﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE handeling PUBLIC "-//SDU//DTD handelingenelementen xml 1.1//NL" "../../dtd/hand-11.dtd"[]>
<handeling kamer="2">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20062007-1775-1780/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <title>26ste vergadering</title>
  </kop>
  <frontm>
    <vergjaar>2006-2007</vergjaar>
    <volgnr>26</volgnr>
  </frontm>
  <part bron="HAN8071A02" bpag="1775" epag="1780 ">
    <item>
      <itemnaam>Regeling van werkzaamheden</itemnaam>
      <itemkop>
        <ondw>Regeling van werkzaamheden</ondw>
      </itemkop>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik stel voor, de voor heden geagendeerde begrotingsbehandelingen van Justitie
en van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer van de agenda
van vandaag af te voeren. Voorts stel ik voor, om 15.00 uur een nieuwe regeling
van werkzaamheden te houden waarbij de Kamer haar agenda voor vandaag eventueel
nader kan vaststellen.</al>
        <al>Op verzoek van de PvdA-fractie benoem ik in: <lijst><li>- de vaste commissie
voor Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de leden Kuiken, Leerdam, Heerts,
Jacobi en Kalma tot lid en de leden Bouchibti, Wolbert, Koenders, Albayrak
en Van der Veen tot plaatsvervangend lid;</li><li>- de vaste commissie voor
Buitenlandse Zaken de leden Albayrak, Gill'ard, Koenders, Timmermans en Kalma
tot lid en de leden Leerdam, Bussemaker, Vermeij, Samsom en Besselink tot
plaatsvervangend lid;</li><li>- de vaste commissie voor Defensie de leden
Blom, Eijsink, Koenders, Timmermans en Albayrak tot lid en de leden Kuiken,
Wolbert, Dijksma, Dijsselbloem en Heerts tot plaatsvervangend lid;</li><li>- de vaste commissie voor Economische Zaken de leden Besselink, Blom, Crone,
Van Dam en Smeets tot lid en de leden Tichelaar, Heerts, Kalsma, Roefs en
Samsom tot plaatsvervangend lid;</li><li>- de vaste commissie voor Europese
Zaken de leden Besselink, Gill'ard, Wolfsen, Timmermans en Waalkens tot lid
en de leden Bussemaker, Crone, Koenders, Kuiken en Heerts tot plaatsvervangend
lid;</li><li>- de vaste commissie voor Financiën de leden Crone, Smeets,
Heerts, Tichelaar en Vermeij tot lid en de leden Van Dam, Koenders, Kalma,
Van der Veen en Spekman tot plaatsvervangend lid;</li><li>- de vaste commissie
voor Justitie de leden Albayrak, Wolbert, Wolfsen, Eijsink en Kuiken tot lid
en de leden Koenders, Bouchibti, Gill'ard, Dijsselbloem en Spekman tot plaatsvervangend
lid;</li><li>- de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
de leden Jacobi, Roefs, Samsom, Waalkens en Vermeij tot lid en de leden Blom,
Dijksma, Dijsselbloem, Gill'ard en Kuiken tot plaatsvervangend lid;</li><li>- de vaste commissie voor Nederlands-Antilliaanse en Arubaanse Zaken de leden
Leerdam, Wolfsen, Dijsselbloem, Gill'ard en Eijsink tot lid
en de leden Kuiken, Spekman, Wolbert, Bouchibti en Albayrak tot plaatsvervangend
lid;</li><li>- de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
de leden Tichelaar, Van Dam, Leerdam, Hamer en Smeets tot lid en de leden
Kalma, Roefs, Besselink, Wolbert en Eijsink tot plaatsvervangend lid;</li><li>- de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid de leden Bouchibti,
Heerts, Spekman, Bussemaker en Smeets tot lid en de leden Bouwmeester, Tichelaar,
Hamer, Jacobi en Depla tot plaatsvervangend lid;</li><li>- de vaste commissie
voor Verkeer en Waterstaat de leden Dijksma, Roefs, Samsom, Vermeij en Dijsselbloem
tot lid en de leden Depla, Smeets, Crone, Van Dam en Jacobi tot plaatsvervangend
lid;</li><li>- de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport de
leden Van der Veen, Bouwmeester, Wolbert, Eijsink en Heerts tot lid en de
leden Gill'ard, Hamer, Jacobi, Spekman en Blom tot plaatsvervangend lid;</li><li>- de vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
de leden Depla, Roefs, Samsom, Jacobi en Vermeij tot lid en de leden Crone,
