﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE handeling PUBLIC "-//SDU//DTD handelingenelementen xml 1.1//NL" "../../dtd/hand-11.dtd"[]>
<handeling kamer="2">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20092010-1239-1244/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <title>17de vergadering</title>
  </kop>
  <frontm>
    <vergjaar>2009-2010</vergjaar>
    <volgnr>17</volgnr>
  </frontm>
  <part bron="HAN8505A03" bpag="1239" epag="1244">
    <item>
      <itemnaam>Aanpassing kindgebonden budget</itemnaam>
      <itemkop>Aan de orde is de behandeling van: <ondw><wetv>het wetsvoorstel Regeling
voor aanpassing van bedragen in de Wet op het kindgebonden budget en niet-indexering
van kinderbijslagbedragen en bedragen kindgebonden budget in de jaren 2010
en 2011 (<vetnr>31999</vetnr>).</wetv></ondw></itemkop>
      <draad>
        <al>De algemene beraadslaging wordt geopend.</al>
      </draad>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Dit is een kindonvriendelijk en asociaal kabinet. De regering
doet beloftes die zij vervolgens niet kan nakomen. Eerst worden de gezinnen
met de laagste inkomens gouden bergen beloofd met het kindgebonden budget,
maar nu blijkt dat de keutel weer deels wordt ingetrokken. In 2006 groeide
11% van alle kinderen in Nederland op in een gezin met een inkomen
onder de lage-inkomensgrens. Het gaat daarbij om 377.000 kinderen. Dan breekt
er een crisis uit, en wat doet het kabinet? Het bevriest de kinderbijslag
en beknibbelt op het kindgebonden budget. Juist gezinnen die vaak al jarenlang
moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen, worden hierdoor getroffen.
Juist de gezinnen met lagere en middeninkomens hebben het kindgebonden budget
en de kinderbijslag keihard nodig om rond te kunnen komen, zeker in tijden
van crisis. Als gevolg van het bevriezen van de kinderbijslag gaat een gezin
met twee kinderen er jaarlijks € 10 op achteruit. Dan kan de minister
wel zeggen dat het om geringe bedragen gaat, maar voor deze gezinnen telt
iedere eurocent. Waarom valt er met dit kabinet wel te spreken over de verhoging
van de AOW-leeftijd, maar niet over het inkomensafhankelijk maken van de kinderbijslag?
Dat heeft toch alles te maken met politieke keuzes? Het heeft ook alles te
maken met: waar een wil is, is een weg.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Voordewind</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. De microfoon stond misschien nog niet helemaal aan. Hoor ik
mevrouw Langkamp zeggen dat dit kabinet kindonvriendelijk en asociaal is?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Dat klopt. Dat heb ik net gezegd.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>En dat was slechts de aanloop.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Voordewind</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Ja? Dan heb ik het toch goed begrepen. Dat verbaast mij zeer. De SP zou
juist erg gelukkig moeten zijn, omdat de allerarmste gezinnen, zelfs die met
meerdere kinderen, er soms wel € 1000 per jaar op vooruit kunnen
gaan. Mevrouw Langkamp zegt dat men door de bevriezing van de kinderbijslag € 10
op achteruit gaat, maar als zij die 10 aftrekt van de 1000, dan houdt ze nog
steeds 990 per jaar in de plus over. Vindt zij dat nu een asociaal en kindonvriendelijk
kabinet?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Nu maakt u een rekensommetje alsof ze daarvoor helemaal niets kregen en
dat klopt natuurlijk niet. U hebt het toch over de kinderbijslag?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Voordewind</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik heb het over het kindgebonden budget. Dat is nieuw voor
gezinnen die in de bijstand zaten. Dat is dus echt extra, bovenop wat ze al
kregen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Ik vertelde ook aan het begin van mijn betoog dat er eerst gouden bergen
werden beloofd, maar dat die gouden bergen uiteindelijk wat minder hoog blijken
te worden dan waar het aanvankelijk naar uitzag.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Voordewind</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Die gouden bergen zijn toegezegd en inmiddels ook uitgekeerd. Daar gaat
nu € 10 kinderbijslag vanaf. Dan kunt u toch niet zeggen dat de
gouden bergen inmiddels als sneeuw voor de zon zijn verdwenen?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Dat zeg ik ook helemaal niet. Dat hebt u mij niet horen zeggen. Mij gaat
het om het principiële punt van de kinderbijslag. U hebt gelijk, de SP-fractie
heeft van harte ingestemd met het kindgebonden budget. Het is hartstikke belangrijk
dat gezinnen met kinderen die al jarenlang in armoede opgroeien, eindelijk
gewoon een beetje meer financiële armslag krijgen, zodat die kinderen
weer op schoolreisje kunnen, hun verjaardag kunnen vieren enzovoorts. De knelpunten
zijn bekend. En nu gaan we daar verdorie weer wat vanaf halen! Dat is precies
mijn punt. Dat moeten we niet doen! Er zijn ook heel andere keuzes te maken.
Waar een wil is, is een weg. Je kunt ook naar andere posten kijken om te bezuinigen.
