/akn/nl/officialGazette/gmb/2026/280572 /akn/nl/officialGazette/gmb/2026/280572/nld@2026-06-17 /join/id/stop/work_015 2026-06-17 Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal false /tooi/id/gemeente/gm0228 2026 /tooi/id/gemeente/gm0228 Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal 2026-06-09 /tooi/def/concept/c_f4f1867a gmb-2026-280572 Gemeenteblad 2026, 280572 /tooi/def/concept/c_81cc2eb5 280572 /akn/nl/bill/gm0228/2026/besluit937f0d715911496bb1269d2b90b83622/nld@2026-06-10 /join/id/stop/proceduretype_definitief /tooi/def/concept/c_8ad05f6d /tooi/id/gemeente/gm0228 /join/id/stop/soortpublicatie_001 Gemeenteblad Officiële uitgave van de gemeente Ede Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal Het college van burgemeester en wethouders van Gemeente Ede gelezen de tekstinhoud van ”Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal” met zaaknummer 517777, d.d. 9 juni 2026 Overwegende dat:

De gemeenteraad heeft ingestemd met het wijzigingsbesluit Omgevingsvisie Ede - Klimaat en Energie voor de doelstelling om in 2050 als gemeente klimaatneutraal te zijn;

In het Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal de stappen zijn beschreven die we als gemeente nemen tot 2030 om te werken aan deze doelstelling.

Het ontwerp-Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal ter inzage heeft gelegen van 11 maart 2026 tot 22 april 2026. Er zijn in deze periode geen zienswijzen ingediend, om die reden wordt het ontwerp-Omgevingsprogramma niet gewijzigd. 

Besluit; Artikel I "Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal" opgenomen in Bijlage A wordt vastgesteld. Artikel II Dit besluit treedt in werking per 17 juni 2026 Aldus vastgesteld door Gemeente Ede, 9 juni 2026 Burgemeester en wethouders voornoemd, drs. M. Schlebusch                               mr.  L.J. Verhulst
de secretaris                                          de burgemeester Bijlage A Bijlage bij artikel I Omgevingsprogramma Ede Klimaatneutraal 1 Inleiding In paragraaf 3.3 van de Omgevingsvisie is beschreven wat het betekent om klimaatneutraal te worden in 2050. Om dit te bereiken zetten we tot 2030 al een aantal stappen. In 2030 zal dit omgevingsprogramma worden herzien en waar nodig aangepast voor de periode daarna. In de hoofdstukken 2 t/m 4 zijn de activiteiten per thema beschreven. Tot slot vinden we het belangrijk zelf als gemeente voorop te lopen en het goede voorbeeld te geven. In hoofdstuk 5 beschrijven we wat we zelf doen. We verwachten met deze maatregelen de doelen en ambities voor 2030 te behalen. Echter zijn we hierbij ook afhankelijk van externe invloeden zoals beleid en wet- en regelgeving van mede-overheden. Om een vinger aan de pols te houden en tijdig bij te kunnen sturen zullen we de routekaart overkoepelend monitoren. Dit bestaat in elk geval uit:  

a. Jaarlijkse monitoring van doelen zoals beschreven in bijlage I via EdeInCijfers.

b. Om het jaar monitoring van voortgang reductie andere broeikasgassen.

c. Landelijk (via VNG) aandacht vragen voor accurate en actuele monitoring broeikasgassen buiten CO₂ om (denk aan methaan).

Omgang met nieuwe ontwikkelingen
De bovengenoemde ontwikkelingen kunnen en zullen vragen om bijsturing. De energietransitie is geen statisch geheel, maar voortdurend in beweging. De onderstaande tabellen moeten ook op die manier gelezen worden. Meevallers en tegenvallers worden continu afgewogen en met bovenstaande regelmaat gerapporteerd. Daarbij kan het voorkomen dat ontwikkelingen vragen om tussentijdse bijsturing. Dit kan zijn doordat er nieuwe ontwikkelingen zich voordoen ofwel doordat projecten vertraging ondervinden etc. Waar dit nodig is en waar de kans zich voordoet voegen we daarom verkenningen naar/of projecten toe die bijdragen aan de doelstelling CO₂-reductie en/of duurzame opwek. Leeswijzer tabellen
De tabellen die behoren bij de verschillende thema’s tonen de verschillende acties en projecten die uitgevoerd worden om de doelstelling in 2030 te behalen. Voor zover mogelijk is daarbij vermeld wat de verwachte bijdrage aan de doelen voor 2030 is. Dit is echter een lastige opgave, omdat niet alle activiteiten direct een bijdrage leveren aan de doelstelling. Bijvoorbeeld omdat activiteiten langer lopen dan 2030, nog nadere uitwerking vergen of nodig zijn om op een later moment stappen voor verdere verduurzaming te zetten (randvoorwaardelijk). Daarbij is de bijdrage van meer afhankelijk dan alleen de inzet van de gemeente. Met het opnemen van een verwachte bijdrage per maatregel veronderstel je een mate van controle over de uitkomst die je in werkelijkheid niet hebt. Bovendien zal het ook nog eens heel lastig zijn om te monitoren of de maatregelen dan inderdaad hebben bijgedragen. De meest relevante beheersmaatregel is het intensiveren of extensiveren wanneer doelen buiten bereik, respectievelijk binnen bereik komen.  De kolommen met Opgave, Activiteit, Status en Planning spreken voor zich. De kolommen Bijdrage, doelstelling, Mate van Zekerheid en Verbinding behoeven een verdere uitleg:

Bijdrage doelstelling: Hierin geven we aan in welke mate de activiteit bijdraagt aan de doelstelling. Zoals hierboven aangegeven is niet voor iedere activiteit exact te benoemen hoe het bijdraagt. Projecten kunnen ook nodig zijn om te zorgen dat later een bijdrage kan worden geleverd of een bredere bijdrage leveren aan duurzaamheidsdoelen. In dat geval geven we aan dat een maatregel een “Randvoorwaardelijke bijdrage (RB)” levert. Ook kan het zijn dat een activiteit onvoldoende concreet is om te kunnen berekenen hoe de activiteit bijdraagt. In dat geval noteren we: “Niet meetbaar (NM)”.

