<?xml version="1.0" encoding="us-ascii"?>
<!DOCTYPE handeling PUBLIC "-//SDU//DTD vragen xml 1.1//NL" "../../dtd/hand-11.dtd"[]>
<handeling kamer="2">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20092010-52-4802/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <title />
  </kop>
  <frontm>
    <vergjaar>2009-2010</vergjaar>
    <volgnr>52</volgnr>
  </frontm>
  <part bron="HAN8551A15" bpag="4802" epag="4808 ">
    <item>
      <itemnaam>Schuld- en armoedeproblematiek</itemnaam>
      <itemkop>Aan de orde is de behandeling van: <ondw><wetv>het verslag van een
algemeen overleg met de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
en de minister van Financi&#xEB;n over schuld- en armoedeproblematiek (<vetnr>24515</vetnr>, nr. 175).</wetv></ondw></itemkop>
      <draad>
        <al>De beraadslaging wordt geopend.</al>
      </draad>
      <voorz nw="nee">
        <al>Als eerste spreker staat mevrouw Karabulut op de lijst, maar ik zie dat
zij nog niet aanwezig is in de zaal. Het woord is daarom eerst aan de heer
Pechtold.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Pechtold</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Mijn fractiegenote mevrouw Ko&#x15F;er Kaya kan hier vanavond
niet zijn. Ik beperk mij daarom tot het voorlezen van drie moties die ik mede
namens haar indien.</al>
        <motie>
          <mtekst>
            <al>De Kamer,</al>
            <al>gehoord de beraadslaging,</al>
            <al>constaterende dat veel mensen met schulden behoefte hebben aan informatie
en ondersteuning, maar slechts een derde van de huishoudens in de risicogroep
op enige manier hulp krijgt;</al>
            <al>van mening dat iedereen met de behoefte aan informatie of ondersteuning
hier toegang toe moet hebben;</al>
            <al>overwegende dat budgetwinkels deze preventieve en hulpverlenende functie
op een laagdrempelige manier kunnen vervullen;</al>
            <al>verzoekt de regering, de mogelijkheden, knelpunten en kosten voor budgetwinkels
te onderzoeken en de Kamer hier voor juni over te informeren,</al>
            <al>en gaat over tot de orde van de dag.</al>
          </mtekst>
          <voorz nw="nee">
            <al>Deze motie is voorgesteld door de leden Pechtold en Ko&#x15F;er Kaya.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.</al>
            <al>Zij krijgt nr. <stuknr>176</stuknr>(<vetnr>24515</vetnr>).</al>
          </voorz>
        </motie>
        <motie>
          <mtekst>
            <al>De Kamer,</al>
            <al>gehoord de beraadslaging,</al>
            <al>constaterende dat er wel gegevens beschikbaar zijn over het aantal mensen
met schulden, maar weinig gegevens over de instroom, doorstroom en de specifieke
problemen waar mensen in armoede mee te maken hebben;</al>
            <al>overwegende dat goede informatie essentieel is voor een effectief armoedebeleid; </al>
            <al>verzoekt de regering, de dynamiek van armoede, specifieke problematiek
en kansen en belemmeringen voor mensen in armoede in kaart te brengen,</al>
            <al>en gaat over tot de orde van de dag.</al>
          </mtekst>
          <voorz nw="nee">
            <al>Deze motie is voorgesteld door de leden Pechtold en Ko&#x15F;er Kaya.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.</al>
            <al>Zij krijgt nr. <stuknr>177</stuknr>(<vetnr>24515</vetnr>).</al>
          </voorz>
        </motie>
        <motie>
          <mtekst>
            <al>De Kamer,</al>
            <al>gehoord de beraadslaging,</al>
            <al>constaterende dat mensen vaak langdurig in armoede verkeren wanneer zij
in deze situatie terechtkomen;</al>
            <al>van mening dat armoedebeleid erop gericht moet zijn, mensen structureel
uit de armoede te halen en hier een meer activerend beleid voor nodig is;</al>
            <al>constaterende dat in het huidige armoedebeleid het saneren van schuld
centraal staat en het beleid zich te weinig richt op duurzame oplossingen
voor de armoedeproblematiek;</al>
            <al>verzoekt de regering, niet de schuld, maar het individu centraal te stellen
en de Kamer voor juni te berichten op welke manier er aan deze benadering
uitvoering wordt gegeven en op welke manier dit doorwerking vindt in wet-
en regelgeving,</al>
            <al>en gaat over tot de orde van de dag.</al>
          </mtekst>
          <voorz nw="nee">
            <al>Deze motie is voorgesteld door de leden Pechtold en Ko&#x15F;er Kaya.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.</al>
            <al>Zij krijgt nr. <stuknr>178</stuknr>(<vetnr>24515</vetnr>).</al>
          </voorz>
        </motie>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Karabulut</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. De staatssecretaris heeft recent gewaarschuwd dat als het
zo doorgaat, er 1,5 miljoen meer armen in Nederland zullen zijn. Ik wil graag
dat het niet bij een waarschuwing blijft, maar dat zij ook een plan maakt
en dat zij voorkomt dat er nog meer armen komen. Daarom dien ik de volgende
motie in.</al>
        <motie>
          <mtekst>
            <al>De KarabulutKamer,</al>
            <al>gehoord de beraadslaging,</al>
            <al>constaterende dat door de economische crisis meer dan 1,5 miljoen Nederlanders
het risico lopen om in armoede te geraken;</al>
            <al>overwegende dat een ambitie van de regering in de vorm van een meetbare
doelstelling om het totale aantal mensen in armoede te verminderen,
ontbreekt;</al>
            <al>verzoekt de regering, een plan van aanpak op te stellen met als doelstelling,
het aantal mensen in armoede de komende jaren minstens te halveren,</al>
            <al>en gaat over tot de orde van de dag.</al>
          </mtekst>
          <voorz nw="nee">
            <al>Deze motie is voorgesteld door het lid Karabulut. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.</al>
            <al>Zij krijgt nr. <stuknr>179</stuknr>(<vetnr>24515</vetnr>).</al>
          </voorz>
        </motie>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Karabulut</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Ik kom op de dak- en thuisloze jongeren. Tijdens het debat met de staatssecretaris
heb ik ook al gezegd dat sinds de invoering van de Wet investeren in jongeren
deze zeer kwetsbare groep jongeren tussen wal en schip valt. Zij hebben vaak
geen inkomensvoorziening, waardoor het onderdak niet kan worden geregeld.
