Vergaderjaar 2024-2025
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Aanhangsel van de Handelingen
Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden
2439
Vragen van de leden Boon en Van der Hoeff (beiden PVV) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over antisemitisme en oproep tot ingrijpen wegens wanbeheer (ingezonden 17 april 2025)
Antwoord van Minister Bruins (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap) (ontvangen 13 juni 2025). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2024–2025, nr. 2171.
Vraag 1
Deelt u de opvatting dat bij de meest recente bezettingen van gebouwen van de Universiteit van Amsterdam en de Radboud Universiteit opnieuw studenten en medewerkers in gevaar zijn gebracht?
1
NOS, d.d. 14 april 2025, Pro-Palestijnse demonstraties op universiteiten in Amsterdam en Nijmegen, Pro-Palestijnse demonstraties op universiteiten in Amsterdam en Nijmegen
,
2
De Gelderlander, d.d. 15 april 2025, Tientallen agenten ontruimen gebouw bij protest op Radboud Universiteit, Tientallen agenten ontruimen gebouw bij protest op Radboud Universiteit | Nijmegen | gelderlander.nl
Antwoord 1
Bij de bezetting van het Maagdenhuis, het bestuursgebouw van de Universiteit van Amsterdam (UvA), heeft volgens de UvA een aantal medewerkers dreigende situaties ervaren, maar er waren geen studenten aanwezig. Bij de bezetting en de ontruiming van de Radboud Universiteit op 15 april zijn volgens de universiteit geen personen in gevaar geweest.
Vraag 2
Deelt u de mening dat studenten die hierbij betrokken zijn geweest, gelet op de ernst van de situatie, van de opleiding verwijderd zouden moeten worden?
Antwoord 2
Als de huisregels en ordemaatregelen van instellingen worden overtreden kunnen instellingen op basis van artikel 7.57h van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) maatregelen nemen tegen studenten, waaronder het tijdelijk of definitief ontzeggen van de toegang of in het uiterste geval beëindiging van inschrijving. Ik vertrouw op de afweging die de UvA en de Radboud Universiteit als verantwoordelijke instellingen maken in de beoordeling van de casuïstiek.
Vraag 3 en 4
Erkent u dat Joodse en Israëlische studenten zich al geruime tijd onveilig voelen op hun universiteit, dat er daardoor feitelijk geen sprake meer is van een open en veilige leeromgeving en dat deze situatie al meer dan een jaar verslechtert in plaats van verbetert?
3
De Telegraaf, d.d. 23 januari 2025, Joodse studenten voelen zich onveilig op Radboud en eisen maatregelen: «De intimidatie is echt ongekend», Joodse studenten voelen zich onveilig op Radboud en eisen maatregelen: «De intimidatie is echt ongekend» | Binnenland | Telegraaf.nl
Ziet u in dat het uitblijven van disciplinaire maatregelen bij antisemitisme, intimidatie of geweld en het structureel negeren van huisregels, duidt op bestuurlijk falen?
Antwoord 3 en 4
Universiteiten en hogescholen horen gevrijwaard te zijn van antisemitisme. Toch zijn er nog steeds berichten over onveiligheid voor Joodse studenten op de campussen. Daarom voel ik de urgentie om de afspraken uit de Nationale Strategie Bestrijding Antisemitisme uit te voeren en zet ik de integrale aanpak rond sociale veiligheid met de sector onverminderd door. Bovendien ben ik, zoals aangegeven in de beantwoording van Kamervragen van het lid Eerdmans (JA21)
4
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/ah-tk-20242025-2223.pdf
, met de sector in gesprek over de uitvoering van de aangenomen moties van uw Kamer tijdens het debat op 23 januari jl. over de veiligheid op universiteiten. Over de uitkomsten van deze bespreking wordt uw Kamer voor het zomerreces geïnformeerd.
Vraag 5
Heeft u na meer dan een jaar van escalaties nog vertrouwen in de bestuurders van de Universiteit van Amsterdam en de Radboud Universiteit? Zo ja, waarop baseert u dat?
Antwoord 5
Ja. De Colleges van Bestuur van universiteiten en hogescholen en hun medewerkers spannen zich dagelijks in om hun verantwoordelijkheid voor de organisatie en continuïteit van een veilige leer- en werkomgeving in te vullen. Dat doen zij door veiligheidsbeleid in te richten, huisregels op te stellen, deze te handhaven en op te treden tegen ongewenst gedrag. Maar ook door ruimte te bieden voor debat en demonstraties. Zij worden hierbij voor stevige dilemma’s geplaatst. Ongeregeldheden tijdens demonstraties zijn niet altijd te voorzien, bijvoorbeeld als relschoppers van buiten de instellingen de demonstraties aangrijpen om vernielingen aan te richten. Instellingen maken risicoanalyses vooraf en als daar aanleiding toe is, doen zij een beroep op de lokale veiligheidsdriehoek. Ik vind het van belang dat de verantwoordelijkheid ook zoveel mogelijk lokaal wordt genomen. Elk incident is weer net anders en niet elke ongewenste gedraging is te voorkomen. De instelling kan, in samenwerking met de politie en lokale driehoek, de situatie ter plekke het beste inschatten en besluiten hoe hiermee om te gaan. De samenwerkingsrelatie tussen de lokale driehoek is geprofessionaliseerd door de ervaringen van de afgelopen periode en er is intensiever overleg over casuïstiek. Verder vind ik het belangrijk dat instellingen, zoals deze instellingen ook doen, leren van hun ervaringen op het gebied van veiligheid. Dit doen de universiteiten ook gezamenlijk via het UNL-netwerk van integrale veiligheidsadviseurs, en op sectorniveau via het Platform Integrale Veiligheid.