Dijsselbloem, Smeets, Waalkens en Dijksma tot plaatsvervangend lid;</li><li>- de commissie voor Rijksuitgaven de leden Dijksma, Heerts, Van der Veen,
Bussemaker en Crone tot lid en de leden Dijsselbloem, Bussemaker, Vermeij,
Besselink en Depla tot plaatsvervangend lid;</li><li>- de algemene commissie
voor Integratiebeleid de leden Bussemaker, Bouchibti, Hamer, Dijsselbloem
en Spekman tot lid en de leden Albayrak, Gill'ard, Leerdam, Bouwmeester en
Kuiken tot plaatsvervangend lid;</li><li>- de commissie voor de Werkwijze
het lid Depla tot lid;</li><li>- de commissie voor de Verzoekschriften en
de Burgerinitiatieven het lid Tichelaar tot lid.</li></lijst></al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>Overeenkomstig de voorstellen van de voorzitter wordt besloten.</al>
      </draad>
      <voorz nw="nee">
        <al>Het woord is aan de heer Van der Staaij.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van der Staaij</naam>
          <partij>SGP</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Het debat van gisteravond eindigde vannacht in een ongekende
patstelling tussen kabinet en Kamer. Nooit eerder zijn kabinet en Kamer in
een demissionaire periode zo ernstig met elkaar in conflict gekomen. Bijzonder
complicerend is dat het ultieme machtsmiddel waarover de Kamer beschikt, namelijk
het opzeggen van vertrouwen in een kabinet, niet werkt. Een demissionair kabinet
kan namelijk niet naar huis worden gestuurd. Het naar huis sturen van een
individuele minister lost bovendien het probleem niet op dat het kabinet als
geheel zegt, de motie niet te kunnen uitvoeren. Hoe deze impasse te doorbreken?
Gelet op het landsbelang, vindt de SGP-fractie dat op eenieder de verantwoordelijkheid
rust om constructief mee te denken over de voortgang van het bestuur en om
bereid te zijn, over de eigen politieke schaduw heen te springen.</al>
        <al>Volgens mijn fractie vergt deze uitzonderlijke situatie een uitzonderlijke
oplossing. Zij stelt de Kamer concreet voor om de regering in overweging te
geven om de Raad van State hierover om een spoedadvies te vragen. Daarvoor
pleit dat de Raad van State een gezaghebbend en onafhankelijk adviesorgaan
is en een constitutioneel verankerde positie heeft. De Raad van State kan
worden gevraagd om zo snel mogelijk, bij voorbeeld binnen 48 uur, advies uit
te brengen over een mogelijke oplossing voor de ontstane situatie. Die zou
zwaar moeten wegen voor zowel Kamer als kabinet en kan alle betrokkenen helpen
om politieke en staatsrechtelijke overwegingen zorgvuldig te scheiden en om
het landsbelang centraal te stellen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik vind het op zichzelf sympathiek dat de heer Van der Staaij
graag constructief meedenkt, ook met het kabinet. Ik moet u wel zeggen dat
ik zijn voorstel op dit moment op zijn minst ontijdig vind. Er kan een heel
merkwaardige situatie ontstaan, maar nu hebben wij feitelijk te maken met
de situatie – los van de taxatie van de omvang van het meningsverschil
met het kabinet – dat de Kamer haar afkeuring heeft uitgesproken over
de handelwijze van een minister. De ministerraad is bijeen en zal daar een
reactie op geven, neem ik aan. Ik zou het merkwaardig vinden als de Kamer
op de uitkomst van dat kabinetsberaad preludeerde door te zeggen dat het kabinet
behoefte heeft aan een spoedadvies van de Raad van State. Dat kan blijken,
maar het lijkt mij dat het kabinet dit zelf kan bedenken. Ik ben het grondig
eens met de opmerking van de heer Van der Staaij dat op iedereen een grote
verantwoordelijkheid rust, maar vind dat iedereen die op het juiste moment
moet nemen. Het lijkt mij niet dat de Kamer moet treden in de afwegingen die
het kabinet op dit moment aan het maken is.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Vendrik</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. De fractie van GroenLinks is altijd hevig geïnteresseerd
in parlementaire en staatsrechtelijke vernieuwing, maar dit lijkt haar iets
