Vergaderjaar 2025-2026
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Aanhangsel van de Handelingen
Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden
948
Vragen van de leden Boon en Raijer (beiden PVV) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over antisemitische bezetting universiteitsgebouw Utrecht legt onderwijs voor 350 studenten plat (ingezonden 11 december 2025).
Antwoord van Minister Moes (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen 23 januari 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026, nr. 829.
Vraag 1
Bent u bekend met het feit dat de antisemitische actiegroep Utrecht Encampment inmiddels een week lang een universiteitsgebouw aan de Drift in Utrecht bezet houdt, waardoor het onderwijs voor meer dan 350 studenten volledig is geschrapt?
1
RTV Utrecht, 8 december 2025, «Bezetting universiteitspand legt onderwijs voor 350 studenten plat» (https://www.rtvutrecht.nl/nieuws/3977001/bezetting-universiteitspand-legt-onderwijs-voor-350-studenten-plat)
,
2
Instagram, Utrecht Student Encampment (@encampment.uu)
Antwoord 1
Ik ben bekend met het feit dat de bezetting van het universiteitsgebouw aan de Drift in Utrecht door de actiegroep Utrecht Encampment er toe heeft geleid dat er onderwijs geen doorgang heeft kunnen vinden. Vanwege het belang voor de studenten heeft de Universiteit Utrecht zich ten volle ingezet om onderwijs zo goed mogelijk doorgang te laten vinden.
3
Ik informeer uw Kamer nader over de bezetting van een universiteitspand van de Universiteit Utrecht in een Kamerbrief die ik gelijktijdig met de beantwoording van deze set vragen met uw Kamer deel.
Gedurende de bezetting heeft de universiteit in totaal 529 onderwijsactiviteiten verzet naar een andere locatie of omgezet naar online-onderwijs. In totaal hebben er tien onderwijsactiviteiten geen doorgang hebben kunnen vinden. De tien geannuleerde onderwijsactiviteiten troffen in totaal 470 studenten.
Vraag 2
Deelt u de opvatting dat de studie van gewone studenten altijd voor moet gaan op de acties van drammende en antisemitische bezetters, en vindt u daarom dat het universiteitsbestuur, in overleg met de lokale driehoek, direct had moeten ingrijpen bij deze bezetting, gelet op de enorme onderwijsverstoring?
Antwoord 2
De instellingsbesturen hebben de belangrijke taak om onderwijs en onderzoek doorgang te laten vinden en de veiligheid op de campus te waarborgen. Ik zie dat zij zich hier iedere dag opnieuw voor inzetten. Zo ook de Universiteit Utrecht tijdens deze bezetting, zoals u kunt lezen in mijn antwoord op vraag 1. Ik vind het belangrijk dat de verantwoordelijkheid voor de veiligheid op de campussen zoveel mogelijk wordt genomen daar waar deze ligt, in dit geval is dat lokaal. Instellingen werken nauw samen de lokale driehoek van burgemeester, OM en politie. Zij kunnen de situatie ter plekke het beste inschatten en besluiten hoe hiermee om te gaan, waarbij het lokale gezag gaat over de inzet van de politie. Als Minister van OCW heb ik geen bemoeienis met de inzet van de politie en het moment van ingrijpen door hen bij deze bezetting.
Vraag 3
Bent u bereid om direct contact op te nemen met het universiteitsbestuur met het verzoek om de bezetting per direct te beëindigen, zodat het onderwijs en de veiligheid op de campus kunnen worden hersteld?
Antwoord 3
De bezetting is op 14 december jl. beëindigd.
Vraag 4
Deelt u de mening dat zodra bezetters de regels en verantwoordelijkheden voor demonstraties van de universiteit overschrijden, er zonder uitstel moet worden ingegrepen om orde en veiligheid te herstellen? Zo ja, bent u bereid deze boodschap actief uit te dragen richting de colleges van bestuur van alle universiteiten?
Antwoord 4
Zoals in mijn antwoord op vraag 2 aangegeven ligt het besluit tot ingrijpen lokaal. Daarop aanvullend wil ik u melden dat ik in mijn brief aan uw Kamer d.d. 18 december jl. ben ingegaan op een vergelijkbare vraag. Daar geef ik aan dat instellingen altijd aangifte doen van strafbare feiten wanneer die plaatsvinden tijdens protesten op hun terreinen, zoals bedreiging, vernieling of openlijke geweldpleging, en zij studenten en medewerkers bijstaan die aangifte willen doen. Zoals mijn ambtsvoorganger in een andere Kamerbrief
4
Kamerstuk 29 240, nr. 168
d.d. 19 mei jl. reeds heeft aangegeven, wordt bij vernielingen zo mogelijk de schade verhaald op de dader(s). Tot slot hecht ik er waarde aan te benadrukken dat ik regelmatig in gesprek ben met instellingen. In deze gesprekken is o.a. aandacht voor het belang van ruimte voor demonstraties op de onderwijsinstellingen, waarbij het ook van groot belang is dat deze altijd binnen de grenzen van de wet en de huis- en gedragsregels van de instelling plaatsvinden.