Vraag 6
Ziet u dat het aanhoudende wanbeheer aan de Universiteit van Amsterdam en de Radboud Universiteit heeft geleid tot structurele ondermijning van de orde en ernstige schade aan de kwaliteit en voortgang van het onderwijs?
Antwoord 6
Nee. Uit navraag bij de UvA en de RU over de bezetting van het Maagdenhuis van de UvA op 14 april en de loopbrug van de RU op 15 april is gebleken dat het onderwijs op deze instellingen doorgang kon vinden.
Vraag 7
Bent u, conform artikel 9.9a Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW), bereid eerst een inspectieonderzoek te laten uitvoeren en op basis daarvan, indien nodig, een formele aanwijzing op te leggen? Zo nee, waarom niet?
5
AT5, d.d. 8 oktober 2024, Deuren UvA-gebouw Roeterseiland urenlang dicht vanwege pro-Palestinademonstratie, Deuren UvA-gebouw Roeterseiland urenlang dicht vanwege pro-Palestinademonstratie – AT5
,
6
NOS, d.d. 14 mei 2024, Universiteit van Amsterdam twee dagen dicht na protesten, Universiteit van Amsterdam twee dagen dicht na protesten
,
7
Hart van Nederland, d.d. 6 september 2024, Onrustig bij Roeterseiland: opstootje bij demonstratie tegen UvA, Onrustig bij Roeterseiland: opstootje bij demonstratie tegen UvA | Hart van Nederland
,
8
De Telegraaf, d.d. 6 november 2024, Raaskallende relschoppers maakten misbruik van lankmoedigheid en zwakte UvA, Raaskallende relschoppers maakten misbruik van lankmoedigheid en zwakte UvA | Binnenland | Telegraaf.nl
,
9
AT5, d.d. 27 februari 2025, Universiteitsgebouw op Science Park uit voorzorg dicht vanwege pro-Palestina-demonstratie, Universiteitsgebouw op Science Park uit voorzorg dicht vanwege pro-Palestina-demonstratie – AT5
,
10
De Telegraaf, d.d. 6 februari 2025, UvA onderzoekt rol medewerkers bij geweld rond bezoek Minister Ruben Brekelmans: «Beveiligers geslagen en tegen grond gewerkt», UvA onderzoekt rol medewerkers bij geweld rond bezoek Minister Ruben Brekelmans: «Beveiligers geslagen en tegen grond gewerkt» | Binnenland | Telegraaf.nl
,
11
Het Parool, d.d. 12 maart 2025, UvA legde onderwijs stil vanwege mogelijke aanwezigheid Samidoun bij demonstratie, UvA legde onderwijs stil vanwege mogelijke aanwezigheid Samidoun bij demonstratie | Het Parool
,
12
NU.nl, d.d. 28 mei 2024, Politie ontruimt bezet pand Radboud Universiteit Nijmegen, geen aanhoudingen, Politie ontruimt bezet pand Radboud Universiteit Nijmegen, geen aanhoudingen | Binnenland | NU.nl
,
13
De Gelderlander, d.d. 14 april 2025, Actievoerders blokkeren delen Radboud Universiteit, weigeren te vertrekken: «We gaan niet weg», Actievoerders blokkeren delen Radboud Universiteit, weigeren te vertrekken: «We gaan niet weg» | Nijmegen | gelderlander.nl
,
14
De Telegraaf, d.d. 9 april 205, Pro-Palestijnse demonstratie tijdens belangrijke toets VU, koptelefoon geadviseerd: «Als er leuke dames demonstreren, neem ik wel een kijkje», Pro-Palestijnse demonstratie tijdens belangrijke toets VU, koptelefoon geadviseerd: «Als er leuke dames demonstreren, neem ik wel een kijkje» | Binnenland | Telegraaf.nl
,
15
De Telegraaf, d.d. 15 april 205, Bestuurders op de Radboud Universiteit laten zich een etmaal lang kleineren door activisten: «Jullie doen geen reet», Bestuurders op de Radboud Universiteit laten zich een etmaal lang kleineren door activisten: «Jullie doen geen reet» | Binnenland | Telegraaf.nl
,
16
GeenStijl, d.d. 15 april 2025, Audio. Krankzinnig telefoongesprek tussen Palliewappie en Radboud-bestuurder: «Idiots», GeenStijl: Audio. Krankzinnig telefoongesprek tussen Palliewappie en Radboud-bestuurder: «Idiots»
Antwoord 7
De Inspectie van het Onderwijs is onafhankelijk en kan op basis van signalen zelf besluiten om onderzoek te doen. Ik kan daartoe geen opdracht geven.
Wanneer de Inspectie van het Onderwijs na onderzoek tot de conclusie komt dat er sprake is van wanbeheer in de zin van de WHW, dus van ernstige mate van verwaarlozen van de sociale veiligheid, kan ik als ultimum remedium overgaan tot het geven van een aanwijzing aan de RvT. Dat is op dit moment niet aan de orde.