﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE handeling PUBLIC "-//SDU//DTD handelingenelementen xml 1.1//NL" "../../dtd/hand-11.dtd"[]>
<handeling kamer="2">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20092010-1328-1342/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <title>17de vergadering</title>
  </kop>
  <frontm>
    <vergjaar>2009-2010</vergjaar>
    <volgnr>17</volgnr>
  </frontm>
  <part bron="HAN8505N" bpag="1328" epag="1342">
    <noten>
      <noot status="opgem">
        <nootlabel>Noot <nummer>1</nummer> (zie blz. <refop>1294</refop>)</nootlabel>
        <tuskop letat="vet">BIJVOEGSEL</tuskop>
        <al>Schriftelijke antwoorden van de minister voor Wonen, Wijken en Integratie
op vragen gesteld in de eerste termijn van <nadruk type="vet">de behandeling
van de begroting Wonen, Wijken en Integratie voor het jaar 2010 (32 123-XVIII)</nadruk>.</al>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Bochove</nadruk> (CDA): Deelt
de minister de visie van het CDA dat woningcorporaties onmisbaar zijn als
sociale verhuurders? En dat zij niet aan de leiband van de overheid moeten
lopen?</al>
        <al>Ja, woningcorporaties zijn onmisbaar als sociale verhuurders, omdat het
hun maatschappelijke verantwoordelijkheid is zonder winstoogmerk maatschappelijke
prestaties te leveren met maatschappelijk bestemd vermogen. Het grote belang
van die maatschappelijke prestaties en daarom ook van behoud en inzet van
het maatschappelijk bestemde vermogen, maakt dat de overheid via regelgeving
sturing en kaderstelling geeft aan het functioneren van corporaties. Daartoe
formuleert het Rijk o.a. doelstellingen op landelijk niveau, die hun specifieke
doorvertaling en invulling krijgen op regionaal en lokaal niveau. Daarmee
ontstaat geen leiband, maar corporaties kunnen daardoor wel worden gehouden
om, naar redelijkheid, een bijdrage te leveren aan de diverse opgaven in de
volkshuisvesting.Daar waar een corporatie – huiselijk gezegd –
de bocht uitvliegt, bijvoorbeeld op het gebied van integriteit of commerciele
activiteiten, kan het tijdelijk gebruik van een leiband beslist wenselijk
en zelfs noodzakelijk zijn. Het nieuwe stelsel zal ook hierin uitdrukkelijk
voorzien.</al>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Bochove</nadruk> (CDA): Bouwproductie
stagneert. Er is discussie over het aantal woningen dat gebouwd gaat worden.
Varieert van 30 000 tot 60 0000. Wat is de visie van de minister
hierop?</al>
        <al>De verwachting is dat de woningproductie in 2009 zal dalen tot circa 77 000
woningen (tegenover 86 000 in 2008). In 2010 en 2011 verwacht ik op dit
moment de grootste daling. Juist om te zorgen dat de daling relatief beperkt
zal blijven, heb ik de crisismaatregelen genomen. In het EIB-onderzoeksrapport «Verkenning
effecten stimuleringsmaatregelen rond de woningbouw» dat ik u vorige
week heb toegestuurd, is met de effecten van de crisismaatregelen rekening
gehouden, hetgeen resulteert in een dieptepunt van naar verwachting ruim 68 000
woningen in 2011 (waarvan 5 000 woningen productie anderszins). Uit de
CBS-realisatiecijfers t/m het 2e kwartaal 2009 blijkt overigens dat de daling
in de koopsector deels wordt gecompenseerd door de huursector. Bovendien blijkt
uit deze cijfers dat op dit moment er veel woningen worden afgebouwd die al
ruim voor de crisis in aanbouw zijn genomen. Aan het eind van dit jaar ontvangt
u, zoals gewoonlijk, de TNO-bouwprognoses opgesteld in opdracht van VROM/WWI.
Daarin worden al deze ontwikkelingen meegenomen.</al>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Bochove</nadruk> (CDA): CDA zal
begroting WWI in volle omvang bezien. Het CDA gaat ervan uit dat de huurmarkt
en samenhangend de huurtoeslag in afwegingen zal worden betrokken. Kan dit
bevestigd worden door de minister?</al>
        <al>In het kader van de aangekondigde heroverwegingsoperatie wordt in brede
zin naar de overheidsmaatregelen op de woningmarkt gekeken. De taakopdracht
voor de heroverweging wonen stelt dan ook: «Deze heroverweging betreft
het geheel aan (fiscale) subsidies, belastingen, regels en instituties rond
wonen: (ver)bouwen, (ver)kopen, (ver)huren en verhuizen.» Daarbij worden
dus ook de huurmarkt in brede zin, en de huurtoeslag betrokken.</al>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Bochove</nadruk> (CDA): Deelt
de minister de opvatting dat de overheid de kaders stelt, maar zich niet bemoeit
met aanwending van het vermogen?</al>
        <al>De overheid stelt kaders, die er onder andere uit bestaan dat er een afgeperkt
werkdomein is waarbinnen de corporaties hun geld mogen inzetten. Daarnaast
geeft de overheid ook richting aan de volkshuisvestelijke prestaties van corporaties
door het formuleren van landelijke doelstellingen, die regionaal en lokaal
worden doorvertaald en ingevuld. De corporaties hebben de verantwoordelijkheid
daaraan naar redelijkheid een bijdrage te leveren. Op die manier wordt wel
degelijk ook richting gegeven aan de aanwending van het vermogen.</al>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Bochove</nadruk> (CDA): Graag
een reactie dat mogelijke besparingen bij de Rijksgebouwendienst door een
andere werkwijze in de afwegingen zal worden betrokken</al>
        <al>Ja, dit zal in de brede heroverweging Rijk en met name in de werkgroep
Bedrijfsvoering worden meegenomen.</al>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Bochove</nadruk> (CDA): Discussie
over aantal woningen dat gebouwd zal worden. Wat betekenen deze aantallen
voor de toekomstige woningmarkt? Hoe verhouden deze aantallen zich tot de
toekomstige vraag? Hoe krijgen we straks de woningbouw weer op gang? Is de
minister bezig zich hierop voor te bereiden?</al>
        <al>Het aantal gebouwde woningen is in 2009 teruggelopen, met name als gevolg
van de afgenomen vraag. Voor de korte termijn, 2010 en 2011, is de verwachting
dat, gezien de economische omstandigheden, deze vraag en derhalve de produktie
ook lager blijft.</al>
        <al>De woningvraag op basis van de prognoses op langere termijn blijft als
gevolg van demografische ontwikkelingen hetzelfde nl. gemiddeld 50 000
woningen per jaar tot 2020. Juist om die reden heb ik de crisismaatregelen
genomen om zo te voorkomen dat het woningtekort fors zal oplopen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Bochove</nadruk> (CDA): Is de
minister bereid om met alle betrokken partijen tot afspraken te komen om samen
te zoeken naar een nieuw instrumentarium en dit vervolgens samen te implementeren?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Rijk en regio werken in het kader van de verstedelijksingsafspraken samen
binnen de werkgroep «onorthodoxe maatregelen» om te onderzoeken
hoe binnenstedelijke projecten, ondanks het gebrek aan financiële middelen,
toch tot uitvoering kunnen komen. De uitkomsten van deze werkgroep zullen
door rijk en regio gezamenlijk toegepast gaan worden, in die
gebieden waar dat relevant en effectief kan zijn.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Bochove</nadruk> (CDA): De Wet
bevordering eigenwoningbezit wordt niet meer uitgevoerd. Juist in deze tijd
helpt het starter op de woningmarkt en zorgt voor verloop van corporatiewoningen.
Waarom ziet de minister dit anders?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>In reactie op deze vraag wil ik voorop stellen dat de zoektocht naar middelen
zich over mijn gehele begroting heeft uitgestrekt. Daarbij heb ik ook andere
onderdelen zoals de huurtoeslag en de gelden voor ISV/BLS in overweging genomen.
In beantwoording op kamervragen bij de begroting heb ik aangegeven dat in
het kader van de bezuinigingen er voor is gekozen op de Wet bevordering eigen
woningbezit te bezuinigen, mede gezien het toenemende aantal aanvragen en
daarmee het risico van toekomstige overschrijdingen. Tevens heb ik aangegeven
dat er naast de BEW alternatieven beschikbaar zijn zoals startersleningen
en tussenvormen die worden aangeboden door corporaties. Het belang van de
regeling zie ik wel degelijk en ik heb er daarom ook voor gekozen het nog
beschikbare budget voor nieuwe aanvragen tot eind 2012 naar voren te halen.
In het huidige tempo verwacht ik dat er tot medio 2010 nog voldoende budget
zal zijn voor nieuwe aanvragen. Wel zal ik bij de voorzitter van de desbetreffende
heroverwegingscommissie het verzoek overbrengen om de BEW mee te nemen in
de Brede Heroverweging. Overigens merk ik op dat de groep starters zo ongeveer
de groep is die voordeel heeft van de crisis en de ontwikkeling van de huizenprijzen
die daarmee gepaard gaat.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Bochove</nadruk> (CDA): Kan de
minister aangeven hoe hij – in verband met de eigen rol van de woningcorporaties
ook als maatschappelijk ondernemers – de opdracht aan de werkgroep tbv
heroverwegingen leest dat hierbij de sturing van de woningcorporaties wordt
betrokken?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>In de taakopdracht van de brede heroverweging met betrekking tot het thema
wonen staat dat het vanwege de verwevenheid van de segmenten van de woningmarkt
gewenst is varianten van de koop- en huurmarkt in samenhang te beschouwen
en hierbij de sturing van de woningcorporaties te betrekken.</al>
        <al>Een voor de hand liggende uitleg hiervan is dat de werkgroep die zich
met dit thema bezig houdt, ook beziet welke rol de corporaties kunnen spelen
bij de beoogde structurele besparingen op de uitgaven op dit thema, in diverse
varianten. Het is aan de werkgroep om hier invulling aan te geven in haar
advies.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Bochove</nadruk> (CDA): Waar
staat de minister ten aanzien van zijn eerdere betoog over solidariteit tussen
steden en platteland als het gaat om krimp. Is hij hier nog steeds serieus
over, komt er boter bij de vis? Kunnen de Zeeuwen, Limburgers, Groningers
en anderen bij hun aanpak van de krimp rekenen op steun van de minister?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Met de Kamer zijn staatssecretaris Bijleveld en ik van mening dat bevolkingsdaling
een uiterst belangrijk probleem is. Met VNG en IPO werkt het kabinet daarom
aan een interbestuurlijk actieplan. Solidariteit is een van de uitgangspunten
van het actieplan: tussen overheden, tussen stad en ommeland en tussen corporaties,
onderwijs-, zorg- en welzijnsinstellingen. Ik deel tevens de opvatting van
de Kamer dat steun van het kabinet voor krimpbeleid noodzakelijk is en krimpregio’s
kunnen daar ook op rekenen, zowel op deze minister, maar ook van collega Bijleveld
en andere bewindslieden.</al>
        <al>Uitgangspunt is, In lijn met het advies van het Topteam Krimp, dat bevolkingsdaling
een probleem is als het structureel, substantieel en regionaal van aard is.
