﻿<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE handeling PUBLIC "-//SDU//DTD handelingenelementen xml 1.1//NL" "../../dtd/hand-11.dtd"[]>
<handeling kamer="2">
  <metadata>
    <meta name="OVERHEIDop.externMetadataRecord" scheme="" content="https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-19951996-60-4225-4229/metadata.xml" />
  </metadata>
  <kop>
    <title />
  </kop>
  <frontm>
    <vergjaar>1995-1996</vergjaar>
    <volgnr>21</volgnr>
  </frontm>
  <part bron="HAN3977" bpag="4225" epag="4229">
    <metadata>
      <meta content="h-tk-19951996-60-4225-4229" name="DC.identifier" scheme="OVERHEIDop.ParlID" />
      <meta content="Handeling" name="DC.type" scheme="OVERHEID.Parlementair" />
      <meta content="Opgemaakt" name="OVERHEIDop.documentStatus" />
      <meta content="1996-03-12" name="DCTERMS.available" scheme="DCTERMS.W3CDTF" />
      <meta content="4225" name="OVERHEIDop.startpagina" />
      <meta content="4229" name="OVERHEIDop.eindpagina" />
      <meta content="Vragen van het lid Leerkes aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over het ontstaan van een &quot;economische&quot; gezondheidszorg (achterstelling van niet-actieven ten opzichte van actieven bij medische behanddeling door de afschaffing van de Ziektewet" name="DC.title" />
      <meta content="officiële publicatie" name="DC.type" scheme="OVERHEID.Informatietype" />
      <meta content="Handelingen" name="OVERHEIDop.publicationName" />
      <meta content="60" name="OVERHEIDop.publicationIssue" />
      <meta content="staten generaal" name="OVERHEID.organisationType" scheme="OVERHEID.Organisatietype" />
      <meta content="Tweede Kamer der Staten-Generaal" name="DC.creator" scheme="OVERHEID.StatenGeneraal" />
      <meta content="1995-1996" name="OVERHEIDop.vergaderjaar" />
      <meta content="1996-03-12" name="OVERHEIDop.datumVergadering" scheme="DCTERMS.W3CDTF" />
      <meta content="Officiële Publicaties, versie 1.0" name="OVERHEIDop.doctype" />
      <meta content="nl" name="DCTERMS.language" scheme="DCTERMS.RFC4646" />
      <meta content="HAN3977" name="SDU.pskey" />
      <meta content="Vragen van het lid Leerkes aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, over het ontstaan van een &quot;economische&quot; gezondheidszorg (achterstelling van niet-actieven ten opzichte van actieven bij medische behanddeling door de afschaffing van de Ziektewet" name="DC.title" />
      <meta content="4225-4229" name="OVERHEIDop.pagina" />
      <meta content="HAN3977" name="SDU.pskey" />
      <meta content="Sociale zekerheid | Ziekte en arbeidsongeschiktheid" name="OVERHEID.category" scheme="OVERHEID.TaxonomieBeleidsagenda" />
      <meta content="Zorg en gezondheid | Organisatie en beleid" name="OVERHEID.category" scheme="OVERHEID.TaxonomieBeleidsagenda" />
    </metadata>
    <item>
      <itemnaam>Vragenuur</itemnaam>
      <itemkop>Aan de orde is <ondw>het mondelinge vragenuur</ondw>, overeenkomstig
artikel 136 van het Reglement van orde.</itemkop>
      <draad>
        <al>
          <nadruk type="vet">Vragen</nadruk> van het lid Leerkes aan de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport, over <nadruk type="vet">het ontstaan van een "economische" gezondheidszorg
(achterstelling van niet-actieven ten opzichte van actieven bij medische behandeling)
door de afschaffing van de Ziektewet</nadruk>.</al>
      </draad>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Leerkes</naam>
          <partij>Unie 55+</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter! Ik heb in november 1994 met de minister gesproken over een
op handen zijnde mogelijke economische gezondheidszorg. Wij hebben het toen
ook even gehad over een elitaire gezondheidszorg en daarvan heeft de minister
gezegd: nou, dat valt nog wel mee.</al>
        <al>Het heeft mij verbaasd dat die economische gezondheidszorg zo snel gestalte
heeft gekregen. Uit diverse regio's bereiken ons berichten dat er wel degelijk
sprake is van een economische gezondheidszorg. Zo heb ik hier een persbericht
van een ouderenbond waarin staat: ouderen nog langer op de wachtlijst door
opheffing van de Ziektewet. Het gaat hier overigens niet uitsluitend om de
ouderen, maar ik heb het over de inactieven die nu nog langer op de wachtlijsten
zullen moeten staan.</al>
        <al>Een groep huisartsen in de regio Overijssel wijst het omzeilen van de
wachtlijsten door de bedrijven af. Ziekenhuizen in ons land, zoals het Spaarneziekenhuis,
wijzen dat ook af, maar andere ziekenhuizen geven de werkenden wel voorrang.