De gemeente Rotterdam doet dit wel goed. Ik wil graag dat andere gemeenten
het ook zo doen. Daarom dien ik de volgende motie in.</al>
        <motie>
          <mtekst>
            <al>De Kamer,</al>
            <al>gehoord de beraadslaging,</al>
            <al>constaterende dat maatschappelijke organisaties zich zorgen maken over
de implementatie en gemeentelijke uitvoering van de nieuwe Wet investeren
in jongeren;</al>
            <al>constaterende dat vanwege het te ontwikkelen beleid vertraging optreedt
in de toekenning van een inkomensvoorziening aan dakloze jongeren en tienermoeders;</al>
            <al>overwegende dat tienermoeders en dakloze jongeren gebaat zijn bij eerst
onderdak en basisinkomen, voordat met een leerwerkaanbod begonnen kan worden,
zoals de gemeente Rotterdam in de praktijk brengt;</al>
            <al>verzoekt de regering, andere gemeenten te stimuleren om het Rotterdamse
beleid op dit punt over te nemen en tienermoeders en dakloze jongeren de begeleiding
en zorg te bieden die zij nodig hebben en de Kamer hierover voor de zomer
te informeren,</al>
            <al>en gaat over tot de orde van de dag.</al>
          </mtekst>
          <voorz nw="nee">
            <al>Deze motie is voorgesteld door het lid Karabulut. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.</al>
            <al>Zij krijgt nr. <stuknr>180</stuknr>(<vetnr>24515</vetnr>).</al>
          </voorz>
        </motie>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Spekman</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik wil het vooral hebben over iets wat in het AO uitgebreid
aan de orde is gekomen, namelijk armoede onder kinderen. Als wij willen dat
kinderen echt serieuze kansen krijgen in dit land, begint het ermee dat zij
ook de kans krijgen om mee te doen, net als kinderen van rijke ouders, zoals
mijn kinderen. Dit betekent dat ze naar gelang hun hobby kunnen sporten of
aan cultuur kunnen doen, bijvoorbeeld door een muziekinstrument te leren spelen.
De hobby van de kinderen staat centraal, niet die van de politici.</al>
        <al>Een paar jaar geleden heb ik me hier voor het eerst hard voor gemaakt,
toen ik het boekje dat ik vanavond weer bij mij heb in de Tweede Kamer presenteerde.
Dat is toen uitgelopen op het amendement-Van Geel waardoor 50 mln. is vrijgemaakt.
