondigd. Dan
loop je daar tegenaan. Nee, het is geen voorloper van een herbevolkingsstrategie.
Nee, er is geen sprake van een precedent dat op grote schaal kan worden gevolgd.</al>
        <al>Dan de tweede vraag van de heer Waalkens over de afvoer van mest. Het
antwoord op die vraag moet ik de heer Waalkens even schuldig blijven. Wellicht
heb ik die informatie wel nadat de heer Klink nog een vraag beantwoord heeft.
Ik weet &#xE9;&#xE9;n ding zeker: de regels zijn niet versoepeld op de
een of andere manier, dus er is sprake van een zorgvuldige afvoer via mestverwerking.
Maar goed, ik kom daar zo nog even op terug.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Dibi</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. De uitbraak van de Q-koorts is niet de eerste keer dat een
dierziekte voorkomt in Nederland. Sterker nog, hier aanwezige Kamerleden zoals
de heer Waalkens en de heer Van der Vlies hebben in hun periode als Kamerlid
al zes keer meegemaakt dat er een uitbraak is van een dierziekte. Dit zal
ook niet de laatste dierziekte zijn, als we op dezelfde voet verdergaan. Zolang
wij zo veel mogelijk dieren ophopen in een zo klein mogelijke ruimte, omdat
boeren anders niet fatsoenlijk hun boterham kunnen verdienen, zal er weer
een nieuwe dierziekte kunnen uitbreken. De CDA'er Herman Wijffels zei terecht:
de veehouderij zal duurzaam zijn of niet zijn. Dat betekent dat er een radicale
omslag moet komen in het beleid, onder andere van CDA-ministers. Mijn vraag
is of deze bewindspersonen erkennen dat we moeten gaan werken aan schaalverkleining.
Dat betekent dat het pijn gaat doen bij boerenbedrijven die gesloten moeten
worden. We moeten toe naar veel minder dieren en veel minder intensieve veefabrieken.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. De veehouderij zal duurzaam worden of heeft geen toekomstperspectief.
Als ik de woorden van de heer Dibi zo mag duiden, dan zeg ik: dat zijn mijn
woorden en dat is mijn beleid. Ik vind dat de Nederlandse veehouderij rond
2020 in alle opzichten duurzaam moet zijn. Daar werken we al ruim drie jaar
hard aan en daar zullen we de komende tijd aan blijven werken, want dat is
in het belang van de veehouderij zelf, maar ook in het belang van onze hele
samenleving.</al>
        <al>Er is recent weer onderzoek uitgevoerd en uitgebracht door Wageningen
Universiteit naar de schaal van de dierhouderij. Daaruit blijkt dat schaal
op zichzelf niet het belangrijkste criterium is, maar dat het gaat om dierenmanagement,
diergezondheid, preventiemaatregelen en dierenwelzijn. Ik geloof dat deze
aspecten cruciaal zijn. Dat zijn exact de dingen die wij in onze hele agenda
verduurzaming veehouderij meenemen. Ik vind dat Nederland hierin een koploperspositie
moet hebben, maar daar mag Nederland niet alleen in blijven. Dit geldt voor
alle landen in Europa en eigenlijk zou het wereldwijd zo moeten worden, dus
daarbij hebben wij nog een aantal stappen te gaan.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Polderman</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Even terug naar de concrete situatie. De minister van LNV houdt vol dat
er geen sprake is van herbevolking, maar dat het gaat om opvang in een noodsituatie.
Als je de situatie serieus bekijkt, valt dat niet vol te houden. Natuurlijk
is hier sprake van herbevolking.</al>
        <al>De minister zegt dat het opfokbedrijf Q-koortsvrij was, maar dat bedrijf
is niet voor niets geruimd. Ik sluit mij aan bij de vraag van collega Ormel.