te vroeg. Het is nog maar de vraag of de situatie die de heer Van der Staaij
beschrijft, zich daadwerkelijk voor zal doen. Mij lijkt het logisch dat de
Kamer het kabinetsberaad afwacht en na 15.00 uur besluit, de reactie van het
kabinet al dan niet in een debat af te wegen. Het is mij nu dus net iets te
vroeg.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van de Camp</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Voor de overzichtelijkheid sluit ik mij in eerste instantie
bij de heer Rouvoet en in tweede instantie bij de heer Vendrik aan.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Schippers</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>De VVD-fractie stelt ook voor om eerst de reactie van het kabinet af te
wachten.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Dijksma</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Het lijkt mij dat de Kamer nu eerst eens rustig moet afwachten waarmee
het kabinet komt en vervolgens zelf haar eigen positie moet bepalen. Het zou
op dit tijdstip heel merkwaardig zijn om dat al op voorhand uit handen te
geven. Wij zijn het daarom eens met de opmerkingen van de heer Rouvoet.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Pechtold</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Ik sluit mij daarbij aan.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Thieme</naam>
          <partij>PvdD</partij>
        </wie>
        <al>De Partij voor de Dieren sluit zich daar ook bij aan.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van der Staaij</naam>
          <partij>SGP</partij>
        </wie>
        <al>Ik stel met vreugde vast dat tegen de gedachte als zodanig als mogelijke
uitweg uit de impasse, geen bezwaren zijn geuit en dat die kennelijk als een
zinnige suggestie wordt ervaren. Daarvoor dank ik de collega's. De vraag is
of het iets te vroeg is. De SGP-fractie vindt dat men er niet te vroeg bij kan zijn. Ik had gisteren niet de indruk dat de situatie heel overzichtelijk
was. Ik heb niet het gevoel dat de voortdurende tegenstelling tussen "ja"
en "nee" nu tot een oplossing is gekomen of dat deze binnen handbereik
zou liggen. Vandaar onze suggestie om dit aan het kabinet in overweging te
geven. Hierover hoeven wij nu niet een robbertje te vechten. Dat was ook helemaal
mijn bedoeling niet. Ik verzoek de voorzitter om dit gedeelte van het stenogram
aan het kabinet door te geleiden, zodat ook die argumenten daarmee naar voren
kunnen komen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Pechtold</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Het was uit beleefdheid dat ik zei dat dit wat mij betreft op dit moment
niet aan de orde is, maar als ik er nu inhoudelijk op moet ingaan, is mijn
reactie dat ik er geen enkele behoefte aan heb om nu onmacht van de Kamer
neer te zetten. Het is op dit moment de onmacht van het kabinet. Wij moeten
afwachten hoe het met zaken omgaat, in elk uur dat het langer duurt en waarin
wij niet duidelijk horen dat minister Verdonk ook echt is afgetreden. Dat
zijn zaken waarover ik graag met het kabinet zou willen praten. Vervolgens
willen wij met het kabinet in alle rust, na een aantal uren slaap, zien hoe
wij nu doorgaan in de demissionaire periode met een belangrijk thema, namelijk
het uitzetten van mensen, waarvan een meerderheid van de Kamer zegt dat dat
niet moet gebeuren. Daarvoor heb ik geen advies nodig.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Dijksma</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Het lijkt mij goed te zeggen dat het kabinet zijn eigen adviezen kan inwinnen
en dat het niet aan ons is om daarbij aanwijzingen te geven. Ik hecht eraan
om de eigen positie van de Kamer intact te laten en om de Kamer niet te laten
bijdragen aan de onduidelijkheid. De Kamer heeft duidelijkheid geboden. Daar
is geen woord Spaans bij. Men moet het alleen wel willen verstaan.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Ik sta nog even stil bij de laatste woorden van de heer Van der Staaij.