Mate van zekerheid: Deze kolom laat zien hoe zeker we zijn dat de activiteit uitvoerbaar is en daarmee of de genoemde bijdrage gehaald wordt. We geven hierbij een schaal van 1-5, waarbij 1 een grote mate van onzekerheid aangeeft en 5 een hoge mate van zekerheid. Deze inschatting duidt ook op de betrouwbaarheid van de inschatting van de bijdrage aan de doelstelling. Bijvoorbeeld wanneer die bijdrage erg afhankelijk is van aannames.

Verbinding: Hier geven we aan of de activiteit ook aan andere beleidsdoelen bijdraagt en zo ja aan welke. We maken dan onderscheid tussen:

Sociaal domein: activiteit levert een bijdrage aan vraagstukken en opgave die er zijn in het sociale domein, denk bijvoorbeeld aan bestaanszekerheid, sociale cohesie en energiearmoede.

Circulariteit: activiteit levert bijdrage aan de doelstelling van de gemeente om circulair te worden.

Natuur: activiteit levert ook een bijdrage aan doelen om natuur te herstellen/versterken. Denk hierbij aan het in stand houden van soorten.

Wonen: activiteit levert ook een bijdrage aan het realiseren van doelstellingen op het gebied van wonen en woningbouw.

Economie: activiteit levert ook een bijdrage aan bijvoorbeeld een gunstig vestigingsklimaat voor bedrijven.

Leefbaarheid: activiteit leidt er ook toe dat de leefbaarheid in de omgeving verbeterd.

Recreatie en toerisme: activiteit kan ervoor zorgen dan Ede aantrekkelijker wordt voor recreatie en toerisme. Bijvoorbeeld wanneer vakantieparken worden verduurzaamd.

Ruimtelijke ordening: activiteit heeft impact in de ruimtelijke ordening en vergt nauwe afstemming met ruimtelijke ordening.

Maatschappelijk vastgoed: activiteit draagt bij aan het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed en daarmee aan betaalbaarheid voor sportclubs, kerken, zorginstellingen etc.

Landbouw: activiteit kan kansen bieden voor toekomstbestendige inrichting van de landbouw.

