<?xml version="1.0" encoding="us-ascii"?>
<!DOCTYPE handeling PUBLIC "-//SDU//DTD vragen xml 1.1//NL" "../../dtd/hand-11.dtd"[]>
<handeling kamer="2">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20092010-52-4798/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <title />
  </kop>
  <frontm>
    <vergjaar>2009-2010</vergjaar>
    <volgnr>52</volgnr>
  </frontm>
  <part bron="HAN8551A14" bpag="4798" epag="4801 ">
    <item>
      <itemnaam>Sociaaleconomische aspecten ggo's</itemnaam>
      <itemkop>Aan de orde is het <actie>debat</actie>naar aanleiding van een algemeen
overleg op 21&#xA0;januari 2010 over <ondw>sociaaleconomische aspecten van
ggo's</ondw>.</itemkop>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Ouwehand</naam>
          <partij>PvdD</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Wij hebben gesproken over het Nederlandse voorstel om in het
kader van keuzevrijheid in Europa een beslissing over de toelating van teelt
van genetisch gemanipuleerde gewassen voortaan over te laten aan de lidstaten
zelf. Dat principe steunt mijn fractie, maar zij vindt wel dat er waarborgen
moeten zijn die voorkomen dat de ene lidstaat met zijn land vol gengewassen
de andere lidstaat die daar niet aan wil, in de problemen brengt. Ik dien
daarom de volgende motie in.</al>
        <motie>
          <mtekst>
            <al>De Kamer,</al>
            <al>gehoord de beraadslaging,</al>
            <al>constaterende dat Nederland in het kader van keuzevrijheid in Europa heeft
voorgesteld de beslissing over teelt van genetisch gemanipuleerde gewassen
over te laten aan de lidstaten zelf;</al>
            <al>van mening dat het belangrijk is dat lidstaten die geen teelt van gengewassen
willen op hun grondgebied, worden gevrijwaard van eventuele grensoverschrijdende
vervuiling met ggo's vanuit andere (aangrenzende) lidstaten;</al>
            <al>verzoekt de regering, in de verdere uitwerking van het Nederlandse voorstel
over toelating van de teelt van gengewassen, het uitgangspunt te hanteren
dat grensoverschrijdende vervuiling met ggo's moet worden voorkomen,</al>
            <al>en gaat over tot de orde van de dag.</al>
          </mtekst>
          <voorz nw="nee">
            <al>Deze motie is voorgesteld door de leden Ouwehand en Vendrik. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.</al>
            <al>Zij krijgt nr. <stuknr>155</stuknr>(<vetnr>27428</vetnr>).</al>
          </voorz>
        </motie>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Polderman</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. In het overleg hebben wij uitvoerig gesproken over de effecten
van de sociaaleconomische aspecten van ggo's. Naar de mening van mijn fractie
blijven twee dingen onduidelijk. Als eerste noem ik de eisen die op het gebied
van de sociaaleconomische aspecten moeten worden opgesteld voor de import.
Als tweede noem ik de vraag of de overheid dat allemaal maar gewoon op z'n
beloop moet laten dan wel of zij daarbij sturend moet optreden.</al>
        <al>Over de effecten op de import dien ik de volgende motie in.</al>
        <motie>
          <mtekst>
            <al>De Kamer,</al>
            <al>gehoord de beraadslaging,</al>
            <al>overwegende dat sociaaleconomische aspecten van genetisch gemodificeerde
organismen (ggo's) van belang zijn zowel voor de teelt als voor de import;</al>
            <al>verzoekt de regering, haar inspanningen erop te richten om de op te stellen
sociaaleconomische criteria betreffende ggo's ook voor import te laten gelden,</al>
            <al>en gaat over tot de orde van de dag.</al>
          </mtekst>
          <voorz nw="nee">
            <al>Deze motie is voorgesteld door het lid Polderman. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.</al>
            <al>Zij krijgt nr. <stuknr>156</stuknr>(<vetnr>27428</vetnr>).</al>
          </voorz>
        </motie>
        <motie>
          <mtekst>
            <al>De Kamer,</al>
            <al>gehoord de beraadslaging,</al>
            <al>constaterende dat van de negen door de Commissie Genetische Modificatie
(COGEM) ontwikkelde criteria er drie &#x2013; maatschappelijk nut, welvaart
en economie &#x2013; nog uitwerking in beleid behoeven;</al>
            <al>constaterende dat de regering de invulling en uitwerking van deze criteria
grotendeels aan de markt wenst over te laten;</al>
            <al>van mening dat juist hierbij ook overheidssturing van belang is;</al>
            <al>verzoekt de regering, genoemde criteria nader uit te werken en daarbij
ook aandacht te besteden aan de verdeling van de economische machtsverhoudingen