Ik vind dat er al heel veel is gebeurd in het land. Ik zie tal van initiatieven
in tal van gemeenten waar kinderen daadwerkelijk gaan sporten. Ik krijg prachtige
brieven van kinderen die nooit konden sporten of naar een culturele voorziening
konden gaan en die dat nu wel kunnen.</al>
        <al>Het punt is alleen dat ik dit alle kinderen gun. Ik zie dat er gemeenten
zijn waar het niet goed gaat. Dit is niet per se omdat ze het convenant niet
hebben getekend, want er zijn gemeenten die het convenant niet hebben getekend
maar die toch het goede doen. Er zijn echter ook gemeenten die het convenant
niet hebben getekend en die ook het goede niet doen. Omdat wij willen dat
alle kinderen kansen krijgen en omdat wij daarbij niemand willen afschrijven,
dien ik samen met collega Blanksma de volgende motie in.</al>
        <motie>
          <mtekst>
            <al>De Kamer,</al>
            <al>gehoord de beraadslaging,</al>
            <al>constaterende dat het van het grootste belang is dat ook kinderen uit
arme gezinnen maatschappelijk mee kunnen doen;</al>
            <al>constaterende dat het ook een doelstelling van de rijksoverheid is om
kinderen maatschappelijk meer mee te laten doen en armoede onder kinderen
met de helft terug te brengen;</al>
            <al>constaterende dat er aanwijzingen zijn dat meerdere gemeenten op het gebied
van armoedebestrijding onder kinderen niet of onvoldoende presteren;</al>
            <al>van mening dat alle gemeenten gevolg moeten geven aan de genoemde rijksdoelstelling
en zij daartoe steviger gestimuleerd moeten worden;</al>
            <al>verzoekt de regering, met alle gemeenten duidelijk af te spreken dat de
genoemde rijksdoelstelling ook op lokaal niveau moet worden gehaald;</al>
            <al>verzoekt de regering tevens om met ingang van Spekman2011 gemeenten die
onvoldoende bijdragen aan de rijksdoelstelling om kinderen maatschappelijk
meer mee te laten doen en de armoede onder kinderen met de helft terug te
dringen, financieel af te rekenen door een korting op de specifieke uitkering
en de algemene uitkering uit het Gemeentefonds,</al>
            <al>en gaat over tot de orde van de dag.</al>
          </mtekst>
          <voorz nw="nee">
            <al>Deze motie is voorgesteld door de leden Spekman en Blanksma-van den Heuvel.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.</al>
            <al>Zij krijgt nr. <stuknr>181</stuknr>(<vetnr>24515</vetnr>).</al>
          </voorz>
        </motie>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Karabulut</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Moeten we dit niet doen bij het hele budget dat wordt besteed aan armoedebestrijding?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Spekman</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Nee. Ik ben daar niet voor. Wij vinden dat we moeten werken vanuit vertrouwen,
juist omdat we ook zien dat er echt heel veel gemeenten zijn die veel meer
geld uitgeven aan armoedebestrijding dan zij van de rijksoverheid binnenkrijgen,
ondanks het feit dat er de afgelopen jaren 350 mln. bij is gekomen. Die werkwijze
heeft onze voorkeur. Wij vinden deze doelstelling zo belangrijk dat wij voor
de kinderen, in het belang van hun hobby en van hun toekomst, deze maatregel
willen nemen en er nog strakker op gaan zitten.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Karabulut</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Zeker, dat deel ik. Maar het geldt toch voor het gehele armoedebeleid?
Er zijn in Nederland 1,2 miljoen armen. De staatssecretaris waarschuwt voor
nog eens 1,5 miljoen. Er zijn 600.000 werkende armen. Er zijn inderdaad gemeenten
die flink hun best doen, maar gemeenten die dat niet doen, moeten toch gedwongen
worden om het wel te doen? Wat is het verschil?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Spekman</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Keer op keer neem ik namens mijn partij het initiatief om minder armoede
te krijgen in Nederland, omdat ik armoede een vreselijk probleem vind. Ik
wil niet dat mensen afhankelijk zijn van de bedeling. Gemeenten doen op zichzelf
vaak hun stinkende best. Ik richt mij zeer bewust op armoede en kinderen,
omdat ik niet wil dat de armoede van generatie op generatie wordt overgedragen.
Op dat gebied vind ik dat de bestuurlijke netheid die we soms hebben door
iets ongeoormerkt te geven geen pas geeft, maar kies ik ervoor om scherp te
zijn tegen de gemeenten.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Tot slot, mevrouw Karabulut.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Karabulut</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Toch begrijp ik dat niet. Zegt de heer Spekman dat hij chronisch zieken
en gehandicapten die arm zijn, werkende armen en alleenstaande moeders die
arm zijn minder belangrijk vindt? Natuurlijk zijn kinderen ontzettend belangrijk,
maar we moeten toch zorgen dat het beetje geld dat wordt vrijgemaakt voor
armoedebestrijding ook bij de armen terechtkomt?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Spekman</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Het is niet een "beetje geld" dat is vrijgemaakt. De afgelopen periode
is 480 mln. vrijgemaakt, waarvan de laatste 130 mln. rechtstreeks naar de
gemeenten is gegaan met het oormerk schuldhulpverlening.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik dacht dat de motie mede namens u is ingediend, mevrouw Blanksma. Het
is wel heel bijzonder dat u dan toch nog wilt interrumperen.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Blanksma-van den Heuvel</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Ik had ook spreektijd kunnen vragen, voorzitter.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Dat is waar.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Blanksma-van den Heuvel</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Gezien de discussie die er nu ontstaat, wil ik graag heel duidelijk zeggen,
ook tegen de staatssecretaris, dat de CDA-fractie de motie die ik samen met
de heer Spekman heb ingediend, heel belangrijk vindt. Het labelen van geld
en het sanctioneren op de wijze die in deze motie wordt voorgesteld, is een
grote uitzondering. Daarvan wil ik een bevestiging hebben van de heer Spekman.
Het belang van kinderen die in armoede leven, dient in ieder geval voorrang
te hebben en nadrukkelijker aandacht te krijgen in het beleid. Dat is voor
ons een belangrijke reden waarom wij deze motie hebben meeondertekend en mede-ingediend.
