Vergaderjaar 2023-2024
Eerste Kamer der Staten-Generaal
1
Aanhangsel van de Handelingen
Vragen door de leden der Kamer gesteld overeenkomstig artikel 105 van het Reglement van Orde, en de daarop door de regering schriftelijk gegeven antwoorden
1
Vragen van het lid Kluit (GroenLinks-PvdA) op 21 september 2023 medegedeeld aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over twee berichten op LinkedIn betreffende de Omgevingswet.
Mededeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 25 september 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met twee recente publicaties op LinkedIn van dhr. Lieuwe Koopmans?
1
Lieuwe Koopmans op LinkedIn: Stand van zaken DSO | 21 commentaren en Lieuwe Koopmans op LinkedIn: #secondsfromdisaster | 33 commentaren.
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat de informatie die dhr. Koopmans hier deelt in het kader van de implementatie van de Omgevingswet inderdaad gepresenteerd is?
Vraag 3
Kunt u de presentatie met deze Kamer en met de Tweede Kamer delen? De vragenstelster wijst u er voor de zekerheid op dat de presentatie via meerdere bezorgde softwarebouwers gedeeld is en reeds in haar bezit is gekomen en hoopt dat u zwartlakken van informatie overbodig acht.
Vraag 4
In de presentatie wordt gesteld dat «Release A (bezien vanuit de keten) niet zo stabiel is als we willen dat ze zijn». Wat wordt hier bedoeld met «niet zo stabiel is»?
Vraag 5
In hoeverre komt dit overeen met de meermaals eerder geuite zorgen van het Adviescollege ICT-toetsing over de stabiliteit van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO)?
Vraag 6
Hoe kan het dat er drie maanden voor invoering van de Omgevingswet nog gesproken wordt over een kwetsbare stabiliteit van de ketenfunctionaliteit in het DSO?
Vraag 7
Welke risico’s worden er genomen bij invoering per 1 januari 2024 met een minder stabiel systeem?
Vraag 8
Bent u, met de kennis van nu, van mening dat het parlement in de aanloop naar het vaststellen van het koninklijk besluit betreffende inwerkingtreding van de Omgevingswet zorgvuldig geïnformeerd is over de stabiliteit van het DSO?
Vraag 9
In de presentatie wordt gesproken over de resultaten van het publiceren van plannen via het DSO. In een overzicht wordt aangegeven dat meer dan 50% van de plannen die aan het DSO aangeboden worden, niet gepubliceerd worden omdat ze afgebroken worden, mislukken of niet-valide worden verklaard. Kunt u vanuit uw systeemverantwoordelijkheid op deze cijfers reflecteren?
Vraag 10
Hoe kan het dat, drie maanden voor invoering van de wet, deze prestatie geen aanleiding is tot het proactief informeren van het parlement over deze resultaten?
Vraag 11
Kunt u aangeven of en waarom het, na alle rapporten over de haperende uitvoeringspraktijk, verantwoord is om met deze resultaten per 1 januari 2024 live te gaan?
Vraag 12
Indien u het verantwoord acht om met deze resultaten per 1 januari 2024 live te gaan, waarop baseert u dit?
Vraag 13
Kunt u aangeven hoeveel tijd het een gemeente kost om een niet-geaccepteerd plan opnieuw geaccepteerd te krijgen in het DSO? Met andere woorden: hoeveel extra inzet moet verwacht worden na 1 januari 2024 om deze tegenslag op te vangen?
Vraag 14
In de presentatie wordt tevens aangeven dat er nog steeds slechts één plan per dag gepubliceerd kan worden. Is dit inclusief of exclusief de her-indiening van plannen die eerder niet-gevalideerd of geweigerd zijn? Met andere woorden: kunnen er maximaal 365 plannen ingediend worden of 365 plus her-ingediende plannen?
Vraag 15
Betreft het hier plannen of gaat het hier om de bredere vorm, namelijk besluiten?
Vraag 16
Indien het hier besluiten betreft, hoe kunnen gemeenten die (ruimschoots) meer dan 365 besluiten per jaar moeten nemen dat met het DSO blijven doen?