in de agrosector, en de Kamer daarover v&#xF3;&#xF3;r het zomerreces te
informeren,</al>
            <al>en gaat over tot de orde van de dag.</al>
          </mtekst>
          <voorz nw="nee">
            <al>Deze motie is voorgesteld door het lid Polderman. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.</al>
            <al>Zij krijgt nr. <stuknr>157</stuknr>(<vetnr>27428</vetnr>).</al>
          </voorz>
        </motie>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Vendrik</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Kort en goed, ik dien twee moties in naar aanleiding van het
laatste overleg met de minister van LNV over genetisch gemodificeerde organismen.</al>
        <motie>
          <mtekst>
            <al>De VendrikKamer,</al>
            <al>gehoord de beraadslaging,</al>
            <al>constaterende dat de regering de duurzaamheidscriteria voor de toelating
van genetisch gemodificeerde organismen (ggo's) alleen van toepassing wil
laten zijn op teelt en niet op import van ggo's;</al>
            <al>van mening dat het stellen van duurzaamheidseisen aan ge&#xEF;mporteerde
ggo's niet alleen ecologische voordelen oplevert, maar ook bijdraagt aan een
level playing field voor de Europese en Nederlandse agrarische sector;</al>
            <al>verzoekt de regering, zich in EU-verband sterk te maken voor het bindend
verklaren van de duurzaamheidscriteria voor zowel teelt als import van ggo's,</al>
            <al>en gaat over tot de orde van de dag.</al>
          </mtekst>
          <voorz nw="nee">
            <al>Deze motie is voorgesteld door het lid Vendrik. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.</al>
            <al>Zij krijgt nr. <stuknr>158</stuknr>(<vetnr>27428</vetnr>).</al>
          </voorz>
        </motie>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Vendrik</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Er is een sterke verwantschap met de betreffende motie van de heer Polderman,
maar daar komen wij wel uit. Bovendien zijn twee moties altijd meer dan &#xE9;&#xE9;n.</al>
        <motie>
          <mtekst>
            <al>De Kamer,</al>
            <al>gehoord de beraadslaging,</al>
            <al>constaterende dat COGEM in haar signalering negen duurzaamheidsthema's
voor de toelating van genetisch gemodificeerde organismen (ggo's) aandraagt;</al>
            <al>constaterende dat de regering daarvan slechts drie thema's over wil nemen;</al>
            <al>overwegende dat daarmee belangrijke duurzaamheidsthema's, zoals keuzevrijheid
voor de consument en boeren, en biodiversiteit afvallen;</al>
            <al>verzoekt de regering, alle negen duurzaamheidsthema's uit de signalering
van COGEM over te nemen voor de beoordeling van de toelating van ggo's,</al>
            <al>en gaat over tot de orde van de dag.</al>
          </mtekst>
          <voorz nw="nee">
            <al>Deze motie is voorgesteld door het lid Vendrik. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.</al>
            <al>Zij krijgt nr. <stuknr>159</stuknr>(<vetnr>27428</vetnr>).</al>
          </voorz>
        </motie>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik dank de verschillende Kamerleden voor hun inbreng tijdens
dit verslag van het algemeen overleg. Ik zal mij beperken tot het beoordelen
van de moties. De eerste is ingediend door mevrouw Ouwehand, mede namens de
heer Vendrik. In die motie wordt de regering verzocht in de verdere uitwerking
van het Nederlandse voorstel over toelating van de teelt van gengewassen het
uitgangspunt te hanteren dat grensoverschrijdende vervuiling met ggo's moet
worden voorkomen. Dit is ondersteuning van het beleid.</al>
        <al>Dan kom ik op de tweede motie. Hierin wordt de regering verzocht om haar
inspanningen erop te richten om de op te stellen sociaaleconomische criteria
betreffende ggo's ook voor import te laten gelden. Wij leveren ons rapport
aan in Europa en die discussie in Europa moet nog voluit gaan spelen. Wij
komen hierover met de Kamer nog heel vaak te spreken. Ik vind deze motie nu
voorbarig. Ik houd de Kamer samen met mijn collega, minister Cramer, op de
hoogte van de discussie in Europees verband, maar ik ontraad op dit moment
de aanneming van deze motie.</al>
        <al>De derde motie is ook van de hand van de heer Polderman. Hierin wordt
de regering verzocht om de genoemde criteria nader uit te werken en daarbij
ook aandacht te besteden aan de verdeling van de economische machtsverhoudingen
in de agrosector en om de Kamer daarover voor het zomerreces te informeren.