Kortom, er is een chaos ontstaan. Hoe zal het straks allemaal gebeuren? De
verzekeraars melden zich nu bij de poorten van de ziekenhuizen. Via onderhandelingen
zullen in de kleine uurtjes en in het weekend de deuren van het ziekenhuis
opengaan en zullen de mensen die economisch belangrijk zijn, voorrang krijgen.
Mijn vragen aan de minister zijn de volgende.</al>
        <al>1. Is het voor de minister aanvaardbaar dat werkenden voorrang krijgen
boven niet-werkenden, zodat er sprake is van een economische gezondheidszorg?</al>
        <al>2. Is het aanvaardbaar dat ziektekostenverzekeraars zich tevens opwerpen
als herverzekeraars van loonkosten van zieke werknemers? Zo ja, hoe denkt
de minister de ongewenste verstrengeling van belangen te voorkomen?</al>
        <al>3. Zijn deze ontwikkelingen versterkt of veroorzaakt door de afschaffing
van de Ziektewet?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Borst-Eilers</naam>
        </wie>
        <al>Mijnheer de voorzitter! Het onderwerp waar de heer Leerkes aandacht voor
vraagt, is al eerder in deze Kamer aan de orde geweest. Ik denk bijvoorbeeld
aan vragen die daarover gesteld zijn door de leden Van Boxtel en Oudkerk.
Ik ben bezig met de beantwoording daarvan. Ik realiseer mij dat die iets later
komt dan oorspronkelijk de bedoeling was, maar dat komt doordat het vrij ingewikkeld
is om er precies achter te komen wat er nu wel en niet in Nederland gebeurt.
Het is overigens inderdaad juist dat de heer Leerkes al in november 1994 aandacht
voor dit vraagstuk heeft gevraagd.</al>
        <al>De eerste vraag van de heer Leerkes luidt: is het nu aanvaardbaar dat
werkenden voorrang krijgen boven niet-werkenden? Werkgevers proberen soms
om werkenden op bijvoorbeeld een zaterdag geopereerd te krijgen. Zij zijn
op die manier sneller hersteld dan wanneer zij gewoon op de wachtlijst terecht
zouden zijn gekomen. De reden waarom werkgevers dat doen, is natuurlijk gelegen
in het feit dat werkgevers nu meer risico dragen voor het ziekteverzuim en
er ook financieel belang bij hebben om ervoor te zorgen dat mensen weer zo
snel mogelijk aan het werk komen. Uit een algemeen oogpunt van het stimuleren
van werk en van economische bedrijvigheid vindt het kabinet dit wel een begrijpelijke
wens, maar er liggen hier natuurlijk duidelijke risico's op de loer. De minister-president
heeft afgelopen vrijdagavond in zijn vrijdaggesprek op de televisie over dit
onderwerp aan de ene kant gezegd dat hij begrip heeft voor de positie van
de werkgevers en voor hun wensen op dit punt; aan de andere kant heeft hij,
net zoals ik al herhaaldelijk heb gedaan, nogmaals nadrukkelijk  uitgesproken
dat wij niet naar een situatie toe willen waarin de niet-werkenden langer
op hun behandeling moeten wachten omdat de werkenden als het ware zijn voorgedrongen.</al>
        <al>Ook in het veld is er grote belangstelling voor dit onderwerp. De Koninklijke
Nederlandse maatschappij tot bevordering der geneeskunst heeft, ook met financiële
steun van mijn ministerie, een conferentie belegd met alle betrokken partijen:
werkgevers, werknemers, patiëntenorganisaties en artsenorganisaties.
