GEMEENTEBLAD
Officiële uitgave van de gemeente Bergeijk

Jaarverslag 2024 Commissie Bezwaarschriften gemeente Bergeijk
Aan burgemeester en wethouders van Bergeijk
i.a.a. de gemeenteraad van Bergeijk
Datum: 26 maart 2025
Onderwerp: Jaarverslag 2024 Commissie Bezwaarschriften
Voor u ligt het jaarverslag van de Commissie Bezwaarschriften over 2024. Met dit jaarverslag geeft de commissie inzicht in de behandeling van bezwaarschriften die in 2024 zijn ontvangen door de bestuursorganen van de gemeente Bergeijk. De commissie adviseert onafhankelijk en op basis van de Verordening Commissie Bezwaarschriften gemeente Bergeijk.

De commissie

Samenstelling
Voorzitter
dhr. mr. W.A.M. Waarma
Lid
dhr. mr. T. Sayilgan
dhr. mr. T.N. Bakkes
dhr. mr. S.T.P. Joosten
dhr. mr. J. de Wit
Secretaris
mw. mr. J.P.H. Jonkers-Verkoelen
mw. mr. A. Poetai (plv.)
dhr. mr. J.F.H.M. van der Velden (plv.)
mw. mr. C. Heefer (plv.)
dhr. mr. G.M. van den Boom (plv.) (tot 08-05-2024)
De commissie werkt op roulerende basis, zodat bij elke hoorzitting de voorzitter, twee leden en een (plaatsvervangend) secretaris aanwezig is.

Werkwijze
Een belanghebbende kan bezwaar maken tegen een besluit. Bij ontvangst van een bezwaarschrift onderzoekt de behandelend ambtenaar op verzoek van de secretaris of het bezwaar kan worden weggenomen. Als dat niet het geval is, wordt het bezwaarschrift doorgaans op een hoorzitting behandeld. Daarna brengt de commissie een advies uit aan het bestuursorgaan.

Vergaderfrequentie
Gemiddeld kwam de commissie in 2024 één keer in de twee maanden bijeen voor 1 of 2 hoorzittingen op een avond.

De cijfers

Aantallen en onderwerpen
In 2024 zijn in totaal 19 bezwaarschriften bij de gemeente Bergeijk ontvangen en is de behandeling van 4 bezwaarschriften overgenomen uit 2023. In 2023 waren 26 bezwaarschriften ontvangen met daarbij 8 uit 2022 overgenomen bezwaarschriften. Daarmee is het aantal ontvangen bezwaarschriften met 27% afgenomen ten opzichte van 2023 en zelfs met 66% ten opzichte van 2022.
De afname van bezwaarschriften zorgt ook voor een verschuiving in de onderwerpen die vooral voorbij komen. De bezwaren tegen omgevingsrechtelijke besluiten (waaronder de categorieën Vergunning, Handhaving en Verkeer) vormen in 2024 slechts 68% van het totaal. In 2023 vormden dezelfde categorieën 88% van het totaal ontvangen bezwaren. Onder overig vallen de categorieën Wet open overheid (1), BAG (1) en Beleid duurzaamheid (1).

Inhoud adviezen en besluiten
De commissie gebruikt sinds 2024 niet langer de termen ‘gegrond’ en ‘ongegrond’ in adviezen. De commissie stelt vast of het besluit waartegen bezwaar is gemaakt een gebrek heeft, en of dat gebrek kan worden hersteld of dat het besluit moet worden herroepen (een andere uitkomst moet krijgen).
De gebreken die de commissie in 4 gevallen heeft geconstateerd betreffen een onzorgvuldige voorbereiding (4 keer), een niet toereikende motivering (5 keer) en het ontbreken van een verwijzing naar de bevoegdheidsgrondslag van het besluit (1 keer).
In twee gevallen is geadviseerd om het bestreden besluit gedeeltelijk te herroepen (niet: geheel herroepen). In één geval moesten er alsnog voorschriften aan een gecertificeerde omgevingsvergunning worden verbonden en in het andere geval moest een gedeelte van de last onder dwangsom worden ingetrokken vanwege nieuwe feiten en omstandigheden sinds het primaire besluit.
Het bestuursorgaan blijkt meestal het advies van de commissie te volgen. In het ene geval dat het bestuursorgaan gedeeltelijk contrair is gegaan, ging dat om het feit dat het motiveringsgebrek niet hersteld kon worden.
Verschillen in aantallen bezwaarschriften en beslissingen op bezwaar (BOB) zijn gelegen in het feit dat een advies voor het einde van een jaar wordt uitgebracht en de BOB in het nieuwe jaar wordt genomen.