Ook deze motie vind ik voorbarig en ik kan met name de tweede constatering
niet helemaal volgen. Als wij het in Europees verband met elkaar eens worden
over de sociaaleconomische criteria, over de toepassing van die criteria in
Europa en over de rol van de afzonderlijke lidstaten, dan kan het niet zo
zijn dat wij zaken aan de markt overlaten.</al>
        <al>Wat wij gaan doen, moet echter wel in EU-verband worden vastgesteld en
moet ook passen in WTO-verband. Dat betekent dat het objectiveerbare en meetbare
criteria moeten zijn. Ik kan mij niet voorstellen &#x2013; ik ben daarmee ook
helemaal niet bezig &#x2013; dat wij daarbij elementen aan de markt zouden
overlaten, maar wel die criteria en wel die toetsingsmogelijkheden. Ik vind
deze motie dus te voorbarig en daarom ontraad ik nu ook de aanneming ervan.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Polderman</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik vind het wel aardig dat de minister nu zegt: ik kan mij
niet voorstellen dat wij het aan de markt zullen overlaten. Dat is een positief
geluid, want dat is precies hetgeen waarover ik mij zorgen maak. Helaas moet
ik wel vaststellen dat dit gewoon letterlijk in de brief staat. Wat zij op
schrift zet, is dan in ieder geval toch beleid?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Ik zou erg graag willen dat de heer Polderman het citaat ook in zijn verband
even voorleest.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Polderman</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Het staat op bladzijde 2: "Drie thema's zijn nog niet in beleid verwerkt:
maatschappelijk nut, welvaart en economie en cultuurwaarden. Wij delen de
visie van de COGEM dat deze drie thema's relevant zijn voor de discussie over
sociaaleconomische aspecten van teelt van ggo's. Maatschappelijk nut, welvaart
en economie zijn waarden die in de huidige praktijk grotendeels aan de markt
worden overgelaten."</al>
        <al>Dat staat er. Dan gaat het verder. Ik wil de hele brief wel voorlezen,
maar u hebt deze zelf geschreven. Daaruit maak ik op dat het gewoon overgelaten
wordt aan de markt en dat er afgewacht wordt wat ervan komt. Ik spoor u met
deze motie aan om die afwachtende houding niet al te veel tot uw beleid te
maken, maar om daaraan wat meer sturing te geven.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Ik vind het wel mooi dat de heer Polderman mij nu een afwachtende houding
toedicht, want hij heeft mij eerder wel eens een te actieve
houding toegedicht. Dat is dus wel mooi.</al>
        <al>Ik heb de brief helaas niet voor mij, maar de heer Polderman zegt terecht
dat die zaken tot nu toe in de markt worden uitgedokterd. Hij weet hoeveel
problemen daarmee zijn, ook gelet op de hele aarzeling en de heel terughoudende
toelating in Europa. Dit is een onderwerp dat ongetwijfeld terugkomt en dat
ik graag met de Kamer zou willen delen, maar deze motie is mij nu veel te
voorbarig. Daarom ontraad ik de aanneming ervan.</al>
        <al>Dan kom ik bij de vierde motie, die is ingediend door de heer Vendrik.