Daarom doe ik ook een tegenvoorstel: maak die kinderbijslag nu eindelijk eens
inkomensafhankelijk. Dat levert als je het aftopt boven een ton jaarinkomen
350 mln. op. Daar kunnen we toch ook voor kiezen? Dat noem ik wel sociaal
en dat noem ik wel kindvriendelijk, want die ouders kunnen zich prima redden
zonder kinderbijslag, waardoor de kinderen aan de onderkant niet weer moeten
gaan inleveren.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Voordewind</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Ik constateer dat de kinderbijslag een heel lange geschiedenis heeft.
Die geschiedenis is bekend. Elk gezin kreeg een compensatie voor de kosten
van de kinderen. Ik constateer ook dat het kindgebonden budget juist rekening
heeft gehouden met wat mevrouw Langkamp zo graag wil en dat het inkomensafhankelijk
is. Het ondersteunt de allerarmste gezinnen met een heel groot bedrag. Ik
heb de bedragen zojuist genoemd. Dan vind ik het erg jammer dat mevrouw Langkamp
er hier een groot nummer van maakt dat modale gezinnen, die er nog niet eens
zo slecht voorstaan, € 10 minder krijgen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Ik weet niet of u weet wat het is om van een modaal inkomen rond te moeten
komen. Dat is ook geen vetpot, mijnheer Voordewind. We hebben nu dat mooie
kindgebonden budget. Laten wij daar vooral vanaf blijven. Er zijn ook andere
keuzes mogelijk.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Bouchibti</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik zou zo graag willen dat de SP ook eens keek naar wat mensen
wel krijgen en niet alleen naar wat ze niet krijgen. Is mevrouw Langkamp ervan
op de hoogte dat voor de schuldhulpverlening dit jaar 30 mln. is uitgetrokken?
In 2010 en 2011 loopt dit op tot 50 mln. Het totaalbedrag dat voor armoedebeleid
en schuldhulpverlening wordt uitgetrokken, is 350 mln. Ik zou zo graag willen
dat mevrouw Langkamp deze cijfers ook noemde, als zij een benaming
geeft aan het huidige kabinet.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Ik spreek vandaag over de kinderbijslag en het kindgebonden budget. Dan
kan ik wel alle andere goede plannen van het kabinet gaan opnoemen, maar daarvoor
is dit debat niet, vind ik.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Bouchibti</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Ik zou graag willen dat mevrouw Langkamp ook kijkt naar het totaalplaatje
en naar de koopkracht in 2009 en wat de koopkracht in 2010 is. Het is belangrijk
dat ook naar voren te brengen als zij spreekt over bijvoorbeeld armoede of
schuldhulpverlening.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Heeft u ook naar de cijfers voor 2011 gekeken?</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Nee, nee, maar dames ...</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Ja voorzitter, maar ...</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Er werd u een vraag gesteld.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Nou, ik stel alleen de vraag.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Van Toorenburg</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Wij horen dat de SP-fractie bijna kriegelig reageert wanneer wordt gevraagd
om naar het totaal te kijken, maar zonder enige aarzeling wordt wel het hele
kabinet weggezet als een gezinsonvriendelijk kabinet. Neem dat dan ook terug
en zeg: op dit heel kleine minionderdeeltje stelt het kabinet ons teleur,
want wij zouden graag willen dat zij dat tientje wel kregen. Wees dan eerlijk.
Als je niet naar de grote regelingen kijkt, heb dan niet zo'n grote mond over
het totale beleid van het kabinet.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Mevrouw Van Toorenburg, ik kies mijn eigen woorden. Als ik op dit punt
vind dat het kabinet kindonvriendelijk en asociaal is, dan vind ik dat op
dit punt.</al>
        <al>Ik ga door met mijn betoog. Volgens mij was mijn laatste zin: waar een
wil is, is een weg. In het kader van crisismaatregelen bestaan er toch geen
heilige huisjes meer voor dit kabinet? Maar nee, inkomensafhankelijk maken
van de kinderbijslag is vooralsnog onbespreekbaar, terwijl ondertussen wel
alle kinderregelingen onder de loep worden genomen als het gaat om de bezuinigingen
die ons als gevolg van de crisis nog te wachten staan. Dus maak je borst maar
nat! Kinderopvangtoeslag, op alles kan in de toekomst nog worden beknibbeld,
dus er kan nog meer van dit soort ellende aankomen. Maar de laagste inkomens
daarbij ontzien is blijkbaar niet aan de orde bij dit kabinet.</al>
        <al>Ik zei het net al: als je de kinderbijslag inkomensafhankelijk maakt en
