<?xml version="1.0" encoding="us-ascii"?>
<!DOCTYPE handeling PUBLIC "-//SDU//DTD vragen xml 1.1//NL" "../../dtd/hand-11.dtd"[]>
<handeling kamer="2">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20092010-40-3885/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <title />
  </kop>
  <frontm>
    <vergjaar>2009-2010</vergjaar>
    <volgnr>40</volgnr>
  </frontm>
  <part bron="HAN8537A04" bpag="3885" epag="3886 ">
    <item>
      <itemnaam>Vragenuur</itemnaam>
      <itemkop>Vragen van het lid Arib aan de staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties over de invoering van de Wet op de lijkbezorging
en de "nader onderzoek naar de doodsoorzaak (NODO)"-procedure.</itemkop>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik heet de staatssecretaris welkom.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Arib</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Per 1&#xA0;januari is de Wet op de lijkbezorging in werking
getreden. Dat betekent dat behandelend artsen bij overlijden van een minderjarige
contact moeten opnemen met de gemeentelijke lijkschouwer, alvorens een verklaring
van onverklaard overlijden af te geven. Daarbij hoort ook een procedure van
nader onderzoek naar de doodsoorzaak (NODO) plaats te vinden. Het probleem
is dat de wet wel wordt ingevoerd, maar dat de procedure voor nader onderzoek
naar de doodsoorzaak niet wordt ingevoerd. Dat leidt tot grote onrust onder
de artsen, zie ook de persberichten. Zij vragen aandacht voor dit probleem.</al>
        <al>Mijn eerste vraag is hoe het kan dat de wet wel per 1&#xA0;januari wordt
ingevoerd, maar dat de NODO-procedure is vertraagd. Wie is daarvoor verantwoordelijk?
Nog belangrijker is de vraag wat dit in de praktijk betekent. Als een behandelend
arts geen verklaring kan afgeven, hoort er gewoon onderzoek plaats te vinden.
Het risico bestaat nu dat of een verklaring van een natuurlijke dood wordt
afgegeven of dat er gerechtelijke sectie plaatsvindt in opdracht van het Openbaar
Ministerie. Dat laatste lijkt mij heel ernstig, zeker voor ouders die hun
kind verliezen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Bijleveld-Schouten</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Inderdaad is het zo dat de wijziging van de Wet op de lijkbezorging
per 1&#xA0;januari is ingevoerd, zoals mevrouw Arib zei. Nieuw is dat de behandelend
arts bij een overleden minderjarige pas een verklaring van overlijden mag
afgeven als er contact is geweest met de gemeentelijke lijkschouwer. Hierover
hebben wij in het debat uitgebreid gesproken. Ik vind zelf dat het toetsende
gesprek tussen de behandelend arts en de gemeentelijke lijkschouwer, waarover
wij het uitgebreid hebben gehad, een verbetering is ten opzichte van de situatie
die voor 1&#xA0;januari gold. Ik denk dat dit belangrijk is om hier te zeggen.</al>
        <al>Op termijn komt de derde mogelijkheid, van nader onderzoek naar de doodsoorzaak,
NODO, in geval van onverklaard overlijden van een minderjarige. Dat betreft
inderdaad het neutrale, medische onderzoek. Ik vind het van belang dat die
eerste stap nu al wordt gezet. We hebben nooit die koppeling gemaakt. Dit
is een voorfase van de NODO-procedure, maar het is van belang om vast te stellen
dat er nu sprake is van een verbetering.</al>
        <al>Mijn collega's van Justitie en van VWS en ikzelf betreuren het dat niet
tegelijk met die meldingsplicht, zoals wij dat noemen, ook de NODO-procedure
in werking kon treden en dat de implementatie daarvan, waartoe de KNMG een
werkgroep heeft opgericht, nog niet is afgerond. Wij zijn het echter niet
eens met de artsenorganisaties die zich nu per brief tot de Kamer wenden;
ik heb hun woordvoerders ook op de radio gehoord. Zij zeggen dat de meldingsplicht
slechts gelijktijdig met de NODO-procedure in werking zou moeten treden. Wij
zien het echter zo: de eerste stap, het verplichte contact, is al een verbetering
ten opzichte van de bestaande procedure. Ik meen dus dat de meldingsplicht
en de NODO-procedure los van elkaar moeten worden gezien. Zou de meldingsplicht
niet zijn ingevoerd, dan zou er voorlopig helemaal niets verbeteren bij het
overlijden van minderjarigen, hoewel het ons daar allemaal om te doen is geweest.</al>
        <al>In de praktijk is dus al &#xE9;&#xE9;n deel ingevoerd, maar het NODO
nog niet; dat komt pas als de KNMG daarmee klaar is. Wij gaan ervan uit dat
artsen dat ook kunnen. Zo veel ophef is ons daar nu ook weer niet over gemeld.