Hierin wordt de regering verzocht om zich in EU-verband sterk te maken voor
het bindend verklaren van de duurzaamheidscriteria voor zowel teelt als import
van ggo's. Dit staat haaks op wat wij in Europa proberen te bereiken. Wij
proberen in Europa een beleid te bereiken om de teelt en de toelating daarvan
door de Europese lidstaten zelf te laten beoordelen, na beoordeling door de
EFSA op veiligheid voor mens, dier en milieu. Dat is precies de reden waarom
wij onze inzet in Europa plegen. Het is niet verstandig om dat nu door &#xE9;&#xE9;n
motie ongedaan te maken. Dat is de reden waarom ik de aanneming van deze motie
ontraad.</al>
        <al>Dan kom ik op de tweede motie van de heer Vendrik. Hierin wordt de regering
verzocht om alle negen duurzaamheidsthema's uit de signalering van de COGEM
over te nemen voor de beoordeling van de toelating van de ggo's. Als u mij
vraagt of de Nederlandse regering de negen criteria uit de COGEM-beoordeling
in de Europese discussie wil inbrengen, beschouw ik deze motie als ondersteuning
van het beleid. Dan is deze motie overbodig. Precies om die reden hebben we
de COGEM gevraagd om een aantal duurzaamheidscriteria op te stellen. Dat zal
de Nederlandse inbreng zijn. Wij weten echter niet wat de inbreng van de andere
26 Europese lidstaten is, waarmee de Europese Commissie aan de slag gaat.
Zij heeft overigens beloofd om die inbrengen voor deze zomer te verzamelen
en voorstellen aan de Landbouw- en Milieuraad voor te leggen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Vendrik</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Ik kan niet thuisbrengen waarom de minister het dictum van mijn motie
als ondersteuning van het beleid beschouwt. In haar brief &#x2013; het betreft
de brief waaruit de heer Polderman citeerde &#x2013; schrijft zij immers dat
een aantal indicatoren nog moet worden ontwikkeld en dat het kabinet het verstandig
acht om tijdens de EU-discussie niet in te zetten op het opstellen van een
beoordelingskader voor sociaaleconomische aspecten van de import van ggo's.
Ik probeer met deze motie juist een andere reactie van het kabinet uit te
lokken, namelijk dat het een nieuwe inzet kiest in het debat met de EU. Er
zijn dus twee opties. De eerste optie is dat ik de inhoud van de brief niet
heb begrepen. De tweede optie is dat er een misverstand is over de interpretatie
van het dictum van mijn motie. Kan de minister daar nader op ingaan?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Dit is een heel bijzonder moment, want de heer Vendrik verzoekt mij om
aan te duiden wat de betekenis van het dictum in zijn motie is.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Vendrik</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Ik heb juist aangegeven dat de duiding van de minister niet klopt. Volgens
mij is het dictum helder.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Wellicht kunnen wij elkaars bondgenoten zijn of worden. Ik heb pagina
3 van de brief voor mij. Op die pagina staat dat de COGEM signaleert dat de
negen duurzaamheidscriteria relevant zijn voor buiten de EU geteelde, naar
de EU ge&#xEF;mporteerde, ggo's. De COGEM constateert dat het zowel politiek-juridisch
als met het oog op handelsrelaties veel complexer is om een beoordelingskader
voor duurzaamheid voor import van ggo's op te stellen. Waar staat de zin waar
de heer Vendrik op aanhaakt?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Vendrik</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Die staat twee alinea's verderop. Het is de alinea die begint met de woorden:
"... Na afronding van ..."</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>"Na afronding van de nog lopende studie naar WTO-aspecten voor het toepassen
van de criteria kan nader bekeken worden welke sociaaleconomische criteria
WTO-conform uitgewerkt zouden kunnen worden, welke nadere gegevens nodig zijn
om de maatregelen te kunnen rechtvaardigen, gelet op de nog ontbrekende gegevens
voor het ontwikkelen van objectiveerbare en meetbare indicatoren. Gelet op
de door de COGEM gesignaleerde complicaties achten wij het verstandig om tijdens
de discussie binnen de EU niet in te zetten op het opstellen van een beoordelingskader
voor sociaaleconomische aspecten van de import van ggo's."</al>
        <al>In deze brief staat heel duidelijk dat wij op twee sporen inzetten. Dat