aftopt bij een jaarinkomen van een ton, dan levert dat 350 mln. op. Als je
dit niet doorsluist naar die laagste inkomens, gaan zij er wat de kinderbijslag
betreft niet op vooruit, maar ook niet op achteruit en hoeven zij dus ook
niet in te leveren. Dat is toch een veel eerlijker keuze?</al>
        <al>Er moet mij nog iets van het hart. Als de SP-fractie niet over dit wetsvoorstel
had willen praten, was het gewoon onbesproken gepasseerd. Dat vind ik eigenlijk
onvoorstelbaar. Ik vraag mij dan ook af hoe het komt dat de coalitiepartijen
totaal geen behoefte hebben om hierover verder het woord te voeren. Is dat
uit schaamte?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Van Toorenburg</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Ik wist niet dat de SP-fractie zo kort van memorie was. Volgens mij hebben
wij hierover gewoon gesproken tijdens de behandeling van de Gezinsnota. Dus
het is besproken. Wij hoeven niet alles 25 keer over te doen. Wij willen ook
nog ruimte houden voor al die spoeddebatten die iedere keer worden aangevraagd.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Bij mijn weten heb ik u bij de behandeling van de Gezinsnota niet over
dit wetsvoorstel gehoord.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Van Toorenburg</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Absoluut! En ik heb u precies verteld hoe wij ernaar keken. Ik heb precies
dezelfde riedel gehouden als net. Als u dat had onthouden of had nagelezen,
dan wist u dat het al besproken was.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Dit wetsvoorstel werd toen niet besproken, mevrouw Van Toorenburg. Ik
vind dus dat ik alle reden en recht heb om het hier alsnog te bespreken. Graag
ook met u.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Voordewind</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Dit hebben wij wel besproken. U hebt het zelf ook opgebracht. Wij hebben
daarop als coalitie gereageerd. Toen zeiden wij ook: volgens mij moet u uw
kruit bewaren voor de grotere bezuinigingen straks, want wij spreken straks
over 35 mld. en u spreekt hier over € 10. Volgens mij voeren wij
hier echt een debat buiten proportie. Laten wij straks gaan kijken wat er
mogelijk is. Als u straks bij die grotere bezuinigingen problemen heeft bij
het ontzien van de armen, dan komen wij elkaar weer te spreken.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Bouchibti</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Ik sluit mij daarbij aan. Ik was ook bij het debat. Wij hebben gesproken
over de kinderbijslag.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Zeker, wij hebben toen over dit onderwerp gesproken, maar niet over dit
wetsvoorstel. Ik zal tot de laatste snik alles op alles zetten om ervoor te
zorgen dat dit niet doorgaat. Dan kan de heer Voordewind wel zeggen: ja, er
komen nog veel grotere bezuinigingen aan dus waar maakt u zich zo druk over?
Dit is een principekwestie, mijnheer Voordewind. Daarover maak ik mij druk.
Ik vind het van de gekke dat wij van de laagste inkomens nu alweer geld afnemen,
al is het maar enkele eurocenten. Het kan mij niet schelen, daarvan moeten
wij gewoon afblijven. Het zijn de verkeerde keuzen die hier worden gemaakt.
Daarom gaat het mij. Dat wil ik graag nog eens onder de aandacht brengen.</al>
        <al>Vooral van mevrouw Bouchibti van de PvdA-fractie valt mij dit zo ontzettend
tegen. Ik hoorde haar fractievoorzitter afgelopen maandagavond bij Pauw &amp;
Witteman zeggen: wat al die bezuinigingen betreft die wij nog voor de kiezen
gaan krijgen als gevolg van de crisis, met ons valt overal over te praten.
Concreet reagerend op de vraag naar het inkomensafhankelijk maken van de kinderbijslag,
sloot zij dat niet uit. Zij zei letterlijk: je moet je afvragen of je in deze
tijd nog wel kunt volhouden dat je per definitie kinderbijslag niet inkomensafhankelijk
maakt. Dat biedt hoop. Maar waarom dan wel eerst dit wetsvoorstel
invoeren? Dit heeft voor 2011 en 2012 gevolgen. Blijkbaar is het bij de PvdA
toch wellicht een optie om de kinderbijslag inkomensafhankelijk te maken.
Ik zeg dan: laten wij het onderhavige wetsvoorstel vooral niet doen en laten
wij eens serieus kijken naar het inkomensafhankelijk maken van de kinderbijslag.
Ook dan, zo heb ik zojuist aangetoond, kan je bezuinigen. Je kunt namelijk
andere politieke keuzes maken en je kunt ook op kinderregelingen bezuinigen.
Dat moet dan echter wel gebeuren op een manier waarbij de sterkste schouders
de zwaarste lasten dragen. Ik neem aan dat dit mevrouw Bouchibti aanspreekt.
