﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE handeling PUBLIC "-//SDU//DTD handelingenelementen xml 1.1//NL" "../../dtd/hand-11.dtd"[]>
<handeling kamer="2">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20012002-4583-4588/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <title>70ste vergadering</title>
  </kop>
  <frontm>
    <vergjaar>2001-2002</vergjaar>
    <volgnr>70</volgnr>
  </frontm>
  <part bron="HAN7403A02" bpag="4583" epag="4588 ">
    <item>
      <itemnaam>Regeling van werkzaamheden</itemnaam>
      <itemkop>
        <ondw>Regeling van werkzaamheden</ondw>
      </itemkop>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik stel voor, aanstaande dinsdag te stemmen over: <lijst><li>- het wetsvoorstel
Vaststelling van de Wet inzake het beheer van de financiën van het Rijk
(Comptabiliteitswet 2001) (27849);</li><li>- het wetsvoorstel Wijziging van
de Comptabiliteitswet houdende bepalingen inzake het beheer van liquide middelen
van rechtspersonen die collectieve middelen beheren, inzake de financiering
van die rechtspersonen en inzake de beheersing van het EMU-saldo voor zover
dit saldo door het financieel beheer van deze rechtspersonen wordt beïnvloed
(Eerste wijziging van de Comptabiliteitswet 2001) (28035);</li><li>- de motie-Van
Walsem c.s. over een normenkader voor niet financiële informatie (27849
en 28035, nr. 14);</li><li>- de motie Passtoors c.s. over een wetsvoorstel
toegankelijkheid en bereikbaarheid (24170, nr. 68);</li><li>- het Nationaal
Verkeers- en Vervoersplan (27455).</li></lijst></al>
        <witreg></witreg>
        <al>Ik stel voor, toe te voegen aan de agenda voor volgende week: <lijst><li>- het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op bijzondere medische verrichtingen
betreffende invoering van een verbod op xenotransplantatie (28284);</li><li>- het wetsvoorstel Wijziging van artikel 19 van de Huurprijzenwet woonruimte
(wijziging motiveringsgrens huurverhogingsvoorstellen) (28195);</li><li>-
het wetsvoorstel Wijziging van de Gerechtsdeurwaarderswet en de Waterschapswet
in verband met enige technische aanpassingen (27845);</li><li>- de Voorjaarsnota
(28295), met maximumspreektijden voor:</li><li>PvdA, VVD en CDA 10 minuten;</li><li>D66 en GroenLinks 7 minuten;</li><li>overige fracties 5 minuten.</li></lijst></al>
        <witreg></witreg>
        <al>Ik stel voor, van de agenda af te voeren: <lijst><li>- het wetsvoorstel
Regels voor het bestuur in stedelijke regio's (Wet bestuur in stedelijke regio's)
(28095);</li><li>- het wetsvoorstel Wijziging van de Wet gemeenschappelijke
regelingen in verband met de afschaffing van de verplichte bundeling en integratie
van gemeenschappelijke regelingen in samenwerkingsgebieden en daarmee samenhangende
wijzigingen (27008);</li><li>- het wetsvoorstel Wijziging van de Wet luchtvaart
inzake de exploitatie van de luchthaven Schiphol (28074);</li><li>- het wetsvoorstel Wijziging van de Politiewet 1993 in verband met de
aanpassing van de bevoegdheden op regionaal niveau, alsmede van de bevoegdheden
van de Raad voor het Korps landelijke politiediensten (27560);</li><li>- het
wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het niet
afleggen van een getuigenverklaring na een daartoe strekkende toezegging (28017);</li><li>- het VAO Orgaandonatie;</li><li>- het VAO Politieaangelegenheden;</li><li>- het voorstel van wet van de leden Harrewijn en Rosenmöller
tot wijziging van de Wet op de ondernemingsraden in verband met het verschaffen
van openbaarheid over de hoogte van inkomens van topkader, bestuurders en
toezichthouders van ondernemingen (Wet openbaarheid topinkomens) (28163);</li><li>- het wetsvoorstel Wijziging van de Wet op de geneesmiddelenvoorziening
(reclame, registratie, bewaking, toezicht/handhaving inzake geneesmiddelen)
(23959).</li></lijst></al>
        <witreg></witreg>
        <al>Ik benoem tot lid van de Tijdelijke commissie aanvullende onderwerpen
NIOD-rapport de leden Bakker, Wilders, Harrewijn, Van Middelkoop, Valk, Van
Ardenne-van der Hoeven en Kant. De constitutie zal om 16.30 uur plaatsvinden
in de Thorbeckezaal.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Tot slot deel ik mee dat de voor dinsdag 16 april geagendeerde stemmingen
zullen plaatsvinden op dinsdag aanstaande.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Aangezien voor de stukken gedrukt onder de nummers 28262 (R1715), 28264
en 28266 de termijnen zijn verstreken, stel ik voor dat wat deze Kamer betreft,
de daarbij ter stilzwijgende goedkeuring overgelegde stukken zijn goedgekeurd.