In het actieplan zal onder meer worden voorgesteld met bepaalde instrumentiestrategieën
te experimenteren in de meest urgente gebieden. Daarvoor zullen naar mijn
verwachting middelen beschikbaar worden gesteld.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Bochove</nadruk> (CDA): Steunt
de minister het voorstel van het CDA om het LSA de komende 4 ipv 2 jaar te
subsidiëren met het oog op stabiliteit?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Bewoners zijn de spil van de wijkenaanpak. Het LSA speelt een zeer belangrijke
rol bij het organiseren van bewoners, en het stimuleren en verbeteren van
bewonersparticipatie in de wijken. Ik vind het van groot belang dat het LSA
zich gaat richten op zowel georganiseerde bewonersgroepen als op de niet georganiseerde «doeners»
in de wijken. Beide groepen zijn van onschatbare waarde als het doel een leefbare
wijk is. Het is essentieel om op wijkniveau zoveel mogelijk verbindingen te
stimuleren tussen beide groepen naast activering van bewoners die zich nog
afzijdig houden. Daarbij is het betrekken van moeilijk bereikbare groepen
als jongeren en nieuwe Nederlanders in de bewonersnetwerken een doelstelling
van het LSA voor de komende jaren, en ik vind het daarbij zelf ook van groot
belang dat het LSA een brug slaat tussen oude en nieuwe Nederlanders. Derhalve
ben ik, ondanks het feit dat iedereen in deze periode de broekriem moet aanhalen
en ook de subsidies vanuit het Rijk onder druk staan graag bereid het verzoek
van de coalitie te honoreren en voor het LSA de huidige subsidie de komende
vier jaar te continueren.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Bochove</nadruk> (CDA): Wil de
minister, samen met SEV, VNG en AEDES overgaan tot gezamenlijke financiering
(om zo bezuiniging SEV te voorkomen)?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Bij de subsidiebeschikking 2010–2013 voor SEV wordt een basissubsidie
vastgesteld waarmee de apparaatskosten van SEV geborgd zijn. Daarnaast zal
vanaf 2011 een budget voor projecten in de begroting worden opgenomen waarvan
verschillende kennisinstituten gebruik kunnen maken. Hierbij is cofinanciering
uiteraard mogelijk.</al>
        <al>SEV heeft op 12 oktober een brief aan een aantal brancheorganisaties
gestuurd met het verzoek om in gesprek te gaan over mogelijke medefinanciering
van het (voorlopige) meerjarenprogramma.</al>
        <al>Het kabinet steunt SEV in haar zoektocht naar cofinanciering van haar
inhoudelijke programma en roept de betrokken partners op om hierover mee te
denken. Het is een goede zaak wanneer de financiering van SEV niet meer uitsluitend
door het Rijk wordt gedragen, maar ook andere belanghebbende organisaties
als VNG en AEDES daar een bijdrage aan leveren. Ik ben bereid om dat gesprek
met VNG en Aedes aan te gaan.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Bochove</nadruk> (CDA): Wil de
minister toezeggen dat hij initiatieven neemt om de gemeenten te stimuleren
ruimte te creëren binnen bestaand ruimtelijk kader voor familiehuizen,
kangoeroewoningen (mantelzorg)</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Ik vind dit een sympathiek idee. In december 2007 heeft mijn voorganger
samen met de staatsecretaris van VWS het Actieplan «Beter (t)huis in
de buurt» aan de Kamer gezonden. In dat plan is aangegeven dat wij de
gemeenten stimuleren om rekening te houden met de vergrijzing. Dit betreft
onder meer het tot stand komen van woningen waar zorg geleverd kan worden,
nultreden woningen, waar ouderen en mensen met lichte beperkingen makkelijk
en comfortabel kunnen wonen, en andere voor ouderen geschikte woningen. Binnen
dit kader zeg ik toe waar mogelijk gemeenten en corporaties te wijzen op de
mogelijkheden van kangoeroewoningen.</al>
        <al>Waar het gaat om de plaatsing van een tijdelijke ruimte voor mantelzorg
bij bestaande woningen het volgende. De huidige wet- en regelgeving geeft
hiervoor formeel bezien ruimte. Wanneer voorschriften aan die plaatsing in
de weg staan, zullen dat veelal de bebouwingsvoorschriften van het bestemmingsplan
zijn. De Wet ruimtelijke ordening bevat ontheffingsmogelijkheden (zoals een
projectbesluit) die de plaatsing dan alsnog mogelijk maken. Dat betekent echter
dat dan eerst een planologische procedure moet worden doorlopen, wat tijd
kost en waarvan de uitkomst vooraf ongewis is. Mede gegeven het belang dat
het kabinet aan mantelzorg toekent, voorzag het ontwerpbesluit omgevingsrecht,
zoals dat in het kader van de zogenoemde voorhangprocedure aan uw Kamer is
voorgelegd, in een verdere uitbreiding van vergunningvrije bouwmogelijkheden.
Daarbij was ook een mogelijkheid opgenomen om zonder omgevingsvergunning bij
woningen een uitbreiding of een bijgebouw te bouwen ten dienste van bewoning
door een persoon die vanwege zijn gezondheidstoestand is aangewezen op de
niet bedrijfsmatige zorg van een bewoner van de woning. Met het aannemen van
de motie Boelhouwer-Wiegman (Kamerstukken II 2008/2009, 31 953, 23) heeft
uw Kamer het duidelijke signaal afgegeven dat de voorgestelde verruiming,
voor zover het betreft de oppervlakte en maatvoering, alleen aanvaardbaar
wordt geacht voor zover het bestemmingsplan de verruiming toestaat. De Minister
van VROM heeft al eerder aangegeven dat zij deze motie zal uitvoeren. Het
gevolg hiervan is onder meer dat een uitbreiding of bijgebouw ten behoeve
van mantelzorg meestal vergunningplichtig zal zijn vanwege strijd met het
bestemmingsplan. Ik ben bereid voor mantelzorgwoningen alsnog een uitzondering
te maken, als Uw Kamer dit wenst. Het is in elk geval de intentie van de Minister
van VROM om bouwwerken ten behoeve van mantelzorg op te nemen in de zo wel
genoemde kruimellijst van artikel 4.1.1 van het Besluit ruimtelijke ordening.
Hiermee wordt het mogelijk dat burgemeester en wethouders langs relatief eenvoudige
weg, zonder de gemeenteraad daarbij te moeten betrekken, kunnen beslissen
over vergunningverlening voor een afwijking van het bestemmingsplan.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Ortega-Martijn</nadruk> (CU): Wat
kunnen gemeenten naar het idee van de minister doen tegen corporaties die
zich niet houden aan harde afspraken over herstructurering van krimpgebieden? </al>
        <witreg></witreg>
        <al>De corporaties zijn op basis van de lokale opgaven in de volkshuisvesting
aan de slag en dat is ook hun verantwoordelijkheid. De gemeente bepaalt als
democratisch gelegitimeerde instantie in overleg met lokale partijen een woonvisie
die de volkhsuisvestelijke opgaven benoemt. Corporaties moeten daaraan naar
redelijkheid een bijdrage leveren. Het werkdomein van woningcorporaties biedt
deze vervolgens alle ruimte om datgene te doen dat in de krimpgebieden nodig
is. Corporaties zijn dus een buitengewoon belangrijke partner, ook in krimpgebieden.</al>
        <al>Ik zal nauwlettend volgen of corporaties in krimpgebieden hun maatschappelijke
verantwoordelijkheid waarmaken en ik zal alert zijn op signalen van gemeenten.
Waar dit nodig is, zal ik de mij beschikbare instrumenten in het kader van
het toezicht op de corporaties inzetten.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Ortega-Martijn</nadruk> (CU): Wijkenaanpak:
vindt de minister ook dat je je soms beter kunt richten op de problemen die
het hoogst scoren bij bewoners in plaats van nadruk op fysieke ingrepen?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Een integrale aanpak op de terreinen wonen, werken, leren, integreren
en veiligheid vormt de basis voor de wijkenaanpak. Op deze terreinen doen
zich de grootste problemen voor; bovendien kunnen de partijen die op deze
terreinen actief zijn het verschil maken in de wijken. De inbreng van bewoners
in de planvorming en de betrokkenheid bij de uitvoering staan hierbij voorop.
Ik ben het met de vraagsteller eens dat het van belang is om de problemen
die het hoogst scoren bij bewoners met voorrang op te pakken en dat gebeurt
ook. Daarnaast spelen er problemen in de wijken die wellicht minder hoog bij
bewoners scoren, maar eveneens met voorrang moeten worden opgepakt. Om een
wijk weer leefbaar te maken zijn vaak ook fysieke ingrepen nodig. Overigens
kan op basis van de wijkactieplannen niet in het algemeen worden geconcludeerd
dat de nadruk ligt op fysieke ingrepen. Dat verschilt per wijk.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Ortega-Martijn</nadruk> (CU): Denkt
de minister dat het vertrouwen van de consument om een huis te kopen aan het
herstellen is?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>De crisis op de woning(bouw)markt is voor alles een vertrouwenscrisis.
Mensen zijn bang dat ze hun oude huis niet op tijd verkocht krijgen, dat ze
werkloos worden en hun nieuwe huis niet meer kunnen betalen, of dat hun huis
minder waard wordt. Investeerders en financiers stellen zich door een gebrek
aan vertrouwen terughoudender op. Dit leidt tot stagnatie op de woningmarkt.</al>
        <al>Het kabinet heeft hierop gereageerd met een maatregelenpakket gericht
op het herstel van het vertrouwen en daarmee op het beperken van de terugval
van de werkgelegenheid in de woningbouw en van de woningproductie. Met de
verhoging van de NHG-grens en de verbetering van de woonlastenfaciliteit krijgen
mensen meer zekerheid bij het kopen van een woning. Met de verhoging van de
WSW-grens krijgen financiers meer zekerheid bij investeringen van corporaties.
Met het energiebesparingskrediet krijgen mensen meer zekerheid over investeringen
in energiebesparing. De stimuleringsregeling woningbouw is vormgegeven als
een subsidie van het rijk aan gemeenten om stilgevallen woningbouwprojecten
vlot te trekken. Gemeenten hebben bestedingsvrijheid voor wat
betreft de inzet van het geld. Voorwaarde is slechts dat het woningbouwproject
tijdig start (voor de eerste tranche voor 1 januari, voor de tweede tranche
1 juli 2010) en (mede) koop- en/of duurdere huurwoningen betreft. De
subsidie is additioneel. Verwacht wordt dat ook andere partijen (gemeente,
bouwers, ontwikkelaars en corporaties) inspanningen leveren om het project
van de grond te krijgen. De vrijheid die gemeenten hebben om deze subsidie
in te zetten leidt in de praktijk tot een gevarieerd beeld. Soms worden corporaties
en ontwikkelaars geholpen. Vaak wordt de subsidie echter ook gericht op de
consumenten. Ook mengvormen komen voor, zoals geïllustreerd wordt in
de gemeenten Alkmaar en Zwolle en de provincie Noord-Brabant (die ook allen
zelf een substantiële bijdrage leveren).</al>
        <al>Op basis van de vertrouwensindex Koopwoningenmarkt, die maandelijks wordt
uitgevoerd door Centerdata, kan worden gesteld dat de koopbereidheid van consumenten
over zijn dieptepunt heen lijkt te zijn, met alle onzekerheid die met een
dergelijke conclusie gepaard gaat. Het is zeker te vroeg om van een structureel
herstel te spreken.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Ortega-Martijn</nadruk> (CU): Wanneer
komen de lange termijn perspectieven voor verstedelijkingsbudgetten en de
nadere agenda van de minister voor de periode na 2011?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>De ruimtelijke investeringsagenda van het kabinet (waaronder de investeringsagenda
met betrekking tot verstedelijking) wordt vervat in het MIRT. De ruimtelijke
investeringsopgaven voor de korte, middellange en lange termijn worden bovendien
in kaart gebracht ten behoeve van de heroverwegingen. In het voorjaar 2010
wordt bezien op welke wijze publicatie van deze lange termijn ruimtelijke
investeringsagenda, mede gelet op de uitkomsten van de heroverwegingsoperatie,
geëigend is. De budgettaire ruimte voor verstedelijking zal naar verwachting
overigens nihil zijn.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Ortega-Martijn</nadruk> (CU): Is
de minister het ermee eens dat er in het beskostigingsstelsel van gemeenten
met sterke groei of krimp meer aandacht moet komen voor preventie, onderhoud
en beheer? Is de minister bereid hiervoor targets af te spreken om toe te
werken naar een duurzaam stedenbeleid?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Met de gemeenten Almere, Apeldoorn, Ede, Haarlemmermeer en Zoetermeer
werk ik aan een probleemanalyse en een uitvoeringsagenda. Preventie, onderhoud
en beheer staan hierin centraal. Deze uitvoeringsagenda zal concrete doelen
bevatten. Ik zal de uitvoeringsagenda voor het einde van dit jaar aan uw Kamer
worden gezonden.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Ortega-Martijn</nadruk> (CU): Hoe
wil de minister voorkomen dat bewoners teveel moeten voorschieten als het
gaat om zaken als glasisolatie?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>In uw betoog doelt u op de administratieve lasten voor de glaszetter.
Ik neem aan dat u met uw vraag doelt op de voorfinanciering van subsidie door
glaszetters.</al>
        <al>De regeling glasisolatie biedt de ruimte om niet te hoeven voorfinancieren.
Afhankelijk van zijn serviceniveau kan de glaszetter ervoor kiezen de korting
voor te schieten, of dit juist niet te doen. De glaszetter kan dus ook kiezen
voor het uitbetalen van de korting aan de klant op het moment dat hij de subsidie
heeft ontvangen van uitvoeringsinstantie Senter Novem. Deze boodschap wordt
momenteel via de communicatiekanalen van VROM/WWI, SenterNovem en Meer met
Minder, in samenwerking met de brancheorganisaties, verspreid.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Ortega-Martijn</nadruk> (CU): Welke
stok heeft de minister achter de deur om te zorgen dat het budget voor bewonersinitiatieven
ook echt ten gunste komt van deze bewonersinitiatieven</al>
        <witreg></witreg>
        <al>De bewonersgelden zijn bedoeld voor bewoners die met initiatieven komen
voor hun wijk. De budgetten dienen ten goede te komen aan initiatieven van
bewoners die bijdragen aan de leefbaarheid en sociale cohesie in de wijk.