Wanneer wij zuiver willen handelen, moeten wij dat ook echt doen. Dat betekent
dat wij – ik spreek hier mede namens de heer Van de Camp – er
niet voor zijn om dit deel van het stenogram door te geleiden naar het kabinet.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Vendrik</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>De fractie van GroenLinks sluit zich aan bij de heer Van de Camp.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van der Staaij</naam>
          <partij>SGP</partij>
        </wie>
        <al>Ik vind het jammer dat deze zaak toch weer een beetje gepolitiseerd lijkt
te worden, met name door de heer Pechtold. Het wordt neergezet als onmacht
van de Kamer of van het kabinet. Ik meen dat de tijd is aangebroken om niet
in dat soort termen te denken. Ik heb meer geredeneerd vanuit de bijzondere
situatie dat wij met een demissionair kabinet te maken hebben. Dat is wat
ons tot deze suggestie heeft gebracht. Wanneer de geachte collega's zeggen
dat zij dit deel van het debat niet willen doorgeleiden naar het kabinet,
meen ik dat zij zichzelf toch echt tekort doen door de overwegingen die zij
hierover naar voren hebben gebracht, niet ook expliciet aan het kabinet ter
beschikking te stellen. Niettemin is deze gedachtewisseling in de openbaarheid
al voldoende om deze suggestie serieus mee te wegen.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik stel vast dat er geen steun is voor het voorstel van de heer Van der
Staaij.</al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>De vergadering wordt van 13.10 uur tot 19.30 uur geschorst.</al>
      </draad>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik kan meedelen dat ik om kwart voor zes, kwart voor zeven en half acht
telefonisch heb gesproken met de minister-president. Hij deelde mij mee dat
de ministerraad nog volop in vergadering is en dat gezocht wordt naar een
oplossing. Het is nog niet duidelijk hoe laat de minister-president hierover
nadere mededelingen kan doen.</al>
        <al>Ik heb erop aangedrongen dat de minister-president als eerste de Kamer
zal informeren. Hij toonde daar begrip voor. Ik ga ervan uit dat dit vanavond
nog het geval zal zijn.</al>
        <al>Het woord is aan de heer Dijsselbloem.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Dijsselbloem</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Het heeft de voorkeur van mijn fractie om de beraadslaging
in het kabinet af te wachten en bijvoorbeeld rond de klok van tien uur opnieuw
te kijken waar wij staan. Wij kunnen dan een korte regeling van werkzaamheden
houden, hopelijk op basis van actuele informatie die u ons dan kunt geven.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Wilders</naam>
          <partij>PVV</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik heb er eigenlijk wel schoon genoeg van dat wij hier vanaf
13.00 uur om de anderhalf uur te horen te krijgen, met alle respect, dat de
dames en heren weer meer tijd nodig hebben. Ik heb daar alle begrip voor,
want het is niet gemakkelijk. Wij zitten hier als schoothondjes te wachten
tot zij een keer klaar zijn.</al>
        <al>Ik stel voor, hun alle tijd te geven die zij nodig hebben en morgenvroeg,
om kwart over tien, met een debat hier te beginnen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Pechtold</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>De heer Wilders zei het al. Wij zitten uren te wachten op iets wat gisteravond
al duidelijk was, namelijk het vertrek van minister Verdonk. De Kamer heeft
een motie daarover aangenomen. Vervolgens is nu de vraag of, als het zoeken
naar een oplossing...</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van de Camp</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Ik zou willen vragen, het debat te beperken tot een regeling van werkzaamheden.