Ik stel voor, deze stukken voor kennisgeving aan te nemen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Ik deel mee dat ingevolge artikel 69, tweede lid, van het Reglement van
orde de aangehouden moties 20454, nr. 59, 27293, nr. 14, 27428, nr. 16, 26732,
nr. 100, 28000-A, nrs. 15 en 21, 28000-XII, nr. 12, en 28000-XIV, nrs. 17
en 28, zijn vervallen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Ik stel voor, te besluiten dat de motie-Marijnissen over inzage in de
correspondentie tussen de ministeries van VWS en EZ over tabaksreclame (27437,
nr. 1) opnieuw wordt aangehouden. Dit betekent dat de in artikel 69, tweede
lid, genoemde termijn van 60 dagen voor de hiervoor genoemde motie opnieuw
is gaan lopen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Ik stel voor, de stukken 24095, nr. 98, 28000-VI, nrs. 58 en 60, 28000-VII,
nr. 54, en 28000-A, nr. 26, voor kennisgeving aan te nemen.</al>
        <witreg></witreg>
        <al>Het woord is aan de heer Rosenmöller.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Rosenmöller</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. In de indrukwekkende lijst die u opsomde, zat ook het wetsvoorstel
28163, de Wet openbaarheid topinkomens. Normaal gesproken, hadden wij dat
wetsvoorstel gisteren en vandaag in de plenaire zaal behandeld vanwege het
feit dat het aangemeld was voor plenaire behandeling. Dat dat gisteren niet
kon doorgaan, is logisch vanwege het debat van gisteren.</al>
        <al>Het wetsvoorstel is, zo hebben de secretarissen ook bepaald, niet controversieel
omdat het een zaak is tussen Kamer en Kamer. Wat dat betreft, is er dus geen
beletsel om het deze of volgende week in de Kamer te behandelen. Nu is die
zaak gisteren in de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid
aan de orde geweest. De commissie besloot, de Kamer te verzoeken dit wetsvoorstel
van de agenda af te voeren en een nadere procedure te bepalen in de eerstvolgende
procedurevergadering na het verkiezingsreces. Daar heb ik moeite mee. Het
afgelopen jaar heb ik, samen met collega Harrewijn, hard aan dit wetsvoorstel
gewerkt. Het is gereed verklaard voor plenaire behandeling. Het is dan logisch,
ook in collegiaal verband, dat je dan zo'n initiatiefwetsvoorstel kunt afronden
in deze parlementaire periode. Daar zijn dus veel goede argumenten voor.</al>
        <al>Ik weet dat in de commissievergadering de suggestie is geopperd om nog
een nadere hoorzitting te beleggen, hoewel ik in de schriftelijke behandeling
al gereageerd heb op de brieven van VNO/NCW, MKB en FNV/CNV. Desalniettemin
kan dat gebeuren. Mijn tussenvoorstel is om te bezien of begin volgende week
die hoorzitting kan worden belegd, als daar daadwerkelijk behoefte toe zou
zijn, en tegelijkertijd in het tweede deel van de komende week dit wetsvoorstel
toch nog op de agenda te plaatsen, zodat het een met het ander kan worden
gecombineerd. Dat lijkt mij een goede zaak.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Giskes</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Mijn fractie begrijpt heel goed waarom de heer Rosenmöller dit voorstel
doet. Wij streven er uiteraard naar, het initiatiefwetsvoorstel zo snel mogelijk
te behandelen, maar er is nu wel ineens sprake van een moordend tempo. Het
pure feit dat er een hoorzitting wordt gewenst, los van welke situatie rond
het kabinet dan ook, is wat ons betreft onvoldoende reden om ineens zo'n tempo
aan te houden. Ik zie het ook niet gebeuren, gelet op het debat dat verder
in de week zal plaatsvinden.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik heb nog een vraag. Misschien kan de voorzitter van de vaste commissie
die beantwoorden. Het wetsvoorstel was aangemeld voor plenaire behandeling.
Dus was het op de agenda geplaatst. Ik heb begrepen dat de commissie aanleiding
zag voor een nadere procedure. Zij wil namelijk alsnog een hoorzitting houden.