Laten wij het daar dan over hebben.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Bouchibti</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Ik sluit mij aan bij datgene wat mijn fractievoorzitter heeft gezegd:
het is een politieke keuze en daar kan je over praten en over nadenken. Dat
betreft evenwel een keuze voor straks en vandaag bij dit wetsvoorstel gaat
het over een keuze voor nu. Ik ga ervan uit dat u zich bij het totaalplaatje
houdt. In dit verband herhaal ik het juiste bedrag. Het gaat niet om € 10
voor 2010, maar om € 4. Dan kunnen wij met elkaar in gesprek.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Ik ben heel erg benieuwd hoe mevrouw Bouchibti mij straks uitlegt waarom
wij nu niet kunnen kiezen voor het inkomensafhankelijk maken van de kinderbijslag,
maar wel in de verre toekomst. Ik begrijp namelijk werkelijk niet waarom dat
nu niet kan. Ik ga ervan uit dat zij mij dat straks uitlegt in haar inbreng.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Bouchibti</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Nu, nu, nu is het voor de SP, maar als je verantwoordelijkheid draagt,
denk je na en dan maak je beleid; vervolgens neem je stapje voor stapje politieke
beslissingen. Het gaat niet altijd nu, nu, nu.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Wilt u uw bijdrage afronden?</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Ja, hieruit trek ik bijna de conclusie dat hier niet goed over nagedacht
is en dat dit punt er maar even snel doorheen gejast moet worden. Dat is precies
het probleem dat ik met dit wetsvoorstel heb.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter ...</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Geen uitlokking?</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
        </wie>
        <al>Nee, geen uitlokking, maar ik hoorde mevrouw Langkamp expliciet zeggen
dat de coalitie geen behoefte had aan dit debat, dus had ik verwacht dat de
rest van de oppositie zich naar het spreekgestoelte zou begeven. Ik was dus
even in afwachting van andere sprekers.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Blok</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter ...</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Nee, het woord is nu aan de minister.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Blok</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Ik mag toch wel interrumperen?</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ja, maar de minister heeft nog niets gezegd.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Blok</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Dit is een historisch moment. Ik steun deze minister niet zo vaak, maar
als lid van Hare Majesteits loyale oppositie spreek ik bij dezen namens de
VVD steun uit voor dit wetsvoorstel.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Kijk. Het woord is aan de minister.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Wat wil je nog meer, als je als minister steun krijgt van
de oppositie? Ik maakte mijn opmerking omdat ... Laat ik er verder echter
niet te veel meer over zeggen. Het is aan uw Kamer. Wel betekent het dat het
aan de coalitie of bepaalde fracties is om over dit onderwerp te spreken.
Daar gaan zij zelf over. Ik ben ook graag naar de Kamer toe gekomen om hierover
te spreken, al is in dit geval maar een fractie van de Kamer die dat belangrijk
vindt. Ik vind het dan ook van belang om over het wetsvoorstel te spreken.
Ik verdedig het voluit.</al>
        <al>Ik voeg eraan toe dat ik dit natuurlijk niet met vreugde doe. Ik verdedig
namelijk liever een voorstel waarmee ik meer kan doen en financieel meer ruimte
aan mensen kan bieden dan een voorstel waarin je noodzakelijke bezuinigingen
moet vorm geven. Dan kies je inderdaad de manier die het minste pijn doet.</al>
        <al>Mevrouw Langkamp heeft gesproken. Ik zeg het niet zo vaak, maar ik vind
het lastig om serieus op haar bijdrage in te gaan, gezien de toonzetting en
de gekozen aanvliegroutes. Dit slaat met name op het begin van haar bijdrage
en de kwalificaties "het kabinet" en "het kabinetsbeleid". Het wetsvoorstel
gaat over een maatregel die ik ook liever niet genomen zou hebben, maar die
is wel noodzakelijk gelet op de financiële problematiek. Ik voeg er direct
aan toe dat dit niet primair een crisismaatregel betreft. Iedere minister
is echter gehouden om een begrotingsproblematiek primair binnen zijn of haar
eigen begroting op te vangen. Dat geldt ook voor deze minister. Tevens zou
dat gelden, als de SP drie jaar geleden regeringsverantwoordelijkheid had
genomen. Er was dan een SP-minister geweest die binnen zijn of haar eigen
begroting de eigen problemen zou moeten opvangen. Natuurlijk zijn er andere
keuzes mogelijk, maar de keuze van mevrouw Langkamp zou in deze positie dan
kennelijk vallen op het fors bezuinigen op jeugdbescherming en jeugdzorg.
Dat zijn namelijk de grote posten in de begroting. Ik zie dat mevrouw Langkamp
wil interrumperen, maar ik wil mijn punt graag even afmaken. Dat mag natuurlijk
wel. Het gaat niet aan goedkope kritiek in brede zin neer te zetten. Het wetsvoorstel
moet volgens de begrotingsregels node worden ingediend, maar niet om de crisis
op te lossen. Het is natuurlijk een vorm van oppositionele retoriek om te
zeggen dat de crisis met dit wetsvoorstel wordt afgewenteld op de meest kwetsbaren.
Ik begrijp dat wel van mevrouw Langkamp, maar haar opmerking raakt niet serieus
aan dit debat en aan het wetsvoorstel. De crisis wordt met dit wetsvoorstel
niet opgelost. Wij zagen een budgettaire overschrijding van het kindgebonden
budget al aankomen en willen die binnen de normale begrotingregels oplossen.
Dat er daarnaast ook nog een component inzit van een bijdrage voor 2010 aan
de brede rijksproblematiek is waar en dat is in de memorie van toelichting
aangegeven.</al>
        <al>De eerste aanleiding voor dit wetsvoorstel is gewoon een overschrijding
binnen de regeling, die binnen die regeling moet worden opgevangen. Daarnaast
gaat het om het opvangen van de overschrijdingen bij de jeugdbescherming.