Op die conferentie heeft men geprobeerd om te komen tot een referentiekader,
een soort afspraak over wat wij op dit punt nog wel fatsoenlijk vinden en
wat niet. Wat bijvoorbeeld fatsoenlijk genoemd zou kunnen worden, is een situatie
waarin de niet-werkenden die op de wachtlijst staan, er geen enkel nadeel
van ondervinden dat de werkenden snel geholpen zouden worden op momenten waarop
de bedrijvigheid stil ligt en waarop er ook geen budget is om op die dagen
te werken. Dit referentiekader is in concept tot stand gekomen. Het ligt op
het ogenblik ter bespreking bij alle achterbannen. Begin volgende maand, dus
begin april, zal de KNMG mij laten weten hoe dat referentiekader er uiteindelijk
uitziet. Zij hoopt dus te komen met een stuk waar de werknemers, de werkgevers
en de patiëntenorganisaties achter staan. Wanneer dat stuk er ligt, zal
ik zo snel mogelijk met een kabinetsstandpunt komen; vervolgens zal ik beide
stukken – referentiekader en kabinetsstandpunt – uiteraard aan
de Kamer sturen.</al>
        <al>De heer Leerkes heeft gevraagd of het herverzekeren van loonkosten van
zieke werknemers bij de ziektekostenverzekeraars verantwoord en aanvaardbaar
is. Ik moet tot mijn spijt zeggen dat dit onderwerp enigszins buiten mijn
beleidsterrein ligt, zodat ik die vraag nu niet mondeling kan beantwoorden.
Ik zeg de heer Leerkes daarom graag een schriftelijk antwoord toe.</al>
        <al>De derde vraag van de heer Leerkes is mij tot mijn spijt even ontschoten.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Leerkes</naam>
          <partij>Unie 55+</partij>
        </wie>
        <al>Mijn derde vraag was: zijn deze ontwikkelingen versterkt of veroorzaakt
door de afschaffing van de Ziektewet?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Borst-Eilers</naam>
        </wie>
        <al>Heel formeel gesproken, kan dat niet zo zijn, omdat de WULBZ pas 1 april
a.s. van kracht wordt.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Rosenmöller</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Per 1 maart!</al>
      </spreker>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Borst-Eilers</naam>
        </wie>
        <al>O ja, ik ben een maand in de war. De WULBZ is inderdaad sinds kort van
kracht, maar er is natuurlijk al een heleboel gedrag veranderd, omdat men
wist dat een dergelijke wet eraan kwam. De aanvankelijke wijziging die al
in de Ziektewet is opgetreden, waarbij voor een kortere periode al een zeker
risico door de werkgever werd gedragen, plus het feit dat men wist dat er
iets anders in aantocht was, hebben ongetwijfeld het gedrag van werkgevers
op dit punt beïnvloed. Dat was het antwoord op de derde vraag.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Leerkes</naam>
          <partij>Unie 55+</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter! Ik zeg de minister dank voor haar duidelijke antwoorden. Er
blijft iets over waar ik mij toch zorgen over blijf maken. Zij heeft gezegd:
als wij in het weekend – en voor mijn part ook in de kleine uren door
de week – ziekenhuizen openstellen voor operaties, komen ook die anderen
eerder aan de beurt. Daar gaat het nou juist om: zij staan allemaal op die
lijst en het zou een tweedeling tot gevolg hebben als wij de werkenden toch
voorrang geven.</al>
        <al>Er moet mij nog iets van het hart. Huisartsen in de regio hebben er hun
zorg over uitgesproken dat de bedrijfsgeneeskunde in de toekomst druk zal
uitoefenen op werknemers om zich versneld te laten opereren, met name aan
het bewegingsapparaat – ik denk bijvoorbeeld aan een discushernia –
terwijl rust misschien een ander middel is om het doel te bereiken, maar dat
duurt langer en kost meer. Wat denkt de minister daarvan?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Borst-Eilers</naam>
        </wie>
        <al>De heer Leerkes heeft het woord "tweedeling" gebruikt. Ik denk dat wij
allen, zowel in de Kamer als in het kabinet, er unaniem tegenstanders van
zijn dat er zo iets komt als een tweedeling in de gezondheidszorg. De hele
gezondheidszorg is gebaseerd op het principe van gelijke behandeling. Dat
heeft ook staatssecretaris Linschoten een- en andermaal gezegd tijdens de
behandeling van de privatisering van de Ziektewet in deze Kamer en in de Eerste
Kamer. Artsen die zouden meewerken aan wat ik bijna zou willen noemen discriminatie
van de ene categorie patiënten ten koste van de andere, zouden daarop
zonder meer in rechte kunnen worden aangesproken. Er zit dus, denk ik, een
heel duidelijk gevaar in deze ontwikkeling.</al>
        <al>Je kunt voor een deel meegaan in de gedachtenvorming van de werkgevers.