Laat dit echter een uitzondering zijn, want wij hebben er veel vertrouwen
in dat gemeenten het beleid dat wij hier met elkaar inzetten, van harte ondersteunen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Spekman</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Daar ben ik het mee eens. Ik vind dat de gemeenten hun stinkende best
moeten doen om het goede te doen. Ik heb daar veel vertrouwen in. Volgens
mij zijn wij er beiden op gericht om de gezichten van de kinderen vrolijk
te zien, ook die van de kinderen die toevallig zijn geboren in een arm gezin.
Daarom vinden wij het zo belangrijk om aan de gemeenten de waarschuwing te
geven dat wij het hier serieus menen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Meeuwis</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Ik heb een korte vraag aan de heer Spekman. Er is inderdaad heel veel
geld overgemaakt aan de gemeenten. Grofweg de helft van de gemeenten heeft
zijn commitment uitgesproken aan de convenanten met meetbare doelstellingen
waartoe zij zich verplichten om armoede onder de jeugd en in zijn algemeenheid
te bestrijden. Hoe zullen wij dat meten voor de gemeenten waarmee wij die
afspraken niet hebben gemaakt, maar die wel die generieke en specifieke uitkeringen
hebben gekregen?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Spekman</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Wat mij betreft ligt de bewijslast bij die gemeentes die bewust het convenant
niet hebben getekend. Dat lijkt mij redelijk. Misschien kan de staatssecretaris
er nog een aantal overtuigen de komende periode, maar de bewijslast ligt bij
de gemeentes zelf. Hebben zij samenwerkingsverbanden met het Jeugdsportfonds,
het Jeugdcultuurfonds, de Stichting Leergeld en dat soort maatschappelijke
organisaties? Hebben zij als doelstelling in hun gemeentebegroting opgenomen
dat zij willen dat er meer kinderen gaan sporten? Ik hoop echt dat de staatssecretaris
nog veel gemeentes ervan weet te overtuigen, niet alleen de komende maanden,
maar ook in de nieuwe raadsperiode, om zich aan deze doelstelling te committeren.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Meeuwis</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Dat zou dan betekenen dat de korting, het terugvorderen of hoe we dat
ook zien, voor deze specifieke fondsen alleen geldt voor die gemeentes die
dat convenant niet hebben getekend? Voor gemeenten die wel hebben getekend,
maar de doelstellingen niet halen, geldt het niet?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Spekman</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Het belangrijkste is dat we commitment hebben in het land, van alle gemeentes,
voor dat ene prachtige doel om die kinderen kansen te bieden. Soms doe je
je best in het leven en lukt het niet helemaal. Dat snap ik nog. Maar als
je helemaal je best niet doet en geen enkele inspanning doet &#x2013; dat betekent: &#xE9;n
niet het convenant tekenen, &#xE9;n geen eigen doelstelling &#xE9;n geen
samenwerking met allerlei maatschappelijke organisaties &#x2013; houdt het
een keer op. Dan vind ik ook wel dat we vanuit de Kamer mogen zeggen: dat
geld gooien we niet door een putje, wij willen dat het bij
die kinderen terechtkomt, dus wij halen het bij jou weg.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Meeuwis</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Dat zou dan ook betekenen dat wel een convenant tekenen, maar niets doen,
ook tot korting zou moeten leiden?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Spekman</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Ja, want soms is papier vreselijk geduldig, maar een kind heeft daar geen
hobby door. Of het moet zijn hobby zijn om dat papier te bestuderen, maar
het lijkt mij dat maar heel weinig kinderen die hobby hebben.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Klijnsma</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Om aan te sluiten bij de laatste spreker, het gaat erom dat
alle kinderen in dit land hun hobby's kunnen uitoefenen. Volgens mij zijn
alle sprekers het daar zeer over eens.</al>
        <al>Ik ga kortheidshalve in op de ingediende moties. De eerste motie is die
van de heer Pechtold en mevrouw Ko&#x15F;er Kaya op stuk nr. 176. We hebben
in ons debat behoorlijk wat tijd besteed aan de budgetwinkels. Ik heb gezegd
dat er veel manieren zijn om informatie te krijgen over armoedebestrijding
en schuldhulpverlening. Als er gemeenten zijn die het fenomeen budgetwinkel
willen ontwikkelen, mag dat natuurlijk best, maar gemeenten doen al enorm
hun best om sociaal raadslieden en ook alle informatiepunten op de Werkpleinen
goed overeind te houden. Ik heb er dus zelf geen behoefte aan om dit verder
te ontwikkelen. Ik ontraad dus aanneming van de motie, omdat je anders weer
een nieuw loket maakt voor mensen die op zoek zijn naar hulp. En de loketten
hebben we wel, het gaat er nu om dat de hulp ook goed geboden wordt.</al>
        <al>Ik kom bij de motie van D66 op stuk nr. 177. Daarin wordt verzocht om
de dynamiek van armoede en de specifieke problematiek, kansen en belemmering
voor mensen in armoede in kaart te brengen. Dat doen we natuurlijk al in de
context van de memorie van toelichting van de wet op de schuldhulpverlening
die ik aan de Kamer heb gepresenteerd en die de Kamer binnenkort zal behandelen.