Mevrouw Langkamp kiest voor minder geld voor jeugdbescherming, maar dat is
niet mijn keuze. Dat zeg ik met pijn in mijn hart. Veel mensen ontvangen kinderbijslag
en een kindgebonden budget en het uiteindelijke effect op huishoudniveau zal
relatief meevallen. Ik heb echter niet de neiging dit wetsvoorstel zeer te
bagatelliseren. Het is vervelend voor mensen dat ze minder krijgen, maar iedere
fractie die zich in deze tijd, waarin het moeilijk is de begrotingsproblematiek
op te lossen, geconfronteerd ziet met een crisis, kan niet waarmaken dat zij
de problematiek en de crisis kan opvangen zonder dat mensen een centje pijn
lijden. Dat kan ook mevrouw Langkamp niet en zij moet dan ook niet die indruk
wekken. Dat is niet fair; het is goedkoop.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Ik heb een duidelijk alternatief op tafel gelegd. Ik weet wel dat daarover
niet te praten valt, maar wij willen dat wel en mevrouw Hamer inmiddels ook.
De vraag is natuurlijk waar de grootste pijn wordt geleden. De minister zegt
dat hij het niet leuk vindt, maar dat het moet. Het kan echter ook op een
andere manier, die minder pijn doet voor mensen die iedere eurocent zo keihard
nodig hebben. De minister legt mij in de mond dat ik zou willen bezuinigen
op andere zaken, zoals jeugdbescherming, maar dat is absoluut niet aan de
orde. Wij kunnen prima binnen de kinderregelingen ook andere keuzes maken.
Dat geldt ook voor de toeslag voor kinderopvang. Wij kunnen kijken hoe wij
dat kunnen afbouwen bij de hoogste inkomens. Er zijn talloze mogelijkheden
die geld opleveren voor de overheid. Ik begrijp dat wij op de een of andere
manier ergens geld vandaan moeten halen, maar laten wij dat dan op een eerlijke
manier doen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
        </wie>
        <al>Nu begint er een element van redelijkheid in het betoog van mevrouw Langkamp
te komen. Ik bedoel dat serieus. Haar inzet was dat de crisis wordt opgevangen
door maatregelen binnen de kinderregelingen en dat vond zij niet eerlijk,
want daar mogen wij niet aankomen. Zij zegt dat iedere eurocent die de mensen
wordt afgenomen, een slechte keuze is en dus asociaal. Daar kan ik niets mee
en dat heb ik zojuist al gezegd.</al>
        <al>Nu zegt mevrouw Langkamp iets anders. Zij richt zich nu namelijk niet
op de crisis, maar op de problematiek binnen mijn begroting en daarover kunnen
wij een zinnig debat voeren.</al>
        <al>Overschrijding binnen de jeugdbescherming kunnen wij inderdaad op verschillende
manier oplossen. Ik heb mij genoodzaakt gezien de overschrijding binnen het
kindgebonden budget op te vangen. Er is een ontwikkeling gaande binnen de
inkomens, waardoor meer mensen een kindgebonden budget ontvangen. Het eerste
domein waarnaar wij dan kijken,is de manier waarop wij dat kunnen doen, zodat
er zo min mogelijk pijn wordt geleden. Ik heb dan ook een mix van maatregelen
genomen.</al>
        <al>Er zijn andere keuzes denkbaar. Mevrouw Langkamp noemt met name het inkomensafhankelijk
maken van de kinderbijslag. Dat debat hebben wij alleen al tijdens deze kabinetsperiode
al zes maal gevoerd en de argumentatie is bekend. Een en ander heeft te maken
met de ratio van de kinderbijslag. De heer Voordewind en zijn collega's hebben
gelijk als zij zeggen dat wij natuurlijk al een hele slag hebben gemaakt en
dat relativeert de basisstelling van mevrouw Langkamp. In 2009 hebben mensen
een enorme stap gemaakt dankzij het kindgebonden budget. Mevrouw Langkamp
typeerde dit als gouden bergen die iets minder hoog werden. In 2009 is echter
wel een grote pot geld binnengekomen bij die mensen. Zij heeft gelijk als
zij zegt dat dit bedrag in 2010 iets minder hoog wordt. Dat is waar en dat
is jammer. Dankzij de kindvriendelijkheid van dit kabinet en door de omzetting
van de fiscale kinderkorting naar een kindgebonden budget, krijg je als je
twee kinderen hebt niet € 1000 maar € 2000. De heer Voordewind
gaf daarvan een voorbeeld. Dat geld hebben de mensen wel binnen. Dat wordt
volgend jaar ietsje minder, maar ik zeg erbij – u kunt het allemaal
nalezen in het wetsvoorstel – dat wij ook in 2010 de Wtos integreren
in het kindgebonden budget. Daardoor gaan heel veel mensen die nu geen gebruik
maken van de Wtos en die nu automatisch wel het kindgebonden budget krijgen,
erop vooruit. Ja, mensen zullen pijn lijden van dit pakketje, maar u moet
dat wel zien ten opzichte van wat wij hadden kunnen krijgen in 2010. Dat wordt
ietsje minder. In de twee jaren waar wij nu over spreken samen is er nog steeds
voor alle huishoudens sprake van een inkomensverbetering. Mevrouw Langkamp
zou zichzelf serieus nemen en recht doen aan de materie als zij dat ook noemde.