Nogmaals, voor zover het binnen bepaalde grenzen blijft, moeten wij misschien
tijdelijk met het verschijnsel genoegen nemen. Ik zeg "tijdelijk", omdat mijn
uitdrukkelijke wens is dat wij de hele problematiek van te lange wachtlijsten
gewoon gaan oplossen door de hele zorg doelmatiger te maken, en als er geen
te lange wachtlijsten meer zijn, is er voor werkenden geen enkele reden meer
om sneller geholpen te worden. Dat is dus het einddoel, maar het kan zijn
dat wij in een tussenperiode misschien deze wachtlijstomzeilende initiatieven
op beperkte schaal moeten toestaan, maar dan wel binnen kaders die ook door
met name de patiëntenorganisaties onderschreven zijn.</al>
        <al>De vraag of ik het verantwoord vind dat werknemers zich onder druk sneller
laten opereren, terwijl dat misschien niet de meest voortreffelijke en meest
doelmatige behandeling van hun aandoening is, beantwoord ik ontkennend; daar
ben ik een absoluut tegenstander van. Ik vind dat wij dergelijke dingen op
geen enkele manier moeten tolereren. De beste behandeling van de patiënt
blijft het uitgangspunt en niet een "second best"-behandeling, die misschien
ogenschijnlijk sneller tot herstel leidt.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Oedayraj Singh Varma</naam>
          <partij>GroenLinks</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter! Ook de fractie van GroenLinks is er niet voor dat werkenden
voorgetrokken worden op niet-werkenden; efficiënt gebruik van de operatiekamer
moet voor iedereen gelden. Maar er is meer. Ik heb op 5 maart gelezen dat
de directeur van het streekziekenhuis van Midden-Twente heeft gezegd dat hij
rekent op extra inkomsten hieruit, bovenop het normale ziekenfondsbudget.
Is het zo dat de directeuren  van ziekenhuizen op deze slinkse
wijze proberen om extra geld te krijgen bovenop hun budgetten? Wat gaat de
minister hieraan doen? En als er operaties in de weekeinden en 's avonds gaan
plaatsvinden, vormen die dan niet een extra belasting voor de artsen? Wat
gebeurt er dan? Zullen de artsen hun assistenten inzetten op de normale werktijden
en zullen zij de duurdere operaties, die direct betaald worden, zelf doen?
Ontstaat er niet ook op deze manier een tweedeling?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Borst-Eilers</naam>
        </wie>
        <al>Mijnheer de voorzitter! Ik denk dat het woord "slinks" misschien niet
helemaal op zijn plaats is, omdat een en ander in alle openheid gebeurt. Wij
zijn hier aangeland bij wat wij in het verzekeringsstelsel "het derde compartiment"
hebben genoemd, waarin men financiële transacties met elkaar kan aangaan.