Deze motie zou ik dus als overbodig willen betitelen en daarmee willen ontraden.</al>
        <al>De motie van D66 op stuk nr. 178 gaat over de duurzame oplossingen voor
armoedeproblematiek. Natuurlijk is het zo &#x2013; dat is de essentie van armoedebestrijding &#x2013;
dat je het individu centraal stelt. Ook daarover staat in de memorie van toelichting
van de nieuwe wet het nodige. Dat is namelijk bij uitstek waarom die wet op
de minnelijke schulphulpverlening vorm heeft gekregen. Je gaat van de mens
zelf uit. Het kan zijn dat die mens niet alleen schuldhulpverlening nodig
heeft, maar nog tal van andere zaken die de gemeente dan ook moet fourneren.
Kortheidshalve zou ik net zoals bij de vorige motie, hoewel ik beide zeer
sympathiek vind, zeggen: wij gaan dit met z'n allen delen tijdens de behandeling
van de wet op de minnelijke schuldhulpverlening. Op dit moment is de motie
dus overbodig en er zal ook geen aanvullende informatie verstrekt worden.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Spekman</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Is de staatssecretaris het eens met de constateringen? Achter de constateringen
zit volgens mij het verhaal van mevrouw Ko&#x15F;er Kaya dat, als het gaat
om de aanpak van armoedebestrijding, het vooral moet gaan om werk en niet
om het saneren en oplossen van schulden en ook niet om het investeren in armoedebeleid.
Kijk maar naar de tegenbegroting van D66.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Klijnsma</naam>
        </wie>
        <al>Zo zou je deze motie ook kunnen lezen. Ik heb haar anders gelezen. Ik
heb haar zodanig gelezen dat als je aan armoedebestrijding doet &#x2013; daar
gaat de motie namelijk wel van uit &#x2013; je moet kijken naar duurzame oplossingen.
Die zijn per definitie gelegen in het feit dat je mensen echt duurzaam weer
op pad helpt. Dat betekent dat je ze zo mogelijk aan het werk helpt, want
dan kunnen ze hun eigen sores oplossen. Maar dat niet alleen, je moet dan
ook het individu centraal stellen. Daarvan heb ik gezegd dat je dan ook al
die andere raakvlakken moet willen en durven bekijken die een mens betreffen.
Nu ik de bril opzet van de heer Spekman, kan ik mij echter ook iets bij zijn
woorden voorstellen. Twee&#xEB;rlei zou ik dan toch de motie willen blijven
ontraden. In het debat dat tussen D66 en de rest van de Kamer en mijzelf gevoerd
gaat worden, wordt hier zeker op ingegaan in de context van de wet op de minnelijke
schuldhulpverlening.</al>
        <al>Dan kom ik bij de motie van mevrouw Karabulut op stuk nr. 179. In deze
motie wordt de regering gevraagd om het aantal mensen dat in armoede zal geraken,
de komende jaren minstens te halveren. Het is bekend dat wij daarmee doende
zijn. Dit debat heb ik al vaker gevoerd met mevrouw Karabulut. Wij willen
niet echt cijfers neerleggen in een doelstelling, zoals 50% minder
mensen in de armoede. Het begrip armoede kent immers allerlei nuances. Wel
wil het kabinet ervoor gaan om te streven naar een vermindering van 50%
als het gaat om kinderen uit arme gezinnen, zodat zij wel uit de armoede worden
geholpen. Dat vinden wij een zeer essentieel fenomeen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Karabulut</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Ik heb het eerder gezegd en ik zal het herhalen en blijven herhalen zolang
dat nodig is. Wij hebben wereldwijde ambities om de armoede te halveren. Ik
begrijp werkelijk niet waarom wij dat in Nederland niet zouden kunnen afspreken.
Als het ons hier immers niet lukt, hoe moet het dan wereldwijd lukken? Kan
de staatssecretaris in ieder geval uitsluiten dat bij de komende bezuinigingsronde
de voorstellen de mensen met de laagste inkomens zullen raken? Kan zij bezuinigingen
op alle inkomensondersteunende maatregelen uitsluiten?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Klijnsma</naam>
        </wie>
        <al>Ik heb dit debat ook al met een collega van mevrouw Karabulut in de Kamer
gevoerd, waarbij de heer Ulenbelt mij precies dezelfde vragen stelde. Ik geef
ook nu weer precies hetzelfde antwoord. Voor het kabinet moeten bij de heroverwegingen
tal van onderwerpen bespreekbaar zijn. Dat geldt ook voor mijn portefeuille.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Karabulut</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Ik vraag de staatssecretaris, die de armoede moet bestrijden, een staatssecretaris
van de PvdA, wat haar inzet is. Gaat zij de rekening van de crisis neerleggen
bij de mensen met de lage inkomens of is voor haar het uitgangspunt dat de
sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen? Is het uitgangspunt dat
de mensen met de laagste inkomens worden ontzien?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Klijnsma</naam>
        </wie>
        <al>Als mevrouw Karabulut mij en de PvdA kent, weet zij dat
wij altijd uitgaan van het principe dat de sterkste schouders de zwaarste
lasten moeten dragen. Ook als er stevig moet worden heroverwogen, zullen wij
dat altijd op ons netvlies hebben.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik wijs de staatssecretaris erop dat zij hier staat als dienaar van de
Kroon en niet namens de PvdA.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Klijnsma</naam>
        </wie>
        <al>Neem mij niet kwalijk, voorzitter. U hebt helemaal gelijk.</al>
        <al>Ik kom bij de motie van mevrouw Karabulut op stuk nr. 180. In deze motie
wordt de regering verzocht om gemeenten te stimuleren om het Rotterdamse beleid
over te nemen. Ik ben ook onder de indruk van de manier waarop Rotterdam dit
aan de orde stelt. Wij zijn doende om het Europese jaar voor de armoedebestrijding
en de sociale uitsluiting gestalte te geven. In die context doen gemeenten
mee. Wij zijn bezig met een estafette. Ik wil graag bevorderen dat het Rotterdamse
voorbeeld navolging krijgt. Ik zal het Rotterdamse voorbeeld uitventen, want
het is een prima voorbeeld. Ik zie de motie als ondersteuning van het beleid.