De heer Pechtold heeft vanmiddag de regeling ook misbruikt voor een politiek
statement. Ik vraag de voorzitter, daarop toe te zien.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>De heer Van de Camp heeft gelijk. Wil de heer Pechtold...</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Pechtold</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Ik verzoek u, te bespoedigen dat de minister-president bij ons een verklaring
komt afleggen. U sprak over het zoeken naar een oplossing. De premier heeft
u daarover kennelijk iets meegedeeld. Hij kan dat zoeken naar een oplossing
komen toelichten, want nu gaat het heel lang duren.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Halsema</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik stel vast dat de emoties oplopen. Kortheidshalve sluit
ik mij volledig aan bij de analyse van de heer Wilders, dat het veel te lang
duurt. Om de discussie niet nodeloos te verlengen, sluit ik mij verder aan
bij het verzoek van de heer Dijsselbloem om vanavond om tien
uur opnieuw te bekijken hoe het staat. Volgens mij moeten wij het signaal
afgeven aan het kabinet dat het lang genoeg heeft geduurd en dat het tijd
wordt dat de Kamer een finaal oordeel geeft en het kabinet tot een besluit
komt.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van der Staaij</naam>
          <partij>SGP</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik begrijp uit uw opmerkingen dat nog niet duidelijk is dat
er op dat tijdstip al daadwerkelijk helderheid te verwachten is. Op dit moment
is dat nog onzeker. Het lijkt mij verstandig om aan te sluiten bij hetgeen
de heer Wilders naar voren heeft gebracht. Wij wachten gewoon af en komen
morgenochtend weer fris bijeen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van de Camp</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Voor de overzichtelijkheid sluit ik mij dit keer aan bij de
heer Dijsselbloem.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Ik kan mij goed voorstellen dat wij het voorstel van de heer Dijsselbloem
volgen, waarbij ik er wel op wijs dat als er om tien uur geen duidelijkheid
zou zijn, het lastig wordt om uw eerdere voorstel, waar ik van harte achter
sta, vast te houden. Dat was dat wij aan het kabinet vragen de pers niet te
informeren alvorens in de Kamer te zijn geweest. Als wij bijvoorbeeld om tien
uur besluiten dat het er niet in zit en dat het morgenochtend moet, zit daaraan
vast dat wij moeilijk kunnen verwachten dat het nieuws tot morgen niet bij
de pers komt. Die consequentie moeten wij om tien uur overwegen. Het lijkt
mij goed om naar het kabinet het signaal te laten uitgaan, dat wij er zeer
aan hechten om na zo'n lange dag van overleg over een betrekkelijk korte motie
voor tien uur uitsluitsel krijgen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van Beek</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Mevrouw de voorzitter. De VVD-fractie gaat akkoord met het voorstel om
vanavond om tien uur de stand van zaken op te nemen. Mocht het kabinet er
dan nog niet uit zijn, dan gaan wij graag mee met het voorstel om het debat
door te schuiven naar morgenochtend.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik stel vast dat er een ruime meerderheid is voor het voortzetten van
de regeling van werkzaamheden om tien uur vanavond. Ik stel derhalve voor,
om tien uur vanavond opnieuw bijeen te komen voor een regeling van werkzaamheden.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van de Camp</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Om het ontstaan van misverstanden te voorkomen, voorzitter, om tien uur
of zoveel eerder als mogelijk.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Vanzelfsprekend.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van de Camp</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Als daarover namelijk onduidelijkheid bestaat, gaan sommige mensen misschien
even weg.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik neem aan dat alle fracties ervoor zorgen dat iedereen hier aanwezig
is zodra er een mededeling komt.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Halsema</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Ik weet niet of ik u voortijdig interrumpeer, voorzitter, maar het lijkt
mij van het grootste belang dat het kabinet een helder signaal krijgt dat
de Kamer om tien uur wel duidelijkheid wil krijgen.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik zal dat signaal nogmaals afgeven. Ik heb dat natuurlijk ook al gedaan.
Ik heb het kabinet de hele dag gevraagd om ons te informeren. Ik zal de premier
opnieuw vragen, ons om tien uur de informeren. Hij weet dat en werkt daar
ook aan.</al>
        <al>Ik zorg ervoor dat wij om tien uur vanavond opnieuw een regeling van werkzaamheden
hebben.</al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>Aldus wordt besloten.</al>
      </draad>
      <draad>
        <al>De vergadering wordt van 19.43 uur tot 22.00 uur geschorst.</al>
      </draad>
      <voorz nw="nee">
        <al>In tegenstelling tot eerdere verwachtingen kreeg ik één
minuut geleden het bericht dat de premier niet in staat is om op dit moment
een verklaring af te leggen. De ministerraad is nog in overleg. Ik heb afgesproken
dat wij morgen om kwart over tien een regeling van werkzaamheden hebben. De
minister-president komt vanavond dus niet.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van de Camp</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Mevrouw de voorzitter. Ik ga ervan uit dat uw informatie beter is dan
de mijne, maar ik meende toch oprecht begrepen te hebben dat de minister-president
binnen nu en twintig minuten hier zou komen.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Drie minuten geleden was dat ook nog mijn informatie. Op weg naar deze
vergaderzaal werd ik echter gebeld met de mededeling dat er opnieuw een schorsing
is en dat het overleg nog voortduurt.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van de Camp</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Ik leg mij daarbij neer en ga ervan uit dat uw informatie juist is.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Dat lijkt mij het allerbeste.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Hamer</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Mijn fractie wil graag weten waarom wij niet kunnen wachten
op de uitkomst van de ministerraad. Daar gaat onze voorkeur in ieder geval
naar uit.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik had andere informatie. Ik wil uw voorstel graag aan de leden voorleggen.