Daarnaast zijn er in de laatste kolom in enkele gevallen specifieke projecten benoemd waar raakvlak mee is. 2 Gebouwde omgeving Activiteiten gebouwde omgeving tot 2030
Zoals beschreven in de Omgevingsvisie bestaat de opgave op het gebied van de gebouwde omgeving uit drie delen: besparen warmtevraag, hernieuwbare warmteoplossing en besparen elektriciteitsvraag. Opgave Activiteit Status Planning Bijdrage doel-stelling in ton CO₂ reductie* Mate van zekerheid Verbinding  Besparen warmtevraag NIP 1: lokale aanpak isolatie (isoleren woningen met label D en slechter en lage WOZ-waarde) Loopt 2024 – 2028  1.708 4 Sociaal domein/ energiearmoede en circulariteit Besparen warmtevraag NIP 2: Isolatie door verhuurders van label E en slechter Nog niet gestart 2026 – 2030 NM n.v.t. Sociaal domein/ energiearmoede en circulariteit Besparen warmtevraag NIP 3: Ondersteuningsaanbod eigen initiatief isolatie Loopt 2024 – 2030  RB Levert indirecte bijdrage aan NIP-doelen Circulariteit Besparen warmtevraag Aanpak Energiearmoede: energiecoaches bij huishoudens met energiearmoede  Afgerond, gaat op in energie-bank Afgerond 566 4 Sociaal domein/ energiearmoede  Besparen warmtevraag Aanpak Energiearmoede: Energiebank  Loopt 2025 - ntb RB Levert indirecte bijdrage aan NIP-doelen Sociaal domein/ energiearmoede Besparen warmtevraag Aanpak Energiearmoede: Fixbrigade Tot Uw Dienst  Loopt 2024-2027  420 5 Sociaal domein/ energiearmoede en circulariteit Besparen warmtevraag Aanpak Energiearmoede: pilot 50 woningen waterzijdig inregelen Afgerond 2025 18 5 Sociaal domein/ energiearmoede Besparen Warmtevraag Opzetten van een subsidie voor waterzijdig inregelen Loopt 2026 180 4 Sociaal domein/ energiearmoede Besparen Warmtevraag / circulair Opzetten van een subsidie voor bio-based materialen voor isolatie  Loopt 2026 NM 4 Sociaal domein/ energiearmoede/ Circulariteit Besparen warmtevraag Toekomstbestendig Wonen Lening/ Stimuleringslening duurzaamheid Loopt Doorlopend  NM 5 Sociaal domein/ energiearmoede  Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing Energieloket voor bewoners Loopt Doorlopend NM/RB 3 Integraal (Energie, groen, sociaal, circulair etc.) Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing Energieloket voor bedrijven/MVO Loopt Doorlopend  NM/RB   Integraal (Energie, groen, circulair, etc.) Besparen warmtevraag Onderzoeken mogelijkheden Soorten Management Plan (SMP) voor spouwmuurisolatie  Loopt  2025 - 2026 RB 3 Natuur Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing Informatie over duurzaamheid bij financieel adviseurs en makelaars Loopt 2025 NM 5 Wonen Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing Communicatieaanpak warmtetransitie Ede breed richting inwoners en bedrijven  Loopt 2025 -2026 RB 5 Integrale aanpak Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing Pilot toekomst-bestendige bedrijventerreinen  Loopt 2025 NM 5 Economie, groen,  Leefbaarheid Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing Verduurzamen maatschappelijk vastgoed Loopt 2025 NM 5 Economie, Sociaal domein Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing Dorpen/kernen ondersteunen bij initiatieven warmtetransitie Loopt Doorlopend NM/RB 5 Integrale aanpak Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing Opzetten van subsidieregeling voor hybride warmtepompen Loopt 2026 1.384 4 Sociaal domein/ energiearmoede Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing Buurtuitvoeringsplannen (wijkaanpak) conform transitievisie warmte (De Laar, Wormshoef, Rietkampen, Zeeheldenbuurt, Vogelbuurt, Indische buurt en Bloemenbuurt) Loopt Doorlopend NM 4 Integrale aanpak Besparen warmtevraag / hernieuwbare warmteoplossing Stimuleren energiezuinige vakantieparken i.s.m. Vitale vakantieparken Veluwe en het team recreatie en toerisme Nog niet gestart Ntb NM 3 Recreatie en toerisme Hernieuwbare warmteoplossing Opstellen warmteprogramma (opvolger TVW) Nog niet gestart 2025 - 2026 RB 5 Integraal opstellen  Hernieuwbare warmteoplossing Thermische Energie uit Afvalwater (TEA) Loopt 2025 - ntb 9.104 1 (50/50, wel of niet)   Hernieuwbare warmteoplossing Geothermie/ aardwarmte Loopt 2025 9.104 1 (50/50, wel of niet) Ruimtelijke ordening Hernieuwbare warmteoplossing Restwarmte aansluiting BIT Loopt 2025 1.517 4   Hernieuwbare warmteoplossing Verkenning toekomstbestendig aanbod hernieuwbare collectieve warmte Loopt 2025 NM 5   Hernieuwbare warmteoplossing Aanwakkeren initiatieven voor lokale straat/buurt LT-warmtenetten (BUP Rietkampen) Loopt  2025 NM 3 Sociaal domein Hernieuwbare warmteoplossing Faciliteren innovatieve vormen van hernieuwbare warmte Nog niet gestart Doorlopend NM 3   Hernieuwbare warmteoplossing/ besparing elektriciteit Netcongestieneutrale nieuwbouw stimuleren in omgevingsbeleid Nog niet gestart 2025 - doorlopend RB 2 Wonen, Circulair. Besparing elektriciteit/warmte Toezicht energiebesparingsplicht door Omgevingsdienst Loopt Doorlopend NM 3   *RB staat voor randvoorwaardelijke bijdrage. NM staat voor niet meetbaar.  Conclusie haalbaarheid doelstellingen 2030 gebouwde omgeving