De organisaties kunnen dat goed uitvoeren en zullen dat verantwoord doen,
waarbij zij zich aan de wet zullen houden. In de praktijk betekent dit dus:
de eerste fase is wel ingevoerd, NODO komt later; als de KNMG klaar is, moet
dit zo snel mogelijk gebeuren. Daarover zal de minister van Justitie de Kamer
informeren.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Arib</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Ik begrijp de staatssecretaris niet. Zij geeft geen antwoord op mijn vragen.
Zij zegt dat er nu een verbetering zal optreden. Dat moet nog blijken, dat
weten wij niet. De wet treedt per 1&#xA0;januari van dit jaar in werking.
Ik vind het een rare redenering dat de meldingsplicht losstaat van NODO. Wat
heeft het voor zin als een behandelend arts die te maken heeft met een onverklaard
overlijden van een kind, een lijkschouwer inschakelt terwijl de vervolgprocedure
niet gereed is? Wat heeft dat voor zin? Ik kan mij heel goed voorstellen dat
de artsen bezorgd zijn. Je zult maar een ouder zijn die een kind verliest
en graag wil weten wat de oorzaak is. Nee, er is gewoon niets. Nu gaat het
Openbaar Ministerie bij een onnatuurlijke dood of een onverklaard overlijden
over tot een gerechtelijke sectie, terwijl dat nu juist niet de bedoeling
was van deze wet. Dat zou alleen gebeuren als het echt hard nodig is. Ik vraag
de staatssecretaris om concreet op mijn vragen in te gaan.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Bijleveld-Schouten</naam>
        </wie>
        <al>Dit is bijna een herhaling van het debat dat gevoerd is over de wet zelf.
Ik ben van mening dat er wel degelijk sprake is van een verbetering. Ik denk
dat het goed is om dat te zeggen. Het is weliswaar nog niet het geheel &#x2013;
ik ben het met mevrouw Arib eens dat het geheel gerealiseerd moet worden &#x2013;
maar er is wel degelijk sprake van een verbetering. Nu is er een toetsend
gesprek tussen de behandelende arts en de gemeentelijke lijkschouwer. Dat
is veranderd per 1&#xA0;januari. Onder de oude wet gaven artsen en zeker huisartsen
namelijk een verklaring van overlijden af in gevallen waarin zij twijfelden
aan de doodsoorzaak; vanwege de verdrietige omstandigheden of de band met
de ouders werd er dan echter voor gekozen om hier niets aan te doen.</al>
        <al>Deze maatregel, het verplichte contact dat voor alle artsen geldt, zal
er naar verwachting toe bijdragen dat dit fenomeen, dat wij onderkennen, niet
meer voorkomt. Dus ik vind het wel degelijk een verbetering. Dat neemt niet
weg dat de vervolgfase ook doorgevoerd moet worden. Het is jammer dat dit
niet op tijd gerealiseerd kon worden. Het kost wat meer tijd om het protocol
goed vorm te geven, maar wij hopen echt dat dit ook zo snel mogelijk kan worden
ingevoerd. Daarover zal de minister van Justitie de Kamer informeren. Het
is echt een verbetering!</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Arib</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Kan de staatssecretaris een datum noemen? Wanneer wordt de NODO-procedure
ingevoerd?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Bijleveld-Schouten</naam>
        </wie>
        <al>Het is de bedoeling dat de KNMG voor 1&#xA0;april 2010 het NODO-protocol