kan niet nieuw voor u zijn. Wij zetten erop in dat de beoordeling van het
toelaten van teelten versneld aan lidstaten kan worden overgelaten. Dat is
het eerste spoor. Het tweede spoor is dat er binnen Europa een sociaaleconomisch
beoordelingskader wordt opgesteld en dat een en ander wordt uitgedrukt in
meetbare en objectiveerbare criteria die passen binnen de spelregels van de
WTO. Nu ik dat voor ogen heb en dat in het achterhoofd houd, kan ik niet anders
doen dan dit inbrengen binnen de EU. Ik weet echter wel dat die duurzaamheidsthema's
nog moeten worden uitgewerkt in juridische, objectiveerbare en meetbare criteria
die ook in WTO-verband kunnen gelden. Als ik het dictum van die motie mag
opvatten als dat wij al die duurzaamheidsthema's moeten inbrengen, beschouw
ik die motie als ondersteuning van het beleid.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Mevrouw Ouwehand, wilt u iets zeggen over deze motie? Uw motie wordt namelijk
beschouwd als ondersteuning van beleid.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Ouwehand</naam>
          <partij>PvdD</partij>
        </wie>
        <al>Toch wil ik daarover een vraag stellen. Ik heb echter gewacht totdat de
minister alle moties beoordeeld heeft. Natuurlijk vind ik het prachtig dat
mijn motie wordt beschouwd als ondersteuning van beleid maar in deze brief
van de minister wordt mijn punt van zorg, dat ik in mijn motie heb verwoord,
niet onderkend. Dat wordt evenmin onderkend in de brief die zij aan de Europese
Commissie wilde sturen. Het kabinet maakt ook niet aan de Europese Commissie
duidelijk dat Nederland zich zorgen maakt over de eventuele grensoverschrijdende
vervuiling. Ik zou het mooi vinden als de minister deze zorg wilde inbrengen,
maar dan moet zij de brief aanpassen. Is dat de bedoeling van haar oordeel
over mijn motie?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Nee, ik pas geen brief aan die bedoeld is voor de Europese Commissie als
het om teelten gaat. Wij hebben al afgesproken dat wij ervoor
zullen zorgen dat door lidstaten niet wordt overgegaan tot teelt in een grensgebied.
Er zijn allerlei co-existentieafspraken gemaakt, ook in Nederland. Wij zorgen
er dus voor dat dit niet gebeurt, dus dit is geen aanleiding om daarover afzonderlijk
onze zorg te uiten. Dit is immers een bestendige inzet in Europa.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Ouwehand</naam>
          <partij>PvdD</partij>
        </wie>
        <al>Wij hebben tijdens het AO ook over dit punt gesproken. Mij is niet gebleken
dat het kabinet dit actief als een zorgpunt of als een voorwaarde kenbaar
heeft gemaakt. Waarom is die zorg niet geuit, ook niet nadat daarnaar in het
AO is gevraagd? De minister zegt nu immers dat dit wel degelijk uitgangspunt
is van het kabinetsbeleid. Ik begrijp het gewoon niet. Ik vind het mooi als
de minister zegt dat zij mijn motie beschouwt als ondersteuning van beleid,
maar ik zou dat ook graag zien.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Mevrouw Ouwehand kan ons daarop te allen tijde afrekenen, maar dit is
gewoon staand beleid. Waarom zou je staand beleid elke week of elke maand
als zorgpunt naar voren brengen als de kaders en de uitgangspunten niet veranderen?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Ouwehand</naam>
          <partij>PvdD</partij>
        </wie>
        <al>Het staand beleid is dat er een beslissing wordt genomen over de toelating
van teelt die voor heel Europa geldt. We staan nu op het punt om dat beleid
te wijzigen met als doel dat individuele lidstaten over teelt kunnen beslissen.
Daarbij hoort dat je zegt welke zorgen je hebt en welke randvoorwaarden je
dan kiest. Dat het in de oude situatie in die gesprekken wel eens tot uiting
is gekomen, vind ik onvoldoende. We moeten nu aan de Europese Commissie aangeven
wat onze positie is. Ik wil graag dat de minister dat onderstreept. Als zij
dat doet, kan ik mijn motie inderdaad intrekken. Ik heb echter het gevoel
dat zij A zegt en B doet.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Als het zo moet, ontraad ik de Kamer om deze motie aan te nemen. Dan is
het gauw klaar. Ik zeg dan dat deze motie overbodig is, omdat ik die beschouw
als staand beleid. Het is hartstikke mooi dat het ondersteuning van beleid
is. Mevrouw Ouwehand kan dat een keer krijgen maar als zij vervolgens komt
met een kladblok met eisen, ontraad ik de Kamer om haar motie aan te nemen.