Ik heb tot op heden geen signalen ontvangen dat bewonersbudgetten niet ten
gunste komen aan bewonersinitiatieven. Integendeel, op het moment dat ik wel
hoor dat dit zich voordoet, ga ik in overleg met gemeenten en bewoners over
hoe dit in de toekomst te voorkomen. Van terugvordering van de middelen kan
geen sprake zijn, enkel kan in het uiterste geval gekort worden op een toekomstige
uitkering.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Ortega-Martijn</nadruk> (CU): Wil
de minister een reactie geven op de vraag waarom, bij de zoektocht van een
stuurgroep naar onorthodoxe maatregelen alleen naar de Randstad regio’s
wordt gekeken?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Het initiatief voor de werkgroep «onorthodoxe maatregelen»
(«verstedelijking zonder rijksbudget») is in het licht van de
consequenties van de crisis voor de beschikbaarheid van rijksbudget –
genomen door de randstadregio’s. Zij hebben dit voorstel ingebracht
in het Bestuurlijk Overleg MIRT van mei dit jaar. Op basis van 5 grote projecten
wordt nu een eerste toets gedaan op haalbaarheid en effectiviteit van mogelijke
onorthodoxe maatregelen. De effectiviteit wordt op dit moment zowel bij het
rijk als bij de regio’s positief ingeschat. Mogelijke maatregelen die
voortkomen uit dit traject kunnen leiden tot besluiten in komende BO’s
MIRT met betrekking tot de uitvoering van concrete projecten. Ik zeg u gaarne
toe dat daarbij een brede blik zal hebben. Langs deze lijn kunnen immers ook
maatregelen naar voren komen die ook voor projecten buiten de randstad of
meer generiek toepasbaar zijn. Daartoe zullen ook deelnemers van buiten de
randstad uitgenodigd worden deel te nemen aan de werkgroep.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Ortega-Martijn</nadruk> (CU): –
Kan de minister objectieve criteria toekennen voor verdeling van middelen
voor stedelijke vernieuwing? – Wat betekent decentralisatie ISV middelen
voor verdeelsleutel en onderscheid tussen 31 rechtstreekse en niet-rechtstreekse
gemeenten?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>In de kabinetsreactie «second opinion uitgangspunten van Verstedelijkingsraming
2010–2020» (31 757, nr.9) heb ik aangegeven dat het kabinet
voor de periode na 2014 alternatieve objectieve verdeelsleutels zal onderzoeken
in samenspraak met betrokken partijen. Hierbij zal onder andere lokaal- en
regiospecifiek worden gekeken naar het investeringspotentieel, gebaseerd op
de verkoopprijzen van huizen.</al>
        <al>Decentralisatie van de ISV-middelen heeft geen effect op de verdeelsleutel
ISV-3 (2010–2014). De AmvB-verdeelsleutel ISV-3 is inmiddels in werking
getreden. Het ISV-budget 2010–2014 is ook aan de steden bekendgemaakt.
Op basis van het beschikbare budget maken de G-31 nu plannen, die vrijwel
gereed zijn. Ik zal u hierover in het eerste kwartaal van 2010 informeren.</al>
        <al>De verdeelsleutel regelt tevens het aantal rechtstreekse gemeenten. In
het bestuursakkoord Rijk-provincies is afgesproken dit aantal (G31) niet te
wijzigen in de komende ISV periode 2010–2014.Overigens maakt het qua
beschikbaar budget niet uit voor een gemeente of zij rechtstreeks is of niet-rechtstreeks.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Ortega-Martijn</nadruk> (CU): Is
de minister bereid de onderwijspilot van de provincie Groningen op te nemen
in het Nationaal Actieplan Bevolkingsdaling?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Het Interbestuurlijk Actieplan Bevolkingsdaling beslaat het gehele terrein
van de krimpproblematiek, dus ook terreinen als wonen, ruimte en onderwijs.
Vanuit verschillende regio’s zijn voorstellen ingediend voor pilots,
op uiteenlopende terreinen.</al>
        <al>Voordat het kabinet een keuze uit de ingediende pilots maakt, wil ik eerst
bezien welke het meest geschikt zijn om leerervaringen op te doen, die ook
voor andere krimpgebieden relevant zijn. Ik zal alle ingediende voorstellen
welwillend bekijken, maar wil ze ook ieder op hun eigen merites beoordelen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Ortega-Martijn</nadruk> (CU): Wat
is de stand van zaken van de uitvoering van de motie Ortega-Martijn over bekostigingsstelsels
gemeenten die te maken hebben met sterke groei of krimp?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Over bekostigingsstelsels van gemeenten die te maken hebben met sterke
krimp zal samen met de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken nader ingaan
in het Aktieplan Bevolkingsdaling dat wij eind van dit jaar aan de Tweede
Kamer zullen aanbieden.</al>
        <al>Met betrekking tot bekostigingsstelsels van gemeenten die te maken hebben
met sterke groei gaat het, wat mij betreft, vooral over de gemeente Almere.
In het kader van het regulier onderhoud van het gemeentefonds wordt onder
meer aandacht geschonken aan díe clusters waar Almere, samen met andere
gemeenten, uitgaven boven het ijkpunt heeft. In het Integraal Afspraken kader
(IAK) tussen het rijk, de provincie Flevoland en de gemeente Almere zal worden
bezien voor welke aspecten van de bekostiging oplossingen nodig zijn. Dit
zal zo spoedig mogelijk na het uitbrengen van de RAAM-brief tussen rijk en
gemeente besproken worden.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Ortega-Martijn</nadruk> (CU): Heeft
de minister in beeld wat voor woningcorporaties in krimpregio’s de belemmeringen
zijn en is hij bereid hiervoor specifiek beleid te ontwikkelen?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>In het Interbestuurlijk Actieplan Bevolkingsdaling zal ik in brede zin
ingaan op krimpproblematiek. Daarbij zal ook de positie van de corporaties
aan de orde komen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Ham</nadruk> (D66): Bouwproductie
moet weer op gang komen. We liggen niet op schema. Vogens Bond Nederlandse
Architecten zijn er 10% minder bouwvergunningen dan vorig jaar verleend.
Hoe gaat de minister dit probleem aanpakken? </al>
        <witreg></witreg>
        <al>Met u ben ik uiteraard van mening dat de bouwproductie zoveel mogelijk
op gang moet worden gehouden. Daarvoor is een uitgebreid stimuleringspakket
gemaakt. Dat pakket bevat een aantal maatregelen, waaronder de tijdelijke
stimuleringsregeling woningbouw. Deze kent in de tweede tranche een prioritering
voor woningbouwprojecten waarvoor een bouwvergunning is afgegeven dan wel
is aangevraagd. De verwachting is dat de woningproduktie hierdoor –
deels – zal stijgen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Ham</nadruk> (D66): Kansenzone
Rotterdam. Dit blijkt een succes. In hoeverre worden dit soort initiatieven
van hoger hand geholpen?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>De kansenzoneregeling past in de wijkenaanpak, het versterkt de locale
economie en geeft ondernemers en bewoners weer zelfvertrouwen. Andere steden
kunnen zeker hun voordelen doen uit de wijze lessen uit Rotterdam. Amsterdam
heeft zijn eigen kansenzone aanpak. Volgend jaar wordt de kansenzoneregeling
van Rotterdam door het ministerie van Econmische Zaken geevalueerd. Daar zal
dan ook een kabinetsreactie op komen. Zoals ik in de voortgangsrapportage
Wijkenaanpak 2009 heb aangegeven is de inzet van het kabinet om gemeenten
te stimuleren en uit te dagen om de lokale economie structureel te versterken
door gebruik te maken van de verschillende instrumenten, waaronder het instellen
van een kansenzone. Gemeenten krijgen daartoe gerichte ondersteuning, zoals
het kunnen bijwonen van thema conferenties en NICIS-masterclasses over dit
onderwerp. Tijdens mijn wijkbezoeken besteed ik hier samen met mijn collega
Heemskerk intensief aandacht aan.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Ham</nadruk> (D66): Almere
staat voor een grote bouwopgave. Kan Almere rekenen op geld vanuit het RIjk?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Binnenkort zal het kabinet de zogenoemde RAAM-brief vaststellen (Rijkbesluiten
Amsterdam – Almere – Markermeer/IJmeer) en naar de Tweede Kamer
sturen. Daarin geeft het kabinet haar visie op onder meer de grote bouwopgave
i.c. de schaalsprong Almere 2030, inclusief een serie maatregelen die de gemeente
Almere in staat moet stellen om een start te maken met de uitvoering.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Ham</nadruk> (D66): Wat gaat
de minister doen aan het tekort aan studentenwoningen?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Op 2 juni 2009 heb ik met uw Kamer overleg gevoerd over studentenhuisvesting.
In dit overleg is onder meer gesproken over de ontwikkeling van vraag en aanbod
van studentenhuisvesting. In het overleg heb ik aangegeven een onderzoek te
zullen laten uitvoeren naar de behoefte aan en het aanbod van studentenhuisvesting,
nu en in de komende jaren. Hierbij heb ik toegezegd uw Kamer eind 2009 over
dit onderzoek te zullen informeren.</al>
        <al>Zoals ik in dit overleg heb aangegeven ga ik graag nadat de onderzoeksresultaten
bekend zijn met uw Kamer verder in debat over eventueel nader beleid op het
terrein van studentenhuisvesting. Ik vind het belangrijk om cijfers en feiten
eerst goed op een rij te krijgen voor de vervolgdiscussie. Zoals ik al in
het overleg van 2 juni heb aangegeven wil ik hier op dit moment niet
op vooruitlopen, omdat het hierboven bedoelde onderzoek nu
nog loopt. Vervolgstappen die nodig zijn zullen na het onderzoek worden gemaakt.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Ham</nadruk> (D66): Huurwoningen:
het aandeel sociale huurwoningen is in de steden gestegen met 14%.
Dit zorgt voor een scheve verhouding. Is de minister het niet eens dat er
meer woningen voor middeninkomens in de steden moeten bijkomen?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Eén van de doelstellingen van het stedenbeleid is het binden van
hogere en middeninkomens aan de stad. In het kader van komende ISV-investeringstijdvak
2010–2014 is mede daarom als rijksdoelstelling het bevorderen van de
kwaliteit en de differentiatie van de woningvoorraad geformuleerd. Het is
aan de stad en de regio om hieraan nadere invulling te geven.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Ham</nadruk> (D66): Om woningen
te verduurzamen ervaren bewoners vaak problemen als gevolg van bouwtechnische
voorschriften of welstand. Wat gaat de minister doen om te zorgen dat dit
programma niet stilvalt.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Ik heb geen aanwijzingen dat bouwtechnische voorschriften en welstand
in de praktijk een forse belemmering vormen voor verduurzaming van woningen
door, bijvoorbeeld, het aanbrengen van zonnepanelen op het dak of het aanbrengen
van gevelisolatie. Daken zijn constructief in het algemeen voldoende sterk
voor het plaatsen van zonnepanelen. Andere factoren, zoals de hellingshoek
van het dak of de ligging ten opzichte van de zon, zullen veelal eerder aan
die plaatsing in de weg staan. Het in voorkomend geval zwaarder laten wegen
van welstand dan verduurzaming is een gemeentelijke beleidskeuze. Het wettelijk
welstandskader dwingt daar niet toe.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Gent</nadruk> (GL): Is het «deal
or no deal» met de corporaties over de wijkenaanpak?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>De noodzaak van de wijkenaanpak staat voor de corporatiesector niet ter
discussie. Er is nog steeds sprake van een «deal» met de corporaties
actief in de 40 wijken over de wijkenaanpak. Het akkoord met de Europese commissie
houdt in principe ook in dat de wijkenaanpak door de Europese Commissie als
dienst van algemeen economisch belang (DAEB) betiteld gaat worden. Daarmee
kan er bijzondere projectsteun vanuit het Centraal Fonds Volkshuisvesting
voor de wijkenaanpak ter beschikking komen, en zijn de woningcorporaties in
staat om de door hen toegezegde jaarlijkse extra investering van euro 250
miljoen te realiseren en kom ik de toezegging van mijn voorgangster ter zake
na. Ten aanzien van de wijkenheffing om de bijzondere projectsteun te financieren
is er geen brede steun in de sector. Tijdens het Algemeen Overleg van 8 oktober
jl. heb ik aangekondigd dat de projectsteun voor 2008, 2009 en 2010 in deze
vorm gehandhaafd wordt. Voor 2011 wil ik in overleg met de corporaties naar
een meer evenwichtige regeling die onder andere ook rekening houdt met de
opgave in de krimpgebieden.</al>
        <al>Uitgangspunt bij die aanpassing zal voor mij zijn dat de betrokken woningcorporaties
in staat blijven om hun afspraken met de betrokken gemeenten ten behoeve van
de wijken en de bewoners in de wijken na te komen. </al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Gent</nadruk> (GL): Groenaanpak:
waar is de resterende 2,2 miljoen euro uit de (aangegeven) motie gebleven?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>De motie vraagt om uitbreiding van <nadruk type="cur">groen in de wijk</nadruk> naar alle 18 steden en daar 6 miljoen euro in te investeren. In afstemming
met LNV is besloten de uitbreiding vorm te geven via het al lopende LNV-programma,
waaraan al 13 van de 18 gemeenten deelnemen. Als dezelfde verdeelsystematiek
wordt toegepast komen we uit op 3,8 miljoen euro voor de resterende 5 gemeenten.