heeft uitgewerkt op de door haar aangevoerde knelpunten, want zij heeft zelf
knelpunten gesignaleerd. De KNMG zal dan ook advies geven over het aantal
NODO-centra. Daarna moet de besluitvorming over de implementatie van de NODO-procedure
plaatsvinden. Dat zal halverwege dit jaar zijn.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Knops</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Wij spreken al lang over dit onderwerp en de NODO-procedure is al veelvuldig
in de Kamer besproken. Ik ben het eens met de staatssecretaris dat de stap
die nu is gezet, namelijk om contact te hebben tussen de behandelend arts
en de gemeentelijke lijkschouwer, een stap vooruit is. Dan blijft echter de
vraag waarom dit zo lang heeft geduurd en waarom het nog zo lang zal duren
voordat de NODO-procedure is afgerond en de wet zoals die in de Kamer is besproken,
in werking kan treden. Dan zijn er pas echt een aantal stappen voorwaarts
gezet.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Bijleveld-Schouten</naam>
        </wie>
        <al>De vraag waarom het zo lang heeft geduurd heb ik eigenlijk zojuist al
beantwoord. De KNMG heeft al in 2009 een aantal knelpunten geconstateerd in
de uitwerking, toen men daarmee aan de slag ging. Men heeft aangegeven, extra
tijd nodig te hebben om een en ander goed uit te werken. Ik hoop dat dit zo
snel mogelijk gebeurt. Ik ben blij dat u het met mij eens bent dat de eerste
stap wel moet worden ingevoerd, omdat deze in zijn algemeenheid een verbetering
inhoudt. Op dat punt heb ik een verschil van opvatting met mevrouw Arib. Je
zou kunnen vinden dat het geheel pas later moet worden ingevoerd, maar ik
vind dat wij deze eerste verbetering gewoon moeten doorvoeren, want het is
een stap vooruit. Ik hoop met de Kamer dat de vervolgstap zo snel mogelijk
kan worden gezet.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Azough</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>De staatssecretaris heeft wat mij betreft nog niet overtuigend geantwoord,
zeker als het gaat om de risico's van het invoeren van dit deel. Daardoor
dreigen er meer overlijdensgevallen in het justiti&#xEB;le circuit terecht
te komen. Dat heeft allerlei gevolgen, voor de ouders en voor de artsen in
kwestie. De staatssecretaris is daar nauwelijks op ingegaan, maar ik vind
het wel degelijk een heel serieuze zorg.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Staatssecretaris</aanspr>
          <naam>Bijleveld-Schouten</naam>
        </wie>
        <al>Er moet altijd een keuze worden gemaakt. Uw redenering is dan misschien,
om deze verbetering nu niet in te voeren. Wij hebben er echter voor gekozen,
die verbetering wel eenduidig in te voeren, omdat wij dit belangrijk vinden.
Voor alle artsen moet het contact met de lijkschouwer in het hele land zijn
geregeld. Het kan zijn dat er meer procedures uit voortkomen. Wij volgen nadrukkelijk
wat daaruit komt. Wij hebben echter geoordeeld dat het beter was om de eerste
stap te zetten, gelet op de tijd die nog nodig was om de NODO-procedure uitgewerkt
te krijgen. Het argument dat ik daarvoor heb gegeven, is dat er anders geen
onderzoek zou plaatsvinden of dat er een verklaring wordt afgegeven die niet
klopt. Dat zou ook niet goed zijn.</al>
      </spreker>
    </item>
  </part>
</handeling>