Vraag 5
Kunt u aangeven waarom universiteitsbesturen structureel zo zwak optreden tegen antisemitische bezettingen en protesten op hun campussen? En kunt u uiteenzetten welke concrete maatregelen dit kabinet gaat nemen om het telkens terugkerende antisemitisme op Nederlandse universiteiten eindelijk te elimineren?
5
Volkskrant, 8 mei 2024, «Opinie: Als Joodse studenten de universiteit niet meer durven te bezoeken, faalt het bestuur» (https://www.volkskrant.nl/columns-opinie/opinie-als-joodse-studenten-de-universiteit-niet-meer-durven-te-bezoeken-faalt-het-bestuur~bab5f288)
,
6
Telegraaf, 26 oktober 2025, «Protest tegen «zio-prof» in Rotterdam: hoogleraar durft campus niet meer op na haatcampagne door Arabische rechtenstudent» (www.telegraaf.nl/binnenland/protest-tegen-zio-prof-in-rotterdam-hoogleraar-durft-campus-niet-meer-op-na-haatcampagne-door-arabische-rechtenstudent/99885669.html)
,
7
Gelderlander, 23 januari 2025, «Docent Radboud roept «fuck Israël» en wil dat land verdwijnt, Joodse studenten stappen naar bestuur» (https://www.gelderlander.nl/nijmegen/docent-radboud-roept-fuck-israel-en-wil-dat-land-verdwijnt-joodse-studenten-stappen-naar-bestuur~aca282a0)
,
8
StandWithUs Nederland, 13 mei 2025, «De Universiteit: Een broeinest voor antisemitisme» (https://standwithus.nl/de-universiteit-een-broeinest-voor-antisemitisme/)
,
9
Telegraaf, 5 september 2025, «Joodse UvA-student Avigail (23) bedreigd en uitgestoten: «Kijk uit waar je loopt, we gaan je steken»» (https://www.telegraaf.nl/binnenland/joodse-uva-student-avigail-23-bedreigd-en-uitgestoten-kijk-uit-waar-je-loopt-we-gaan-je-steken/88045323.html)
,
10
Antisemitisme in actualiteit en geschiedenis, 25 mei 2025, «College van Bestuur van Radboud Universiteit buigt voor terreur pro-Palestijnse activisten over de rug van Joodse/Israëlische docenten en studenten – in gesprek met een insider» (https://www.antisemitismenieuws.nl/2507396_college-van-bestuur-van-radboud-universiteit-buigt-voor-terreur-pro-palestijnse-activisten-over-de-rug-van-joodse-israelische-docenten-en-studenten-in-gesprek-met-een-insider)
Antwoord 5
Ik wil benadrukken dat ik zie en weet dat de instellingbesturen zich inzetten om een goede invulling te geven aan hun verantwoordelijkheid voor een sociaal veilige leer- en werkomgeving. Dat doen zij samen met de lokale veiligheidsdriehoek. Zoals in het antwoord op vraag 2 is aangegeven, is het van belang dat die verantwoordelijkheid lokaal wordt ingevuld.
Voorts werk ik samen met universiteiten en hogescholen via verschillende acties aan het bestrijden van antisemitisme. Ik heb u hier onlangs uitgebreid over geïnformeerd per brief d.d. 18 december jl.
11
Kamerstuk 29 240, nr. 179
In februari 2026 presenteert de Taskforce Antisemitismebestrijding aanbevelingen voor het verbeteren van de veiligheid van Joodse studenten en medewerkers. Naar aanleiding van deze aanbevelingen zal ik nagaan welke vervolgacties er nodig zijn en uw Kamer hierover informeren. Ook werk ik samen met de Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) aan handreikingen voor vertrouwenspersonen en andere functionarissen, docenten en leidinggevenden over het herkennen van en omgaan met antisemitisme. Op de langere termijn werk ik aan een wettelijke zorgplicht veiligheid, die eveneens voorziet in versterking van het toezicht op het veiligheidsbeleid van instellingen.