Het is te gemakkelijke retoriek als zij zegt: omdat er nu iets af gaat –
wat wij allemaal jammer vinden – is het dus asociaal en pakken wij de
laagste inkomensgroepen. Het is te gemakkelijk om dat te verbinden met de
crisisaanpak. Dan gaat zij voorbij aan de essentie van het wetsvoorstel.</al>
        <al>Zij zegt dat wij natuurlijk wel het debat met elkaar kunnen hebben en
zij refereert aan de opmerking van de fractievoorzitter van de PvdA, mevrouw
Hamer, dat het een van de mogelijkheden is om het allemaal anders te doen
door de kinderbijslag inkomensafhankelijk te maken. Ik heb tot dusverre ook
aangegeven wat het standpunt van de regering is, gelet op het verschil in
ratio, tussen het inkomensonafhankelijke karakter van de kinderbijslag en
het inkomensafhankelijke karakter van het kindgebonden budget. Maar mevrouw
Langkamp weet ook dat wij werkgroepen aan het werk hebben gezet, waaronder
een over de kindregelingen, die scenario's gaan bedenken hoe het anders kan,
waardoor het eerlijker wordt en misschien ook met minder geld kan, en waardoor
wij op een socialer en rechtvaardiger manier in de volle breedte van het kabinetsbeleid
die dingen zouden kunnen vormgeven. Dat is echt aan die werkgroepen, daar
ga ik mij nog niet actief mee bemoeien. Mevrouw Langkamp hoeft er echt niet
aan te twijfelen dat ook bij deze kindregelingen zo'n werkgroep weet wat er
rondgaat en wat er mogelijk is. Ik twijfel daar niet aan en ik zit daar niet
bij. Vakministers moeten zich niet kunnen bemoeien met wat daar gebeurt. U
kunt ervan uitgaan dat zo'n werkgroep ook heel goed weet wat hier in dit huis
besproken wordt en dat zij dat zal onderzoeken. Dan zullen wij moeten afwachten
wat daaruit komt. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat wij zeggen: laten wij
dat punt nu naar voren halen, waar dit een gewone begrotingsproblematiek is,
die wij op deze manier oplossen. Dat vind ik vervelend maar sociaal absoluut
verdedigbaar, gelet op de massaliteit van de ontvangers, waardoor de uiteindelijke
effecten zeer beperkt zijn, zonder die te bagatelliseren. Als de werkgroep
hierover aanbevelingen zou doen en als de rapporten op tafel liggen, zijn
wij altijd beschikbaar om dat debat met elkaar aan te gaan. Wat dat betreft,
zijn er gaan taboes, maar dan moet mevrouw Langkamp nu niet
proberen om dit vanuit een crisisbenadering eventjes in dit wetsvoorstel te
fietsen, want dat is te makkelijk, dat gaat niet aan. Daarmee heb ik denk
ik ook de inbreng van mevrouw Langkamp van een reactie voorzien.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Dat biedt in ieder geval voor de verre toekomst toch nog perspectief,
want als ik deze minister goed beluister en als de werkgroep straks adviseert
om de kinderbijslag inkomensafhankelijk te maken, staat hij daarvoor open.
Ik hoop dat hij in het volgende kabinet dan nog minister voor Jeugd en Gezin
is, want anders heeft dat niet zoveel zin meer. Hij vindt het te gemakkelijk
om te zeggen dat wij dit nu maar vast moeten gaan doen. Ik ben het met hem
eens dat dit wetsvoorstel bestaat uit twee delen. Deel een heeft te maken
met budgetoverschrijdingen op het kindgebonden budget, dat klopt, maar deel
twee heeft toch ook zeker met de crisis te maken. Ook budgetoverschrijdingen
op het kindgebonden budget kun je opvangen door de kinderbijslag inkomensafhankelijk
te maken. Dus mijn conclusie is: nu niet, maar straks heel misschien. Is dat
juist?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
        </wie>
        <al>Het is aan mevrouw Langkamp om haar conclusies te trekken. Ik heb mijn
bewoordingen gekozen door te zeggen dat er werkgroepen zijn, ook op het gebied
van kindregelingen. Je hoeft er niet voor doorgeleerd te hebben om te begrijpen
dat men dit type scenario's in zijn overwegingen zal willen betrekken. Zoals
afgesproken, bewaar ik daar afstand toe. Wij wachten af waarmee de werkgroepen
komen. Ik kan daar op geen enkele manier op vooruitlopen, en al helemaal niet
op een standpunt dat daarover wordt ingenomen. Dat debat hebben wij met elkaar
in het voorjaar en dan zullen wij eerst als kabinet spreken over wat er uit
alle werkgroepen komt. Daar hoort deze werkgroep bij. Ik heb geen glazen bol.