De minister zegt zelf dat die bacterie in de omgeving zit van dat bedrijf
dat opnieuw wordt herbevolkt. De minister zegt dat het opvang is, maar er
komen wel degelijk geiten in. Het argument van de minister om het geen herbevolking
te noemen is dat die beesten eigendom blijven van die andere boer. Als je
dat serieus bekijkt, is dat natuurlijk een farce. Het gaat hier wel degelijk
om herbevolking.</al>
        <al>Mijn vraag aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is wat
hij denkt dat dit voor signaal is. In de brief die wij laatst hebben gekregen,
lees ik dat de deskundigen niet kunnen aangeven wat het effect van alle maatregelen
die genomen zijn, zal zijn op het aantal humane ziektegevallen in 2010. Wij
zeggen allemaal dat de volksgezondheid vooropstaat. Wat voor signaal gaat
er uit naar de bevolking in Oost-Brabant als de minister zegt dat dit geen
herbevolking is, maar opvang, terwijl de deskundigen zeggen dat nog absoluut
niet duidelijk is wat de effecten zullen zijn voor de humane gezondheid? Ik
wil graag van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport horen hoe
hij denkt dat dit signaal overkomt op de bevolking.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Dan stel ik een retorische vraag aan de heer Polderman. Zegt hij dat wij
de volksgezondheid nu zo belangrijk vinden dat een noodsituatie uit het oogpunt
van dierenwelzijn er niet toe mag leiden dat op enig moment een noodoplossing
wordt gevonden? Als u of ik geitenhouder zou zijn en te horen zou krijgen
dat wij wel mogen herbevolken, maar alleen als iemand anders eigenaar is,
dan zou elke geitenhouder zeggen: laat dan maar, want dat is
geen herbevolking. De eigenaar van de drachtige geiten van het opfokbedrijf
blijft eigenaar. Hij vindt alleen nieuw onderdak waar zijn dieren kunnen aflammeren
en waar ze goede verzorging en de nodige ruimte krijgen. Voor de rest zoeken
minister Klink en ik naar een zorgvuldige afbouw van deze heel strenge, maar
zeer noodzakelijke maatregelen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Klink</naam>
        </wie>
        <al>Ik herhaal wat ik zo-even zei. Het opfokbedrijf is momenteel niet besmet.
Bovendien zijn op het ontvangende bedrijf de maatregelen genomen die met hygi&#xEB;ne
te maken hebben: reiniging, ontsmetting en afdekking van de mest binnen het
bedrijf. Ten derde zijn alle geiten gevaccineerd. Daar komt bij dat de periode
tot aan het aflammeren dusdanig klein is dat er zelfs bij een niet te veronderstellen
besmetting geen sprake zou zijn van abortusgolven.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Komt de minister nog terug op een vraag over de mest?</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Ik denk dat ik aan de heer Polderman helder heb aangegeven dat hier geen
sprake is van herbevolking, maar van een noodsituatie. Ik ben blij met wat
ik heb kunnen antwoorden: ondanks het feit dat de volksgezondheid altijd voorop
gesteld wordt, mag die niet altijd zomaar ten koste van alles gaan. We hoeven
dus de dieren in de genoemde noodsituatie niet te laten verkommeren en we
hoeven het dierenwelzijn niet in alle opzichten geweld aan te doen.</al>
        <al>Er is mij niets bekend over een ontheffing voor mestafvoer in Middelbeers.
Ik zal het navragen bij de bevoegde instantie en ik zal de Kamer daar een
kort briefje over sturen.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Dank u wel. Dan zijn we gekomen aan het eind van het mondelinge vragenuur.
Ik dank de bewindslieden voor de antwoorden.</al>
        <al>Ik deel aan de Kamer mee dat het lid Slob zich heeft afgemeld.</al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>Deze mededeling wordt voor kennisgeving aangenomen.</al>
      </draad>
      <voorz nw="nee">
        <al>Op de tafel van de Griffier ligt een lijst van ingekomen stukken. Op die
lijst staan voorstellen voor de behandeling van deze stukken. Als voor het
einde van de vergadering daartegen geen bezwaar is gemaakt, neem ik aan dat
daarmee wordt ingestemd.</al>
      </voorz>
    </item>
  </part>
</handeling>