Wil een van de leden reageren op het voorstel van mevrouw Hamer?</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van de Camp</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Ik ben het vooralsnog met dit voorstel eens.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Maar het bericht dat ik net kreeg, hield in dat men totaal niet weet hoe
lang het overleg nog gaat duren.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Hamer</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Wij hebben u aan het begin van de avond gevraagd om aan het
kabinet door te geven dat de vergadering weer was geschorst en dat wij graag
wilden dat er omstreeks deze tijd een uitkomst zou zijn. Het lijkt mij echt
dat wij niet de hele dag hier kunnen blijven zonder dat er zicht is op een
uitkomst. Ik meen dat u die boodschap nog maar een keer moet doorgeven.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Wilders</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik meen dat dat geen enkele zin heeft. Een paar uur geleden
heeft u doorgegeven dat de Kamer graag voor tien uur wil worden geïnformeerd.
Zojuist heeft de minister-president of iemand namens hem gezegd
dat dit niet zal gebeuren. Er is ook gezegd dat men geen enkel idee heeft
wanneer de Kamer wel zal worden geïnformeerd. Wij kunnen dus over een
halfuur geïnformeerd worden, maar ook om twee uur vannacht. Laten wij
daarom elkaar serieus nemen. Laten wij het kabinet de tijd geven en morgenochtend
om kwart over tien het debat beginnen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van der Vlies</naam>
          <partij>SGP</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik heb de neiging om de heer Wilders bij te vallen. Blijkbaar
is er geen indicatie van het tijdstip waarop men het overleg in het kabinet
denkt af te ronden. Wij zijn toch geen kleine kinderen en hoeven hier toch
niet de hele nacht te blijven drentelen. Het debat kan gewoon morgenochtend
gehouden worden.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Pechtold</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik ben tamelijk nieuw in deze Kamer. Het valt mij op dat wij
nu ruim tien uur lang door het kabinet ongeveer per uur worden afbesteld.
Dat betekent dat 150 volksvertegenwoordigers, maar ook veel mensen in het
land, veel ondersteuners, door het kabinet aan het lijntje worden gehouden.
Ik zou het netjes hebben gevonden als de minister-president gewoon al daarom
op enig moment deze avond hier iets was komen vertellen. Je kunt geen ijzer
met handen breken, maar ik wil niet in de val lopen dat wij morgenochtend
hier weer steeds met uitstel hebben te maken. Wij hebben als Kamer een naam
hoog te houden. Wij werken hier hard. Inmiddels gaat er geen overleg meer
door, terwijl er voor kerst nog een hoop moet gebeuren. Ik dring er dan ook
zeer op aan dat de premier zelf hoffelijkheid toont en hier wat komt vertellen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Mijn fractie is geneigd om te berusten in hetgeen u ons zojuist
hebt meegedeeld, maar ik wil mij wel de volgende opmerking permitteren. Vanavond
om half acht hebben wij hier afgesproken dat wij om tien uur weer bij elkaar
komen om de stand van zaken dan te beoordelen. Uit uw reactie op de opmerking
van mevrouw Hamer leid ik af dat er wellicht contact met een of meer fracties
is geweest. Ik had het wel op prijs gesteld als die consultatie er bij de
verschillende fracties was geweest, zodat wij er hier een opvatting over hadden
kunnen geven. Maar op dit moment berusten wij erin en sluiten wij ons aan
bij de woorden van een aantal collega's.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Nu lijkt het alsof er een consultatie is geweest, maar dat is niet het
geval. Ik wil overigens niet ontkennen dat er wel eens geluiden op je afkomen.