Je kunt wel vragen: waarom zou dat niet mogen? Maar mevrouw Varma heeft een
paar heel scherpe opmerkingen gemaakt over de bijeffecten die het zou kunnen
hebben. Ik heb zelf ook al eens in de Kamer gezegd: het is wel aardig dat
men op zaterdag gaat opereren, maar dat betekent dat de chirurg op maandagochtend,
als de anderen weer aan de beurt zijn, minder uitgerust is dan hij anders
zou zijn. Het is mijn oprechte wens dat in het referentiekader dat de artsenorganisatie
met alle andere partijen opstelt aan al deze aspecten aandacht wordt geschonken
en dat men gezamenlijk goed uitschrijft wat er nog wel en wat niet meer aanvaardbaar
is. Ik wijs er opnieuw op dat niet alleen de artsen iets aanvaardbaar moeten
vinden maar alle partijen, dus werkgevers, werknemers, patiëntenorganisaties,
artsenorganisaties en ziekenhuizen. Als die ons samen iets voorleggen, dan
vind ik dat kabinet en Kamer maar eens serieus moeten bekijken of zij ermee
akkoord kunnen gaan. En als dat niet zo is, moet dat ook duidelijk gemaakt
worden.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Marijnissen</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Mijnheer de voorzitter! Ik heb de minister zojuist ook heel duidelijk
horen zeggen dat er wel degelijk sprake is van economische belangen, met name
van werkgevers, die tot dit fenomeen leiden. Hoe kan de minister dit moreel
rechtvaardigen? De minister-president heeft afgelopen vrijdag weliswaar gezegd
dat hij niet wil dat niet-werkenden op de wachtlijst nadeel zullen ondervinden
van de voorrang, maar dit neemt niet weg dat er wel voorrang geïntroduceerd
wordt. Het snijdt dus hout als de heer Leerkes zegt dat er sprake is van een
tweedeling.</al>
        <al>Mijn tweede vraag heeft te maken met de wet waarover wij vanmiddag nog
zullen spreken, de wet die met die vreselijke afkorting WULBZ wordt aangeduid.</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Wilt u nu uw vraag stellen?</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Marijnissen</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Mijn vraag is of die wet – de minister heeft eigenlijk gezegd dat
die wet invloed heeft op het ontstaan van het fenomeen...</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>U moet nu uw vraag stellen.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="nee">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Marijnissen</naam>
          <partij>SP</partij>
        </wie>
        <al>Mijn vraag is of de minister destijds, toen die zaak in het kabinet aan
de orde was, het gevaar van die tweedeling bij dat debat betrokken heeft.</al>
        <al>En tot slot, voorzitter...</al>
      </spreker>
      <voorz nw="nee">
        <al>Nee, uw tijd is om. Het woord is aan de minister.</al>
      </voorz>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Borst-Eilers</naam>
        </wie>
        <al>Mijnheer de voorzitter! Ik zal eerst ingaan op de vraag of ik het moreel
aanvaardbaar acht dat werkgevers economische belangen op deze manier tot gelding
brengen. Ik heb al een paar keer gezegd dat er inderdaad een gevaar dreigt.
Daarmee zijn wij op moreel terrein aangeland, maar ik heb ook gezegd dat de
gezondheidszorg het fenomeen ook zelf een kans gegeven heeft door het onduidelijk
omgaan met wachtlijsten, door ondoelmatig werken en door het hier en daar
laten ontstaan van echt lange wachtlijsten. Wij zijn bezig om het wachtlijstenprobleem
aan te pakken, maar zoiets kost natuurlijk wel enige tijd. Ik zou kunnen leven
met initiatieven waarbij werkenden snel geholpen worden om weer snel aan het
werk te kunnen gaan, want het is natuurlijk wel een goed doel, maar alleen
zolang wij het probleem nog niet met wortel en al hebben uitgeroeid en binnen
bepaalde morele kaders die wij allen moeten vaststellen. En anders moet het
maar niet.</al>
        <al>Ik heb niet aan de behandeling van de WULBZ deelgenomen, maar ik heb al
eerder gezegd dat dit wetsvoorstel natuurlijk ook in het kabinet grondig besproken
is. En uiteraard hebben wij ons gerealiseerd, welke effecten deze wet op het
gedrag van de verschillende partijen zou kunnen hebben. Daar zijn gevolgen
bij waarvan de heer Linschoten namens het kabinet bij de behandeling van dit
wetsvoorstel heeft aangegeven dat het kabinet graag maatregelen zou nemen
of genomen zien worden om ongewenste gevolgen te vermijden. In dat kader heeft
de heer Linschoten er ook bij de Kamer op aangedrongen om het initiatiefvoorstel-Van
Boxtel in behandeling te nemen, omdat het kabinet zeer geïnteresseerd
is in de mening van de Kamer over dit wetsvoorstel. Het kabinet vindt zelf
ook dat er gewoon geen aanstellingskeuringen moeten plaatsvinden. Daar gaat
het nu wel niet over, maar het is een van de ongewenste effecten van de WULBZ,
namelijk dat men iedereen grondig gaat keuren om zo te proberen zieke werkzoekenden
buiten de deur te houden, of mensen van wie men denkt dat ze misschien op
den duur meer ziekteverzuim zullen hebben. Wij kennen allemaal de feiten;
aanstellingskeuringen zijn onzinnig en daar moeten wij nu maar eens heel snel
vanaf. En zo is er een hele reeks van flankerende maatregelen waarmee negatieve
effecten van dit wetsvoorstel voorkomen of uit de wereld geholpen kunnen worden.