De gemeenten zijn tevreden met deze investering. Het zou niet fair zijn om
de toegevoegde gemeenten anders te behandelen, bovendien is de financiele
ruimte beperkt. U bent bent over de uitvoering van de motie geinformeerd via
de eerste suppletore begroting 2009 en via mijn brief van 27 mei 2009.
Deze brief is met u besproken tijdens het Algemeen Overleg van 3 juni
2009.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Gent</nadruk> (GL): Kan er een
actieplan komen ten aanzien van paalrot? Bijv. het BTW-tarief op 6%
stellen?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Het onderwerp paalrot heeft een lange geschiedenis.</al>
        <al>In de eerste plaats is het goed om te constateren dat de eigenaar-bewoner
verantwoordelijk is voor de kwaliteit van zijn/haar woning, dus inclusief
de kwaliteit van de fundering.</al>
        <al>Gemeenten konden het Stadsvernieuwingsfonds (ISV) en kunnen tegenwoordig
nog steeds Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing inzetten voor het oplossen
van problemen op het gebied van funderingsherstel. Daarnaast kunnen gemeenten
laagrentende leningen verstrekken aan eigenaar-bewoners via het SVn (Stichting
Volkshuisvesting Nederland).</al>
        <al>Daarnaast heeft bij de start van ISV I in 2000 een inventarisatie plaatsgevonden
naar problemen en methoden van funderingsherstel. Op basis daarvan is besloten
aan zes gemeenten (waaronder Zaanstad), waar sprake was van excessieve bekostigingsproblemen,
een budget te verstrekken van 20 miljoen euro voor de aanpak van funderingsherstel
in het kader van de knelpuntenpot ISV. Bij de verantwoording ISV I bleken
gemeenten deze actie nog niet te hebben afgerond. Een tussentijdse evaluatie
is in 2007 naar de Tweede Kamer gestuurd (30 800 XI, nr. 114). Daarbij
is uitstel verleend tot 2010. De resulaten kunt u komend jaar in het kader
van de verantwoording grotestedenbeleid tegemoet zien.</al>
        <al>De betreffende onderzoekrapporten zijn verspreid op bijeenkomsten met
gemeenten en gepubliceerd op de websites van VROM en de VNG. Recent is in
samenwerking met VNG en NVM een brochure gepubliceerd voor kopers van mogelijke
probleempanden.</al>
        <al>Gegeven de verantwoordelijkheidsverdeling ligt inzet van de rijksoverheid
niet voor de hand. Ondanks dat is in de afgelopen 10 jaar toch gewerkt aan
het verspreiden van kennis en zijn zelfs eenmalig extra middelen ingezet om
excessieve funderingsgebreken op te lossen. Op grond hiervan acht ik een nieuw
actieplan overbodig.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Gent</nadruk> (GL): Verhogen
plafond van 33 000 Euro naar 37 000 voor de Europese Commissie:
wat vindt de minister?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Er hebben met de Europese Commissie lange, maar altijd
constructieve onderhandelingen plaatsgevonden, die te langen leste hebben
geleid tot een akkoord waarmee zowel de Commissie als Nederland tevreden over
kan zijn. Niet alleen is er groen licht voor de projectsteun voor de wijken,
ook kan blijvend staatssteun worden ingezet voor maatschappelijk vastgoed
en is er een doelgroep geformuleerd die woningcorporaties voldoende armslag
geeft voor huisvesting van een brede groep woningzoekenden.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Gent</nadruk> (GL): Energie voor
nieuwe/bestaande woningen in de Crisis- en Herstelwet op te nemen; is de minister
daartoe bereid?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Zowel voor nieuwbouw als bestaande bouw lopen momenteel onderzoeken naar
de aanscherping respectievelijk de vormgeving van de energieprestatie-eisen.
Naar verwachting zijn deze onderzoeken begin volgend jaar afgerond. Voor wat
betreft nieuwbouw moet de markt de gelegenheid hebben zich voor te bereiden.
Alle voorbereidingen zijn gericht op effectuering van de aanscherpingen in
2011 en 2015. Voor wat betreft de bestaande bouw gaat het om een ingrijpende
maatregel. Ik wil daarom de resultaten van het onderzoek afwachten. Daarom
kan ik de energieprestatie-eisen niet opnemen in de Crisis en Herstelwet.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Gent</nadruk> (GL): Is het vouchersysteem
bij meer wijken in te zetten?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Het vouchersysteem wordt momenteel door 14 gemeenten toegepast. Wat ik
in mijn wijkbezoeken bemerk, is dat de bewoners positief zijn over deze systematiek.
Het genereert veel enthousiasme en activeert ook nieuwe bewoners, die voorheen
geen beroep deden op bewonersbudgetten. Er zijn echter ook gemeenten die al
jarenlang werken met een ander, goedwerkend systeem van bewonersbudgetten.
Het staat hen vrij, om in overleg met bewoners, te kiezen voor voortzetting
van hun eigen systematiek. Medio november verschijnt het rapport van professor
Evelien Tonkens van de Universiteit van Amsterdam, met daarin resultaten over
de werking en effecten van het vouchersysteem op het terrein van toegankelijkheid,
empowerment en democratisering. Ik zal U per brief informeren over de uitkomsten
van het onderzoek.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Gent</nadruk> (GL): Wat betekent
beëindiging van de financiering van de wijkenaanpak voor de andere partners
hierin?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Zoals in de begroting en de voortgangsrapportage Wijkenaanpak 2009 is
opgenomen zijn voor de periode na 2011 geen specifieke rijksmiddelen begroot
voor de wijkenaanpak. Wel blijft de afgesproken extra investeringsinspanning
van de woningcorporaties overeind en blijven ook de extra middelen vanuit
de andere departementen beschikbaar.</al>
        <al>In het aanvullend beleidsakkoord is aangekondigd dat de minister voor
WWI samen met de meest betrokken bewindslieden een nadere agenda zal opstellen
voor het grotestedenbeleid en de wijkenaanpak na 2011. De nadere agenda voor
het stedenbeleid en de wijkenaanpak na 2011 zal door dit kabinet in 2010 o.a.
ingevuld worden op basis van de externe visitatieronde die rijk, gemeenten
en woningcorporaties in 2010 organiseren. </al>
        <al>Bij die visitatie zal ook onderwerp van discussie zijn de inzet van de
extra middelen vanuit het Rijk in de afgelopen periode en wat deze beschikbaarheid
van extra rijksmiddelen voor de andere partners in de wijkenaanpak heeft betekend.
Bij die visitatie zal natuurlijk ook een doorkijk gepleegd worden naar de
toekomst, waartoe ook de mogelijkheden van de andere partners aan de orde
zullen komen.</al>
        <al>Bovendien geldt dat de rol die het rijk in de wijkenaanpak heeft breder
is dan alleen co-financierder. De wijkenaanpak gaat ook om het stimuleren
van bewonersbetrokkenheid, het gezamenlijk experimenteren van nieuwe en onorthodoxe
aanpakken en het uitventen van opgedane kennis en ervaringen. Ook dit heeft
zijn weerslag op de andere partners in de wijk.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Gent</nadruk> (GL): Wat is de
visie van de minister op de hypotheekrenteaftrek?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Het kabinet besloot bij zijn aantreden dat er deze kabinetsperiode geen
wijzigingen in de fiscale behandeling van de eigen woning zouden plaatsvinden.</al>
        <al>De financiële en economische crisis stelt Nederland nu voor onvoorziene
uitdagingen. Deze crisis heeft dan ook geleid tot een snelle verslechtering
van de overheidsfinanciën.</al>
        <al>Om op langere termijn de overheidsfinanciën te herstellen heeft het
kabinet 20 werkgroepen ingesteld, die fundamentele herijkingen van beleid
zullen onderzoeken, en besluitvorming hierover zullen voorbereiden (TK 32 123
nr. 25, 25 september 2009). In het kader van de heroverweging wonen kan
naast bijvoorbeeld het corporatiestelsel, huurprijsregelgeving en grondbeleid,
ook de hypotheekrente-aftrek aan de orde komen. In het voorjaar van 2010 zullen
de rapporten aan uw Kamer worden aangeboden.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van Gent</nadruk> (GL): Wil de minister
het stopzetten van de bevordering eigen woningbezit meenemen bij de heroverweging?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Zie ook het antwoord op de vraag van mevrouw van der Burg op pagina 78
en het antwoord op de vraag van de heer Depla op pagina 55.</al>
        <al>Deze toezegging kan ik u doen. Wel wil ik hierbij opmerken dat door het
nog steeds toenemend aantal aanvragen ik niet kan overzien wanneer het budget
is uitgeput. Op dat moment wordt de regeling voor nieuwe aanvragen stopgezet.
Ik blijf derhalve bij mijn voornemen de regeling medio 2010 te beeindigen.
En wat betreft de Brede Heroverweging zal ik uw verzoek overbrengen aan de
voorzitter van de desbetreffende commissie.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Fritsma</nadruk> (PVV): Is de minister
bereid de overdrachtsbelasting te halveren op korte termijn?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Uw Kamer heeft een motie van het lid Weekers van 30 juni jl. verworpen,
waarin werd opgeroepen tot een kosten-baten-analyse van het tijdelijk afschaffen
van de overdrachtsbelasting.</al>
        <al>Ook het halveren van de overdrachtsbelasting lijkt mij op dit moment een
disproportionele maatregel. Dit zou miljarden kosten en daarvoor is geen dekking.</al>
        <al>Overigens zullen in de Heroverweging Wonen alle bij het woonbeleid betrokken
instrumenten, waaronder de overdrachtsbelasting, en de budgettaire effecten
daarvan in samenhang nader worden bekeken.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Fritsma</nadruk> (PVV): Graag een
reactie van de minister: Wijkaanpak werkt niet. Beperk immigratie uit Marokko
en Afghanistan en verhoog gevangenisstraf voor veroorzakers van overlast.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Zoals ik in de voortgangsrapportage wijkenaanpak 2009 heb aangegeven gaat
de voortgang in de 40 wijken met kleine stappen en zijn de eerste resultaten
zichtbaar. Op het gebied van werk, onderwijs, veiligheid en leefbaarheid is
dit het geval. Ook blijkt uit de leefbaarometer dat leefbaarheid in de 40
wijken bovengemiddeld is verbeterd ten opzichte van de rest in Nederland.
Een onderdeel van de wijkaanpak is juist het tegen gaan van overlastgevende
jongeren, daavoor zijn door het kabinet stevige maatregelen genomen die gemeenten
kunnen inzetten, zoals gebiedsverboden, straatcoaches, wijkagenten, veiligheidshuizen.