De activiteiten waarvan we de bijdrage aan CO₂-reductie kunnen bepalen, leiden gezamenlijk tot een verwachte CO₂-reductie van 24 kton. Zoals in paragraaf 2.4 van de Omgevingsvisie is beschreven was de uitstoot in 2023 109 kton en mag er in 2030 nog 84 kton worden uitgestoten om het doel voor 2030 te halen. Dit halen we dus al nagenoeg met de activiteiten die we meetbaar kunnen maken en daarmee achten we het aannemelijk dat het doel voor gebouwde omgeving met deze activiteiten behaald wordt. Daarbij past wel de kanttekening dat niet de uitvoering van alle activiteiten zeker is (zie één na laatste kolom). Zoals eerder benoemd blijven we de daadwerkelijke bijdrage en besparing daarom monitoren om tijdig te kunnen bijsturen.   Restopgave gebouwde omgeving na 2030
Met bovenstaande maatregelen zetten we een eerste stap naar een klimaatneutrale gebouwde omgeving in 2050. Hierna beschrijven we per opgave welke restopgave we na 2030 nog verwachten.  Besparing warmtevraag
Met de inzet op isolatie vanuit het Nationaal isolatieprogramma (NIP) verwachten we het grootste deel van alle DEFG-label huizen in 2030 te hebben verbeterd met in ieder geval één isolatiemaatregel. Tot welke labels dit precies leidt zal moeten blijken zodat in 2030 kan worden bezien of en wat de resterende opgave nog is om de volledige woningvoorraad te hebben verbeterd tot label C en beter.  Duurzame warmteoplossing
De komende jaren werken we in 6+ buurten aan een aardgasvrije energievoorziening. In totaal hebben we in Ede 71 buurten. Dit betekent dat we verwachten tussen 2030 en 2050 nog 65 buurten te moeten verduurzamen. Naar verwachting kunnen we de ervaringen die we komende jaren opdoen gebruiken om in deze buurten te versnellen.  Parallel werken we aan het inrichten van een toekomstbestendig aanbod van hernieuwbare en emissieloze collectieve warmtevoorzieningen. Dit doen we omdat een collectieve warmteoplossing een belangrijk onderdeel uitmaakt van onze strategie om netcongestie zoveel mogelijk te voorkomen in de verdere warmtetransitie.  Besparing elektriciteit 
De verwachting is dat grootste deel van de besparing op het gebied van elektriciteit in de gebouwde omgeving het gevolg zal zijn van nationale en internationale ontwikkelingen op het gebied van zuinigere apparaten en wet- en regelgeving. Als gemeente hebben we de taak om (via de Omgevingsdienst) te handhaven op het gebied van de energiebesparingsplicht van bedrijven zodat de voorziene besparing ook echt kan optreden. Hier zetten we dus ook blijvend op in.  3 Mobiliteit Zoals in de Omgevingsvisie beschreven beperkt de opgave op het gebied van mobiliteit zich in de routekaart tot het bieden van voldoende laadmogelijkheden. Inspanningen om voertuigbewegingen te verminderen maken onderdeel uit van het mobiliteitsbeleid. In de tabel hierna zijn de activiteiten op het gebied van mobiliteit samengevat.  Opgave Activiteit Status Planning Bijdrage doelstelling in ton CO₂ reductie* Mate van zekerheid Verbinding  Beschikbaarheid laadinfrastructuur Reguliere uitrol laadinfra middels vastgesteld beleid Loopt Doorlopend  RB 4 Ruimtelijke ordening Beschikbaarheid laadinfrastructuur Snelladers personenwagens en logistieke voertuigen - zoeken naar locaties aan de rand van het centrum en op locaties bij bijvoorbeeld tankstations Start 2026 ntb  RB 4 Ruimtelijke ordening, economie en ZE-Zone  Beschikbaarheid laadinfrastructuur Logistiek Laadplein BTA12 Loopt Start 2025 -2026 RB 4 ZE-Zone Beschikbaarheid laadinfrastructuur Verkenning laadoplossingen wijken met mandelige parkeerplaatsen (zoals Kernhem) Wordt in Q1 2026 opgestart Wordt in Q1 2026 opgestart RB 5 Ruimtelijke ordening Beschikbaarheid laadinfrastructuur P&R-garage station Ede-Wageningen voorzien van laadinfra Loopt Oplevering Q2 2026 RB 5 Project Spoorzone Stimuleren uitstootvrije mobiliteit Implementeren van uitstootvrije mobiele werktuigen in aanbestedingen voor ruimtelijke projecten en beheer openbare ruimte (Programma Schoon en Emissieloos Bouwen) Gestart Doorlopend RB 3 Ruimtelijke projecten en Beheer openbare ruimte Stimuleren uitstootvrije mobiliteit Verduurzamen van eigen wagenpark Loopt 2025 – 2028 84 3   *RB staat voor randvoorwaardelijke bijdrage. NM staat voor niet meetbaar.  Daarnaast wordt ook ingezet op deelmobiliteit maar dit maakt zoals eerder beschreven niet direct onderdeel uit van deze routekaart.  Conclusie haalbaarheid doelstellingen 2030 mobiliteit
Voor mobiliteit is de invloed van de gemeente, zoals ook in de Omgevingsvisiebenoemd, beperkt. Voor het bepalen van het doelbereik in 2030 hebben we ons in dan ook gebaseerd op de landelijke prognoses. De aanname is dat wanneer we als gemeente voldoende faciliterende randvoorwaardelijke activiteiten inzetten we deze autonome landelijke ontwikkeling kunnen volgen.  4 Opwek elektriciteit Activiteiten opwek elektriciteit tot 2030