De heer Rosenmöller zou graag zien, als ik hem goed begrijp, dat die
hoorzitting komende maandag wordt gehouden. Dat kan ertoe leiden dat het wetsvoorstel
dinsdag wordt aangemeld voor plenaire behandeling. Zie ik dat goed?</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Terpstra</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Er waren verschillende redenen waarom wij gisteren tijdens de extra procedurevergadering
hebben besloten, de kwestie te agenderen voor een procedurevergadering, direct
na het verkiezingsreces en na de verkiezingen. Dan kunnen wij bezien wanneer
het wetsvoorstel kan worden behandeld. Een van de redenen, breed gedragen,
heeft te maken met het verzoek om een hoorzitting. Die hoorzitting vindt men
noodzakelijk, omdat er bij de voorbereiding van de plenaire behandeling te
weinig gegevens voorhanden waren. Ik kan mij wel wat voorstellen bij de bezwaren
van de fractie van D66 over het tempo dat nu ineens zou worden opgelegd, ook
gelet op het feit dat er volgende week nog andere debatten plaatsvinden. Kijkend
naar de andere woordvoerders, houd ik toch vast aan het besluit dat gisteren in de procedurevergadering is genomen.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Dat begrijp ik. Het is goed dat u de kwestie op deze manier nader uitlegt,
maar wij moeten nu reageren op het voorstel van de heer Rosenmöller.
Hij wil de hoorzitting aanstaande maandag laten plaatsvinden, zodat er toch
nog een mogelijkheid is het wetsvoorstel volgende week te behandelen. Ik wil
verder nog graag een argument noemen, maar dat moet u zelf wegen. Wij hebben
in dit huis de gewoonte om een initiatiefwetsvoorstel van een lid, als het
niet zeker is dat hij of zij dat wetsvoorstel in de volgende periode kan verdedigen,
als dat kan, snel te behandelen. Er kan aanleiding zijn, mijnheer Harrewijn –
ik zeg het heel voorzichtig – te bezien of dit een reden is het wetsvoorstel
te behandelen. Dat hoeft echter helemaal niet het geval te zijn.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Dijksma</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>De PvdA-fractie hecht erg aan het houden van een hoorzitting. Het lijkt
mij niet meer dan redelijk dat, als die maandag kan worden gehouden, er inderdaad
een nader afwegingsmoment komt om te bezien of het wetsvoorstel alsnog volgende
week kan worden behandeld.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van der Knaap</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Ik wil al het mogelijke doen om het mogelijk te maken dat de behandeling
van het initiatiefwetsvoorstel een ordentelijk verloop krijgt, maar de zorgvuldigheid
is ook van groot belang. Als de Kamer aandringt op een hoorzitting, dan is
het wel van belang wie er tijdens de hoorzitting worden gehoord. Een hoorzitting
alleen met werkgevers en werknemers is iets te kort door de bocht.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Terpstra</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Gehoord de beraadslaging, lijkt het mij goed dat wij nog vanmiddag een
extra procedurevergadering houden met de vaste commissie voor Sociale Zaken
en Werkgelegenheid. Dan moet worden aangegeven wie men wil horen. Vervolgens
vragen wij de initiatiefnemers of zij dat nog kunnen organiseren. Daarna kunnen
wij, na maandag, besluiten of het wetsvoorstel gereed is voor plenaire behandeling.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Mijn voorstel is dat het daarmee niet is afgesloten, maar dat er na de
hoorzitting een nieuw afwegingsmoment komt.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Rosenmöller</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Ik neem kennis van het gestelde over het belang van de hoorzitting. Ik
begrijp dat, maar misschien mag het belang van de hoorzitting worden afgezet
tegen het moment van twee weken geleden, toen de commissie unaniem besloot
het wetsvoorstel gereed te verklaren voor plenaire behandeling. Ik heb er
echter begrip voor dat er een wens is om een hoorzitting te houden. Ik wil
er alles aan doen, ook in overleg met de collega's, om die hoorzitting op
een zodanig tijdstip te beleggen dat recht gedaan wordt aan die wens, maar
ook aan de wens om het uiterste te doen om het wetsvoorstel de komende week
te behandelen. Ik begrijp dat dat de intentie van de collega's is. Het is
mijn intentie om een maximale bijdrage te leveren om die hoorzitting te realiseren.