In het najaar heeft het kabinet in het kader van huwelijks- en gezinsmigratie
al maatregelen gepresenteerd om een goed balans te krijgen tussen migratie
en integratie, eveneens met het oogmerk om de spankracht ook in deze broze
wijken te ontlasten.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Fritsma</nadruk> (PVV): Is het Kabinet
bereid om te stoppen met de wijkaanpak en het geld te gebruiken voor belastingverlaging?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Kabinet, gemeenten en corporaties hebben zich voor tien jaar gecommitteerd
aan de wijkenaanpak. Die belofte aan de bewoners houdt stand. Het is een investering
in de toekomst. Naarmate wijken veiliger worden en meer mensen participeren
op de arbeidsmarkt heeft dat positieve gevolgen voor de belastingbetaler.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Fritsma</nadruk> (PVV): Kan de minister
ervoor zorgen dat op korte termijn de hoge salarissen van de corporatiedirecteuren
en bestuurders aan banden wordt gelegd? Kan de minister de garantie geven
dat er geen enkel salaris in de sector boven de Balkenendenorm uitkomt?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Zoals eerder met uw Kamer gewisseld, zijn er thans geen wettelijke instrumenten
om in te grijpen bij dergelijke hoge beloningen. Bij invoering van de normeringswetgeving
voor de publieke en semipublieke sectoren, is er echter wel de mogelijkheid
de bestuursinkomens bij woningcorporaties te begrenzen en die grenzen ook
te handhaven. Daarbij zal een begrenzing voor het salaris worden getrokken
op het nieuwe normbedrag van ca. € 180 000. Ik zal daarbij
ook lagere maxima per grootteklasse invoeren, omdat mijn beeld is dat ook
bij kleine corporaties soms buitensporige salarissen worden betaald. Mijn
collega van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft uw Kamer reeds
gemeld, dat met deze wet onder meer ook de vergoedingen en voorzieningen voor
onkosten, pensioenen en (onvrijwillig) ontslag worden genormeerd. Het betreffende
wetsvoorstel zult u naar verwachting in het voorjaar van 2010 ontvangen. Tot
die tijd zal ik de corporatiebranche en de VTW blijven oproepen om beloningen
en vergoedingen te laten aansluiten bij de maatschappelijke functie die corporaties
hebben.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Depla</nadruk> (PvdA): Heeft u de
toegezegde bijeenkomst met de wetenschappers die verschillend oordelen over
wat effectief is al georganiseerd?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Op 1 juni jl. is de wetenschappelijke commissie voor de wijkenaanpak
van start gegaan. Deze commissie is ingesteld naar aanleiding van een aanbeveling
van de Algemene Rekenkamer in het rapport Krachtwijken, Monitoring en verantwoording
van het beleid, dat op 9 oktober 2008 naar uw Kamer is gestuurd. Daarnaast
zijn begin oktober 2009 de bij de 7 experimenten betrokken wetenschappers
bij elkaar gebracht. Onderwerp van gesprek waren de maatschappelijke vraagstukken
die aan de experimenten ten grondslag liggen, de vernieuwende aanpak die wordt
beproefd, en de rode draden die in de experimenten zichtbaar worden.</al>
        <al>De experimenten geven inzicht in de mechanismen die in de wijkenaanpak
bij veel instanties, die hierbij zijn betrokken, werkzaam zijn. Doordat instanties
de neiging hebben om vanuit de eigen institutionele doelen te werken blijkt
het in de praktijk lastig om tot een bredere samenhang in de uitvoering te
komen. Dit begint al omdat een brede formulering van doelen aan de voorkant
doorgaans lastig is, aldus de wetenschappers. De aandachtswijken zijn in deze
zin extra complex, omdat juist in deze wijken bij de aanpak van de problematiek
veel verschillende instanties bij elkaar komen. Kansen die zich bij het realiseren
van projecten aandienen worden daardoor niet altijd niet ten volle benut,
waardoor specifieke omgevingsfactoren, behoeften uit de buurt, soms buiten
beeld dreigen te raken. Lichtpunten vormen de professionals – de zogenaamde
best persons – in de wijk die wel in staat zijn deze verbindingen te
leggen en slagkracht te genereren en de bewoners die met bewonersbudgetten
aan de slag zijn gegaan. De experimenten leggen mechanismen bloot die overal
opduiken en die zich steeds weer herhalen. De wetenschappers zien het als
hun taak om gaandeweg het traject van de experimenten vast te leggen / te
codificeren wat écht helpt, en wat kan bijdragen aan de versterking
van de wijkenaanpak.</al>
        <al>De wijkenaanpak is gediend met mensen met bezieling, die samenwerking-
en oplossingsgericht zijn, en als het nodig is onconventioneel en buiten de
geijkte paden (op)treden. Geloof hebben in een missie is minstens zo belangrijk
als de instrumentele kant. De energie en dynamiek die in de wijken is ontstaan
is ook hierop terug te voeren.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>De organisatie van de toegezegde bijeenkomst met wetenschappers over de
effectiviteit van de wijkenaanpak vindt op dit moment plaats. Ik verwacht
dat deze eind november / begin december a.s. zal plaatsvinden.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Depla</nadruk> (PvdA): Welke acties
gaat de minister ondernemen om jeugdwerkeloosheid , met name in de aandachtswijken,
te bestrijden?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>In het Actieplan Jeugdwerkloosheid, dat in mei 2009 aan uw kamer is toegezonden,
hebben mijn collega’s en ik aangegeven de ontwikkelingen in de 40 wijken
nauwgezet te gaan volgen. Vooralsnog is het percentage jeugdwerklozen nog
niet explosief gestegen in deze wijken.</al>
        <al>De doelstelling van het Actieplan is het voorkomen dat grote groepen jongeren
thuis komen te zitten, zonder werk of school. Het kabinet neemt hiervoor een
aantal acties. Dit betreft: Jongeren langer op school houden,
aandacht voor kwetsbare jongeren, het creeren van leerwerkbanen/stages en
het matchen tussen jongeren en werkgevers door het UWV. Hiervoor is 250 miljoen
in de periode 2009 – 2011 beschikbaar, bijvoorbeeld het stimuleren dat
jongeren langer doorleren en het creeren van traineeplekken. De uitvoering
van deze acties ligt op regionaal niveau. Ondertussen hebben alle regio’s
een convenant afgesloten met het rijk over de aanpak jeugdwerkloosheid.</al>
        <al>Ik zal er op toezien dat jongeren uit de wijken evenredig gebruik maken
van de kansen en mogelijkheden dat het Actieplan Jeugdwerkloosheid biedt.
Dit zal ik doen tijdens mijn wekelijkse wijkbezoeken. Dit zal ik doen in nauwe
samenwerking met de staatssecretaris van SZW, de staatssecretaris van OCW
en de minister voor Jeugd en Gezin.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Depla</nadruk> (PvdA): Hoe kansrijk
acht de minister het om de inkomensgrens te verruimen voor huisvesting door
corporaties?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Er hebben met de Europese Commissie lange, maar altijd constructieve onderhandelingen
plaatsgevonden, die te langen leste hebben geleid tot een akkoord waarmee
zowel de Commissie als Nederland tevreden over kan zijn. Niet alleen is er
groen licht voor de projectsteun voor de wijken, ook kan blijvend staatssteun
worden ingezet voor maatschappelijk vastgoed en is er een doelgroep geformuleerd
die woningcorporaties voldoende armslag geeft voor huisvesting van een brede
groep woningzoekenden.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Depla</nadruk> (PvdA): Wat is reactie
van de minister op het voorstel om het overschot van de huurtoeslag (87 miljoen)
in te zetten voor de beperking van de stijlheid van de huurtoeslag om de armoedeval
daarmee terug te dringen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>In mijn brief van 30 september 2009 heb ik aangegeven dat de analyse
van het jaar 2007 tot de conclusie leidde dat over dat jaar 86,8 miljoen euro
minder aan huurtoeslag is verschuldigd dan eerder verwacht. Daarbij heb ik
echter ook aangegeven dat de meerjarige doorwerking hiervan nog niet bekend
is. Ik vind het daarom nu te vroeg om al een discussie te starten over de
mogelijke besteding van een dergelijke meevaller. In het voorjaar van 2010
is naar ik verwacht meer inzicht in de meerjarige ontwikkeling van de uitgaven
huurtoeslag en de doorwerking van de hiervoor genoemde 86,8 miljoen euro.
Op dat moment kan ook over de besteding van mogelijke meevallers worden gesproken,
waarbij bijvoorbeeld ook het achterwege laten van de bezuinigingstaakstelling
voor de jaren 2011 en 2012 in beeld moet komen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Depla</nadruk> (PvdA): Is de minister
bereid corporaties aan te pakken die slecht bezit verkopen? Zeker in de krimpgebieden?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Allereerst merk ik op dat de onderhoudstoestand of de waarde in het economische
verkeer tot uitdrukking komt in de vraagprijs van een koopwoning. Corporaties
die huurwoningen verkopen aan huurders moeten daarbij een taxatie van de woning
laten opstellen. Verder is het natuurlijk zo dat een aspirant-koper zelf een
verantwoordelijkheid heeft om te weten wat de kenmerken zijn van de woning
die hij of zij wil kopen. Corporaties kunnen in het koopcontract bepalingen
inzake terugkoop regelen zodat het waarderisico voor huurders wordt verminderd.
Niettemin zal ik, als zou blijken dat corporaties, bijvoorbeeld in krimpgebieden,
doelbewust en stelselmatig huurders slechte woningen verkopen de branche en
zo nodig ook individuele corporaties daarop aanspreken, omdat ik zulk gedrag
niet in lijn zou vinden met de maatschappelijke verantwoordelijkheid die een
corporatie jegens haar huurders en andere woningzoekenden heeft. Ik heb overigens
thans geen aanwijzingen voor dergelijke gedragingen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Depla</nadruk> (PvdA): Is de minister
bereid de subsidie voor LSA niet voor twee maar voor vier jaar toe te zeggen?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Bewoners zijn de spil van de wijkenaanpak. Het LSA speelt een zeer belangrijke
rol bij het organiseren van bewoners, en het stimuleren en verbeteren van
bewonersparticipatie in de wijken. Ik vind het van groot belang dat het LSA
zich gaat richten op zowel georganiseerde bewonersgroepen als op de niet georganiseerde «doeners»
in de wijken. Beide groepen zijn van onschatbare waarde als het doel een leefbare
wijk is. Het is essentieel om op wijkniveau zoveel mogelijk verbindingen te
stimuleren tussen beide groepen naast activering van bewoners die zich nog
afzijdig houden. Daarbij is het betrekken van moeilijk bereikbare groepen
als jongeren en nieuwe Nederlanders in de bewonersnetwerken een doelstelling
van het LSA voor de komende jaren, en ik vind het daarbij zelf van groot belang
dat het LSA een brug slaat tussen oude en nieuwe Nederlanders. Derhalve ben
ik, ondanks het feit dat iedereen in deze periode de broekriem moet aanhalen
en ook de subsidies vanuit het Rijk onder druk staan, toch bereid het verzoek
van de coalitie te honoreren en voor het LSA de huidige subsidie de komende
vier jaar te continueren.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Depla</nadruk> (PvdA): De minister
wordt verzocht om een overzicht te verstrekken van maatregelen die banken
zelf hebben genomen (tbv bewoners die bijv. woning niet kwijt kunnen raken
of hypotheek niet kunnen betalen)</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Er is door mijn ambtenaren overleg gevoerd met de bankensector over hun
inzet richting gedupeerde huiseigenaren en het voorkomen van gedwongen verkopen,
met name waar het gaat om mensen zonder NHG.</al>
        <al>Er zijn vanuit de sector de afgelopen maanden een aantal maatregelen genomen
om huiseigenaren bij betalingsproblemen tegemoet te komen:</al>
        <al>– ING heeft een rentepauze-regeling gelanceerd, waarmee klanten
met betalingsproblemen en zonder NHG een tijdelijke lastenverlaging kunnen
krijgen. Andere banken hebben aangegeven met klanten die tegen betalingsproblemen
aanlopen, vergelijkbare afspraken te maken over lastenverlaging.</al>
        <al>– Banken verlenen hun medewerking aan tijdelijke verhuur via
de mogelijkheden die de Leegstandwet biedt.</al>
        <al>– Banken hebben aangegeven dat zij voortvarender omgaan met
de signalering van betalingsproblemen en het bieden van informatie en advies
hierover aan hun klanten.</al>
        <al>– Banken werken samen met andere partijen aan verbetering
van de veilingsystematiek waardoor de restschulden bij gedwongen verkoop kunnen
worden verkleind.</al>
        <al>Ik zal de komende tijd verder met de sector hierover overleggen, waarbij
mijn inzet is om te komen tot een convenant. De kamer zal hierover uiteraard
worden geïnformeerd.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Depla</nadruk> (PvdA): In krimpgebieden
is een herverkavelingsinstrument nodig om verpaupering van gemengd bezit (koop
en huur) te voorkomen. Bent u dat met ons eens?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>In algemene zin kan gesteld worden dat in gebieden met gemengd grondbezit
partijen, zoals gemeenten, woningcorporaties en marktpartijen, desgewenst,
gronden in eigendom kunnen ruilen. Bestaande wetgeving kan hiervoor dan worden
ingezet. Aanvullend wettelijk instrumentarium is daarvoor dan niet nodig.
Bij krimp gaat het om bijzondere situaties. Situaties waarmee zittende bewoners
direct worden geconfronteerd. Ik zal bezien of bij krimp het bestaande instrumentrium
afdoende is, of dat aanvullend of aanpassing van het bestaande instrumentarium
nodig is om herverkaveling mogelijk te maken.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Depla</nadruk> (PvdA): Ziet minister
het ook zo, dat scheef wonen een stapje omhoog zetten op de maatschappelijke
ladder is?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Zoals ik ook in mijn brief over scheefwonen van 14 april jongstleden
heb gesteld, is scheefwonen mijns inziens geen omvangrijk probleem, dat de
laatste jaren bovendien in omvang afneemt. Goedkope scheefheid in wijken met
overheersend lage inkomens draagt bovendien bij aan het instandhouden van
voorzieningen en het tegengaan van segregatie. In die zin zie ik het scheefwonen
inderdaad als een teken dat mensen een stapje omhoog zetten op de maatschappelijke
ladder. In mijn brief gaf ik aan geen reden te zien voor een actief beleid
om scheefheid tegen te gaan. Wel volg ik nog steeds met belangstelling het
experiment Huur op Maat, waarbij de huurprijs meer in overeenstemming wordt
gebracht met het inkomen van de huurder. Ik vind het redelijk dat huurders
met een hoog inkomen een meer marktconforme huurprijs betalen die in overeenstemming
is met de kwaliteit van de woning. Het is echter per sé niet mijn bedoeling
deze huurders uit hun woning te jagen. Het effect op segregatie is voor mij
dan ook zeker een toetspunt in mijn beoordeling het experiment. Als eerder
toegezegd zult u naar aanleiding van de eerste evaluatie van dit experiment
mijn nadere reactie op dit experiment ontvangen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Depla</nadruk> (PvdA): De minister
wordt gevraagd of het wetsvoorstel waarmee onvoldoende presterende corporaties
beter aangesproken kunnen worden al naar de Raad van State is gestuurd?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Het wetsvoorstel Herzieningswet toegelaten instellingen volkshuisvesting,
dat o.b.v. de beleidsbrief van 12 juni jl. en het daarover gevoerde Kamerdebat
de Woningwet zal wijzigen, zal eind november naar de Raad van State worden
gezonden.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Depla</nadruk> (PvdA): Wilt u bij
heroverweging meenemen of de BEW kan blijven?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Zie ook het antwoord op de vraag van mevrouw van Gent op pagina 40 en
het antwoord op de vraag van mevrouw van der Burg op pagina 78.</al>
        <al>Deze toezegging kan ik u doen. Wel wil ik hierbij opmerken dat door het
nog steeds toenemend aantal aanvragen ik niet kan overzien wanneer het budget
is uitgeput. Op dat moment wordt de regeling voor nieuwe aanvragen stopgezet.