De motie is enigszins overbodig, maar ik heb er geen probleem mee.</al>
        <al>De motie-Spekman/Blanksma-van den Heuvel op stuk nr. 181 vind ik ingewikkeld.
Uit de discussie die wij tijdens het AO hebben gevoerd, heb ik goed begrepen
dat gemeenten, onze medeoverheden, het armoedebeleid zeer adequaat dienen
uit te voeren. Wij moeten gemeenten erop aanspreken als wij het gevoel hebben
dat het niet goed gaat. Als het gaat om Kinderen doen mee! is dat dubbel zo
belangrijk. Ik ben er voorstander van om gemeenten aan te spreken als zaken
niet goed worden uitgevoerd. Ik zou dan wel graag willen weten om welke gemeenten
het precies gaat. Dat is het probleem dat ik met de motie heb.</al>
        <al>Er wordt gesproken over een korting op een specifieke uitkering of op
de algemene uitkering uit het Gemeentefonds als zou blijken dat gemeenten
nalatig zijn. Dat is iets wat eigenlijk never nooit gebeurt. Mevrouw Blanksma
heeft er behartigenswaardige woorden over gesproken. Het zou een redelijk
novum zijn, zeker als het gaat om middelen die we al gefourneerd hebben. Het
is dus ondoenlijk. Ik heb er ook behoefte aan om inzichtelijk te krijgen welke
signalen de Kamer nu precies heeft dat gemeenten onvoldoende zouden inzetten
op armoedebestrijding, of het nu gemeenten met of zonder convenanten zijn.
Ik vind namelijk dat je dan eerst moet proberen om met de gemeentebesturen
in kwestie eens even een heel stevig gesprek te hebben. Als er werkelijk helemaal
niets aan armoedebestrijding zou gebeuren, kan dat natuurlijk niet door de
beugel. Daar komt nog bij dat je dan ook de gemeenteraden in kwestie beet
moet pakken om de colleges goed te controleren op dat punt.</al>
        <al>Kortom, ik ben om twee redenen niet voor deze motie. Ten eerste zou een
strafkorting op een specifieke uitkering of een algemene uitkering uit het
Gemeentefonds een redelijk novum zijn. Ten tweede moeten er voor gemeenten
die te weinig zouden doen eerst andere methodieken zijn, voordat je ze op
deze manier bij de kraag pakt.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Blanksma-van den Heuvel</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Dit is niet de eerste keer dat we een debat voeren over voorrang voor
gezinnen in de schuldhulpverlening, om ervoor te zorgen dat zij uit de armoede
komen. Nu vraagt de staatssecretaris aan ons welke gemeenten het betreft.
Ik vind dat de omgekeerde wereld. Dit is al het zoveelste debat over gemeenten
die wel of niet presteren. Wij krijgen signalen dat een aantal prestaties
niet geleverd wordt. Ik vraag aan de staatssecretaris om inzichtelijk te maken
welke gemeenten een armoedebeleid hebben. Ik heb het bijvoorbeeld over wachtlijsten
voor kinderen. Gezinnen met kinderen kunnen niet op een wachtlijst staan.
De minister kent alle criteria waarop wij gemeenten afrekenen bij schuldhulpverlening
en armoede. We hebben een convenant willen afsluiten met de gemeenten. Als
er dan toch gemeenten bij zijn die daar willens en wetens geen gehoor aan
geven, kan de staatssecretaris niet zeggen: daar ga ik nog een keer een gesprekje
mee hebben. Volgens mij heeft zij dat al vijf keer in andere debatten gezegd.
Er zijn nu hardere sancties nodig.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Klijnsma</naam>
        </wie>
        <al>De kwestie is niet dat ik er een gesprekje mee zal hebben, maar: hoe serieus
neem je een medeoverheid? Als blijkt dat een gemeente echt in gebreke blijft,
vind ik het zeer logisch dat ik dat eens even stevig beetpak. Ik heb de Kamer
echter ook het volgende toegezegd. We hebben een nulmeting gehad. Er komt
een eenmeting. Op basis daarvan kun je bekijken hoe het gemeenten vergaat.
Dat vind ik het moment waarop je de thermometer hanteert. Er zijn gemeenten
die convenanten hebben ondertekend. Prima, en wat mij betreft kan het ook
een onsje enthousiaster, want nu heeft 75% van de doelgroep ondertekend.