Dat is wel zo simpel. De motie is dus overbodig.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Vendrik</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Ik snap de uitleg van de minister niet. Aangezien het gaat om een nieuwe
positie van Nederland in het Europese debat over de toelating van ggo's &#x2013;
het gaat dan zowel om import van buiten Europa als om de toelating van teelt
van ggo-gewassen &#x2013; hecht ik eraan om dit punt te arresteren. Ik lees
in de brief dat Nederland die nieuwe positie wil innemen. Het wil zich actief
opstellen en vindt het van belang dat duurzaamheidsaspecten en sociaaleconomische
aspecten bij de toelating van ggo's worden meegenomen. Daartoe doet de COGEM
een voorstel. Die komt met negen thema's. Verderop in de brief lees ik over
import dat een aantal van die sociaaleconomische aspecten niet wordt ingebracht
in het debat. Het Europa van straks, dat zal moeten besluiten over de import
van ggo-gewassen van buiten Europa, kan de belangrijke discussie over sociaal-maatschappelijke
aspecten die verbonden zijn aan ggo's, goeddeels negeren. Het gaat dus door
op de oude weg. Dat snap ik niet. Of je zegt dat je al die sociaaleconomische
aspecten serieus neemt. Dan neem je ze mee in elk debat, met voorrang in het
Europese debat over toelating van ggo's. Ik doel dan op import of teelt. Of
je doet het niet. Je kunt niet op de eerste pagina van de brief schrijven
dat je dat belangrijk vindt &#x2013; hulde voor het feit dat het kabinet dat
schrijft &#x2013; en wat die import betreft niet voor operationalisering kiezen
vanwege het feit dat dit te lastig is. Ik heb die motie gemaakt om ervoor
te zorgen dat het kabinet dat doet wat het op de eerste pagina van zijn brief
schrijft. Dat is het verschil. Ik verzoek de minister dan ook om duidelijkheid
te geven.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Verburg</naam>
        </wie>
        <al>Laat ik nog eens helder uiteenzetten waar het over gaat en wat in de brief
helder wordt vertolkt. Wij maken in onze inzet in Europa een knip en werken
langs twee sporen. In de eerste plaats willen wij een einde maken aan de blokkade
rond de teelt en het pandemonium dat zich in Europa afspeelt, door ervoor
zorgen dat de toelatingsprocedure van teelten wordt vereenvoudigd en effectiever
wordt. Dat gaan wij doen op de volgende manier. De EFSA beoordeelt, zoals
nu ook gebeurt. De Europese Commissie laat toe na de beoordeling en advisering
door de EFSA. Vervolgens is het aan de lidstaten om te beoordelen of en zo
ja, onder welke voorwaarden een teelt wordt toegelaten.</al>
        <al>Verder wordt het ontwikkelen van sociaaleconomische criteria van groot
belang gevonden. Daarover hebben wij een- en andermaal met de Kamer van gedachten
gewisseld. Wij hebben de COGEM gevraagd om de duurzaamheidscriteria en -thema's
uit te werken. Dat heeft de COGEM gedaan. Mijn collega Cramer en ik signaleren
dat het inbrengen van deze criteria in Europa nog niet betekent dat ze een-op-een
zomaar toepasbaar zijn. Dat staat op pagina's 3 tot 6 van onze brief, waarbij
wij erkennen dat een aantal van die criteria nog moet worden uitgewerkt en
beoordeeld op de juridische, objectiveerbare en meetbare toepassing, niet
alleen in Europa maar ook in WTO-verband. Er mag geen misverstand over bestaan
dat wat wij in Europa afspreken en wat mogelijk gevolgen zal hebben voor de
import van ggo's, WTO-conform zal moeten gebeuren. Dat wordt bedoeld op pagina
3 en doorlopend op pagina 4. Daar kan geen enkel misverstand over bestaan.</al>
      </spreker>
      <draad>
        <al>De beraadslaging wordt gesloten.</al>
      </draad>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik dank de minister voor haar antwoorden. De stemming over de moties zal
volgende week dinsdag plaatsvinden.</al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.</al>
      </draad>
    </item>
  </part>
</handeling>