Ik blijf derhalve bij mijn voornemen de regeling medio 2010 te beeindigen.
En wat betreft de Brede Heroverweging zal ik uw verzoek overbrengen aan de
voorzitter van de desbetreffende commissie.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Depla</nadruk> (PvdA): Wanneer kan
de TK de uitwerking van de afspraak in het crisisakkoord die financiering
stedenbeleid voor langere tijd regelt tegemoet zien?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Zie het antwoord op de vraag van de heer van der Staaij op deze pagina.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Staaij</nadruk> (SGP): Het
onderzoek naar de gevolgen van de crisis voor de woningmarkt is nu gepland
voor wellicht 2010, 2011. De minister wordt gevraagd of hij kan garanderen
dat het onderzoek in 2010 wordt uitgevoerd (en niet pas ná de crisis).</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Er wordt een studie gedaan naar de blijvende gevolgen van de crisis voor
het woningmarktsysteem. Ten behoeve van deze studie wordt in 2010 onderzoek
gedaan door het Planbureau voor de Leefomgeving. De uitkomsten van dit onderzoek
maken onderdeel uit van deze studie, die naar verwachting in het voorjaar
van 2011 zal worden afgerond. Ik wil bezien of dit kan worden vervroegd zodat
de resultaten nog in 2010 beschikbaar komen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Staaij</nadruk> (SGP): het
financieringssysteem met de fusietoets leidt tot problemen in het basisonderwijs.
Kan het kabinet hier aandacht aan geven?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>In het Interbestuurlijk Actieplan Bevolkingsdaling wordt ondermeer ingegaan
op de gevolgen van krimp voor onderwijs. De staatssecretaris van OCW onderzoekt
met de drie krimpregio’s Parkstad Limburg, Zeeland en Groningen welke
concrete knelpunten zich op het terrein van onderwijs voordoen. De eerste
bevindingen van deze analyse en het plan van aanpak zijn eind 2009 gereed
(kamerstuk 2008–2009, 31 293, nr. 52 , Tweede Kamer).</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Staaij</nadruk> (SGP): Betaalbare
woonruimte voor grote gezinnen is schaars, zij ontvangen minder huursubsidie.
Wat gaat de minister doen om die weeffout ongedaan te maken?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Naar mijn mening is hier geen sprake van een weeffout.</al>
        <al>In principe is het de bedoeling dat huishoudens met huurtoeslag helemaal
niet worden gehuisvest in woningen met een huurprijs boven de aftoppingsgrens.
In incidentele gevallen kan het onvermijdbaar zijn om huurtoeslagontvangers
in het duurdere deel van de sociale voorraad te huisvesten. Bij ouderen is
dat soms het geval omdat zij aangewezen kunnen zijn op een woonvorm met extra
voorzieningen waarvan de huurprijs relatief hoog kan liggen. Daarom kan voor
deze groep ook 50% van de huur boven de aftoppingsgrens
worden vergoed. Voor eenpersoonshuishoudens is indertijd (1997) ook huurtoeslag
voor het huurdeel boven de aftoppingsgrens mogelijk gemaakt, omdat de nettohuurquotes
voor deze huishoudcategorie zonder deze extra huurtoeslag belangrijk hoger
liggen dan die voor meerpersoonshuishoudens [memorie van antwoord Kmrst.
1996–1997, 25 090, nr. 197b].</al>
        <al>Ik zie geen aanleiding deze extra huurtoeslagmogelijkheid ook voor grote
gezinnen open te stellen. Ik ga er vanuit dat corporaties binnen de beschikbare
sociale huurvoorrraad (ruim 2,1 mln woningen voor 1,1 mln. huishoudens met
huurtoeslag) voldoende mogelijkheden hebben om voor de grotere gezinnen passende
huisvesting te realiseren, zonodig door in deze gevallen de huur van de desbetreffende
woningen extra te verlagen, zodat ze binnen bereik van de specifieke doelgroep
komen. Uit navraag blijkt dat sommige gemeenten (bijv. regio Haaglanden) ook
afspraken in deze zin met de corporaties maken. Dit is vooral een gewenste
oplossing, omdat huren boven de aftoppingsgrenzen nu eenmaal ook met volledige
huurtoeslag erg duur zijn voor huishoudens met een laag inkomen en veel kinderen,
dus hoge lasten Ik ben bereid om te inventariseren of dit type afspraken ook
voor andere gemeenten, met name van de G4, een oplossing biedt. U ontvangt
hierover nader bericht.</al>
        <al>Ik merk nog op het aanpassen van de regelgeving om ook voor grote gezinnen
extra huurtoeslag boven de aftoppingsgrens mogelijk te maken, bovendien de
uitvoering ernstig zou compliceren (er komt een geheel nieuwe huishoudcategorie
bij) en die willen we nu juist sterk vereenvoudigen. Daarnaast ligt extra
budget voor de huurtoeslag in deze tijd van bezuiniging niet bepaald voor
de hand.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Staaij</nadruk> (SGP): Hoe
gaat de minister de continuiteit van de budgetten voor stedenbeleid, wijken
en woningbouwproductie ook na 2011 garanderen?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Voor het komende investeringstijdvak 2010–2014 is er voor ISV circa
euro 1,2 mld. begroot. In de WWI-begroting staan in bijlage 4b extra-comptabel
overzicht stedenbeleid 2010 tevens de bedragen voor het sociale domein van
het stedenbeleid 2010–2014 benoemd. Voor de wijkaanpak en woningbouwproductie
zijn na 2011 geen specifieke rijksmiddelen begroot. Wel blijft voor de wijkaanpak
de afgesproken extra investeringsinspanning van de woningcorporaties overeind
en blijven ook de extra middelen vanuit de andere departementen beschikbaar.
In het aanvullend beleidsakkoord is aangekondigd dat de minister voor WWI
samen met de meest betrokken bewindslieden een nadere agenda zal opstellen
voor het grotestedenbeleid en de wijkaanpak na 2011.</al>
        <al>De nadere agenda voor het stedenbeleid en de wijkaanpak na 2011 zal door
dit kabinet in 2010 onder andere ingevuld worden op basis van de externe visitatieronde
die Rijk, gemeenten en woningcorporaties in 2010 organiseren.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Straaij</nadruk> (SGP): Is
de minister bereid de zogenaamde 5%-regeling uit boek 7B van het BW
tegen het licht te houden? Dit betreft de procedure van het betalen van het
laatste deel van de aanbetaling. </al>
        <witreg></witreg>
        <al>De 5% regeling uit artikel 7B van het Burgerlijk Wetboek is bedoeld
om ervoor te zorgen dat de aannemer een nieuwbouwwoning zonder gebreken oplevert.
Daartoe wordt 5% van de te betalen aanneemsom geblokkeerd. Pas nadat
de toekomstige bewoner akkoord is gegaan met de oplevering wordt (via de notaris
of bank) deze 5% uitbetaald. Na uiterlijk 3 maanden moet de 5%
worden betaald aan de aannemer. Deze termijn is 3 maanden om ook gebreken
die pas zichtbaar worden gedurende de eerste maanden van bewoning te kunnen
constateren. Mocht gedurende deze periode blijken dat gebreken niet verholpen
zijn, dan kan de woonconsument (gedeeltelijke) betaling van de 5% tegen
houden. Omdat het vaak voorkomt dat aannemers woningen met gebreken opleveren
is de 5% regeling, als drukmiddel, van groot belang, voor de woonconsument.
Ik acht het dan ook niet in het belang van de woonconsument om deze regeling
in het BW aan te passen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Staaij</nadruk> (SGP): Welke
inzet pleegt het kabinet om ervoor te zorgen dat gemeenten de kwaliteit van
opgeleverde woningen beter gaan toetsen/controleren?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Sinds 1 april 2007 geldt voor gemeenten in de Woningwet een verplichting
om een handhavingsbeleidsplan op te stellen. In dit plan wordt aangegeven
hoe en met welke prioriteiten wordt toegezien op de naleving van de bouwvoorschriften.
Daarnaast is samen met de Vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland een
toetsingsprotocol ontwikkeld met als doel om het gemeentelijk bouw- en woningtoezicht
te verbeteren. Tenslotte worden in het kader van de Wet Algemene Bepalingen
Omgevingsrecht (WABO) kwaliteitscriteria opgesteld waaraan onder meer bouw-
en woningtoezicht moet voldoen. Het gemeentelijk toezicht alleen is echter
niet voldoende. Minstens zo belangrijk is het interne toezicht van de markt
zelf. Daarom worden samen met de markt initiatieven ontplooid om de kwaliteit
van het interne kwaliteistoezicht te verbeteren. Zo worden in het kader van
het Actieprogramma Constructieve Veiligheid door de bouwsector diverse acties
uitgevoerd ter verbetering van dit interne toezicht die ertoe moeten leiden
dat de constructieve veiligheid verbetert. Uw Kamer is tenslotte recent geïnformeerd
over een plan van aanpak als uitwerking van de aanbevelingen van de Commissie
Dekker waarin ook een aantal pilots zijn opgenomen gericht op het verbeteren
van het interne toezicht door marktpartijen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): Waarom laat
minister financiering wijken aan zijn opvolger over?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>De financiering van de wijkenaanpak wordt niet aan mijn opvolger overgelaten.
Zoals in de begroting en de voortgangsrapportage Wijkenaanpak 2009 is opgenomen
zijn voor de periode na 2011 geen specifieke rijksmiddelen begroot voor de
wijkenaanpak. Wel blijft de afgesproken extra investeringsinspanning van 250
miljoen per jaar van de woningcorporaties overeind en blijven ook de extra
middelen vanuit de andere departementen beschikbaar. In het aanvullend beleidsakkoord
is aangekondigd dat de minister voor WWI samen met de meest betrokken bewindslieden
aan nadere agenda zal opstellen voor het grotestedenbeleid en de wijkenaanpak
na 2011.</al>
        <al>De nadere agenda voor het stedenbeleid en de wijkenaanpak na 2011 zal
door dit kabinet in 2010 o.a. ingevuld worden op basis van de externe visitatieronde
die rijk, gemeenten en woningcorporaties in 2010 organiseren.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): Op grond waarvan
is minister tevreden over afspraak met EC Kroes. Grens 33 000 Euro is
zelfde die minister Dekker al overeen kwam</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Ten eerste merk ik op dat geen sprake is geweest van een afgesloten overeenkomst
tussen minister Dekker en Commissaris Kroes. Wel is haar beleidsinzet beproken
met de ambtelijke diensten van de Europese Commissie.</al>
        <al>De grens is per saldo niet dezelfde als die bij minister Dekker. In de
plannen van toenmalig minister Dekker moesten corporaties met het oog op de
ontvangst van staatssteun ál hun huurwoningen tot een bepaalde een
WOZ-waarde toewijzen aan huishoudens met een inkomens tot 33 000 euro.
Uitzonderingen daargelaten mochten geen toewijzingen plaatsvinden aan huishoudens
met een inkomen hoger dan €33 000. Een nauw samenhangend onderdeel
van de plannen van minister Dekker was ook een huurliberalisatie van circa
een kwart van de huurwoningen. Na het niet doorgaan van deze beleidsinzet
zijn de besprekingen met de Europese Commissie voortgezet, waarin de Commissie
na verloop van tijd ook voorwaarden is gaan stellen aan de bezetting van de
sociale huurwoningvoorraad. Die voorwaarden over de woningvoorraad zijn wegonderhandeld,
zodat we nu alleen weer te maken hebben met voorwaarden aan de toewijzing.