De rest mag van mij ook over de brug. Dat betekent echter niet dat gemeenten
die geen convenant hebben ondertekend, per definitie niets doen. Sterker nog,
die doen vaak heel veel. Ik snap heel goed dat het een punt van aandacht is
en dat je als Kamer en als kabinet de vinger op de zere plek wilt leggen bij
de gemeenten die in gebreke blijven. Ik zou de manier waarop echter willen
ontraden.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Blanksma-van den Heuvel</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Dan vraag ik de staatssecretaris om, als uit de eenmeting blijkt dat er
ondergepresteerd is, geen gesprekje te voeren, maar te korten. Dat is wat
wij vragen. De intentie van deze motie is niet een eenmeting gevolgd door
w&#xE9;&#xE9;r een gesprek. Wat gaat de staatssecretaris doen als gemeenten
bij de eenmeting weer onder blijken te presteren? Dan gaat ze toch hardere
maatregelen nemen?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Klijnsma</naam>
        </wie>
        <al>Dat heeft ook twee kanten. Ik vind dat dan de gemeenteraden in kwestie
ook aan de bak moeten. Het is natuurlijk eigenlijk idioot, om het zo eens
zeggen, dat gemeenten in gebreke blijven, daarmee hun kwetsbaarste burgers
in de kou laten staan en vervolgens een korting zouden krijgen op de uitkering
die er juist voor zou moeten zorgen dat de kwetsbaarste burgers geholpen worden.
Dan zijn de gemeenteraden in kwestie ook geen knip voor de neus waard. Ik
vind dat wij bij die eenmeting de thermometer moeten hanteren. Als dan zou
blijken dat er gemeenten zijn die er een potje van maken, dan vind ik dat
daar jegens gemeenteraden op geacteerd moet worden. Het is ook lastig om,
zoals mevrouw Blanksma ook heeft gezegd, achteraf de spelregels te veranderen.
Wij hebben middelen beschikbaar gesteld voor gemeenten in de vorm van een
uitkering. Het is dan raar om achteraf te zeggen: u wordt gekort. Als er nieuwe
uitkeringen zouden komen, neem ik aan dat je dit op zichzelf
zou kunnen hanteren, maar wij moeten dat verder uitzoeken.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Blanksma-van den Heuvel</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Ik heb duidelijk in het debat gezegd dat als gemeenten het niet willen
doen, ze het maar moeten voelen. Desnoods veranderen wij vandaag de spelregels.
Ik heb dit letterlijk in het debat gezegd. Dat meende ik toen en dat meen
ik nu ook. Wat ons betreft, kunnen dan gewoon de spelregels aangepast worden.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Klijnsma</naam>
        </wie>
        <al>Met terugwerkende kracht.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Spekman</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Ik sluit mij aan bij mijn collega. In het algemeen overleg heb ik op een
gegeven moment gezegd: als er sprake is van een rijksdoelstelling hebben wij
alle recht om geld weg te halen als gemeenten niet aan de doelstelling voldoen
of er niet toe bijdragen; niet zozeer omdat ze het convenant niet tekenen,
als wel omdat ze niet presteren om kinderen uit de armoede te halen en te
zorgen dat hen een hobby wordt gegund. De staatssecretaris zei daarop dat
zij dit een andere invalshoek vindt, dat zij zich er veel bij kan voorstellen
en dat zij daar ook voor is. Wij hebben dat nu in een motie vastgelegd omdat
wij juist vinden dat het belangrijk is dat die kinderen die hobby wordt gegund
en dat wij daar streng op moeten zijn naar gemeenten toe. Dat doen wij niet
omdat wij die gemeenten niet vertrouwen &#x2013; heel veel gemeenten doen het
immers ontzettend goed &#x2013; maar wel omdat wij kiezen voor die kinderen,
zelfs in die paar gemeenten waar het niet goed gaat. Die gemeenten zijn er
echt. Ik vind het dan echt de omgekeerde wereld dat de staatssecretaris ons
vraagt om de gemeenten aan te leveren. Wij hebben een onderzoekje gedaan in
het najaar. Daaruit bleek serieus dat er een probleem is in een aantal gemeenten.