Vraag 17
Bij het wijzigen van omgevingsplannen wordt onderzoek gedaan naar de effecten daarvan. Deze onderzoeken worden over het algemeen in PDF’s aangeleverd en zouden via het instrument «Plooi» toegankelijk gemaakt worden. De vragenstelster krijgt signalen dat dit instrument niet geïmplementeerd wordt en dat gemeenten daarom gevraagd wordt om deze onderzoeken via de website van de gemeente te publiceren. Kunt u bevestigen dat dit zo is?
Vraag 18
Indien u dit kunt bevestigen, hoe worden gemeenten gecompenseerd voor het extra werk dat hierbij komt kijken?
Vraag 19
Kunt u aangeven hoe u vanuit uw stelselverantwoordelijkheid garandeert dat burgers toegang hebben tot de onderzoeken die de onderbouwing vormen van een (wijziging van een) omgevingsplan?
Vraag 20
Welke vormeisen worden hierbij gesteld zodat gemeenten blijven voldoen aan het verdrag van Aarhus en de toegankelijkheidseisen van publieke websites?
Vraag 21
Bent u zich ervan bewust dat steeds meer gemeenten, juist in het kader van het voldoen aan de toegankelijkheidseisen, het gebruik van PDF’s aan het terugdringen zijn omdat deze juist slecht toegankelijk zijn?
Vraag 22
Wat zou een oplossing kunnen zijn voor het probleem van publicatie van onderbouwende onderzoeken via PDF’s en hoe is dit te bereiken?
Vraag 23
Kunt u uitvoerig aangeven of de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen afhankelijk is van een goed functionerend DSO en of daarvoor de randvoorwaarden en minimale eisen op dit moment functioneel zijn?
Vraag 24
U hebt aangegeven niet op 26 september aanstaande voor een kennismakingsgesprek naar de Eerste Kamer te kunnen komen vanwege de drukte die de herverdeling van de portefeuilles in het kabinet met zich meebrengt. Het baart de vragenstelster zorgen dat de invoering van de Omgevingswet zonder een dedicated Minister voor VRO moet plaatsvinden. Het gaat immers om een zware en ingrijpende stelselherziening, waarbij nog grote vraagstukken in de uitvoering liggen. Hoe gaat u als Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties garanderen dat er voldoende bestuurlijke aandacht en capaciteit in het kabinet beschikbaar zijn voor het geval dat de Omgevingswet na 1 januari 2024 onverhoopt tot grote problemen gaat leiden?
Vraag 25
Zou het niet een idee zijn om tenminste een Staatssecretaris aan te stellen die voor de uitvoeringspartijen toegankelijk en beschikbaar is en die zo nodig snel kan handelen om de problemen op te lossen?
Vraag 26
Kunt u de antwoorden op bovenstaande vragen gelijktijdig aan de Eerste en Tweede Kamer doen toekomen, gezien de relevantie van de geuite kritiek en de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2024?
Vraag 27
Kunt u, gelet op de start van het verkiezingsreces van de Tweede Kamer en het belang van de aangekaarte problematiek, bovenstaande vragen vóór 26 september 2023 beantwoorden?

Mededeling
Het Eerste Kamer lid Kluit (GL) stelde per brief van 21 september 2023 vragen over twee berichten van dhr. Koopmans op LinkedIn betreffende de Omgevingswet. Daarbij is verzocht voor 26 september 2023 deze vragen te beantwoorden.
Hierbij wil ik u laten weten dat dit helaas niet mogelijk is. Op dit moment wordt hard gewerkt aan de implementatie van de Omgevingswet en de aan de kamer toegezegde voortgangsbrief, dat vraagt focus en aandacht. De stand van zaken laat ik u weten in de aan u toegezegde voortgangsbrief over de implementatie van de Omgevingswet begin oktober. Daarnaast geef ik de vaste commissie voor Infrastructuur, Waterstaat en Omgeving zo snel mogelijk – rondom de voortgangsbrief – antwoord op de gestelde vragen van 18 september 2023 (170790.57U).
De specifieke vragen over de berichten van dhr. Koopmans op LinkedIn zal ik zo spoedig daarna beantwoorden. Deze berichten vragen nadere duiding en verdieping op de gemaakte opmerkingen. Op dit moment wordt eveneens nagegaan waar de informatie waarover wordt gesproken is gedeeld om op een juiste wijze te kunnen reageren. Daarna kan ik verder ingaan op de gestelde vragen.