Vergaderjaar 2025-2026
Eerste Kamer der Staten-Generaal
1
Aanhangsel van de Handelingen
Vragen door de leden der Kamer gesteld overeenkomstig artikel 105 van het Reglement van Orde, en de daarop door de regering schriftelijk gegeven antwoorden
2
Vragen van het lid Van Hattem (PVV) op 16 oktober 2025 medegedeeld aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het ontbreken van aanplakborden voor de Tweede Kamer verkiezing in de gemeente Bladel.
Antwoorden van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ontvangen op 27 oktober 2025.
Vraag 1
Is de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties bekend met het feit dat de gemeente Bladel, evenals overigens enkele andere gemeenten zoals Best, ervoor heeft gekozen
1
E-mail gemeente Bladel, Team verkiezingen, 2 oktober 2025 aan het lid Van Hattem (PVV): «gemeente Bladel heeft gekozen om algemene verkiezingsborden, met een oproep om te gaan stemmen, te plaatsen zonder aanplakmogelijkheid.»
bij de komende Tweede Kamerverkiezingen enkel algemene verkiezingsborden met een oproep om te gaan stemmen te plaatsen, maar geen aanplakborden voor politieke partijen?
Antwoord 1
Het plaatsen van verkiezingsborden, waar politieke partijen campagnemateriaal op kunnen afbeelden, is geen wettelijke verplichting. Wel wordt dit gezien als onderdeel van de verantwoordelijkheid van gemeenten voor de organisatie van verkiezingen. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) houdt niet bij of gemeenten dit doen. Het was mij daarom niet bekend dat de gemeente Bladel of een andere gemeente geen aanplakborden heeft geplaatst. Naar aanleiding van deze schriftelijke vragen is er ambtelijk contact geweest met de gemeente Bladel. De gemeente heeft aangegeven inderdaad geen aanplakborden te hebben geplaatst. Wel zijn er borden geplaatst met een algemene oproep om te gaan stemmen.
Vraag 2
Is de Minister ermee bekend dat in 2019 zijn ambtsvoorganger blijkens het tijdschrift Binnenlands Bestuur (1 mei 2019)
2
https://www.binnenlandsbestuur.nl/financien/water/vier-gemeenten-plaatsen-geen-verkiezingsborden
:
«Minister Ollongren van Binnenlandse Zaken wijst er in een circulaire op dat ze er van uitgaat dat de verkiezingsborden wel worden geplaatst. Dat is belangrijk voor de opkomstbevordering en de ondersteuning van politieke partijen. Volgens de D66-bewindsvrouw is het voor veel politieke partijen een belangrijk middel hun deelname aan de verkiezingen onder de aandacht van de kiezers te brengen. Bovendien krijgen gemeenten via het gemeentefonds ook geld voor de organisatie van verkiezingen. «In het algemeen deel van het gemeentefonds is een voorziening opgenomen voor de bekostiging van het organiseren van verkiezingen. Deze is ook bedoeld voor het plaatsen van verkiezingsborden», aldus de Minister.»
ten aanzien van een vergelijkbare situatie (namelijk bij de verkiezingen voor het Europees parlement in de gemeenten Apeldoorn, Olst-Wijhe en Steenwijkerland en Stichtse Vecht) heeft aangegeven ervan uit te gaan dat zulke aanplakborden voor politieke partijen wel worden geplaatst?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Is de Minister bekend met de argumentatie van de toenmalige Minister voor haar stellingname, namelijk dat het belangrijk is voor de opkomstbevordering en de ondersteuning van politieke partijen, en dat daarvoor in het gemeentefonds een voorziening is gecreëerd?
Antwoord 3
Ja.
Vraag 4
Onderschrijft de Minister de voornoemde stelling van diens ambtsvoorganger uit 2019?
Antwoord 4
Ja. Op 17 september 2025 is de circulaire Tweede Kamerverkiezing 2025 aan de colleges van burgemeester en wethouders van alle gemeenten gestuurd en online gepubliceerd.
3
Circulaire Tweede Kamerverkiezing 2025: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/circulaires/2025/09/18/circulaire-voor-gemeenten-over-tweede-kamerverkiezing-2025
In deze circulaire is namens de Minister van BZK op de volgende manier aandacht gevraagd voor het plaatsen van verkiezingsborden:
«Het aanplakken van posters of het op andere wijze zichtbaar plaatsen van campagnemateriaal is voor veel politieke partijen een belangrijk middel om hun deelname aan de verkiezing onder de aandacht van de kiezers te brengen. Ook voor de opkomstbevordering is dit van belang. Ik ga er daarom van uit dat u tijdig verkiezingsborden plaatst, waarop politieke partijen hun campagnemateriaal kunnen afbeelden. De in het algemeen deel van het gemeentefonds opgenomen voorziening voor de bekostiging van de organisatie van een verkiezing is ook bedoeld voor het plaatsen van verkiezingsborden. Het is daarom niet gepast om politieke partijen geld in rekening te brengen voor het aanplakken of laten afbeelden van hun posters, of in het geheel geen gelegenheid te bieden voor campagne-uitingen in de openbare ruimte.»
Vraag 5
Kan de Minister aangeven of het plaatsen van «algemene verkiezingsborden, met een oproep om te gaan stemmen» (dus alleen een spandoek van die strekking en géén posters of aanplakmogelijkheden voor politieke partijen) voor gemeenten volstaat?
Antwoord 5
Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 4, ga ik er van uit dat gemeenten verkiezingsborden plaatsen. Dit is een belangrijk middel voor politieke partijen, bevorderlijk voor de opkomst en hier is rekening mee gehouden in de bijdrage vanuit het gemeentefonds. Het plaatsen van verkiezingsborden is echter geen wettelijke verplichting. Het is voor gemeenten daarom mogelijk zelf hierin een afweging te maken hoe zij hier invulling aan geven.
Vraag 6
Is de Minister, gelet op de beleidslijn van diens ambtsvoorganger, bereid om richting gemeenten te communiceren dat er wél verkiezingsborden (met ruimte voor politieke partijen) behoren te worden geplaatst? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Zoals in het antwoord op vraag 4 aangegeven is richting gemeenten reeds gecommuniceerd dat ik er van uit ga dat verkiezingsborden worden geplaatst door gemeenten.
Vraag 7
Kan de Minister een overzicht geven van gemeenten die slechts «algemene verkiezingsborden, met een oproep om te gaan stemmen» plaatsen? Kan de Minister aangeven of deze tekortschietende inzet consequenties zal hebben voor hun bijdrage uit het gemeentefonds?
Antwoord 7
Het Ministerie van BZK houdt niet bij wat voor borden gemeenten plaatsen en heeft hier geen actueel overzicht van. Het plaatsen van verkiezingsborden is geen wettelijke verplichting en het is aan gemeenten zelf om te besluiten hoe zij hier invulling aan geven, met inachtneming van lokale wensen. Over de besteding van de middelen uit het gemeentefonds hoeven gemeenten geen verantwoording af te leggen aan het Rijk. Aan het wel of niet plaatsen van aanplakborden zijn dus geen financiële consequenties verbonden.