Wij moeten er dan ook wel uit kunnen komen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Weisglas</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>De heer Rosenmöller spreekt over de intenties van collega's. De VVD-fractie
spreekt echter geen intentie uit, maar wacht af wat het nadere voorstel van
de voorzitter zal zijn.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Dat is duidelijk. Dat zullen wij na de hoorzitting horen. Ik denk dat
de voorzitter van de vaste Kamercommissie zal regelen dat het op die manier
gebeurt. Ik zie mevrouw Terpstra knikken. Er wordt dus nog vanmiddag een extra
procedurevergadering geconvoceerd.</al>
        <al>Het woord is aan de heer Van Oven.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van Oven</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Precies een week geleden is de zestigste ratificatie van het
Internationaal Strafhof binnengekomen. Dat betekent dat het statuut voor het
Hof 1 juli in werking treedt. Het Nederlandse parlement wacht echter nog steeds
op de indiening van de Wet internationale misdrijven, die voor 1 april was
aangekondigd. Wanneer dat wetsvoorstel er volgende week niet ligt, zullen
wij niet in staat zijn om voor het reces zelfs maar een begin te maken met
de parlementaire behandeling. Daarom wil ik voorstellen de regering te verzoeken,
ten spoedigste met de indiening van dat wetsvoorstel te komen, dan wel schriftelijk
te laten weten waarom dat niet mogelijk zou zijn.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik stel voor, dit gedeelte van het stenogram door te geleiden naar het
kabinet.</al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>Daartoe wordt besloten.</al>
      </draad>
      <voorz nw="nee">
        <al>Het woord is aan mevrouw Dijksma.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Dijksma</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. U heeft zojuist een voorstel gedaan voor de stemmingslijst
voor komende dinsdag. Daarover wil ik graag namens mijn fractie een nader
voorstel doen. Ik stel voor om de moties ter vervanging van de F-16, onder
stuk nr. 26488, van de stemmingslijst af te voeren. Ik wil daar graag de volgende
inhoudelijke argumentatie bij geven. De fractie van de PvdA is van mening
dat wij nog midden in de behandeling in de Kamer omtrent dit onderwerp zitten.
Wij hebben vraagtekens geplaatst bij de cijfermatige onderbouwing van het
besluit dat aan ons is voorgelegd. Wij hebben die vraagtekens in het debat
naar voren gebracht, maar die zijn niet in alle opzichten weggenomen. Bovendien
heeft het kabinet tijdens het debat nieuwe gegevens op tafel gelegd, waarover
wij in onze fractie nog nader wilden spreken. Dat heeft weer tot een aantal
nadere vragen geleid. Je zou kunnen zeggen dat er tussen ons en het kabinet
op een aantal punten nog een verschil van interpretatie is over de cijfermatige
onderbouwing van de business case. Wij sluiten ook niet uit dat het nog nodig
zal zijn om het oordeel over die cijfers aan derden te vragen. Al met al is
het besluit wat ons betreft niet rijp voor een finaal oordeel van de Kamer.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Van Ardenne-van der Hoeven</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Dit is bijna een punt van orde. Dit lijkt namelijk op een
voortzetting van het debat.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Mevrouw Van Ardenne, u weet dat ik altijd heel goed oplet. Mevrouw Dijksma
zei steeds: wij vinden dat... Zij gaf een nadere onderbouwing van het waarom
van haar vraag om deze moties van de stemmingslijst af te voeren. Dat mag.
Net zo goed als u nu uw mening kunt geven.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Van Ardenne-van der Hoeven</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Ik constateer dat er teruggegrepen wordt op de discussie
die destijds is gevoerd. Die was echter afgerond. Mijn fractie kijkt er als
volgt tegenaan: als de Kamer geen uitspraak doet over de voorliggende moties,
kan het kabinet het besluit dat reeds is genomen, gewoon uitvoeren.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Voordat ik er inhoudelijk op in kan gaan, wil ik antwoord
op twee vragen. Vraagt mevrouw Dijksma om heropening van het debat? Acht zij
het denkbaar dat er voor het verkiezingsreces alsnog over de moties gestemd
kan worden?</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Mevrouw Dijksma, het lijkt mij goed dat u eerst deze twee vragen beantwoordt.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Dijksma</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Tegen mevrouw Van Ardenne zeg ik dat zij zichzelf echt te kort doet.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik doelde op de feitelijke vragen van de heer Rouvoet. Daarna krijgt u
gelegenheid om op de overige opmerkingen in te gaan, maar dan wil ik eerst
de mening van de andere fracties horen.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Dijksma</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Mijn opmerking van zojuist kan ook als een feit gezien worden.</al>
        <al>Tegen de heer Rouvoet zeg ik dat de Kamer eerder heeft gesproken over
de vraag of er volgende week dinsdag over onder andere dit onderwerp gestemd
moet worden. Ik doe nu geen voorstel voor heropening van het debat, maar ik
vraag wel de stemmingen die voor aanstaande dinsdag gepland staan, te verdagen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van den Berg</naam>
          <partij>SGP</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Er is gezegd dat wij nog middenin het debat zitten, maar dat
kan niet waar zijn, want wij hebben al een derde termijn gehad. Dat laat onverlet,
dat om heropening kan worden gevraagd.</al>
        <al>Ik begrijp niet precies wat mevrouw Dijksma namens de fractie van de PvdA
vraagt. Zij vraagt om uitstel van stemming, maar tevens maak ik uit haar woorden
op dat dit onderwerp controversieel verklaard moet worden. Als dat gebeurt,
kan er helemaal niet meer over deze moties gestemd worden, want de staatsrechtelijke
situatie verandert volgende week niet meer. </al>
        <al>Wij moeten ons goed realiseren dat het om een bijzondere situatie gaat.