Dat is in dit geval de oorzaak van de conclusie die ik trok.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Halsema</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Je kunt opnieuw vragen stellen bij de regie als het CDA zulke andere geluiden
krijgt als u. Ik zou mij verder voor het gemak nog willen aansluiten bij het
verzoek van de Partij van de Arbeid. Wij wachten al heel erg lang vandaag.
Daar kan nog wel een uurtje bij. Ik vind dat er wel eens duidelijkheid mag
komen. Dat betekent dat wij vinden dat de minister-president hier uiterlijk
over een uur zou moeten kunnen zijn.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Marijnissen</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Ik denk dat het totaal geen zin heeft. Ik geloof dat het kabinet zelf
ook wel begrijpt dat het hier zo snel mogelijk zou moeten zijn. Ik sluit mij
dan ook aan bij de woorden van de heer Wilders. Wij hebben onszelf hier serieus
te nemen. Aan het begin van de avond hebben wij hier een regeling gehad waarbij
wij de volgende afspraak hebben gemaakt: om tien uur is er een brief of is
het kabinet hier en dan debatteren wij met het kabinet, zo niet, dan verzetten
wij het naar morgenochtend kwart over tien. Een Kamer die zichzelf serieus
neemt, blijft bij haar standpunt.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van de Camp</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Nee, voorzitter, ik ben het niet eens met de heer Marijnissen. Ik persisteer
bij het verzoek om dan nog maar een uur te wachten. Gisterenavond werd gezegd
dat men grote problemen heeft met de hervatting van de uitzettingen. Dan moeten
wij nu ook de guts hebben om nog een uur te wachten.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Halsema</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Ik zie ook de heer Wilders kijken en denken: dan zit ik hier nóg
een uur en wat dan? Ik zou het dan ook iets dwingender willen formuleren.
Ik zou eigenlijk willen dat de premier uiterlijk over een uur verslag komt
doen van de stand van zaken. Als het kabinet er dan nog niet uit is, wil ik
van de premier horen waarom het niet lukt, want volgens mij is de boodschap
van de Kamer heel helder.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Is hetgeen mevrouw Halsema nu verwoordt het gevoelen van de gehele Kamer?</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Wilders</naam>
          <partij>PVV</partij>
        </wie>
        <al>Nee, voorzitter, het laatste wat mevrouw Halsema zegt, is in ieder geval
niet het gevoelen van mijn fractie. Als het kabinet er nog niet uit is, hoe
erg dat ook is, dan moeten wij het kabinet in staat stellen om er wel uit
te komen. Als wij dat nu gaan onderbreken door het kabinet hier verantwoording
te laten afleggen over het feit dat men er niet uitkomt, dan weten wij zeker
dat wij hier morgenavond om tien uur weer staan.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Ik denk dat wij hier praktisch in moeten zijn. Als de minister-president
hier komt, komt hij een verklaring afleggen. Hij komt volgens mij niet om
de huishoudelijke mededeling te doen dat het kabinet er nog niet uit is en
om vervolgens uit te leggen waar het op vastligt. Dus ik denk niet dat wij
aan hem kunnen vragen om hier over een uur een huishoudelijke mededeling te
doen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Pechtold</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Mevrouw Halsema verwoordde zo-even wat ik daarvoor formuleerde als hoffelijkheid,
namelijk dat de premier hier komt vertellen wat er gebeurt. Ik ben het helemaal
met de heer Marijnissen eens dat een Kamer die zichzelf serieus neemt, voet
bij stuk houdt. Ik zal hier nu geen politiek bedrijven, want anders krijg
ik de heer Van de Camp weer in mijn nek, maar punt is wel dat hier bijna 24
uur geleden een motie van wantrouwen tegen de minister is aangenomen. Ik wil
gewoon weten wat er met die minister gebeurt, omdat die minister nog steeds
boven de markt laat hangen dat er mensen op dit moment uitgezet kunnen worden.