In de nu gemaakte afspraken met Commissaris Kroes moeten de corporaties met
het oog op de ontvangst van staatsteun tenminste 90% van hun huurwoningen
met een huur tot de huurtoeslaggrens (nu € 648) toewijzen aan huishoudens
met een inkomend tot 33 000 euro. Daarmee is er structureel 10%
ruimte voor toewijzing aan huishoudens met een hoger inkomen. De afspraken
met Commissaris Kroes stemmen al met al na lang onderhandelen tot tevredenheid
omdat hiermee corporaties ruimte wordt geboden om een brede doelgroep te huisvesten,
zodat ook bijv. beginnende politiemannen, verpleegsters en onderwijzers kunnen
worden gehuisvest. Belangrijk is ook dat dat akkoord voorziet in blijvende
staatssteun voor maatschappelijk vastgoed en voor projectsteun voor de wijkenaanpak.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): Wat zijn uw
ideeën over vormgeving van de individuele woontoeslag in de toekomst?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>In het kader van de aangekondigde heroverwegingsoperatie wordt ook in
brede zin naar de overheidsmaatregelen op de woningmarkt en naar de subsidiëring
van het wonen gekeken. Daar komt dus ook de vormgeving van woontoeslagen aan
de orde. Uw kamer is toegezegd hierover in het voorjaar van 2010 te rapporteren.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): Moet het debat
over krimp niet ook gaan over een evenwichtige regionaal economische ontwikkeling?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Ik wil graag het debat over bevolkingsdaling voeren. Ook de regionaal-economische
ontwikkeling van deze regio’s is hierbij aan de orde, zeker omdat de
krimpregio’s in het algemeen een kwetsbare economische structuur hebben.</al>
        <al>In de vele gesprekken en bijeenkomsten die ik heb gehad met bestuurders
en bewoners in krimpregio’s is duidelijk geworden dat krimp bestrijden
(met bijv. maatregelen om nieuwe inwoners naar krimpgebieden proberen te trekken)
niet effectief is. Een dergelijke aanpak leidt vooral tot verheviging van
de onderlinge concurrentie tussen gemeenten en regio’s. Ook een nationaal
gestuurde economische ontwikkeling van regio’s is weinig effectief,
zo is uit ervaringen in het verleden gebleken.</al>
        <al>VNG, IPO en betrokken provincies en gemeenten accepteren bevolkingsdaling
als een structurele ontwikkeling die niet gekeerd kan worden. Ik kies daarom
uitdrukkelijk voor een beleid waarbij de gevolgen van krimp in krimpregio’s
(problemen en kansen) worden aangepakt.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): Zitten we vast
aan deal met Brussel?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Er is, in het licht van de lange onderhandelingen met Brussel, sprake
van tevreden stemmend eindresultaat. De precieze details daarvan zal ik op
korte termijn aan uw Kamer voorleggen. Indien duidelijk is dat deze afspraken
de instemming van uw Kamer kunnen wegdragen zullen de verdere formele handelingen
met Brussel worden afgehandeld.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): Is de minister
het ermee eens dat stijging bedrijfslasten corporaties niet zo kan doorgaan?
Zo ja, wat gaat hij daaraan doen?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Ja, ook ik vind dat de bedrijfslasten niet zo kunnen blijven stijgen als
in de afgelopen jaren. Als daar tenminste geen zinvolle bestedingen achter
schuilgaan waar de volkshuisvesting echt wat aan heeft. Dat precieze beeld
hebben we niet, maar zoals toegezegd aan uw Kamer zijn we met het Centraal
Fonds druk bezig daar beter zicht op te krijgen. In de cijfers over de voornemens
van de corporaties vanaf volgend jaar zullen de corporaties scherper worden
bevraagd welke uitgaven aan leefbaarheid in de bedrijfslasten zitten. Ik zal
uw Kamer daarover in de eerste helft van het komend jaar informeren via het
Sectorbeeld Voornemens. In de Individuele Oordeelsbrieven die de corporaties
voor 1 december krijgen zullen de corporaties die er echt uitspringen,
zowel qua stijging als qua absolute omvang van de bedrijfslasten, worden bevraagd
wat daarvan de oorzaken zijn. Op die manier wordt dit punt stevig geagendeerd
bij de corporaties in kwestie en kan worden gevolgd of er iets aan wordt gedaan.
Die druk ontwikkelen we dus, maar primair zullen de Raden van Toezicht hierop
moeten gaan sturen. Die kunnen het beste overzien of er sprake is van ondoelmatigheden
of van zinvol ingezet geld, en hoe de bedrijfslasten kunnen worden teruggedrongen.
Maar dat het omlaag moet, staat vast. Overigens zijn er ook signalen dat corporaties
reeds gaan snijden in de bedrijfslasten, ingegeven door de huidige druk op
hun financiële mogelijkheden. Wat betreft de topinkomens, die ook onderdeel
zijn van de bedrijfslasten, heb ik uw Kamer mijn lijn meermalen aangegeven,
nml. dat we die gaan maximeren op een wettelijk normbedrag, en dat we dat
ook gaan doen naar grootteklassen van corporaties. Dat wetsvoorstel zal mijn
collega van Bzk begin volgend jaar aan uw Kamer aanbieden.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): Bent u bereid
de wijkaanpak om te vormen tot gereedschapskist voor alle wijken?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Er zijn nog vele wijken en buurten in Nederland met substantiele en cumulatieve
problemen. Het motto van de wijkenaanpak is volhouden en verbreden: volhouden
van de focus op de 40 aandachtswijken, en verbreden van de aanpak naar andere
wijken. De leerervaringen en procesopbrengsten van de wijkenaanpak delen we
met andere wijken. Vanuit het kabinet stimuleer ik verbreding van de wijkenaanpak
via het 40+ wijkenbudget, de leergroepen rond de experimenten, het breed beschikbaar
stellen van goede voorbeelden en ervaringen en het kennisconsortium rond de
wijkenaanpak. Van de steden verwacht ik dat zij hierin een belangrijke rol
spelen door het ontwikkelde «gereedschap» gericht in te zetten
in andere wijken van de stad.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): Zijn de schaalvoordelen
van gedwongen winkelnering bij de Rijksgebouwendienst aantoonbaar?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Door deze vorm van winkelnering kan de Rijksgebouwendienst al sinds jaar
en dag als shared service voor de rijksoverheid optreden, met alle schaalvoordelen
van dien die zich gedurende het hele huisvestingsproces vertalen in kwaliteit
en kostenbesparingen.</al>
        <al>Op portefeuille-niveau komt dit tot uitdrukking in bv. de Haagse schuifoperatie
waarbij leegstand zoveel mogelijk wordt opgevuld, de beleidskernen van de
departementen zoveel mogelijk bij elkaar inhuizen, voorzieningen worden gedeeld
en waardoor dure overtollige panden op termijn kunnen worden afgestoten.</al>
        <al>Bij brief van 9 juni 2009 (TK-stuk 31 490, nr.23) bent u hierover
door mijn collega van BZK geïnformeerd.</al>
        <al>Op het totaal van de portefeuille blijft de leegstand bij de Rijksgebouwendienst
beperkt tot rond de 3%, terwijl de leegstand in de markt thans ruim
10% bedraagt.</al>
        <al>De bundeling van kennis en expertise bij de Rijksgebouwendienst levert
onder meer de volgende voordelen op:</al>
        <al>– standaardisatie bv. bij inbouwpakketten;</al>
        <al>– een toonaangevend en sturend opdrachtgever en gesprekspartner
naar marktpartijen;</al>
        <al>– grootschalige inkoop van bv. onderhoudsdiensten.</al>
        <al>Een concreet voorbeeld is het project «Veilig werken op hoogte»,
waarbij marktverkenning laat zien dat collectieve aanbesteding bijna twee
maal zo voordelig is dan wanneer er decentraal zou worden aanbesteed.</al>
        <al>Ten aanzien van duurzaamheid levert de grootschalige collectieve inkoop
door de Rijksgebouwendienst van energiezuinige maatregelen een significante
efficientiewinst op. Met het grote volume van de rijksgebouwen is de rijksgebouwendienst
in de positie om trendsettend energie besparende maatregelen in de markt te
zetten. Bij de (vernieuwende) maatregelen die de Rijksgebouwendienst thans
voor een deel van zijn gebouwenbestand aanbesteedt, wordt al duidelijk dat
deze tegelijkertijd een impuls tot kennisontwikkeling in de markt levert.
Andere vastgoedbeheerders tonen reeds belangstelling om dit voorbeeld te volgen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): Is de minister
bereid alles in het werk te stellen om de arbeidsproductiviteit in de bouw
te doen toenemen? Wat gaat de minister hieraan doen?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>De arbeidsproductiviteit in de bouw is de verantwoordelijkheid van de
bouwsector zelf.</al>
        <al>Bouwondernemingen zullen zelf innovaties door moeten voeren om voldoende
concurrerend te blijven en daarmee de arbeidsproductiviteit te verhogen. Wel
wordt er door de overheid alles aan gedaan de administratieve lasten voor
de bouwsector te verlagen, bijvoorbeeld door herziening van het stelsel van
bouwvoorschriften en harmonisatie en vereenvoudiging van normen en bepalingsmethoden.
Dit kan ook een positief effect hebben op de arbeidsproductiviteit.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): De subsidie
voor de aandachtswijken is voor de komende 2 jaar bevroren en daarna niet
meer: waarom?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Bewoners zijn de spil van de wijkenaanpak. Het LSA speelt een zeer belangrijke
rol bij het organiseren van bewoners, en het stimuleren en verbeteren van
bewonersparticipatie in de wijken. Ik vind het van groot belang dat het LSA
zich gaat richten op zowel georganiseerde bewonersgroepen als op de niet georganiseerde «doeners»
in de wijken. Beide groepen zijn van onschatbare waarde als het doel een leefbare
wijk is. Het is essentieel om op wijkniveau zoveel mogelijk verbindingen te
stimuleren tussen beide groepen naast activering van bewoners die zich nog
afzijdig houden. Daarbij is het betrekken van moeilijk bereikbare groepen
als jongeren en nieuwe Nederlanders in de bewonersnetwerken een doelstelling
van het LSA voor de komende jaren, en ik vind het daarbij zelf van groot belang
dat het LSA een brug slaat tussen oude en nieuwe Nederlanders. Derhalve ben
ik, ondanks het feit dat iedereen in deze periode de broekriem moet aanhalen
en ook de subsidies vanuit het Rijk onder druk staan, toch bereid het verzoek
van de coalitie te honoreren en voor het LSA de huidige subsidie de komende
vier jaar te continueren.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): Vindt de minister
net als de SP dat de koppeling van grondeigendom en ontwikkelrecht een van
de grote belemmeringen is voor innovatie en kostenbewust bouwen, omdat hierdoor
de concurrentie wordt uitgeschakeld? Zo ja, wat gaat hij hier samen met zijn
collega van VROM aan doen?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Ik deel de opvatting van de SP niet dat de koppeling van grondeigendom
en ontwikkelrecht een grote belemmering vormt voor innovatie en kostenbewust
bouwen. In de recente kabinetsreactie op het VROM raad advies «Grond
voor kwaliteit, voorstellen voor verbetering van overheidsregie op (binnen)stedelijke
ontwikkeling» (TK 29 435, nr. 238) is het kabinet ook uitgebreid
op «het recht op zelfrealisatie» ingegaan. Daar is onder meer
geschetst dat met de nieuwe WRO een goede ruimtelijke kwaliteit afgedwongen
kan worden. Ook het eventuele verhaal van kosten is met deze nieuwe wetgeving
geregeld.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): Klopt het dat
de bijdrage SEV op de tocht staat?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>De financiële crisis noopt tot een herijking van de Rijksbegroting.