Wij hebben het niet over de behandeling van een wet. Als een wetsvoorstel
controversieel wordt verklaard, wordt de behandeling gewoon gestopt. Nu gaat
het echter om een besluit van het kabinet dat al genomen is. Als de Kamer
niet stemt, kan het kabinet doorgaan. Ik denk dat mevrouw Dijksma juist op
stemming moet aandringen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Giskes</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Een onderwerp wordt controversieel verklaard als je van mening
bent dat het kabinet niet met een bepaald onderwerp door kan gaan omdat dit
meer inhoudt dan alleen het draaiende houden van het land. Het kabinet heeft
een besluit genomen en dat is aan de Kamer gestuurd met de mededeling dat
het kabinet na overleg met de Kamer verder zal gaan. Als de Kamer geen signaal
geeft, kan het kabinet in principe doorgaan. In dit verband is het van belang
dat het kabinet ons laat weten hoe het de eventuele beslissing om dit onderwerp
controversieel te verklaren, interpreteert. Wij willen weten of het kabinet
zich dan nog gerechtigd acht om door te gaan op de weg die het wil volgen,
namelijk tekenen van het contract.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Harrewijn</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. De fractie van GroenLinks is zeer geïnteresseerd in het
standpunt van de PvdA. Dat krijgen wij echter steeds maar niet te horen. Wij
zijn van mening dat dit een zeer controversieel onderwerp is. Wij kunnen ons
goed voorstellen dat de Kamer daar geen uitspraak over doet. In de brief van
het kabinet staat dat het verdere stappen zal zetten na overleg met de Kamer.
Het overleg met de Kamer is nog niet afgerond en het lijkt mij raar dat een
kabinet in demissionaire staat een beslissing neemt over een zo belangrijk
onderwerp. Dit kan de opmaat zijn voor een uitgave van ongeveer 7 mld. Ik
ben het met de PvdA-fractie eens dat dit wel een heel ongelukkig moment is
voor een finale afronding, nu er nog zoveel vragen leven.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Weisglas</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter. Het is goed dat mevrouw Dijksma zo duidelijk heeft gezegd
dat zij geen heropening vraagt. Daarmee onderstreept zij dat de beraadslaging
na drie termijnen inderdaad is gesloten. Om die reden zijn wij voorstander
van uw voorstel om de stemmingslijst van afgelopen dinsdag te handhaven. Dit
betekent dat wij aanstaande dinsdag over de JSF-moties kunnen stemmen.</al>
        <al>Hiermee zeg ik indirect dat wij geen behoefte hebben aan nadere informatie,
zoals mevrouw Giskes vraagt, omdat wij het eens zijn met de CDA-fractie dat
de regering het genomen besluit kan uitvoeren indien wij niet zouden stemmen.
