Vergaderjaar 2024-2025
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Aanhangsel van de Handelingen
Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden
2262
Vragen van het lid Van Campen (VVD) aan de Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur over het bericht «Fokreglementen rashonden in strijd met wet» (ingezonden 4 april 2025).
Antwoord van Staatssecretaris Rummenie (Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur) (ontvangen 21 mei 2025). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2024–2025, nr. 2012.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht dat fokreglementen van zeker 25 rashondverenigingen in strijd met de wet zijn door toe te staan dat er wordt gefokt met honden met erfelijke afwijkingen en ziektes, zoals aandoeningen aan de heup- en ellebooggewrichten en epilepsie?
1
Zembla, 28 maart 2025, «Fokreglementen rashonden in strijd met wet», (https://www.bnnvara.nl/zembla/artikelen/fokreglementen-rashonden-in-strijd-met-wet)
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u dit bericht? Klopt het dat de fokreglementen in strijd zijn met de wet? Zo ja, op welke punten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Ik vind het onwenselijk dat er gefokt wordt met honden met erfelijke schadelijke kenmerken en erfelijke ziekten. De fokreglementen zijn afspraken die de rasverenigingen onderling maken. Dit staat los van de regelgeving. De fokkers hebben zich te houden aan de wet- en regelgeving. Dat is ook waar de NVWA op controleert.
Vraag 3
Klopt het dat de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) gaat handhaven? Zo ja, waarom is dat niet eerder gebeurd?
Antwoord 3
Het fokken met gezelschapsdieren op een wijze waarbij erfelijke afwijkingen en ziekten kunnen worden doorgegeven aan of kunnen ontstaan bij nakomelingen is verboden volgens artikel 3.4 van het Besluit houders van dieren. De fokker is verantwoordelijk voor de wijze waarop wordt gefokt en deze moet dan ook aantonen dat er voldoende is gedaan om het doorgeven van erfelijke afwijkingen en ziekten te voorkomen.
De NVWA houdt sinds 2019 toezicht en handhaaft op artikel 3.4. Op basis van meldingen en risicoselecties voert zij inspecties uit bij fokkers van honden, zowel bij rashondenfokkers als bij fokkers van honden zonder stamboom. Zo heeft de NVWA de afgelopen vijf jaar gecontroleerd en gehandhaafd op het fokken met schadelijke uiterlijke kenmerken en erfelijke aandoeningen, zoals honden met een te korte snuit, heupdysplasie en patella luxatie (ontwrichting van de knieschijf). Als een overtreding van artikel 3.4 wordt geconstateerd, wordt een waarschuwing, een bestuurlijke boete of een bestuursrechtelijke last opgelegd.
Een rashondenvereniging is een belangenvereniging, zij kunnen geen overtreding begaan van deze wetgeving, omdat de wetgeving gaat over de door de fokker geïnitieerde fokhandelingen. Een overtreding ligt daarom altijd bij de fokker die de ouderdieren heeft uitgekozen en ingezet. Desondanks vind ik het onwenselijk dat rashondenverenigingen fokkers van informatie voorzien die tegen de wet- en regelgeving ingaat indien fokkers hiernaar handelen.
Vraag 4
Wat vindt u van de constatering van veterinair neuroloog Paul Mandigers dat het probleem mogelijk veel groter is dan uit de steekproef van 25 verenigingen blijkt?
Antwoord 4
Ik vind het ernstig dat gefokt wordt met honden met erfelijke schadelijke kenmerken en erfelijke ziekten en dat de gezondheid van de honden niet voorop staat. Fokkers hebben hiervoor de verantwoordelijkheid. Hiermee is niet gezegd dat alle fokkers een slecht fokbeleid voeren. Na het uitkomen van het rapport «Fokken met kortsnuitige honden» zijn fokkers zich meer bewust van de ernst van erfelijke aandoeningen bij honden. Zo zijn er rasverenigingen die nu advies vragen voor het fokken aan het Expertisecentrum Genetica Diergeneeskunde.
Vraag 5
Hoe beoordeelt u de rol van de Raad van Beheer, de koepelorganisatie voor rashondenfokkers, in de kwestie rondom de fokreglementen? Heeft u contact gehad met de Raad van Beheer over dit onderwerp? Zo ja, wat waren de uitkomsten van deze gesprekken? Zo nee, waarom niet en gaat u dit alsnog doen?
Antwoord 5
Ik vind dat de Raad van Beheer als overkoepelende organisatie van rashondenfokkers een belangrijke voorbeeldfunctie heeft in het bevorderen van de gezondheid en het welzijn van honden. De Raad draagt op hun website ook uit dat zij veel waarde hecht aan het fokken van gezonde en sociale rashonden. Er zijn eerdere gesprekken geweest met de Raad over fokkerij, maar niet specifiek over de fokreglementen. Uit deze gesprekken gaf de Raad aan dat zij voor een gezonde fokkerij is. Ik ga op korte termijn met de Raad van Beheer hierover in gesprek en nodig hierbij ook de NVWA uit gelet op haar kennis over enkele fokreglementen.
Vraag 6
Herinnert u zich mijn eerdere oproep tijdens het commissiedebat Dieren buiten de veehouderij op 23 oktober 2024 om kwaliteitscriteria voor fokkers in te stellen, om doorgefokte huisdieren zoals kortsnuitige honden te voorkomen, bijvoorbeeld via de Stichting Fairdog, en erkent u dat dergelijke criteria ook geschikt kunnen zijn om het fokken van erfelijke afwijkingen tegen te gaan?
Antwoord 6
Ja, dat herinner ik mij. Ik heb advies gevraagd aan het Expertisecentrum Genetica Diergeneeskunde hoe fokkers in de toekomst geholpen kunnen worden stappen voorwaarts te zetten naar een gezonde fokkerij. Begin volgend jaar verwacht ik de Tweede Kamer hierover te kunnen informeren. Tevens heb ik aan Stichting Fairdog subsidie verleend. Stichting Fairdog wil Nederlandse fokkers ondersteunen in verantwoorde fokkerij en consumenten faciliteren bij de aanschaf van een gezonde en sociale hond. Met een gezondheidscertificaat krijgen kopers dan de zekerheid dat alle nodige gezondheidscontroles bij de ouderdieren zijn uitgevoerd.
Vraag 7
Bent u op basis van bovenstaand bericht voornemens om maatregelen te nemen om te voorkomen dat erfelijke afwijkingen en ziektes worden doorgegeven bij de fok van rashonden?
Antwoord 7
Zoals ik heb aangegeven in het antwoord op vraag 6, heb ik het Expertisecentrum Genetica Diergeneeskunde om advies gevraagd. Afhankelijk van dit advies kijk ik hoe ik verdere stappen kan nemen.