In de Omgevingsvisiehebben we de opgave op het gebied van duurzame elektriciteit beschreven. Die opgave bestaat uit het opwekken van duurzame elektriciteit (kleinschalig en grootschalig) en het voorkomen van (de gevolgen van) netcongestie. In de tabel hierna zijn activiteiten opgenomen die we tot 2030 willen uitvoeren.  Opgave Activiteit Status Planning Bijdrage doelstelling in TJ opwek per jaar* Mate van zekerheid Verbinding  Kleinschalige opwek SolarCarport Gemeentewerf Loopt 2026  0,5 5 Maatschappelijk vastgoed  Kleinschalige opwek Verdere ontwikkeling EnergieWEB en kennisdeling over lokaal energie delen  Loopt Doorlopend RB 5 Maatschappelijk vastgoed Kleinschalige opwek Energiedelen particulieren Loopt 2026 en verder RB 4 Sociaal Kleinschalige opwek Faciliteren Energyhubs op bedrijventerreinen Loopt Doorlopend RB 3 Economie Kleinschalige opwek Faciliteren innovatieve vormen van opwek duurzame elektriciteit Loopt 2025 - 2026 NM 2 Landbouw, economie Grootschalige opwek Zonneveld vliegveld Deelen Verkenning Afhankelijk van Defensie 47,5 1 Ruimtelijke ordening Grootschalige opwek Zonnelint A12 Loopt Tender in 2025 5,4 2 Ruimtelijke ordening, Natuur Grootschalige opwek Volgen ontwikkelingen grootschalige opwek en afronden bestaande projecten die vergund zijn Loopt Doorlopend 61 3 Ruimtelijke ordening Grootschalige opwek Aanwakkeren lokale energiegemeenschappen voor opwek en delen elektriciteit Start najaar 2025 Doorlopend RB 3 Sociaal domein Grootschalige opwek Benaderen dakeigenaren van grootste daken om zonnepanelen op grote daken aan te moedigen Loopt Doorlopend 158,8 3 Economie  Grootschalige opwek/ netcongestie Inrichten integraal overleg openbare ruimte over ondergrond, opweklocaties en ontwikkelingen opslag Nog niet gestart Doorlopend RB 5 Openbare ruimte Netcongestie  Netcongestie aanpak (subsidie voor slimme oplossingen) Loopt Doorlopend RB 5 Wonen Netcongestie Prioriteitenplanning bestaande bouw Loopt Q4 2025 en verder RB 5 Wonen Netcongestie Faciliteren mogelijkheden voor opslag duurzame elektriciteit Loopt Doorlopend (samenhang met netcongestie aanpak) RB 4 Ruimtelijke ordening *RB staat voor randvoorwaardelijke bijdrage. NM staat voor niet meetbaar.  Conclusie haalbaarheid doelstellingen 2030 elektriciteit
De tabel toont dat we met de activiteiten waarvan we de bijdrage kunnen bepalen verwachten 273,3 TJ extra op te wekken aan grootschalige opwek. Momenteel (meest recente cijfers uit 2023) wekken we 543 TJ op. Dat betekent dat we met deze inzet in totaal verwachten 816,3TJ aan duurzame elektriciteit op te wekken. Dit is nog niet genoeg om het doel van 929 TJ in 2030 te halen. We verwachten dat het overige deel met de autonome groei kan worden gerealiseerd maar dit zal gezien het aflopen van de salderingsregeling en netcongestie wel onzeker zijn. Restopgave opwek elektriciteit na 2030
Om klimaatneutraal te zijn in 2050 dienen we in de gemeente Ede voldoende elektriciteit duurzaam op te wekken. Om dit te bereiken zetten we in de eerste plaats in op zoveel mogelijk zonnepanelen op daken. De aanleg van zonnepanelen op daken gaat al hard. Belemmering vormt voornamelijk netcongestie voor grote daken. We zetten daarom in op maatregelen om netcongestie te verhelpen en bezien in 2030 of er meer nodig is om onze ambitie voor de opwek met zonnepanelen op daken te realiseren.  De verwachting is dat zonnepanelen op daken onvoldoende elektriciteit opwekken om in de totale opgave te voorzien. Er is dus meer nodig, in de vorm van grootschalige opwek. Tot 2030 volgen we de ontwikkelingen maar wordt niet verwacht een grote doorbraak op dit vlak te realiseren. In 2030 maken we de balans opnieuw op en bezien we hoe de restopgave aan grootschalige opwek kan worden gerealiseerd tussen 2030 en 2050.   5 Wat doen we zelf? Als gemeente willen we het goede voorbeeld geven en doen wat we zelf kunnen om stappen te zetten richting een klimaatneutraal Ede. Daarvoor zetten we in op de onderdelen die we zelf in beheer hebben op het vlak van gebouwde omgeving, mobiliteit en elektriciteit.  Gebouwde omgeving: gemeentelijk vastgoed
In totaal wordt er in de publieke dienstverlening voor ongeveer 300 TJ aan aardgas gebruikt. Veel van de gebouwen zijn eigendom van de gemeente Ede. Denk aan buurthuizen en sportfaciliteiten. De gemeentelijke panden worden verduurzaamd volgens de “Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed”, vastgesteld in augustus 2022. In deze routekaart wordt aangegeven hoe en in welk tempo het aardgasverbruik in het gemeentelijke maatschappelijk vastgoed tot nul kan worden gereduceerd. Overig maatschappelijk vastgoed loopt mee in de buurtgerichte aanpak in het kader van de warmtetransitie of verduurzaamd op eigen initiatief. Mobiliteit: eigen wagenpark van de gemeente