Daar wordt echt weinig gedaan voor die kinderen. Ik vraag dan echt serieus
aan de staatssecretaris of zij ook wil kiezen voor die kinderen. Als zij dat
waarmaakt, maar het niet redt met de gemeenteraad of de wethouder, dan is
het toch niet meer dan logisch dat het geld daar wordt weggehaald?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Klijnsma</naam>
        </wie>
        <al>Ik vind dit enigszins een curieus punt. Wat ons bindt, is het punt van
de kinderen die wij op een mooie manier willen laten opgroeien; dat spreekt
voor zich. Wat ons ook bindt, is dat wij als wij gemeenten bejegenen ook vertrouwen
in die medeoverheden willen hebben. Wat ons verder bindt, is dat wij het aan
de kaak willen stellen als er ergens iets niet goed gaat in dit land. Het
punt van aandacht is: hoe doe je dat dan? Voor zover ik ge&#xEF;nformeerd
ben, is het heel bijzonder &#x2013; zo druk ik het maar uit &#x2013; dat je
achteraf spelregels verandert als het gaat om de interactie met je medeoverheden,
namelijk dat je al verstrekte uitkeringen met terugwerkende kracht gedeeltelijk
of geheel terug zou halen. Dat is heel bijzonder en ik denk echt dat dit niet
kan. Ik wil heel graag met de Kamer nadenken over de vraag hoe je dit in voorkomende
gevallen in de toekomst moet doen. Daarom vind ik het ook zo wezenlijk dat
wij dan van die eenmeting uit kunnen gaan.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Spekman</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Misschien komen wij best dicht bij elkaar, maar in de motie staat: verzoekt
de regering tevens om met ingang van 2011 gemeenten die onvoldoende bijdragen
aan de rijksdoelstelling financieel af te rekenen. Dat lijkt mij niet meer
dan redelijk. Dat is eigenlijk ook wat de staatssecretaris vindt. Zij wil
ook kiezen voor de kinderen boven de bestuurlijke netheid. Ik vind dat wij
die keuze door moeten zetten en dat er niets mis is met deze motie. Ik realiseer
mij heel goed dat het heel uitzonderlijk is, maar het gebeurt ook niet heel
vaak dat kinderen deze kansen niet automatisch krijgen. Als wij hen niet beschermen,
wie dan wel?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Klijnsma</naam>
        </wie>
        <al>Dan nu maar op het scherpst van de snede. De interactie tussen Rijk en
gemeenten moeten wij natuurlijk wel met opgeheven hoofd kunnen blijven doen.
Ik vind oprecht dat dit dus ook betekent dat als wij de specifieke doeluitkering,
die al een heel grote stap is, hebben verdeeld over de gemeenten in drie jaarschijven,
2009, 2010 en 2011, wij niet in tweede instantie kunnen zeggen: wij willen
daar een deel van terug om ons moverende redenen; tenzij na die eenmeting
zou blijken &#x2013; dan wil ik daar ook graag verder over debatteren met de
Kamer &#x2013; dat gemeenten werkelijk zodanig in gebreke zijn gebleven dat
ook de regering vindt dat dit zo gortig is dat je er iets aan zou moeten willen
doen. Dat is een draconische maatregel, want dat betekent dat je je in je
interactie met medeoverheden gaat bedienen van instrumenten die niet alledaags
zijn.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Spekman</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Ik denk dat wij het daarover eens zijn, maar hier in de Kamer gebeuren
vaker dingen die ineens het leven van mensen veranderen. Vaak zijn wij in
onze verhouding met de andere overheden, dus lokaal of provinciaal bestuur,
veel zachter en liever dan voor mensen in het land. Ik vind dat wij in dit
geval duidelijk moeten kiezen voor de kinderen en dat dit instrument dan echt
gerechtvaardigd is.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Klijnsma</naam>
        </wie>
        <al>Mag ik nog &#xE9;&#xE9;n keer? Ik vind het niet zo belangrijk dat
wij liever zijn voor gemeenten of provincies, maar wel dat wij onze medebestuurders
in het land bloedserieus nemen. Als die medebestuurders om hen moverende redenen,
zoals wij dat ook in dit huis doen, andere nadrukken leggen, dan is dat natuurlijk
aan hen. Die beleidsvrijheid van gemeenten hoort bij het huis van Thorbecke
thuis. Ik zei het al: ik wil hierop heel graag na de eenmeting terugkomen,
maar ik vind het middel nu wel heel erg qua kwaal.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Meeuwis</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>De staatssecretaris zegt dat zij tijdens het spel de spelregels niet gaat
wijzigen. Toch moet zij het met mij eens zijn dat een onderdeel van het spel
is dat de gemeentes de taken die ook in dit verband bij hen horen, gewoon
goed uitvoeren. Als blijkt dat er geen afspraken zijn te maken en dat mogelijkerwijs
die taken niet effici&#xEB;nt worden uitgevoerd, dan zijn het de gemeentes
die de afspraken niet nakomen. Ik heb een beetje het beeld van de staatssecretaris
dat zij een bord in de moestuin zet met "verboden voor onkruid" en dat er
dan vervolgens niet meer hoeft te worden geschoffeld.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik heb een beetje het beeld dat wij hier zo langzamerhand een AO en geen
VAO hebben. De staatssecretaris geeft nog &#xE9;&#xE9;n keer antwoord
en dan gaan wij sluiten.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Klijnsma</naam>
        </wie>
        <al>Ik denk dat wij dat inderdaad ook in ons AO stevig hebben gewisseld. Ik
ben zeer van "wieden in de moestuin", maar ik neem ook degenen die in
de moestuin aan de slag zijn bloedserieus. Kortom, ik wil heel graag de eenmeting
afwachten om daarna het plan te trekken. Op dit moment ontraad ik deze laatste
motie.</al>
      </spreker>
      <draad>
        <al>De beraadslaging wordt gesloten.</al>
      </draad>
      <voorz nw="nee">
        <al>Stemmingen over de moties vinden volgende week dinsdag plaats.</al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.</al>
      </draad>
    </item>
  </part>
</handeling>