Beroepsprocedures na bezwaar
In 2024 zijn 6 beroepschriften ingediend bij de rechtbank tegen beslissingen op bezwaar, nadat de commissie advies heeft uitgebracht. De beroepen betreffen 5 zaken waarbij het bestuursorgaan de BOB conform het advies heeft genomen en 1 zaak waarbij het bestuursorgaan (gedeeltelijk) contrair is gegaan.
2 beroepschriften (Woo-besluit en handhavingsbesluit) zijn ongegrond verklaard (BOB conform advies), 1 beroepschrift (intrekking omgevingsvergunning) is ingetrokken en 3 beroepzaken zijn lopend op het moment van schrijven.
Bij het schrijven van het jaarverslag over 2023 waren 8 beroepzaken tegen beslissingen op bezwaar lopend. De uitkomsten van 6 van deze beroepsprocedures zijn inmiddels bekend. 2 procedures zijn nog steeds lopend.
2 beroepschriften (buiten behandeling laten aanvraag; besluit op handhavingsverzoek) zijn ongegrond verklaard (BOB conform advies), 2 beroepschriften (omgevingsvergunning en handhavingsbesluit) zijn gegrond verklaard (BOB conform advies). 1 beroepschrift met betrekking tot een omgevingsvergunning is ongegrond verklaard (BOB contrair aan advies). 1 beroepschrift is ingetrokken.

Nieuwe verordening

Actualisatie
Op 5 november 2024 heeft de raad de nieuwe Verordening Commissie Bezwaarschriften gemeente Bergeijk vastgesteld. Deze verordening heeft de verordening uit 2012 vervangen.
De Rekenkamercommissie heeft in het rapport Klachten, bezwaarschriften en beroepschriften Gemeente Bergeijk in december 2022 geadviseerd om de (voormalige) verordening te bezien op actualiteit. Hieraan is in het afgelopen jaar uitvoering gegeven. De Modelverordening van de VNG voor het behandelen van bezwaarschriften heeft als voorbeeld gediend voor de nieuwe verordening.
De belangrijkste veranderingen zijn:

Verruiming herbenoeming
De nieuwe verordening maakt het mogelijk dat een lid maximaal drie keer wordt herbenoemd, met een maximale zittingstermijn van 12 jaar. Dit is een verdubbeling van de maximale zittingstermijn.

Verschil in ledenvergoeding
De vergoedingen voor leden worden in de nieuwe verordening gespecificeerd naar soort vergadering. Voor het bijwonen van een vergadering waarin één of meer hoorzittingen worden gehouden, blijft de vergoeding hetzelfde als voorheen (300% voor de voorzitter en 250% voor een lid). Voor het bijwonen van vergaderingen zonder hoorzitting (zoals een evaluatiebijeenkomst) en in het geval een lid niet bij de hoorzitting aanwezig is, maar wel op afstand bijdraagt aan de advisering, geldt de lagere vergoeding van 150% van het landelijk bepaalde vergoedingsbedrag voor commissieleden.

Duidelijkere werkwijze commissie
De nieuwe verordening maakt het expliciet mogelijk dat bezwarendossiers elektronisch worden verstuurd, dat bezwaarschriften vanwege samenhang gecombineerd worden behandeld op zitting en dat de commissie afspraken kan maken met partijen over het uitstel van de behandeling van een bezwaarschrift. In de verordening wordt nu ook benadrukt dat het advies een eenduidig voorstel bevat voor het nemen van een beslissing op bezwaar en dat het informeel oplossen van het bezwaar voorop staat. Ook regelt een artikel de werkwijze van een schriftelijke behandeling van een bezwaarschrift.