Alleen met flankerend beleid kan er een volstrekt aanvaardbare situatie ontstaan.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Van Boxtel</naam>
          <partij>D66</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter! Ik dank de minister voor het herhalen van de vragen die door
de heer Oudkerk en mij zijn ingediend. Wij wachten het antwoord belangstellend
af.</al>
        <al>Er is een verzekeraar die zich geprofileerd heeft met "wij verlenen zorg
met voorrang". Daar heeft de Reclamecodecommissie een stokje voor kunnen steken,
maar ik vraag mij af hoe het kabinet, zolang de rapportage van de KNMG over
hoe hier precies mee omgegaan zou  moeten worden, nog niet
bekend is, denkt te kunnen bewerkstelligen dat de verzekeraars in eerste aanleg
de doelmatigheid binnen de zorgsector zelf zoeken in plaats van al meteen
buitenom allerlei dingen te organiseren om tegemoet te komen aan de op zichzelf
gerechtvaardigde wens van werkgevers om hun werknemers weer zo snel mogelijk
aan de slag te kunnen laten gaan. Mijn inschatting is dat ze nu al buitenom
gaan organiseren, terwijl ze de kans op optimalisering van de zorg –
gelijk toegankelijk voor iedereen – binnen het systeem laten liggen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Borst-Eilers</naam>
        </wie>
        <al>Ik ben bijna voortdurend in gesprek met de verzekeraars over het doelmatigheidssysteem.
Vanochtend bijvoorbeeld heb ik hierover uitgebreid met particuliere ziektekostenverzekeraars
gesproken. Bij beide groepen, de ziekenfondsen en de particuliere verzekeraars,
zijn financiële incentives de beste om partijen op het spoor te krijgen.
Vandaar de sterk oplopende budgettering van de ziekenfondsen en de gesprekken
met de particuliere verzekeraars over het risicovol maken van het grote bestand
van WTZ-verzekerden.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Verkerk</naam>
          <partij>AOV</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter! De minister zei in het begin van haar betoog dat het moeilijk
is om erachter te komen wat er wel en niet in Nederland gebeurt. Haar samenvatting
is een illustratie van wat er in Nederland aan de hand is. Heeft de minister
inzicht in wat er wel en niet gebeurt in Nederland, met name op het gebied
van de wachtlijsten? Is er een inventarisatie? Is zij bereid die te laten
opmaken? Wordt die door de KNMG gemaakt? Realiseert de minister zich dat wachtlijsten
niet alleen betrekking hebben op ziekenhuizen? Ze zijn er ook voor de nazorg,
fysiotherapie, enz.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Borst-Eilers</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter! Een landelijke werkgroep is aan het werk om inzicht in de
wachtlijsten te verkrijgen. Tevens nemen hier de verschillende beroepsverenigingen
aan deel. Het gaat om standaardisering en normering van de begrippen wachtlijst
en wachttijd. Het project schiet goed op. In de loop van het jaar kan ik de
Kamer hierover rapporteren. Het is ook belangrijk dat er afgesproken wordt
dat men dit begrip overal op dezelfde manier hanteert. Er mogen geen pseudo-wachtlijsten
ontstaan die langer lijken dan ze in werkelijkheid zijn en die men gebruikt
als instrument om weer allerlei budgetverhogingen af te dwingen binnen een
ziekenhuis, enz. Juist omdat een wachtlijst zo'n mooi instrument is om bepaalde
dingen voor elkaar te krijgen, zijn ze zo onbetrouwbaar geworden. Men heeft
er belang bij om de lijst langer voor te stellen dan ze is. Dit wordt op het
ogenblik goed aangepakt. Voor de zomer zal ik u meer van de resultaten laten
zien.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Lansink</naam>
          <partij>CDA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter! Uit de antwoorden maak ik op dat de minister op zichzelf de
tweedeling erkent evenals de risico's, maar toch nog even wil afwachten. Ze
zei dat we het nog even moeten aanzien. Hoe lang moet dit duren? Is zij bereid
om intussen enkele normerende, richtinggevende uitspraken te doen, ook aan
het adres van de ziekenhuizen die zij niet in elk opzicht de bal kan toespelen.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Borst-Eilers</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter! Dat "aanzien" duurt maar tot begin april. Dan komt het referentiekader