De inmiddels ingeboekte bezuinigingen raken ook het budget voor Experimenten
en Kennisoverdracht van WWI, hetgeen gevolgen heeft voor de financiering van
de kennisinstituten als SEV.</al>
        <al>Het kabinet hecht aan de continuïteit van SEV. Het kabinet wil een
subsidiebeschikking voor een periode van 4 jaar vaststellen, in plaats van
de tot nu toe gebruikelijke 2 jaar. SEV ontvangt een jaarlijkse
subsidie in de periode 2010 tot 2013 van 1 750 000€ in
2010 aflopend naar 1 000 000€ in 2013. Hiermee wordt de
financiering van de apparaatskosten van SEV geborgd. Voor specifieke projecten
van de verschillende kennisinstituten wordt een bedrag van €250 000
voor 2011 oplopend tot €500 000,= in 2012 en 2013 gereserveerd.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): Is de minister
bereid de huur bij afwachting van sloop bij tijdelijke contacten te verlagen,
zodat verhuurders bij tijdelijke verhuur geen onredelijke huurprijzen meer
kunnen vragen?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Er is geen sprake van een U-bocht constructie. Bij een nieuwe verhuring
mag de huur opnieuw worden vastgesteld. De huur die de vorige huurder betaalde
is daarbij niet relevant, wel de kwaliteit van de woning. Dat geldt zowel
bij reguliere als bij tijdelijke verhuur.</al>
        <al>Tijdelijke verhuur in afwachting van sloop vindt plaats op grond van de
Leegstandwet. Bij tijdelijke verhuur op grond van de Leegstandwet wordt de
huurprijs beperkt door de maximale huurprijs die de gemeente in de vergunning
opneemt. De gemeente bepaalt deze maximale prijs op grond van het woningwaarderingstelsel
en kan daarbij, indien sprake is van woningen met een slechte kwaliteit, ook
de gebrekenregeling betrekken.</al>
        <al>Als de gemeente met eventuele gebreken geen rekening heeft gehouden bij
het bepalen van de maximale huurprijs, dan kan de huurder zich ook zelf beroepen
op de gebrekenregeling en bij de huurcommissie de huur laten verlagen. Geliberaliseerde
verhuur is bij tijdelijke verhuur op grond van de Leegstandwet voor woningen
in afwachting van sloop of renovatie niet mogelijk.</al>
        <al>Het is dus niet zo dat bij tijdelijke verhuur huurprijzen gevraagd kunnen
worden die in relatie tot de kwaliteit van de woning niet redelijk zijn. Er
is volgens mij dan ook geen reden de huurprijs bij tijdelijke verhuur bij
voorbaat verder te beperken.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Jansen</nadruk> (SP): Energiebesparing
geb omgeving niet wachten op evaluatie Schoon en Zuinig. Lat bestaande en
nieuwbouw hoger leggen, bij herziening bouwbesluit?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>In de nieuwbouw wordt begin 2011 met de inwerking treding van de herziening
van het Bouwbesluit de wettelijke energieprestatie voor woningen aangescherpt
met 25%, naar 0,6. Bovendien worden tegelijkertijd de vangneteisen
voor minimale isolatie (Rc-waarde) aangescherpt van 2,5 naar 3,5. Deze isolatie-eis
geldt zowel voor nieuwbouw als voor vernieuwbouw.Op dit moment ben ik aan
het studeren op de vormgeving van een prestatie-eis voor bestaande bouw. Er
wordt dus zeker niet gewacht op de evaluatie Schoon en Zuinig met het hoger
leggen van de lat.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Burg</nadruk> (VVD): Kan
minister uitleggen hoe discussie over hypotheekrente-aftrek zich verhoudt
tot betrouwbare overheid en waar is de huurmarkt in dit verhaal?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>In het kader van de aangekondigde heroverwegingswerkgroepen is gesteld
dat daarbij op voorhand geen taboes zijn. Er wordt dan ook in brede zin naar
de overheidsmaatregelen op woningmarkt gekeken, zowel met betrekking tot de
koopmarkt, als de huurmarkt. In dit licht kan naast bijvoorbeeld het corporatiestelsel,
huurprijsregelgeving en grondbeleid, ook de hypotheekrente-aftrek aan de orde
komen. In het voorjaar van 2010 zullen de rapporten aan uw Kamer worden aangeboden.
Dan heeft het Kabinet ook de beschikking over een brede staalkaart aan opties,
inclusief de budgettaire, economische en maatschappelijke effecten, zodat
een afweging kan plaatsvinden. Bij de definitieve keuzen zal het Kabinet uiteraard
alle zorgvuldigheid betrachten en rekening houden met langlopende verplichtingen,
dit in het licht van de betrouwbare overheid.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Burg</nadruk> (VVD): Kan
de minister toezeggen dat er pas een definitief /onomkeerbaar besluit over
BEW wordt gegeven na Brede Heroverweging?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Door het nog steeds toenemend aantal aanvragen kan ik niet overzien wanneer
het budget is uitgeput. Op het moment dat dat het geval is wordt de regeling
voor nieuwe aanvragen stopgezet. Ik blijf derhalve bij mijn voornemen de regeling
medio 2010 te beeindigen. Voor wat betreft de Brede Heroverweging zal ik uw
verzoek overbrengen aan de voorzitter van de desbetreffende commissie.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Burg</nadruk> (VVD): Reactie
van de minister op cijfers Bijdendijk over niet-indexeren huren en gevolgen
daarvan voor de onrendabele toppen?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Ik weet niet precies op welke cijfers van de heer Bijdendijk de vraag
betrekking heeft, maar in algemene zin is het signaal mij bekend. Het is duidelijk
dat de investeringscapaciteit van corporaties groter zou zijn bij een huur
boven inflatie. Daar komt bij dat de verkoop van woningen onder druk staat.
In hoeverre dat ook geldt voor het segment waarin corporaties woningen aanbieden
moet nog blijken. Daarover zijn de signalen wisselend. Vooralsnog ga ik er
echter van uit dat de corporaties over het algemeen financieel sterk genoeg
zijn om de lokale opgaven ook nu te realiseren, al dan niet met onderlinge
matching. In december wordt de rapportage van het CFV inzake het financieel
toezicht over 2008 aan de kamer voorgelegd. Die rapportage zal het meest actuele
inzicht bieden in de financiële draagkracht van de sector en haar vermogen
om te blijven investeren met onrendabele toppen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Burg</nadruk> (VVD): Kan
de minister uitleggen waarom de belastingbetaler dubbel moet betalen. Eerst
voor energiebesparende maatregelen en daarna via de belastingen nog een keer
voor de verhoging van de huurtoeslag.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>De energie-investeringsaftrek compenseert slechts een deel van de investering
voor energiemaatregelen die de verhuurder pleegt. Daarnaast kan het overige
deel van de investering door middel van een huurverhoging aan de huurders
worden doorberekend. Dit kan vervolgens weer leiden tot een stijging van de
huurtoeslaguitgaven. Mijns inziens is er hierbij geen sprake van dat kosten
dubbel worden betaald.</al>
        <al>Daarbij komt dat een aanpassing van de huurtoeslagregelgeving waardoor
een huurstijging door energiebesparende maatregelen buiten beschouwing blijft
voor het vaststellen van huurtoeslagbereking, vanuit een oogpunt van uitvoerbaarheid
van de huurtoeslag onhaalbaar is. Ook is op individueel niveau niet te garanderen
dat de huurverhoging toereikend wordt gecompenseerd door lagere energielasten.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Burg</nadruk> (VVD): Graag
een reactie van de minister op het tijdelijk afschaffen van de overdrachtsbelasting
op woningen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Uw Kamer heeft een motie van het lid Weekers van 30 juni jl., waarin
werd opgeroepen tot een kosten-baten-analyse van het tijdelijk afschaffen
van de overdrachtsbelasting, verworpen.</al>
        <al>Het tijdelijk afschaffen van de overdrachtsbelasting lijkt mij op dit
moment een disproportionele maatregel. Dit kost miljarden en daarvoor bestaat
geen dekking.</al>
        <al>Overigens zullen in de Heroverweging Wonen alle bij het woonbeleid betrokken
instrumenten, waaronder de overdrachtsbelasting, en de budgettaire effecten
daarvan in samenhang nader worden bekeken.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Burg</nadruk> (VVD): Graag
een reactie van de minister op de wens van de VVD om het BTW tarief voor onderhoud
en verbouw van woningen van 19% naar 6% te verlagen om de bouwsector
direct te stimuleren?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Het kabinet heeft het btw tarief voor isolatiewerkzaamheden verlaagd van
19 naar 6%. Veelal wordt isolatie bij onderhoud en verbouw meegenomen.</al>
        <al>Een generieke BTW verlaging voor alle onderhoud en verbouwwerkzaamheden
gaat het kabinetalleen al om budgettaire redenen- te ver.</al>
        <al>Het kabinet heeft een breed pakket aan maatregelen ingezet om de bouwsector
te stimuleren. Dat strekt zich ook uit tot scholen, ziekenhuizen, zorginstellingen.
Voor de woningbouw kunnen genoemd worden de stimuleringsregeling woningbouwprojecten
(395 mln. waarvan een deel voor monumenten), de energie-investeringsaftrek
(EIA) (227,5 mln. voor 2009 en 2010), een subsidieregeling voor dubbel glas
(45 mln.) en het energiebesparingskrediet (35 mln). Al deze middelen komen
direct of indirecte ten goede aan de bouwsector.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Burg</nadruk> (VVD): Graag
toezegging over oprichting van landelijk Topteam particulier opdrachtgeverschap
voor 4 jaar. Dit om bouwsector aan de gang te houden.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vanaf het jaar 2000 heeft het Rijk via onder meer kennisoverdracht en
financiële ondersteuning (in de woningbouwafspraken 2005 tot 2010) een
specifiek stimuleringsbeleid gevoerd ter bevordering van het particulier opdrachtgeverschap
in de woningbouw.</al>
        <al>In de eerste helft van 2010 zal, zoals al eerder aan uw Kamer is toegezegd,
een evaluatie van het woningbouwbeleid van de afgelopen 5 jaar plaatsvinden,
waarvan ik u het resultaat medio 2010 aan u zal toezenden. Ook de ontwikkeling
van woningbouw via het particulier opdrachtgeverschap zal ik,-als afzonderlijk
element-, in deze evaluatie betrekken.</al>
        <al>Ik sta sympathiek tegenover de vraag van mevrouw Van der Burg om een expertteam
in te stellen dat zich de komende tijd gaat concentreren op de verdere stimulering
van het particulier opdrachtgeverschap.</al>
        <al>Over de exacte taakopdracht van het expertteam wil ik me nog nader beraden.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Burg</nadruk> (VVD): Inflatievolgend
huurbeleid zorgt voor grote onrendabele top bij woningen voor woningcoorporaties.
Wat is de reactie van de minister? </al>
        <witreg></witreg>
        <al>Een inflatievolgend huurbeleid hoeft op zich niet te leiden tot grotere
onrendabele toppen. Dit huurregiem heeft immers alleen betrekking op huurverhogingen
in de loop der tijd en niet op de hoogte van de aanvangshuur. De aanvangshuur
is in hoge mate bepalend voor de omvang van de onrendabele top. De aanvangshuur
wordt door de corporatie bepaald binnen de grenzen van het Woningwaarderingsstelsel,
waarbij ook een inschatting wordt gemaakt van de te verwachten huurontvangsten
in de komende jaren. Uiteraard kan deze inschatting in de loop der jaren wel
eens mee of tegen vallen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Burg</nadruk> (VVD): Corporatie
is hybride onderneming. Niet onder de tucht van de markt en geen volledig
toezicht door overheid. VVD stelt scheiding voor in activiteiten corporaties.
2 entiteiten: 1) woningen (BV) en 2) vermogen (Stichting). Rendement op vermogen
kan gebruikt worden voor maatschappelijk doel en toezicht is geregeld zoals
bij pensioenfondsen. Graag reactie minister. Kan dit worden meegenomen bij
heroverweging?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Het voorgestelde model heeft interessante aspecten. Ik heb echter een
andere benadering gekozen. Deze heb ik verwoord in mijn brief van 12 juni
jl. Het model dat de VVD-fractie voorstelt gaat echter voorbij aan het feit
dat het wenselijk is dat corporaties een hybride takenpakket blijven houden.
Daartoe wordt de verhuur van woningen als een maatschappelijke activiteit
benoemd in de vorm van een dienst van algemeen economisch belang (DAEB). Dit
ter onderscheiding van de commerciële activiteiten. Voor de DAEB kan
staatssteun worden verkregen. Het wordt niet toegestaan, dat staatsteun ten
behoeve van de DAEB-kamer worden ingezet voor commerciële activiteiten.
Het blijft wel mogelijk om winsten op commerciële activiteiten in te
zetten voor de DAEB’s. Daarbij komt dat activiteiten die concurreren
met de markt op marktconforme voorwaarden moeten worden gefinancieerd. Het
toezicht op woningcorporaties, dat op grond van de beleidsbrief van 12 juni
jl. nog verder zal worden verbeterd, maakt een ander toezichtsstelsel (zoals
dat bij de pensioenfondsen) onnodig.</al>
        <al>Het is aan de werkgroep die belast is met de brede heroverweging voor
het thema wonen om het model van scheiding van activiteiten van corporaties
dat de VVD voorstaat, te betrekken bij haar advies. Ik zal de wens van mevrouw
Van der Burg aan de voorzitter van de werkgroep overbrengen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Vraag van het lid <nadruk type="vet">Van der Burg</nadruk> (VVD): Kan
de overheid zorgdragen voor tijdige betaling van haar crediteurs?</al>
        <witreg></witreg>
        <al>In september is door de minister van BZK aan de Kamer een onderzoek aangeboden
naar het betaalgedrag van de Rijksoverheid. In dit onderzoek bleek dat er
in de eerste vier maanden van het jaar een groot aantal facturen buiten de
30-dagen termijn is betaald. In totaal werd toen 68% van de VROM-facturen
op tijd betaald. Mede naar aanleiding van de resultaten van dit onderzoek
waarin zowel de Rgd als het kerndepartement waren betrokken, hebben beiden
maatregelen getroffen, die tot een beter betaalgedrag hebben geleid. Dit heeft
er in geresulteerd dat het percentage binnen 30-dagen betaalde facturen over
de maand september gestegen is naar respectievelijk 79% bij Rgd en
88% bij het kerndepartement.</al>
      </noot>
    </noten>
  </part>
</handeling>