Na alle beraadslagingen hierover vinden wij het beter wanneer dat na een stemming
gebeurt.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Kant</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Ik ben het ermee eens dat nu stemmen heel moeilijk ligt, omdat het onderwerp
controversieel is, hoe je het ook wendt of keert. Die stemmingen hebben daar
natuurlijk alles mee te maken. Ik stel mevrouw Dijksma ook een vraag. Nu niet
stemmen kan formeel de consequentie hebben dat het kabinet toch besluit. Bedoelt
zij eigenlijk niet dat de hele besluitvorming over de JSF naar haar mening
controversieel is nu het kabinet demissionair is en dat die besluitvorming
gestopt moet worden? Moet de Kamer zich daar niet over uitspreken?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Voordat ik inhoudelijk op de zaak kan ingaan, heb ik het antwoord op de
door mij gestelde vraag wel nodig. Ik vind mevrouw Dijksma op dit punt niet
duidelijk, want zij zegt geen heropening van de beraadslaging te vragen, maar
haar argumentatie is daar wel op gericht. Zij zegt bijvoorbeeld dat er nieuwe
argumenten zijn, dat er verschil van mening is en dat nog niet alle vragen
beantwoord zijn. Dat duidt op een heropening van het debat. Daarom wil ik
weten of zij het onderwerp controversieel wil verklaren, maar daar heeft zij
haar argumentatie niet voor nodig, of dat zij een heropening van het debat
wil. Dat punt kan zij niet in de lucht laten hangen. Mijn tweede vraag hangt
daarmee samen: is het volgens haar denkbaar – dat is voor onze afweging
ook van belang – om nog voor het begin van het verkiezingsreces te stemmen?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Dijksma</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Ik zal even heel duidelijk zijn: wij willen dit onderwerp controversieel
verklaren. Voor mij is het echter een goed gebruik om daar argumenten bij
te leveren. Natuurlijk ben ik er evenals de fractie van D66
heel nieuwsgierig naar hoe het kabinet hierop reageert. Ik kan mij niet voorstellen
dat dit in deze situatie een soort "business as usual"-reactie is. Daar gaat
het kabinet evenwel over en niet de Kamer. Laten wij vandaag beginnen met
het creëren van ons eigen feit, namelijk het hier uitspreken dat het
onderwerp controversieel is. Daarbij hoort het voorstel dat de stemmingen
over dit onderwerp van de stemmingslijst worden afgevoerd. Dat voorstel doe
ik de Kamer nu namens mijn fractie.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Giskes</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Het is wel interessant om te weten wat mevrouw Dijksma zich wel of niet
kan voorstellen wat het kabinet zal doen, maar ik vind dat een wat magere
basis voor het nemen van een onomkeerbaar besluit. Als wij vandaag namelijk
zouden besluiten dat het controversieel is en maandag merken wij dat het kabinet
zich bevoegd acht om gewoon door te gaan, zijn wij verder van huis dan mevrouw
Dijksma naar mijn mening wil gaan. Op dit moment kunnen wij daarover niet
op deze manier besluiten. Ik handhaaf mijn verzoek om een brief, maar wil
daarin bovendien een antwoord op de vraag hoe het nu werkelijk zit met de
tijdsklem op de besluitvorming. Tot op heden is ons gemeld dat die er is.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Dijksma</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>De vragen die mevrouw Giskes stelt, hebben wij natuurlijk ook. Ik heb
toch nog altijd de veronderstelling dat wij als Kamer, wanneer wij een reactie
van het kabinet willen krijgen over een mogelijke situatie, die situatie wel
eerst mogelijk moeten maken. Daarnaast zijn wij hier ook volgende week nog
in vergadering, zodat wij dan kunnen reageren op de reactie van het kabinet.
Vandaag is het een kwestie van kiezen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Giskes</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Als de Kamer een motie indient, geeft het kabinet aan hoe het aankijkt
tegen een eventuele aanvaarding van de motie. Het is dus helemaal niet raar
om aan het kabinet te vragen wat het zou doen als dit of dat...</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Dijksma</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Ik vind die vraag niet raar. Ik denk echter dat die pas in alle volheid
gesteld kan worden als de Kamer laat zien dat die aan de orde is.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Giskes</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Dat is al duidelijk. Wij kunnen een onderwerp evenwel niet de ene dag
controversieel verklaren en het de volgende dag niet-controversieel verklaren,
aangenomen dat dit aan de orde is.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Rouvoet</naam>
          <partij>ChristenUnie</partij>
        </wie>
        <al>Nu mevrouw Dijksma duidelijkheid heeft geschapen over het karakter van
het verzoek van de PvdA-fractie kan ik namens mijn fractie inhoudelijk reageren.