Ik kan niet zien waar deze werkgroep mee gaat komen, dus ik kan er ook nog
geen opvatting over geven. Maar de conclusie van mevrouw Langkamp is haar
conclusie. Ik onderstreep wel nog even – mevrouw Langkamp gaf dit nu
wat duidelijker aan dan in haar eigen termijn – dat de directe aanleiding
voor dit wetsvoorstel een overschrijding is die wij zagen aankomen voor 2010
op het kindgebonden budget door de inkomensontwikkeling. Dat moet opgevangen
worden binnen mijn begroting en niet daarbuiten. Daar heb ik niet zo heel
veel smaken voor binnen mijn begroting. Dan kijk ik hoe dit zo eerlijk en
rechtvaardig mogelijk kan, zonder mensen al te veel pijn te doen. Het is een
verdedigbaar pakket in het licht van het feit dat mensen in 2009 een forse
inkomensverbetering hebben gehad als gevolg van de introductie van het kindgebonden
budget. Dat komt door dit kindvriendelijke kabinet. Dat is sociaal beleid
en dat is een bewuste keuze geweest. Niet voor niets is er een minister voor
Jeugd en Gezin om dit soort dingen te doen. In 2010 zullen heel veel gezinnen/huishoudens
profiteren van de integratie van de WTOS, ook al omdat de WTOS een heel scherp
afbouwpercentage kende. Vanaf modaal verlies je al heel gauw 30%; dus
een afbouwpercentage van 30%. Het kindgebonden budget kent een veel
lager afbouwpercentage. Veel meer mensen zullen dus langer profiteren van
de integratie van de WTOS in het kindgebonden budget. Dat relativeert de bezwaren,
maar neemt ze niet weg. De effecten van dit pakket relativeren wel. Dit is
een sociaal verdedigbaar pakket dat ik liever niet getrokken zou hebben, maar
ik zou liever ook geen overschrijding of crisis hebben gehad.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>De minister noemt dit eerlijk. Ik zeg alleen dat het veel eerlijker kan.
En tot slot, ik dacht werkelijk dat u ten aanzien van het inkomensafhankelijk
maken van de kinderbijslag nog even de deur op een kier zette. Volgens mij
schrikt u daar echter zo van, dat u die vervolgens ook weer snel probeert
dicht te doen. Dat stelt mij heel erg teleur.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
        </wie>
        <al>Ik zou tegen mevrouw Langkamp willen zeggen: leest u gewoon na wat ik
gezegd heb. In die zin staat iedere deur op een kier daar waar het een onderwerp
is dat de werkgroep in haar wijsheid tot haar domein zal willen rekenen. Daarmee
staat ieder onderwerp dat in de werkgroep aan de orde komt potentieel op de
agenda als de rapporten er liggen. Ik weet echter niet wat de werkgroep doet,
ik zit er niet bij en ik moet er niet bij willen zitten. Mijn inschatting
is dat dit scenario in de werkgroep wordt meegenomen. In het voorjaar zal
gekeken moeten worden wat het kabinet van de resultaten van de verschillende
werkgroepen vindt, alsook van dit rapport en vervolgens wat de Kamer ervan
vindt.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Van Toorenburg</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>De minister geeft terecht aan dat er een aantal keuzes gemaakt moet worden.
Ik zou dan nog even kort willen ingaan op een keuze die het kabinet gemaakt
heeft, namelijk iets te doen aan de export van kinderbijslag. Wanneer mogen
wij het wetsvoorstel tegemoet zien waarin een regeling wordt gemaakt dat de
kinderbijslag niet langer zonder rekening te houden met het levensniveau van
het land wordt geëxporteerd. Een andere vraag is of het kabinet in een
brief aan ons kan uitleggen waarom dat niet ook binnen de Europese Unie kan,
gelet op het doel van de kinderbijslag, namelijk het verschil tussen gezinnen
met kinderen en paren zonder kinderen zo klein mogelijk maken.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Dit is wel een behoorlijke oprekking van het onderwerp.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
        </wie>
        <al>Dit gaat in elk geval het wetsvoorstel te buiten. Ik heb niet paraat wat
op dit moment de stand van zaken is, maar ik geloof dat mij nu iets wordt
aangereikt over de stand van zaken op dit moment. Ik weet ook niet of de notitie
van de minister van Sociale Zaken al helemaal is uitbediscussieerd in de Kamer.
Ik vermoed dat hier staat dat dat niet het geval is. Ik lees namelijk dat
het eerste debat op 11 november is. Dat is wat ik vermoedde: de Kamer
heeft nog niet gedebatteerd over de notitie waarin een voornemen van het kabinet
is aangegeven. Het lijkt mij ook voor de positie van de Kamer beter om eerst
het debat met het kabinet te hebben voordat ik het wetsvoorstel ga indienen.