dat door alle partijen onderschreven is. Daarop volgt snel een kabinetsstandpunt
waarover ik met de Kamer van gedachten kan wisselen. Ik denk niet dat ik voor
die tijd maatregelen moet nemen. De heer Lansink vroeg om richtinggevende
uitspraken. Eén richtinggevende uitspraak, die ik hier duidelijk wil
herhalen, is dat patiënten die niet tot de werkenden behoren nooit enig
nadeel mogen ondervinden, hetzij in de termijn van het verkrijgen van hulp,
hetzij in de kwaliteit van zorg, door deze zogenoemde wachtlijstomzeilende
initiatieven. Dat is voor mij de belangrijkste meetlat aan de hand waarvan
ik alles beoordeel.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>De heer</aanspr>
          <naam>Oudkerk</naam>
          <partij>PvdA</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter! Behalve de dreigende tweedeling tussen werkenden en niet-werkenden,
is er misschien sprake van nog een tweedeling. Het gaat daarbij om een verschil
tussen mensen die via hun huisarts uiteindelijk bij een behandelend circuit
terechtkomen en mensen die dat buiten hun huisarts om lukt. Het gevaar bestaat
dat mensen die via hun bedrijf uiteindelijk tijdens het weekeinde terecht
kunnen voor een behandeling, hun eigen huisarts nooit gezien hebben. Is de
minister bereid de poortwachtersfunctie van de huisarts – die functie
staat in het regeerakkoord – ook in dit geval te beschermen en bijvoorbeeld
met de Huisartsenvereniging en de Landelijke vereniging van artsen in dienstverband
overleg te voeren over de vraag hoe je de poortwachtersfunctie ook in dit
traject kunt beschermen?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Borst-Eilers</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter! Ik ben het helemaal met de heer Oudkerk eens dat wij de opmerkingen
over de poortwachtersfunctie, die wij altijd sterk belijden, serieus moeten
menen. Als die functie omzeild wordt, moeten wij daar iets aan doen. Ik denk
dat in dit geval afspraken met de verzekeraars het meest voor de hand liggen,
namelijk om gewoon niet te vergoeden als er geen verwijzing door een huisarts
is. Dat lijkt mij het beste te werken.</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Mevrouw</aanspr>
          <naam>Nijpels-Hezemans</naam>
          <partij>groep-Nijpels</partij>
        </wie>
        <al>Voorzitter! Ook met de minister is herhaaldelijk gesproken over een efficiënter
gebruik van OK's en over flexibele werktijden in ziekenhuizen. Het laatste
stuitte nogal eens op bezwaren van met name de ziekenhuizen en de werknemers
van die ziekenhuizen. Hoe is het dan mogelijk dat nu wèl buiten "kantooruren"
om geopereerd kan worden? Welke gevolgen heeft het buiten kantooruren opereren
voor het budget van de ziekenhuizen? Is dat nu eerder op, waardoor de mensen
die toch al op de wachtlijst staan nog langer moeten wachten?</al>
      </spreker>
      <spreker nw="ja">
        <wie>
          <aanspr>Minister</aanspr>
          <naam>Borst-Eilers</naam>
        </wie>
        <al>Voorzitter! Ik begin met het antwoord op de laatste vraag. Het gaat hierbij
om  boven- en buitenbudgettaire activiteiten. Dat risico doet
zich dus niet voor.</al>
        <al>Het helemaal instellen van flexibele werktijden, waarbij OK's en allerlei
dure apparatuur niet slechts 40 of 60 uur per week maar bijvoorbeeld twee
keer zo lang ter beschikking zijn, vormt een heel moeizaam gesprek. Dat is
niet helemaal ten onrechte, omdat de loonkosten, gezien de bepalingen in de
CAO, wel heel sterk oplopen als je mensen op ongebruikelijke uren laat werken.
Het gaat dan om chirurgen en OK-personeelsleden die gewone dagwerktijden hebben.
Men zal vragen waarom die kosten nu dan wèl oplopen. Ik heb kennis
genomen van een paar voorbeelden. Daarbij ging het vaak om één
of twee zaterdagen om even een lijstje van mensen met voetbalknietjes en dergelijke
weg te werken. Men vindt het wel attractief om zo'n eenmalige inspanning te
doen. Dat is echter iets anders dan het introduceren van systematische flexibele
werktijden en lange bedrijfstijden.</al>
      </spreker>
    </item>
  </part>
</handeling>