Er is natuurlijk wel enig begrip op te brengen voor de stelling dat het een
omstreden onderwerp is, zeg ik met gevoel voor understatement. Gelet op het
karakter van dit agendapunt – het gaat om een besluit van het kabinet
waarvoor anders dan bij wetgeving geen instemming van de Kamer nodig is –
vind ik het tegelijkertijd parlementair niet gewenst om er een soort stilzwijgende
goedkeuring van uit te laten gaan. Ik wijs erop dat de zaken in de argumentatie
van mevrouw Dijksma toch wel door elkaar dreigen te lopen. Volgende week komen
wij inderdaad weer bij elkaar. Als het verzoek is om het ongewenst te verklaren,
kan dit toch niet overlopen in de gedachte dat wij er volgende week weer over
spreken. Als mevrouw Dijksma vraagt om dit onderwerp controversieel te verklaren,
is de stelling van mijn fractie dat het gewenst is om duidelijkheid te verschaffen
over de opvatting van de Kamer over de ingediende moties en dat het niet gewenst
is te komen tot een soort stilzwijgende goedkeuring. Over het voorstel van
mevrouw Giskes wil ik nog zeggen dat het mij niet goed lijkt om aan het kabinet
de vraag te stellen: wat doet u als wij niets doen? Ik vind dit een uiting
van parlementaire armoede.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Van Ardenne-van der Hoeven</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Mevrouw de voorzitter. Misschien zouden wij kunnen stemmen over uw voorstel?</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Er zijn nog meer mensen die het woord willen. Die krijgen dat ook.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Harrewijn</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Gaat mevrouw Dijksma ervan uit dat het kabinet niets meer doet met dit
onderwerp als wij het nu controversieel verklaren? Is het haar stelling dat
wij, als het kabinet toch een ander geluid laat horen, een nieuw feit hebben
en dan volgende week weer opnieuw kunnen vergaderen?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Dijksma</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Ik voelde mij thuis bij de opmerking die de heer Harrewijn in zijn eerste
interruptie maakte.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Kant</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Dit is erg belangrijk en daarom wil ik nog enige verduidelijking van de
fractie van de Partij van de Arbeid. Als wij nu niet stemmen over de moties,
omdat het onderwerp controversieel is, is het hele proces van besluitvorming
dus volgens de Kamer controversieel. Het zou dan een hele rare figuur zijn
als het kabinet vervolgens toch de "letter of intent" tekent.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Dijksma</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Daarin heeft mevrouw Kant gelijk.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Weisglas</naam>
          <partij>VVD</partij>
        </wie>
        <al>Het controversieel verklaren van de behandeling van een onderwerp in de
allerlaatste fase, namelijk het stemmen, vind ik vreemd. Het is echter het
recht van de fractie van de PvdA om daarom te vragen. Ik ben het met de heer
Rouvoet en anderen eens dat als wij dit wel doen, wij niet van het kabinet
kunnen verlangen dat het de normale besluitvorming niet meer kan volgen. Die
normale besluitvorming van het kabinet is dat het bij het uitblijven van een
expliciete beslissing van de Kamer door te stemmen over een motie, het genomen
besluit kan uitvoeren. Wij weten allemaal wat dit betekent. Tegen die achtergrond
denk ik dat het goed is deze beraadslaging te beëindigen met een stemming
over het voorstel van de voorzitter.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Giskes</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Nu ligt er een voorstel om te stemmen over het voorstel van de voorzitter,
maar ik zou dan graag eerst een oordeel willen hebben over mijn voorstel.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik zal proberen dit voorstel samen te vatten. Mevrouw Giskes wil op dit
moment niet stemmen over het voorstel van mevrouw Dijksma. Zij wil eerst een
brief vragen aan het kabinet waarin de vraag centraal staat wat het kabinet
zal doen als de Kamer besluit om aanstaande dinsdag niet te stemmen. Heb ik
dit goed begrepen?</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Giskes</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Als de Kamer het controversieel verklaart en dus geen beslissing
neemt.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik wijs erop dat dit twee verschillende beslissingen zijn. De Kamer moet
natuurlijk eigenmachtig beslissen of zij iets al dan niet controversieel vindt.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Giskes</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Dat is waar.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Pas daarna kunnen wij van het kabinet horen wat het daarvan vindt.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Giskes</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Ik zal het niet ingewikkelder maken. De vraag is terecht wat het kabinet
doet als de Kamer dit onderwerp controversieel verklaart en zichzelf niet
meer in staat acht hiermee verder te gaan.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Van Ardenne-van der Hoeven</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Mij lijkt dat wij dan eerst met elkaar moeten afspreken of wij dit onderwerp