Als gemeente hebben we zelf ook voertuigen. Begin 2024 is een plan vastgesteld om dit eigen wagenpark stap voor stap te verduurzamen. Dit moet ertoe leiden dat in 2030 42 van de 48 voertuigen elektrisch worden aangedreven. Uitzondering vormen de terreinwagens van de boswachters waar op dit moment nog geen goed elektrisch alternatief voor is.  Elektriciteit: zonnepanelen gemeentelijk vastgoed en EnergieWEB
We zetten in op de realisatie van zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed. De snelheid waarmee dit kan zal onder meer afhankelijk zijn van netcongestie. In de eerdergenoemde Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed wordt hierop ingegaan.  Om de lokale productie van duurzame elektriciteit verder te stimuleren maken we gebruik van EnergieWEB. Samen met Wageningen, Barneveld, Scherpenzeel en sinds kort ook Nijkerk kopen we met EnergieWEB de elektriciteit die we gebruiken lokaal duurzaam in. Hiermee bieden we projecten voor lokale opwek zekerheid door langdurige contracten en gunstige tarieven te bieden. Ook helpt dit ons om de elektriciteit die we zelf gebruiken uit volledig duurzame opwek te halen. EnergieWEB is een eerste vorm van energie delen. We ontwikkelingen EnergieWEB door. Zo is Nijkerk recent aangesloten. De kennis die we opdoen rondom lokaal energie delen zullen we actief inzetten voor de realisatie van bijvoorbeeld energiegemeenschappen. Eigen activiteiten: CO₂-prestatieladder
Binnen onze eigen bedrijfsvoering maken we gebruik van de CO₂-prestatieladder. De CO2-prestatieladder biedt inzicht in de activiteiten waarmee CO₂ wordt uitgestoten en bevat doelstellingen om deze stapsgewijs te reduceren. De CO₂-prestatieladder helpt de gemeentelijke organisatie zelf dus om klimaatneutraal te worden. In 2023 hebben we reeds 30% van de CO₂-uitstoot in 2018 verminderd. Doelstelling in de CO₂-presentatieladder is om in 2030 60% van de eigen CO₂-uitstoot van de gemeentelijke organisatie te reduceren. Bijlage I Bijlagen 1 Overzicht doelen en indicatoren In de tabel hierna is een overzicht opgenomen van alle doelen die terugkomen in de routekaart met indicatoren die voor monitoring kunnen worden gebruikt.  Thema Onderwerp Doel / verwachting Monitoring Algemeen Klimaatneutraal 2050 Doel 100% klimaatneutraal in 2050 Regionale klimaatmonitor (kern111a_co2_tot) Algemeen Klimaatneutraal 2030 Doel 55% (ambitie 60%) CO₂-reductie in 2030 t.o.v. 1990 Regionale klimaatmonitor (kern111a_co2_tot) maximaal 346 kton voor 55% reductie en maximaal 307 kton voor 60% reductie.  Algemeen Klimaatneutraal 2030 Doel 30% methaanreductie in 2030 t.o.v. 2020 Regionale klimaatmonitor (kern114a_obg_ipcc5) maximaal 200 kton in 2030. Gebouwde omgeving Besparing warmtevraag 2030 Doel Maximaal 10% van woningen geldig energielabel in categorie D t/m G.  Regionale klimaatmonitor, aantal geldige energielabels per categorie Gebouwde omgeving Besparing warmtevraag 2030 Doel Minimaal 50% van woningen geldig energielabel in categorie A, A+, A++, A+++ of A++++.  Regionale klimaatmonitor, aantal geldige energielabels per categorie Gebouwde omgeving Besparing warmtevraag 2050 Doel Geen woningen met geldig energielabel in categorie D t/m G.  Regionale klimaatmonitor, aantal geldige energielabels per categorie Gebouwde omgeving Besparing warmtevraag 2050 Doel Minimaal 35% woningen met geldig energielabel in categorie A+, A++, A+++ of A++++. Regionale klimaatmonitor, aantal geldige energielabels per categorie Gebouwde omgeving Besparing warmtevraag 2050 Doel Maximaal 30% woningen met geldig energielabel in categorie B of C Regionale klimaatmonitor, aantal geldige energielabels per categorie Gebouwde omgeving Energievraag nieuwbouw 2050 Verwachting Minimaal 70% van nieuwbouwwoningen die tussen 2030 en 2050 worden gebouwd zijn energieneutraal (label A++++) Regionale klimaatmonitor (wonlabaaaaa) Gebouwde omgeving Energievraag nieuwbouw 2030 Verwachting Minimaal 40% van nieuwbouwwoningen die tussen 2024 en 2030 worden gebouwd zijn energieneutraal (label A++++) Regionale klimaatmonitor (wonlabaaaaa) Gebouwde omgeving Warmtebron 2050 Doel 0 kton CO₂ komt vrij voor verwarming van gebouwen Regionale klimaatmonitor (wongastier3_cor_kton + wonwarmtier2cor_kton + co2_gas_diensten_kton + co2_warmtelev_diensten_kton _routine)  Gebouwde omgeving Warmtebron 2030 Doel Maximaal 98 kton CO₂ komt vrij voor verwarming van gebouwen Regionale klimaatmonitor (wongastier3_cor_kton + wonwarmtier2cor_kton + co2_gas_diensten_kton + co2_warmtelev_diensten_kton _routine) Gebouwde omgeving Warmtebron collectieve warmteoplossing 2050  Doel Geen biomassaverbranding als warmtebron Regionale klimaatmonitor (ovbio_th_wkk_tj) Gebouwde omgeving Besparing elektriciteitsverbruik (niet warmte en mobiliteit) 2050 Verwachting 20% van huidige elektriciteitsverbruik besparen Niet meetbaar omdat gecombineerd met elektriciteitsverbruik voor warmte wordt bijgehouden Gebouwde omgeving Besparing elektriciteitsverbruik (niet warmte en mobiliteit) 2030 Verwachting 10% van huidige elektriciteitsverbruik besparen Niet meetbaar omdat gecombineerd met elektriciteitsverbruik voor warmte wordt bijgehouden Mobiliteit CO₂-uitstoot 2050 Verwachting Maximaal 30,2 kton CO₂ komt vrij tbv mobiliteit Regionale klimaatmonitor (co2verkverv_kton_fossiel) Mobiliteit CO₂-uitstoot 2030 Verwachting Maximaal 183 kton CO₂ komt vrij tbv mobiliteit Regionale klimaatmonitor (co2verkverv_kton_fossiel) Industrie CO₂-uitstoot 2050 Verwachting Er komt geen CO₂ vrij tbv industrie Regionale klimaatmonitor (co2_gas_bcdef_kton) Industrie CO₂-uitstoot 2030 Verwachting Maximaal 6,3 kton CO₂ komt vrij tbv industrie Regionale klimaatmonitor (co2_gas_bcdef_kton) Elektriciteit Opwek duurzame elektriciteit in Ede 2050 Doel Afhankelijk van landelijke energiemix minimaal tussen 1.372 en 1.792 TJ Regionale klimaatmonitor (hern_el_tot) Elektriciteit Opwek duurzame elektriciteit in Ede 2030 Doel Minimaal 914 TJ Regionale klimaatmonitor (hern_el_tot) Elektriciteit Zonnepanelen grote daken 2050 Doel Minimaal 720 TJ per jaar Regionale klimaatmonitor (zonpv_mkwh_dak_res) Elektriciteit  Zonnepanelen kleine daken 2050 Doel Minimaal 480 TJ per jaar Regionale klimaatmonitor (zonpvtj_won) Elektriciteit Grootschalige opwek 2050 Doel Minimaal 232 TJ per jaar Regionale klimaatmonitor (zonpv_mkwh_veld_res + windtjbrutnorm) 2 Overzicht kengetallen voor prognoses De tabel hierna toont de kengetallen die zijn gebruikt om prognoses te maken voor het energiegebruik en de uitstoot van broeikasgassen in 2030 en 2050 op basis van de voorgestelde richtingen. Per kengetal is steeds aangegeven wat de waarde is, voor welk thema die wordt toegepast en op welke bron een kengetal gebaseerd is.  Type Thema Waarde Eenheid bron Gas omrekenen m3 - TJ Gebouwde omgeving 0,00003517 TJ Energieconsultant, bovenwaarde kub gas Elektriciteit GWh - TJ Elektriciteit 3,6 TJ Regionale Klimaatmonitor, energieverbruik Warmtevraag per woning (weq) Gebouwde omgeving 0,027 TJ Algemene standaard voor hoeveelheid warmte die een woning nodig heeft.  Aantal woningen 2022 Gebouwde omgeving 52435 # Ede in Cijfers, woningvoorraad, gemeente Ede Aantal woningen 2030 Gebouwde omgeving 55000 # Verwachte groei tot 2030 op basis ambitie om voor 2041 15.000 extra woningen te bouwen.  Aantal woningen 2050 Gebouwde omgeving 65000 # Omgevingsvisie Ede: in 2041 15000 extra woningen t.o.v. 2020. Opwek windmolen 150m per jaar Elektriciteit 5 GWh Aanname Opwek windmolen 250m per jaar Elektriciteit 20 GWh Aanname Opwek windmolen 30m per jaar Elektriciteit 30 MWh EAZ Wind Opwek zon op land per hectare per jaar Elektriciteit 1 GWh NVDE Opwek zon op dak groot per hectare per jaar Elektriciteit 0,75 GWh Aanname, productie is iets lager dan op land vanwege hellingshoek.  Opwek zon op dak klein per dak per jaar Elektriciteit 4000 kWh huidige systemen gemiddeld op basis ervaringen gemeente Gemiddeld jaarverbruik hybride warmtepomp Gebouwde omgeving 1900 kWh ANWB  Gemiddeld jaarverbruik elektrische warmtepomp Gebouwde omgeving 3200 kWh Milieucentraal Gemiddeld jaarverbruik hybride warmtepomp Gebouwde omgeving 0,00684 TJ Berekening Gemiddeld jaarverbruik elektrische warmtepomp Gebouwde omgeving 0,01152 TJ Berekening Besparing warmtevraag per woning in 2030 en 2050 Gebouwde omgeving 20 % Aanname op basis verwachte isolatiemaatregelen en verbeteringen in energielabel.  Elektriciteitsverbruik aquathermie per weq per jaar Elektriciteit 0,00951754 TJ Stowa Elektriciteitsverbruik geothermie per weq per jaar Elektriciteit 0,00675 TJ Bodemenergie Kennisplatform Aantal km per personenauto per jaar Mobiliteit 11000 km CBS Verbruik per 100 km elektrische auto Mobiliteit 18 kWh EV Kenniscentrum Verbruik per elektrische auto per jaar Mobiliteit 0,007128 TJ Berekening Aantal km per bestelauto Mobiliteit 18000 km CBS Verbruik per 100 km bestelauto Mobiliteit 22 kWh aanname op basis dat het hoger ligt dan voor personenauto  Verbruik per elektrische bestelauto per jaar Mobiliteit 0,014256 TJ Berekening Aantal km elektrische vrachtwagen per jaar Mobiliteit 70000 km Lager dan gemiddelde van vrachtwagens vanuit aanname dat eerst vrachtwagens met kortere afstanden worden geëlektrificeerd  Verbruik per km Mobiliteit 1,2 kWh Blog Johnny Nijenhuis   Verbruik per elektrische vrachtwagen Mobiliteit 0,3024 TJ Berekening Aantal km per taxi per jaar Mobiliteit 60000 km KNV  Verbruik per 100 km elektrische taxi Mobiliteit 18 kWh EV Kenniscentrum Verbruik per elektrische taxi Mobiliteit 0,03888 TJ Berekening CO2 opslag hectare bos Natuur 0,01 kton per jaar per ha Staatsbosbeheer Aanleg extra (compensatie) bos Natuur 30 ha Fiche VLGG voor foodvalley 100 ha, aanname dat 30 ha daarvan in Ede Aandeel wind op zee +kernenergie in 2023 Elektriciteit 2% % CBS Aandeel wind op zee + kernenergie in 2030 Elektriciteit 52% % Ministerie EZK, Nationaal Plan Energiesysteem, pagina 48 