Herstel verwijzingen en toekomstbestendig maken
Bij het opstellen van de nieuwe verordening is rekening gehouden met de toekomstige Wet versterking waarborgfunctie Awb, waarin vroegtijdige communicatie met partijen wordt bevorderd. Daarnaast zijn verwijzingen naar vervallen regels hersteld en wordt dit voorkomen in de toekomst. Ook is de tekst duidelijker en ondubbelzinnig geformuleerd, om te voorkomen dat de toepassing van artikelen ruimte voor interpretatie laat.

Evaluatie

Inleiding
De commissie evalueert jaarlijks samen over de (inrichting van de) bezwaarprocedures van het afgelopen jaar. Tijdens deze evaluatie worden de meest opvallende onderwerpen besproken en worden eventuele verbeterpunten voor de bestuursorganen opgesteld. In deze paragraaf staat het verslag hiervan.

Algemene opmerkingen en adviezen
Aanzienlijke daling
Sinds 2023 neemt het aantal jaarlijks ontvangen bezwaarschriften af. Deze trend heeft zich in 2024 doorgezet. Ten opzichte van 2023 zijn er afgelopen jaar 27% minder bezwaarschriften ontvangen.
Omgevingswet
Vanwege de inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2024 en de daaraan voorafgaande hoeveelheid vergunningaanvragen was de verwachting voor 2024 dat het aantal bezwaren zou toenemen. Deze toename is uitgebleven. Bezwaren tegen omgevingsrechtelijke besluiten vormen in 2024 slechts 68% van het totaal.
Intrekkingen
Ten opzichte van 2023 is het 4-ogenprincipe consistenter toegepast en is er extra aandacht besteed aan het geven van de juiste uitleg van het besluit aan de bezwaarmaker. Dit heeft geresulteerd in 7 intrekkingen.
Contrair
Uit de cijfers blijkt dat de rechter afgelopen jaar driemaal heeft afgeweken van het advies van de Commissie Bezwaarschriften.
Gebreken
Motiveringsgebreken komen nog steeds het vaakst voor. Een onzorgvuldige voorbereiding is afgelopen jaar maar één keer minder voorgekomen dan een gebrekkige motivering. Het advies blijft om de motivering in het primaire besluit al kenbaar te maken, ook om bezwaren af te vangen. Daarnaast is het advies om een deugdelijk (feiten)onderzoek te doen alvorens tot besluitvorming wordt overgegaan, zodat de commissie ook eenduidig kan adviseren.
Samenstelling
De commissie heeft na 2024 afscheid genomen van lid de heer T.N. Bakkes en verwelkomt de nieuwe leden mevrouw N.A.M. Bergmans en de heer M. Metten.

Feedback vragen
De Rekenkamercommissie heeft in het rapport Klachten, bezwaarschriften en beroepschriften Gemeente Bergeijk in december 2022 geadviseerd om partijen te vragen naar hun ervaringen van de bezwaarprocedure.
Voor een representatief resultaat is het volgens de rekenkamercommissie belangrijk dat er feedback wordt gevraagd op een moment dat er nog geen advies is uitgebracht door de commissie. De uitkomst van een bezwaarprocedure kan immers invloed hebben op hoe partijen de hoorzitting en de bezwaarprocedure hebben ervaren.
De commissie heeft hiertoe een werkwijze opgesteld die na het uitbrengen van dit jaarverslag in de praktijk zal worden toegepast. Hierbij wordt na afloop van een hoorzitting door de voorzitter aan de aanwezige partijen gevraagd om een feedbackformulier met 4 vragen in te vullen. Deelname is vrijwillig en anoniem: uitsluitend de rol van de betrokkene wordt gevraagd (zoals bezwaarmaker, vertegenwoordiger van een partij of derde-belanghebbende).
Tijdens de evaluatie over het jaar 2025 zullen de resultaten worden verwerkt en zal de feedback-werkwijze worden geëvalueerd.