Vergaderjaar 2024-2025
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Aanhangsel van de Handelingen
Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden
3023
Vragen van het lid Van Zanten (BBB) aan de Minister van Asiel en Migratie over het bericht French court rules Gaza residents can get refugee status (ingezonden 16 juli 2025).
Antwoord van Minister Van Weel (Asiel en Migratie) (ontvangen 4 september 2025).
Vraag 1 t/m 4 en 10
Bent u op de hoogte van de uitspraak van de Franse Nationale Asielrechtbank (CNDA) op 12 juli 2025, waarin Palestijnen uit Gaza automatisch in aanmerking komen voor vluchtelingenstatus wegens vermeende vervolging door het Israëlische leger?
1
The Jerusalem Post, 14 juli 2025, Gazans can receive refugee status in France due to «Israeli persecution,» court rules (www.jpost.com/diaspora/antisemitism/article-861014).
Klopt het dat deze personen, na verkrijging van asiel in Frankrijk, zich vrij kunnen bewegen binnen het Schengengebied, inclusief Nederland (mogelijk niet direct, maar in ieder geval na het bezit komen van een Frans vluchtelingenpaspoort)?
Acht u het aanvaardbaar dat Frankrijk zonder enige Europese afstemming beslist dat een hele bevolkingsgroep uit Gaza collectief recht heeft op vluchtelingenstatus, met als gevolg dat Nederland verplicht kan worden deze personen vrij toegang te geven tot ons grondgebied?
Hoe beoordeelt u deze Franse beslissing in het licht van het Europese Dublin-systeem en de Schengenverplichtingen, waarbij landen geacht worden elkaar niet op te zadelen met secundaire migratiestromen?
Kunt u de Kamer met spoed informeren over de concrete risico’s die deze Franse uitspraak met zich meebrengt voor Nederland en andere Schengenlanden, inclusief een inschatting van het aantal betrokken personen en mogelijke beleidsopties?
Antwoord 1 t/m 4 en 10
Ik ben bekend met de uitspraak. Deze komt in wezen voort uit het tweestatusstelsel zoals Frankrijk dat kent. De aanleiding voor de uitspraak is het doorprocederen van de vreemdeling voor een sterkere status. Nederland kent een éénstatusstelsel waardoor in de praktijk geen onderscheid bestaat tussen de rechten die voortvloeien uit een vergunning die wordt verleend op grond van vluchtelingschap en een vergunning die wordt verleend op grond van subsidiaire bescherming. Het onderscheid dat de Franse rechter in zijn afweging maakt tussen subsidiaire bescherming enerzijds en asielbescherming anderzijds is in Nederland (op dit moment) dan ook niet aan de orde. Tegelijkertijd komen de rechten zoals die ontleend kunnen worden aan de vergunning op basis van de Franse uitspraak, overeen met het geldende Nederlandse beleid ten aanzien van Gaza, zoals gemeld aan uw Kamer in de brief «Kamerbrief over beleid Palestijnse Gebieden» van 26 juni 2024
2
Kamerstukken II, 2023–2024, 19 637, nr. 3264
.
In algemene zin geldt dat het grootste deel van de Palestijnen in Gaza onder het mandaat van de UNRWA valt. Voor de beoordeling van een asielaanvraag van een (staatloze) Palestijn uit Gaza, die stelt onder het mandaat van de UNRWA te vallen, toetst de IND altijd eerst aan de uitsluitingsgrond artikel 1D van het Vluchtelingenverdrag. Wanneer de vreemdeling onder de reikwijdte van artikel 1D valt, is relevant of UNRWA daadwerkelijke bescherming en bijstand kan bieden. Zoals gemeld in de genoemde Kamerbrief wordt voor Gaza aangenomen dat dat niet langer zo is. Dit heeft tot gevolg dat aan «UNRWA-Palestijnen» uit Gaza de uitsluitingsgrond artikel 1D niet kan worden tegengeworpen, en dat de vluchtelingenstatus moet worden toegekend.
Voor de beoordeling van overige asielaanvragen van personen uit Gaza, geldt dat voor Gaza een uitzonderlijke situatie zoals bedoeld in artikel 15c van de Kwalificatierichtlijn wordt aangenomen. Wanneer aannemelijk is dat iemand daadwerkelijk uit Gaza komt, wordt een vergunning verleend (behoudens contra indicaties).
Voor een nadere uiteenzetting over het geldende beleid ten aanzien van de Palestijnse Gebieden, verwijs ik u naar de genoemde Kamerbrief.
De Franse uitspraak leidt in de praktijk niet tot een andere situatie dan op basis van het Nederlandse beleid. Verder is het algemene beeld dat het vrijwel onmogelijk is om Gaza te verlaten zonder toestemming van de relevante autoriteiten. In die zin zijn de consequenties van de uitspraak naar verwachting beperkt.
Vraag 5
Heeft u zicht op het aantal Palestijnen uit Gaza dat zich reeds in Frankrijk heeft gevestigd en inmiddels naar Nederland is gereisd of hier verblijf heeft aangevraagd op basis van hun Franse asielstatus?
Antwoord 5
Nee.
Vraag 6 en 7
Klopt het dat Frankrijk met deze uitspraak feitelijk het immigratiebeleid van andere EU-lidstaten beïnvloedt, terwijl nationale overheden – waaronder de Nederlandse – géén invloed hebben gehad op deze beslissing?
Deelt u de mening dat een dergelijke eenzijdige interpretatie van het VN-Vluchtelingenverdrag door een individuele lidstaat niet alleen onwenselijk, maar ook onhoudbaar is binnen een gezamenlijk Europees migratiebeleid?
Antwoord 6 en 7
Nee, zie de beantwoording onder 1–4 en 10.
Vraag 8 en 9
Bent u bereid om op korte termijn zowel bilateraal met Frankrijk als binnen de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken (JBZ) opheldering te vragen over de Franse handelwijze en daar ook uw bezwaren krachtig kenbaar te maken?
Hoe kan Nederland geheel of gedeeltelijk de Schengen-afspraken opschorten/opzeggen?
Antwoord 8 en 9
Ik zie daar hierin geen aanleiding toe.
Vraag 11
Bent u bereid om parallel hieraan te onderzoeken welke maatregelen genomen kunnen worden om doorstroom naar Nederland te voorkomen, door onder meer elk beroep op sociale uitkeringen te blokkeren, en de Kamer hierover ook spoedig te informeren?
Antwoord 11
Nee.