Aandeel wind op zee in 2050 Elektriciteit 57% % Ministerie EZK, Nationaal Plan Energiesysteem, pagina 48 Aandeel opwek op land in 2050 Elektriciteit 36% % Ministerie EZK, Nationaal Plan Energiesysteem, pagina 48 Aandeel overig in 2050 Elektriciteit 7% % Ministerie EZK, Nationaal Plan Energiesysteem, pagina 48 Toename elektriciteitsvraag industrie in 2050 tov 2030 Industrie 30% % Ministerie EZK, Nationaal Plan Energiesysteem, pagina 48 Elektriciteitsvraag industrie 2050 Industrie 754,65 TJ berekend Toename elektriciteitsvraag industrie in 2030 tov 2018 Industrie 50% % tov 2018 EV Kenniscentrum Elektriciteitsvraag industrie 2030 Industrie 580,5 TJ berekend Afname aardgasverbruik industrie t.o.v. 2018 Industrie -55% % volgen landelijke trend klimaatakkoord --> daarvoor 50% meer elektra t.o.v. 2018 nodig: EV Kenniscentrum Afname aardgasverbruik industrie t.o.v. 2018 Industrie 112,5 TJ berekend Emissiefactor aardgas Algemeen 0,0562 kton/TJ CO2 emissiefactoren.nl Uitstoot per fossiele personenauto Mobiliteit 0,00213247 kton  Berekening op basis huidige uitstoot en aanname dat vloot 30% schoner wordt Uitstoot per fossiele lichte bedrijfsauto Mobiliteit 0,00364972 kton Berekening op basis huidige uitstoot en aanname dat vloot 30% schoner wordt Uitstoot per fossiele zware bedrijfsauto Mobiliteit 0,02763562 kton Berekening op basis huidige uitstoot en aanname dat vloot 30% schoner wordt Besparing elektriciteitsverbruik gebouwde omgeving 2030 Gebouwde omgeving 10% % Doelstelling huidige routekaart  Besparing elektriciteitsverbruik gebouwde omgeving 2050 Gebouwde omgeving 20% % Inschatting  op basis prognose KEV Prognose laadpunten totaal 2030 Mobiliteit 10.956 # Elaad.io Prognose laadpunten totaal 2050 Mobiliteit 32.787 # Elaad.io Prognose elektrische auto’s totaal 2030 Mobiliteit 14.458 # Elaad.io Prognose elektrische auto’s totaal 2050 Mobiliteit 78.924 # Elaad.io Elektriciteitsverbruik BENG-woning Gebouwde omgeving 2.000 kWh Inschatting  op basis prognose Klimaat en Energie Verkenning (KEV) Elektriciteitsverbruik 0-op-de-meter woning Gebouwde omgeving 0 kWh Inschatting  Elektriciteitsverbruik compensatie EV-woning Gebouwde omgeving -5.000 kWh Inschatting  Warmtevraag per m2 label A++++ woning Gebouwde omgeving 0 kWh Woninglabel.nl Warmtevraag per m2 label A+++ woning Gebouwde omgeving 25 kWh Woninglabel.nl Warmtevraag per m2 label A++ woning Gebouwde omgeving 63 kWh Woninglabel.nl Warmtevraag per m2 label A+ woning Gebouwde omgeving 90 kWh Woninglabel.nl Warmtevraag per m2 label A woning Gebouwde omgeving 133 kWh Woninglabel.nl Warmtevraag per m2 label B woning Gebouwde omgeving 175 kWh Woninglabel.nl Warmtevraag per m2 label C woning Gebouwde omgeving 220 kWh Woninglabel.nl Warmtevraag per m2 label D woning Gebouwde omgeving 270 kWh Woninglabel.nl Warmtevraag per m2 label E woning Gebouwde omgeving 313 kWh Woninglabel.nl Warmtevraag per m2 label F woning Gebouwde omgeving 358 kWh Woninglabel.nl Warmtevraag per m2 label G woning Gebouwde omgeving 400 kWh Woninglabel.nl Gemiddelde aantal personen in huishouden met kinderen Gebouwde omgeving 2,3 Aantal Ede in Cijfers, Bevolking, gemeente Ede Gemiddeld oppervlakte woning in Ede Gebouwde omgeving 117 m2 CBS  Warmtevraag label A++++ woning Gebouwde omgeving 0 kWh berekend Warmtevraag label A+++ woning Gebouwde omgeving 2.918 kWh berekend Warmtevraag label A++ woning Gebouwde omgeving 7.296 kWh berekend Warmtevraag label A+ woning Gebouwde omgeving 10.506 kWh berekend Warmtevraag label A woning Gebouwde omgeving 15.467 kWh berekend Warmtevraag label B woning Gebouwde omgeving 20.429 kWh berekend Warmtevraag label C woning Gebouwde omgeving 25.682 kWh berekend Warmtevraag label D woning Gebouwde omgeving 31.518 kWh berekend Warmtevraag label E woning Gebouwde omgeving 36.480 kWh berekend Warmtevraag label F woning Gebouwde omgeving 41.733 kWh berekend Warmtevraag label G woning Gebouwde omgeving 46.694 kWh berekend Totale warmtevraag woningen nu Gebouwde omgeving 3.428 TJ berekend Totale warmtevraag woningen 2030 Gebouwde omgeving 2.947 TJ berekend Totale warmtevraag woningen 2050 Gebouwde omgeving 1.695 TJ berekend Aandeel reguliere openbare oplaadpunten tov (semi)openbaar Mobiliteit 67% % Uitgangspunt gemeente Outlook (semi) publieke oplaadpunten 2030 Mobiliteit 3.280 Aantal Elaad.io Outlook (semi) publieke oplaadpunten 2050 Mobiliteit 10.649 Aantal Elaad.io Outlook snellaadpunten 2030 Mobiliteit 128 Aantal Elaad.io Outlook snellaadpunten 2050 Mobiliteit 373 Aantal Elaad.io Aantal publieke laadpunten 2024 Mobiliteit 732 Aantal Inschatting gemeente Ede CO2 opslag per boom groot Natuur 0,05 t/boom/jr WUR, factsheet agroforesty CO2 opslag per boom klein Natuur 0,025 t/boom/jr WUR, factsheet agroforesty CO2 opslag per strekkende meter struweel Natuur 0,01 t/m2/jr WUR, factsheet agroforesty Onbenutte capaciteit Zon ivm netcongestie Elektriciteit 20% % Gesprek netbeheerder Motivering