Ondertussen wordt er wel gewerkt aan de voorbereiding van het wetsvoorstel,
maar de termijnen heb ik niet helemaal paraat. Het zal in ieder geval na 11 november
zijn.</al>
        <al>De tweede vraag gaat dit wetsvoorstel echt te buiten. Ik heb dat eerder
al aangegeven. Het is wel mogelijk om de export naar Europese Unielanden stop
te zetten, namelijk door uit de Europese Unie te stappen. Dat klinkt vrij radicaal, maar dat is wel de situatie en dat heb ik eerder
in het debat uitgelegd. Dat komt ongetwijfeld dan wel bij het wetsvoorstel
over de beperking van de export terug. We hebben nu eenmaal te maken met Europese
verdragen, waarin je onderdanen/inwoners van andere EU-lidstaten niet anders
mag bejegenen dan die van het eigen land op dit punt. Dat ligt met landen
buiten de Europese Unie anders, want daar heb je te maken met bilaterale verdragen;
daar kun je wel naar kijken. Landen binnen de Europese Unie kun je niet op
dezelfde wijze behandelen, tenzij – en dat heb ik ook tegen mevrouw
Sterk gezegd die dat opperde – je uit de Europese Unie stapt en volgens
mij is dat niet iets wat u zou willen bepleiten.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Van Toorenburg</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Het kabinet komt gelukkig tot het inzicht dat die uitleg niet juist is.
Zijn collega voor WWI ziet dat ook. Vanuit Europa wordt namelijk gezegd dat
het heel prima kan. Bespreek daar nog eens een keer de zaken mee en kom dan
opnieuw naar de Kamer met een brief over waarom het kabinet echt denkt dat
het niet kan, dan kunnen we daarover discussiëren.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
        </wie>
        <al>Dat wilde ik maar niet doen, alleen al omdat er al een notitie ligt die
de Kamer gaat bespreken. Mevrouw Van Toorenburg en haar fractie hebben dus
alle ruimte om dit onderwerp met de eerstverantwoordelijken, namelijk de minister
van Sociale Zaken, mijzelf en mevrouw Klijnsma, de staatssecretaris, te bespreken.
Er hoeft dus geen nieuwe brief te komen, want het standpunt van de regering
is verwoord in een notitie en die gaat precies over dit punt. Dat is het standpunt
van het kabinet en dat debat zal plaatsvinden, en wel op 11 november.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Dank u wel. Ik neem aan dat ik daarmee dit debat mag afsluiten of toch
niet? Tot mijn verbazing zie ik dat mevrouw Langkamp behoefte heeft aan een
tweede termijn. En ik had nog zo mooi breed voorgezeten.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik zei in mijn eerste termijn al dat ik zal doorgaan tot de
laatste snik om te voorkomen dat dit doorgaat.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik had dat niet als een dreiging in mijn richting opgevat.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Langkamp</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Omdat ik vecht tot de laatste snik dien ik de volgende motie in.</al>
        <motie>
          <mtekst>
            <al>De Kamer,</al>
            <al>gehoord de beraadslaging,</al>
            <al>van mening dat de lasten van de crisis eerlijk verdeeld moeten worden
en dat de sterkste schouders de zwaarste lasten behoren te dragen;</al>
            <al>overwegende dat het aftoppen van het recht op kinderbijslag bij een jaarinkomen
van € 100.000 circa 350 mln. oplevert;</al>
            <al>verzoekt de regering, de bezuinigingen die het niet indexeren van de kinderbijslag
en het kindgebonden budget en het aanpassen van de bedragen van het kindgebonden
budget in 2010 en 2011 opleveren, op te vangen door het inkomensafhankelijk
maken van de kinderbijslag,</al>
            <al>en gaat over tot de orde van de dag.</al>
          </mtekst>
          <voorz nw="nee">
            <al>Deze motie is voorgesteld door het lid Langkamp. Naar mij blijkt, wordt
de indiening ervan voldoende ondersteund.</al>
            <al>Zij krijgt nr. <stuknr>7</stuknr>(<vetnr>31999</vetnr>).</al>
          </voorz>
        </motie>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik hoef niet te wachten op de gedrukte versie van de motie
om mijn oordeel te kunnen geven. Ik stel met enige teleurstelling vast dat
mevrouw Langkamp in haar overwegingen terugvalt op de redenering: het is crisis
en die wordt nu afgewenteld op de kindregelingen. Dat vind ik jammer na het
debatje dat wij hebben gevoerd, omdat het element van redelijkheid dat in
haar betoog sloop, in de motie weer lijkt te zijn verdwenen. Daarin gaat het
in een keer weer over de crisis in relatie tot de kindregelingen. Ik heb de
argumenten waarom ik deze motie vol overtuiging wil ontraden, in mijn eerste
termijn gegeven. Het oordeel van de regering over deze motie is dus: ontraden.</al>
      </spreker>
      <draad>
        <al>De algemene beraadslaging wordt gesloten.</al>
      </draad>
      <voorz nw="ja">
        <al>Volgende week dinsdag vindt stemming over het wetsvoorstel en de ingediende
motie plaats.</al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>De vergadering wordt van 11.25 uur tot 13.00 uur geschorst.</al>
      </draad>
      <vrzlabel>Voorzitter: </vrzlabel>
      <vrznaam>Verbeet</vrznaam>
      <voorz nw="nee">
        <al>Op de tafel van de Griffier ligt een lijst van ingekomen stukken. Op die
lijst staan voorstellen voor de behandeling van deze stukken. Als voor het
einde van de vergadering daartegen geen bezwaar is gemaakt, neem ik aan dat
daarmee wordt ingestemd.</al>
      </voorz>
    </item>
  </part>
</handeling>