controversieel verklaren en of wij tot stemming willen overgaan. Ik zou vinden
dat de Kamer geen knip voor haar neus waard is als zij geen uitspraak wil
doen over de moties die voorliggen. Mijn voorstel is daarom om nu te stemmen
over het voorstel van mevrouw Dijksma of dit onderwerp controversieel is of
niet.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Giskes</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Het heeft natuurlijk geen zin om eerst een beslissing te nemen en daarna
die vraag aan het kabinet te stellen.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik denk dat mevrouw Van Ardenne gelijk heeft. Pas als de Kamer iets heeft
uitgesproken, kan zij het kabinet vragen om daarop commentaar te geven. Het
kabinet kan dan pas zeggen wat er verder zal gebeuren.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Giskes</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Dit zou alleen logisch zijn als dit zou betekenen dat – afhankelijk
van de reactie van het kabinet – er volgende week nog een andersoortig
besluit zou kunnen worden genomen over het al of niet controversieel zijn
van deze stemming. Dit lijkt mij vreemd.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Het is het recht van de Kamer en niet van het kabinet om een onderwerp
controversieel te verklaren.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Giskes</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Ik leg de keuze ook niet bij het kabinet. Voordat ik mijn standpunt kan
bepalen over de vraag of ik dit onderwerp controversieel vind, wetende wat
de implicaties zijn, wil ik uitsluitsel over de vraag wat die implicaties
überhaupt zouden kunnen zijn.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Mevrouw Giskes, u stelt mij voor een heel moeilijk probleem. Wat u vraagt,
doet volgens mij namelijk geen recht aan de besluitkracht die de Kamer op
dit soort momenten behoort te hebben. U heeft echter het recht om hierom te
vragen en daarom zal ik de Kamer nu eerst vragen of zij het met u eens is
dat het kabinet uitsluitsel moet geven over de implicaties. Als u persisteert,
breng ik uw voorstel in stemming, voorafgaande aan een stemming over de vraag
of dit onderwerp controversieel is. Daarover kan de Kamer vervolgens haar
eigen afweging maken. Ik zie dat u uw voorstel in stemming wilt brengen.</al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>In stemming komt het voorstel van mevrouw Giskes.</al>
      </draad>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik constateer dat de aanwezigen leden van de fracties van de PvdA en D66
voor dit voorstel hebben gestemd en die van de overige fracties ertegen, zodat
het is verworpen.</al>
        <al>Deze uitslag betekent dat wij nu kunnen beslissen over het voorstel van
mevrouw Dijksma. Het is haar voorstel om nu te stemmen over de vraag of de
stemmingen van aanstaande dinsdag over de JSF van de lijst afgevoerd moeten
worden, omdat dit onderwerp controversieel is.</al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>In stemming komt het voorstel van mevrouw Dijksma.</al>
      </draad>
      <voorz nw="nee">
        <al>Wij zullen hoofdelijk stemmen.</al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>Vóór stemmen de leden:</al>
        <al>Scheltema-de Nie, Schimmel, Schoenmakers, Smits, Spoelman, Van der Steenhoven,
Swildens-Rozendaal, Timmermans, Valk, Ter Veer, Vendrik, Verbeet, Van Vliet,
Waalkens, Wagenaar, Van Walsem, Witteveen-Hevinga, Zijlstra, Albayrak, Apostolou,
Arib, Barth, Belinfante, Bolhuis, Bussemaker, De Cloe, Crone, Depla, Dijksma,
Dijsselbloem, Dittrich, Duijkers, Duivesteijn, Feenstra, Van Gent, Giskes,
Gortzak, De Graaf, Halsema, Hamer, Harrewijn, Van Heemst, Hermann, Herrebrugh,
Hindriks, Van der Hoek, Horn, Kant, Karimi, Koenders, Kuijper, Lambrechts,
Melkert, Middel, Molenaar, Van Nieuwenhoven, Noorman-den Uyl, Oudkerk, Van
Oven, Pitstra, Poppe, Rabbae, Ravestein, Rehwinkel en Rosenmöller.</al>
      </draad>
      <draad>
        <al>Tegen stemmen de leden:</al>
        <al>Slob, Snijder-Hazelhoff, Van Splunter, Van der Staaij, Stellingwerf, De
Swart, Terpstra, Udo, Te Veldhuis, Verbugt, Verburg, Verhagen, Visser-van
Doorn, Van der Vlies, Voûte-Droste, De Vries, Weekers, Weisglas, Van
Wijmen, Wijn, Wilders, Van den Akker, Van Ardenne-van der Hoeven, Atsma, Augusteijn-Esser,
Van Baalen, Balemans, Balkenende, Van Beek, Van den Berg, Biesheuvel, Blaauw,
Van Blerck-Woerdman, Blok, Buijs, Van de Camp, Cherribi, Cornielje, Çörüz,
Van Dijke, Dijkstal, Van den Doel, Eurlings, Geluk, De Haan, Hessing, Hillen,
Van der Hoeven, Hofstra, Ten Hoopen, De Hoop Scheffer, Jonker, Kamp, Klein
Molekamp, Van der Knaap, Van Lente, Luchtenveld, E. Meijer, Th.A.M. Meijer,
Van Middelkoop, Mosterd, Nicolaï, Niederer, Oplaat, Örgü, Passtoors,
De Pater-van der Meer, Van 't Riet, Rietkerk, Rijpstra, Ross-van Dorp en Rouvoet.</al>
      </draad>
      <voorz nw="nee">
        <al>Ik constateer dat het voorstel met 72 tegen 65 stemmen is verworpen.</al>
      </voorz>
      <draad>
        <al>Overeenkomstig de overige voorstellen van de voorzitter wordt besloten.</al>
      </draad>
      <draad>
        <al>Sluiting 13.50 uur</al>
      </draad>
    </item>
  </part>
</handeling>