Elk uur dat verloopt, is voor mij een vraagteken wat er gebeurt. Dus ik wil
gewoon weten wat er gebeurt.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik heb namens de Kamer vandaag aldoor informatie gevraagd en aldoor het
gevoelen van de Kamer overgebracht. Ik heb ook nu weer de mededeling gekregen
dat men in ieder geval de Kamer als eerste zal informeren, wat de procedure
verder ook is. Men heeft mij eerlijk gezegd dat men geen idee
heeft hoe lang het nog gaat duren. Ik vond het correct, u dat over te brengen.
Dat heb ik bij dezen dus gedaan. Als u nog een uur wilt wachten, zal ik nog
een keer de minister-president zeggen dat wij willen dat hij hier over een
uur is, maar feit is wel dat ik geen ijzer met handen kan breken.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Pechtold</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Het gaat mij niet zozeer om wat er in Den Haag gebeurt, als
wel om wat er op Schiphol gebeurt. Deze minister liet gisteren...</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Mijnheer Pechtold, ik verzoek u om zich te beperken tot de regeling van
werkzaamheden. Wij bespreken hier de orde van de vergadering.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Hamer</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Ik herhaal mijn eerste voorstel. Over een uur zullen wij bezien
wat de stand van zaken is. Ik verzoek u nogmaals om een dringend beroep op
het kabinet te doen om dan de Kamer uitleg te geven.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Wilders</naam>
          <partij>PVV</partij>
        </wie>
        <al>Ik wil voorkomen dat wij hier om 2.00 uur, om 3.00 uur en om 4.00 uur
weer staan. Ik heb dan ook een vraag aan mevrouw Hamer. Wat doen wij als er
om 23.00 geen nieuws is? Gaan wij dan wel morgen verder?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Hamer</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Het lijkt mij dat wij dan uitgelegd moeten krijgen waarom de premier niet
naar de Kamer kan komen. Dat is mij nu volstrekt onhelder. Dan kunnen wij
ons daar een oordeel over vormen. Het lijkt mij ook niet zinvol om de hele
nacht om het uur bij elkaar te komen. Via de voorzitter doe ik een dringend
beroep op het kabinet om over een uur, dus om 23.15 uur, hier een verklaring
te komen afleggen.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik stel voor, het voorstel van mevrouw Hamer over te nemen.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van de Camp</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Aanvankelijk was het voorstel van mevrouw Hamer dat wij over een uur duidelijkheid
zouden krijgen over de vraag of de premier wel of niet naar de Kamer komt.
Nu wordt gezegd dat de premier over een uur een verklaring moet komen afleggen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Hamer</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Ik heb gezegd dat ik over een uur duidelijkheid wil. Daarbij doe ik via
de voorzitter een dringend beroep op het kabinet om dan met een verklaring
te komen. Als dat niet over een uur kan, neem ik aan dat wij daar een toelichting
op krijgen. Vooralsnog wil ik vasthouden aan deze dringende oproep aan het
kabinet.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van de Camp</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Daar hoeven wij dan geen uur op te wachten.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van Beek</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Wij zijn bereid om een uur te wachten, maar als u tussentijds
signalen krijgt dat het er niet meer van zal komen, willen wij dat wel graag
weten.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Dat is precies wat ik had willen zeggen. Ik schors de vergadering, maar
zo gauw ik wat weet, wordt u weer opgeroepen.</al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>De vergadering wordt van 22.22 uur tot 23.43 uur geschorst.</al>
      </draad>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik deel u mede dat ik op uw verzoek wederom telefonisch contact heb gezocht
met de minister-president. Mij is gebleken dat de minister-president een brief
aan de Kamer zal doen toekomen. Zodra deze brief bij de Kamer is gearriveerd,
zal de brief digitaal aan u worden doorgezonden. De minister-president is
bereid, hedenavond om twaalf uur een verklaring af te leggen ten overstaan
van de Kamer.</al>
        <al>Ik stel voor, om in afwachting hiervan de vergadering te schorsen, om
na het afleggen van de verklaring de vergadering te sluiten en om morgenochtend
om half twaalf met de minister-president over zijn verklaring en zijn brief
te debatteren.</al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>Daartoe wordt besloten.</al>
      </draad>
      <draad>
        <al>De vergadering wordt van 23.45 uur tot 00.08 uur geschorst.</al>
      </draad>
    </item>
  </part>
</handeling>